|
Чӑваш чӗлхи
 Ҫӑлкуҫ: https://fup.chuvgpu.ru Пуш уйӑхӗн 24-мӗшӗнче И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнчи истори, филологи, управлени тата право факультетӗнче студентсемпе Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн директорӗ Юрий Исаев, директорӑн ӑслӑлӑхпа аталану енӗпе ӗҫлекен ҫумӗ Ирина Кириллова тӗл пулнӑ. Тӗп сӑмах Чӑваш чӗлхин наци корпусӗ валли материал пухасси тавра пулнӑ. Пулас филологсемпе вӗрентекенсем корпус ӗҫӗпе паллашнӑ, ӑна мӗнле йӗркеленине пӗлнӗ. ЧПГӐИ ӑсчахӗсем студентсен тӳпи пӗлтерӗшлӗ пулнине палӑртнӑ: ҫамрӑксем хальхи технологисене хӑвӑрт алла илме пултарни ҫӗнӗ текстсене пухма пулӑшать. Татьяна Денисовӑпа Николай Осипов преподавательсем каланӑ тӑрӑх, ку проекта хутшӑнни студентсене чӗлхе пӗлӗвӗн базипе ӗҫлеме хӑнӑхтарать. Тӗлпулу хыҫҫӑн студент ушкӑнӗсене йӗркелесе, материал пухассипе ӑна йӗркелессине пуҫлама палӑртнӑ. Ку пӗрлехи ӗҫ чӑваш чӗлхине упраса хӑварас тӗлӗшпе пысӑк утӑм пулнине палӑртнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
 vk.ru/litmusey сӑнӳкерчӗкӗ Паян, пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, чӑваш элемӗсен — гербпа ялавӑн — авторӗ Элли Юрьев ҫуралнӑранпа 90 ҫул ҫитнӗ. XX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринчи чӑваш ӳнерӗ ҫак ӑстапа нумай енлӗ ҫыхӑннӑ. Чӑваш Енӗн пӗрремӗш геральдистне «вут-ҫулӑм чунлӑ ҫын» тесе каланӑ иккен. Ятарлӑ компьютер программисем ҫук чухнех вӑл хӑйӗн шрифчӗсене шухӑшласа кӑларнӑ, Чӑваш Енӗн пӗрремӗш космонавчӗ валли кӑкӑр ҫине хакламалли паллӑна ӳкернӗ, 400 ытла кӗнекене илемлетнӗ, Гагарин кӗперӗн чукун решеткин эрешне ӳкернӗ. Пулас художник 1936 ҫулхи пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Красноармейски районӗнчи Кӗҫӗн Шетмӗ ялӗнче ҫуралнӑ. Шупашкарти ача-пӑча ӳнер шкулӗнче (1949-1951), Шупашкарти ӳнер училищинче (1951-1952), Тбилиссири патшалӑхӑн ӳнер академийӗнче (1958-1964) вӗреннӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 Раҫҫейри писательсен союзӗн ЧӑвашЕнри уйрӑмӗн сӑнӳкерчӗкӗ Иртнӗ эрнере Элӗкри тӗп вулавӑшра чӑваш ҫыравҫисемпе тӗлпулу иртнӗ. Мероприятие Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗн 155 ҫулхине халалланӑ. Тӗлпулӑва Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗ тата Раҫҫейри писательсен пӗрлешӗвӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗ йӗркеленӗ. Хальхи вӑхӑтри калем ӑстисемпе тӗл пулса калаҫма, вӗсен пултарулӑхӗпе паллашса, авторсен хайлавӗсене итлеме Элӗкри И.Я. Яковлев ячӗллӗ вӑтам шкулта 7-мӗш класра вӗренекенсене йыхравланӑ. Чӑваш ҫыравҫисемпе тӗл пулма вулавӑша пӗрмай ҫӳрекен кӗнеке тусӗсене те чӗннӗ, вӗсем те хавхалансах пынӑ. Пухӑннисем итлесе ларнипех ҫырлахман, хӑйсене кӑсӑклантаракан ыйтусене пама пултарнӑ. Ҫыравҫӑсем кашни ыйтӑвах тӗплӗн хуравланӑ, хӑйсен пултарулӑхӗпе тата пурнӑҫ ҫулӗпе кӑсӑкланнӑшӑн тав тунӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 Алина Петрова страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Пуш уйӑхӗн 21-мӗшӗнче Поэзи кунӗ пулнӑ май Элӗкри И.Я. Яковлев ячӗллӗ пирӗн шкулта ҫыравҫӑсемпе тӗлпулу йӗркеленӗ. Олег Прокопьев, Ольга Иванова Австрийская, Улькка Элмен ачасене хӑйсен сӑвӑ-калав ҫырас ӗҫӗнчи пӗрремӗш утӑмӗсем ҫинчен каласа панӑ, хӑйсен сӑввисене вуланӑ, кӗнекисене шкул вулавӑшне парнелесе хӑварнӑ. Шкулти чӑваш чӗлхи учителӗ Алина Петрова халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, Чӑваш наци вулавӑшӗн ӗҫченӗсем Антонина Андреева тата Ольга Тимофеева аслӑ классенче вӗренекенсемпе Ҫеҫпӗл Мишши ҫинчен калаҫнӑ, вӗсене интерактивлӑ вӑйӑ мелӗпе сӑвӑҫ пултарулӑхне тарӑнрах тӗпчеме пулӑшнӑ. Иван Иванов чӑваш халӑх артисчӗ ачасене чун туртӑмне шкул ҫулӗсенчех шырамалли, камӑн мӗнле пултарулӑх пуррине кура ӑна аталантарса пымалли ҫинчен палӑртса хӑварнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял пурнӑҫӗ
 cap.ru/press_center сӑнӳкерчӗкӗ Шупашкар районӗпе юхса иртекен Йӑршу юханшывӗ урлӑ вырӑнти хастарсем кӗпер хывасшӑн. Хӑйсен вӑйӗпе мар-ха, патшалӑх укҫипе. Анчах унсӑр пуҫне вӗсем хӑйсен тӳпине те хывнӑ. «Ниме - Народный бюджет» программӑна хутшӑнса килсерен укҫа пухнӑ. Халӗ кӗпере туса паракан организацие палӑртмалла, ӑна суйласа илме аукцион ирттересси пирки тӳре-шара пӗлтернӗ ӗнтӗ. Йӑршу юханшывӗ урлӑ хывма палӑртнӑ кӗпер чиркӳллӗ Шемшер ялӗпе Тавӑшкассине ҫыхӑнтарӗ. Подрядчикӑн ӗҫе кӑҫалхи ҫу-авӑн уйӑхӗсенче пурнӑҫламалла. Кӗпере тума 9,8 миллион тенкӗ укҫа уйӑрма палӑртнӑ. Ӑна республика бюджетӗнчен тата вырӑнти хыснаран уйӑрмалла, унсӑр пуҫне халӑх пухса панӑ кӗмӗл те пур. Аукциона ака уйӑхӗн 8-мӗшӗччен пӗтӗмлетмелле. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
 Дмитрий Моисеев архивӗнчи сӑн «Хыпар» Издательство ҫуртне малашне Дмитрий Моисеев ертсе пырӗ. Кун пирки калакан хушӑва ӗнер ЧР Министрсен Кабинечӗн Председателӗ Сергей Артамонов алӑ пуснӑ, паян влаҫ органӗсен порталне вырнаҫтарнӑ. Дмитрий Андреевичшӑн ку ҫӗнӗ ӗҫ мар. Вӑл «Хыпар» Издательство ҫуртӗнче тӗп редактор ҫумӗнче нумай ҫул тӑрӑшнӑ. Ун хыҫҫӑн Чӑваш Республикин Медиацентрне ертсе пынӑ. Аса илтеретпӗр: унччен «Хыпар» Издательство ҫурчӗн директорӗ-тӗп редакторӗ Виктория Вышинская пулнӑ. Ӑна кӑҫал нарӑс уйӑхӗн 10-мӗшӗнче ӗҫрен кӑларнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 «Контактри» сӑн Чӑваш Енри студенткӑсем Инна Григорьевӑпа Елена Торговцева Пӗтӗм Раҫҫейри «Я ЛЮБЛЮ РОССИЮ-2026» (чӑв. "Эпӗ Раҫҫее юрататӑп") чемпионатра ҫӗнтернӗ. Маттур та пултаруллӑ хӗрсем Шупашкарти апатлану технологийӗпе коммерци техникумӗнче вӗренеҫҫӗ. Иннӑпа Елена конкурса «Шыв айӗнчи хула халапӗсем» проектпа хутшӑннӑ, «Чи лайӑх экскурси маршручӗ» номинацире ҫӗнтернӗ. Проект аудиогид, видеоконтент тата интерактив пулӑшнипе Шупашкарти кӳлмекпе ҫуран утса паллашма май парать. Палӑртса хӑвармалла: финалта Раҫҫейри 20 ытла регионти ҫамрӑксем хутшӑннӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 news.1777.ru сайтри сӑн Шупашкарти пӗр аслӑ шкулта вӗренекен студентка ултавҫӑсен аллине лексе ҫур миллион тенкӗ ҫухатнӑ. Ӗҫ-пуҫ ҫапла пулса иртнӗ: 19 ҫулти хӗр пӗлтӗрхи чӳк уйӑхӗнче интернетра каччӑпа паллашнӑ. Хайхи йӗкӗт криптобиржӑра тупӑш тумалли майсем пирки каласа кӑтартнӑ. Хӗр ӑна ӗненнӗ, вӑл каланипе телефонӗ ҫине ятарлӑ сарӑм вырнаҫтарнӑ. Унтан кредитсем илнӗ, пӗтӗм укҫана ҫав «менеджер» каланӑ счетсем ҫине куҫарнӑ. Вӑхӑт иртсен студентка ӗҫлесе илнӗ тупӑша илес тенӗ, анчах, паллах, илеймен. Ҫапла вӑл ултавҫӑсен серепине лекнине ӑнланнӑ. Студентка тупӑш тӑвас тесе 500 пин тенкӗ ҫухатнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 culture.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Ыран, пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнчи «Мерчен» музыка хӑна пӳлӗмӗнче кӗсле ҫинчен калакан икӗ кӗнекепе паллаштарӗҫ. Кӗнекесен авторӗ — искусствоведени докторӗ Михаил Кондратьев. Михаил Григорьевича пирӗн республикӑри музыкантсем ҫеҫ мар, ун тулашӗнчисем те аван пӗлеҫҫӗ. Ученӑй-тӗпчевҫӗ «Кӗсле — музыкальный инструмент чувашского народа в истории и современной культуре» монографие кун ҫути кӑтартас тесе нумай ӗҫленӗ. Кӑларӑма Наталия Орлова илемлетнӗ. Кӗнекере архиври материалсемпе, экспедицисен вӑхӑтӗнче тунӑ сӑнӳкерчӗксемпе, Раҫҫейри паллӑ музейсен экспоначӗсемпе усӑ курнӑ. Тепӗр кӑларӑм — «Кӗсле — чувашские гусли» вӗренӳ пособийӗ. Ӑна М.Г. Кондратьев, Н.И. Иванова, М.В. Гусева пухса хатӗрленӗ. Ӑслӑлӑх редакторӗ — М.Г. Кондратьев. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 Татьяна Фуртас tatianafurtas.ru/index.php/about-me/biograohiya.html сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Ен Элтеперӗн Олег Николаевӑн пуш уйӑхӗн 23-мӗшӗнчи хушӑвӗпе республикӑри культура отраслӗнче тӑрӑшакан виҫӗ ҫынна «Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ» ят пама йышӑннӑ. Вӗсенчен пӗри — Елена Мазурова. Елена Николаевна — Ҫӗнӗ Шупашкарти Ю. Гагарин ячӗллӗ вулавӑшӑн пай заведующийӗ. Шупашкарти «Трактор тӑвакансен культура керменӗ» республикӑн халӑх пултарулӑх центрӗн халӑх пултарулӑхӗн тата ремеслисен пайӗн заведующийӗ Светлана Тяхмусова та хисеплӗ ята тивӗҫнӗ. Сумлӑ списокра педагогика наукисен кандидачӗ те пур. Кунта сӑмах Татьяна Фуртас пирки пырать. Татьяна Владимировна – И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика унивреситетӗнче музыка ӳнерӗн тата вӗрентӳ кафедрин доцентӗнче ӗҫлет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
+5.3 °C