Ҫӑлкуҫ: cap.ru

Улатӑр округӗнчи Кире посёлокӗ ҫывӑхӗнче ҫурт-йӗр тӑвас ӗҫре усӑ курмалли хӑйӑрӑн ҫӗнӗ вырӑнне тупнӑ. Чӑваш Республикин ҫутҫанталӑк пурлӑхӗсен министерстви ҫакна ҫирӗплетнӗ: ҫӗнӗ вырӑнтан пурӗ 2,76 миллион кубометр хӑйӑр кӑларма пулать. Ку пысӑк пуянлӑха «Анмар» общество тупса палӑртнӑ.

Республикӑри ҫутҫанталӑк пурлӑхӗсен министрӗ Эмир Бедертдинов каланӑ тӑрӑх, кунти хӑйӑр пахалӑхлӑ, вӑл ҫурт-йӗр тӑма юрӑхлӑ. Ҫак ҫӗнӗ вырӑн регионти строительсене кирлӗ материалпа тивӗҫтерме пулӑшӗ.

Чӑваш Республикинче пӗтӗмпе ҫӗр айӗнчи пуянлӑхӑн 219 вырӑнӗ пур, вӗсенчен ытларах пайӗ, 135-шӗ — хӑйӑрпа тӑм кӑлармаллисем. Вырӑнти материала кӑларни ҫурт-йӗр тӑвакан предприятисен тӑкакӗсене палӑрмаллах чакарма май парать.

© Shutterstock/FOTODOM

Хӗвелтухӑҫ Африкӑри Аслӑ рифт тӑрӑхӗ — ахаль ҫурӑк кӑна мар, 200 миллион ҫултан вӑл Гималай тӑвӗсенчен те ҫӳллӗрех тусем йӗркелеме май паракан процесӑн пуҫламӑшӗ.

Халӗ континент ҫурӑлса пырать, вӑл пайланать: манти конвекцийӗ витӗм кӳнипе ҫӗр хуппи ҫинҫелет, 10–20 миллион ҫултан вара Сомалипе Мадагаскара уйӑрса кунта океан шывӗ йышӑнма пултарать. Анчах ӗҫ-пуҫ кунпа вӗҫленмӗ, процесс малалла тӑсӑлӗ. Инди океанӗ хупӑнма пуҫласан (субдукцие пула унӑн тӗпӗ ҫухалӗ), хӗвелтухӑҫнелле куҫакан Сомали Индипе пырса ҫапӑнӗ. «Сэндвича» лекнӗ тектоника плити аялалла анма пултараймасть — унӑн ирӗксӗрех ҫӳлелле хӑпарма тивӗ.

Тусем ҫапла йӗркеленеҫҫӗ те. Гималай тӑвӗсем те 50 миллион ҫул каялла ҫавнашкалах ҫӗкленнӗ. Ҫӗнӗ ту хырҫи, енчен те чӑн та йӗркеленӗ пулсан, планетӑн чылай лаптӑкри климата, юханшывсене тата экосистемӑсене улӑштарӗ. Тектоника васкамасть, анчах ӑна чарма ҫук.

Африка пайланать, анчах хӑҫан та пулин вӑл ҫавах тепӗр хут пӗрлешӗ. Паян эпир куракан пулӑм вара — пуласлӑхри пулса иртмелли процесӑн умӗнхи пӗрремӗш тапхӑрӗ кӑна.

Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Шуршӑл ялӗнче ҫӗнӗ космонавтика музейне хӑпартас тӗлӗшпе малалла тӑрӑшаҫҫӗ. Кунти ӗҫ-пуҫ вӗресе кӑна тӑрать — объекта тума куллен 75 ҫын таран хутшӑнать.

Халӗ строительсем ҫуртӑн тӗп кӑшкарне тӑваҫҫӗ, кирпӗч хураҫҫӗ, подвалти пайри пӑрӑхсем вырнаҫтараҫҫӗ. Ҫавӑн пекех ӑшӑ, шыв пӑрӑхӗсем хатӗрлеҫҫӗ, ҫутӑ тата вентиляци енӗпе ӗҫлеҫҫӗ. Пушар хӑрушсӑрлӑхӗ тӗрӗшӗпе те тӑрӑшаҫҫӗ — шыв пухмалли 200 кублӑ икӗ пысӑк пичке вырнаҫтарма ӗлкӗрнӗ.

Ҫӗнӗ музея виҫҫӗмӗш космонавт Андриян Николаев ҫуралнӑ тӑван кӗтесре хӑпартаҫҫӗ. Вӑл республикӑшӑн питӗ пӗлтерӗшлӗ вырӑн пулса тӑрасса шанаҫҫӗ. Чӑваш Республикин Ҫурт-йӗр тӑвас ӗҫ министерствин пӗрлехи заказчик служби ҫурт-йӗре вӑхӑтра тата пахалӑхлӑ туса пӗтерес тӗлӗшпе яланах тӗрӗслесе тӑрать. Музей ӗҫлеме пуҫласан кунта туристсем татах та нумайрах килме пуҫлӗҫ.

Unitree G1 робот. Ҫӑлкуҫ: amperka.ru

Макао хулинче кӑсӑклӑ пӑтӑрмах пулса иртнӗ: полици 70 ҫулхи хӗрарӑма хӑратнӑ робота тытса чарнӑ.

Каҫхине пенсионерка тротуар тӑрӑх телефон ҫине пӑхса пынӑ. Вӑл вулама чарӑннӑ вӑхӑтра ун хыҫне ҫын евӗрлӗ Unitree G1 робот пырса тӑнӑ. Тротуар ансӑр пулнӑран робот ӑна пӑрӑнса иртсе каяйман. Хӗрарӑм хыҫалалла ҫаврӑнса пӑхсан ҫутатса тӑракан робота курах кайнӑ, ҫакӑ ӑна хытӑ хӑратнӑ. Вӑл кӑшкӑрма пуҫласан робот аллисене ҫӳлелле ҫӗкленӗ.

Хӗрарӑм аманман пулин те, ӑна тӗрӗслеме пульницӑна илсе ҫитернӗ, сывлӑхне тӗрӗсленӗ хыҫҫӑн пӗтӗмпех йӗркеллӗ пулни палӑрнӑ. Полици вара робота тытса чарнӑ та хуҫине тавӑрса панӑ. Лешӗ ӑна аякран тытса пынӑ иккен, машинӑпа вӑл пулас реклама акцийӗ валли усӑ курма шутланӑ.

2024 ҫулта Китайра кӑларнӑ ҫак робот чӑрмавсенчен ҫӑмӑллӑн пӑрӑнса иртет, анчах ку хутӗнче урам ансӑр пулни пӑтӑрмах патне илсе ҫитернӗ.

Комсомольски округӗнче «Суперасанне» конкурс иртнӗ. Унта «Надежда» клуба ҫӳрекенсем тӗрлӗ конкурсра тупӑшнӑ. Ҫак клуба Тӗп вулавӑш ҫумӗнче йӗркеленӗ.

Конкурса хутшӑннӑ хӗрарӑмсем визит карточкине хатӗрленӗ, пултарулӑх номерне кӑтартнӑ, мӑнукӗсене тутӑр ҫыхса янӑ тата юмах каласа кӑтартнӑ. Ҫавӑн пекех асаннесем кулинари ӑсталӑхӗпе паллаштарнӑ, живопиҫе, литературӑна тата сцена ӑсталӑхне мӗнле пӗлнине кӑтартнӑ.

Суперасанне ятне Нина Яковлевна Зайцева тивӗҫнӗ. Вӑл кӑҫал 80 ҫул тултарать.

cap.ru сайтри сӑн

Чӑваш патшалӑх аграри университечӗн ӑсчахӗсем ял хуҫалӑхӗнче усӑ курмалли агрегат шухӑшласа кӑларнӑ.

Инженери факультечӗн технопаркӗн специалисчӗсем хӑмлан тунине касмалли дисклӑ хатӗр шутласа кӑларса ӑна патентланӑ.

Ҫӗнӗ хатӗре ятаралса аграрисем валли тунӑ. Вӑл хӑмлан тунисене тирпейлӗ те тӳрӗ касать, ҫапла ӳсен-тӑран тӗрӗс йӗркеленсе паркаланса ӳсет. Ку вара пулас тухӑҫа лайӑх витӗм кӳрет.

Ҫӗнӗ хатӗре Чӑваш Енри хӑмла плантацийӗсенче тӗрӗслесе пӑхнӑ ӗнтӗ. Техника хӑйне лайӑх енчен кӑтартнӑ: шанчӑклӑ тата тухӑҫлӑ. Шӑпах ҫавӑн пекки кирлӗ те ял хуҫалӑхӗнче.

Пирӗн ентеш, Ҫӗнӗ Шупашкарти Ирина Степанова, «Голос» телепроекта хутшӑнни пирки унччен пӗлтернӗччӗ. Аса илтеретпӗр: ун патне тӑватӑ наставникран виҫҫӗшӗ ҫаврӑннӑ. Ирина Анна Астие суйланӑ.

Пуш уйӑхӗн 13-мӗшӗнче телешоура Ирина Степанова Болгарири пултаруллӑ юрӑҫпа дуэт юрланӑ. Анна Асти – вӗсен наставникӗ. Малалла телепроекта юлма вӑл Иринӑна суйланӑ.

Аса илтерер: Ирина – Ҫӗнӗ Шупашкартан. Вӑл ҫак хулари 6-мӗш гимназире вӗренет. 14 ҫултанпа Шупашкарти 1-мӗш музыка шкулӗ ҫумӗнчи «5 октав» студире вокал енӗпе ӑсталӑхне туптать.

Прокуратура тунӑ сӑн

Шупашкарта хӗрача канализаци люкне кӗрсе ӳкнӗ. Юрать, ку пысӑк инкекпе вӗҫленмен.

Пӑтӑрмах паян 12 сехетре Чапаев поселокӗнчи Киров урамӗнче пулнӑ. Хӗрача утса пынӑ чухне юр айӗнчи люка кӗрсе ӳкнӗ. Унӑн хуппи уҫӑ пулнӑ.

Юрать-ха, хӗрачан тусӗ вӑхӑтра пулӑшу чӗннӗ. Иртен-ҫӳрен хӗрачана канализаци люкӗнчен хӑвӑртах кӑларнӑ. Кун хыҫҫӑн ӑна медпулӑшу панӑ.

Ҫав вырӑна тӗрӗсленӗ хыҫҫӑн ҫакӑ палӑрнӑ: хуппи юнашар выртнӑ. Халӗ прокуратура тӗрӗслев ирттерет.

Ҫӑлкуҫ: cap.ru

Пуш уйӑхӗн 16-мӗшӗнче Чӑваш Республикин наци вулавӑшӗнче «Тӗрленет сӑмах тӗрри» курав ӗҫлеме пуҫлать. Ӑна вырӑс тата чӑваш чӗлхисен пуянлӑхне пухнӑ паллӑ тӗпчевҫӗсене — Владимир Дальпе Николай Ашмарина халалланӑ. Кӑҫал Даль ҫуралнӑранпа 225 ҫул, Ашмарин ҫуралнӑранпа вара 155 ҫул ҫитет.

Куравӑн тӗп вырӑнӗнче — тӗпчевҫӗсем хӑйсен пурнӑҫне халалласа хатӗрленӗ паллӑ словарьсем. Сӑмах май, Владимир Даль хӑй вырӑс пулман, Николай Ашмарин вара вырӑс ҫемйинче ҫуралса ӳснӗ. Ҫапах та вӗсем хӑйсем тӗпченӗ халӑх чӗлхине чунтан юратнӑ.

Стеллажсем ҫинче сайра тӗл пулакан кӗнекесемпе, архив докуменчӗсемпе тата авалхи япаласемпе паллашма пулӗ. Уйрӑмах сӑмах пухаканӑн ӗҫ сӗтелӗ кӑсӑклӑ, унта сӑн ӳкерӗнме те юрӗ. Тӗрлӗ вӑйӑсемпе викторинӑсем вара курава кӑсӑклӑрах тӑвӗҫ. Уяв марафонӗ шайӗнче уҫӑлнӑ курав кӑҫалхи ҫурла уйӑхӗн 16-мӗшӗччен ӗҫлӗ.

Ҫӑлкуҫ: https://new-science.ru

Китайри Чунцин сӑртлӑ-туллӑ вырӑнта вырнаҫнӑ Ушань уесӗнче пурӑнакансем тинех чӑнкӑ тӑвайккисене ҫӑмӑллӑн хӑпарма пултарӗҫ. Маларах ку тӑвайккисене парӑнтарма вӗсен кашни кун пӗр сехет вӑхӑт кирлӗ пулнӑ. Халӗ вара хӑрушӑ та кукӑр-макӑр сукмаксемпе улӑхас вырӑнне вӗсем ҫӗнӗ хатӗрпе — «Ушань турри» эскалаторпа — усӑ курма пултараҫҫӗ. Ӑна тӗнчери ҫавӑн йышши хатӗрсенчен чи вӑрӑмми тесе йышӑннӑ.

Объекта 2026 ҫулхи нарӑсӑн 17-мӗшӗнче савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура уҫнӑ. Ҫак кунхине ҫавӑн пекех Китайри Ҫӗнӗ ҫула уявланӑ. Уявра аҫтахасен ташшине кӑтартнӑ, урамсене хӗрлӗ хунарсем илемлетнӗ. Ҫак мӑнаҫлӑ проектӑн тӗп уйрӑмлӑхӗ — унӑн конструкцийӗнче. Инженерсем чул ту витӗр тӳрӗ ҫул чавасшӑн пулман. Конструкцине вӗсем сӑрт-тусем тавра вырнаҫтарнӑ, ҫапла май вӑл авкалана-авкалана тӑва ыталать теме пулать.

Суту-илӳ центрӗсенче тӗл пулакан ахаль эскалатор вырӑнне кунта 905 метр тӑсӑлакан кӑткӑс транзит комплексне йӗркеленӗ. Вӑл Турӑ проспектӗнчи вертикалӗпе тӑсӑлса 242,14 метр ҫӳллӗше хӑпарать. Ку 80 хутлӑ небоскребӑн ҫӳллӗшӗпе тан. Ҫак кӑткӑс тытӑмра 21 эскалатор, 8 лифт, 4 траволатор (куҫаракан ҫул) тата ҫуран ҫынсем валли тунӑ темиҫе кӗпер вырнаҫнӑ.

Малалла...