|
Персона
![]() Ыран, ака уйӑхӗн 9-мӗшӗнче, Шупашкарти К.В. Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче Николай Полоруссов-Шелепи ҫуралнӑранпа 145 ҫул ҫитнине халалланӑ литературӑпа музыка каҫӗ иртӗ. Унта кирек кам та кайса курма пултарать. Николай Полоруссов-Шелепи Хусан кӗпӗрнинчи Ҫӗнӗ Ӳсел ялӗнче ҫуралнӑ. Шкулта 5 ҫул ҫеҫ вӗреннӗ ҫамрӑка Николай Ашмарин тюрколог халӑх сӑмахлӑхне, юррине пухма ыйтнӑ. Сӑвӑҫ ӑсталӑхне туптама ялти учитель Александр Кузьмин пулӑшнӑ. Полоруссов-Шелепи пӗр вӑхӑт Ҫӗпӗрте ӗҫлесе пурӑннӑ. 1922-мӗш ҫулта вӑл Шупашкара куҫса килнӗ. Тутар писателӗсен хайлавӗсене чӑвашла куҫарнӑ. Чӑваш халӑх поэчӗ ята ӑна 1936-мӗш ҫулта панӑ. Ҫыравҫӑ 1945-мӗш ҫулта пурнӑҫран уйрӑлнӑ. Ӑна Шупашкарти Богдан Хмельницки урамӗнчи масарта пытарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() cap.ru сайтри сӑн Паянтан Мускавра «Театрлӑ Раҫҫей Атласӗ» фестивальпе килӗшӳллӗн Чӑваш Республикин Кунӗсем пуҫланӗҫ. Чӑваш Республикинчи чи лайӑх постановкӑсемпе «Никита Михалковӑн «12» мастерскойӗнче» паллаштарӗҫ. «Театрлӑ Раҫҫей Атласӗ» — Никита Михалков режиссерӑн проекчӗ. Ҫакна пуҫарма ӑна ЧР Элтеперӗ Олег Николаев пуҫарнӑ «Раҫҫейӗн тӗрленӗ картти» хавхалантарнӑ. Мускаври Чӑваш Республикин Кунӗсем К.В.Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх драма театрӗн «Нарспи» спектаклӗпе уҫӑлӗҫ. Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ «Король Лир» спектакль кӑтартӗ, Чӑваш патшалӑх сӑнав театрӗ вара — «Осталась одна Таня» драма. Чӑваш патшалӑх филармонийӗ «Двенадцать стульев» тата «Сказ о купеческой дочери и волшебном цветке» мюзиклсемпе паллаштарӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Вӗренӳ
![]() Аслӑрах ҫулхисем ачасене шкулта епле тытнине кура учительсем хак панине астӑваҫҫӗ ӗнтӗ. Дневника епле ҫырса хурасси яланах шиклентеретчӗ. Ун чухне ашшӗ-амӑшӗ хӑйсене учительтен чаплӑрах тесе шухӑшламан, ачисене хӳтӗлесе шкул тӑрӑх ятлаҫса ҫӳремен. Паян вара ачасем мӗн пӗчӗкрен права пирки пӗлеҫҫӗ, вӗсен ашшӗ-амӑшӗ те (пурте мар-ха, паллах) ачи-пӑчи темле тытсан та хӳтӗлеме хӑтланать. Шкулта ача епле тытнине хак пама пӑрахнӑранпа 30 ҫул иртнӗ хыҫҫӑн ку йӑлана тавӑрас тенӗ. Ҫӗнӗ йӗрке 2027/2028 ҫулсенчи вӗренӳ ҫулӗсенче вӑя кӗрӗ. Ачасен тыткаларӑшне виҫӗ ҫын хак парӗ: класс ертӳҫи, предмет верентекен педагог тата шкулти психолог. Вӗсем виҫӗ шкалапа хаклӗҫ: образцовое (чӑв. тӗслӗх илмелле); допустимое (чӑв. ун пек тытма юрать); недопустимое (чӑв. ун пек тытма юрамасть). Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Кӳкеҫри «Бичурин тата хальхи самана» музей 25 ҫул тултарнӑ. Ҫав ятпа учреждение Китайри Шаньдун университечӗн ют ҫӗршыв чӗлхисен институчӗн вырӑс чӗлхи факультечӗн деканӗ Чэнь Пэйцзюнь та саламланӑ. Вӑл Кӳкеҫе килмен-ха, видеоҫыхӑну мелӗпе ӑшӑ сӑмах каласа хавхалантарнӑ. Халӗ музейӑн гимн та пур. «Песня о монахе Иакинфе» ята панӑ хайлав авторӗсем Владимир Мишшан (вӑл сӑввине ҫырнӑ) тата Николай Андреев (кӗввине ҫырнӑ), гимна Иван Николаев шӑрантарать. Юбилея «Хамӑръен» пултарулӑх пӗрлешӗвӗн хастарӗсем: чӑваш халӑх художникӗ Юрий Матросов, Чӑваш Енӗн тава тивӗҫлӗ художникӗ Петр Пупин, Чӑваш художникӗсен союзӗн председателӗ Наталия Соловьева, союз членӗсем Надежда Егорова, Антонина Павлова, Ильгизар Басыров та пырса ҫитнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() «Урал сасси» хаҫатӑн халах тетелӗнчи пабликӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Ҫак уйӑхра Пушкӑртстанра чӑваш артисчӗсем концертпа пулӗҫ. Йышра — халӑх артисчӗ Вячеслав Христофоров, Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗсем Марта Зайцевапа Михаил Федоров (асли) тата Игорь Иванов. «Урал сасси» хаҫат гастроль маршручӗпе паллаштарнӑ: Ака уйӑхӗн 15-мӗшӗ – Чекмагуш районӗ, Юмашри культура ҫурчӗ; 16-мӗшӗ – Пелепей, тӗп культура керменӗ; 17-мӗшӗ – Ҫтерлӗ, Загородный поселок, районти культура ҫурчӗ; 18-мӗшӗ – Ишимбай районӗ, Йӗкенпуҫӗнчи культура ҫурчӗ; 19-мӗшӗ – Абдуллино (Эрӗнпур облаҫӗ), «Юбилейный» культура керменӗ; 20-мӗшӗ – Пишпӳлек районӗ, Пӑслӑкри культура ҫурчӗ; 21-мӗшӗ – Октябрьски, Наци культурисен центрӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Муркаш районӗнчи Мӑн Сӗнтӗр ялӗнче пурӑнакан пӗр арҫыннӑн ҫӗрне туртса илесшӗн. Вырӑнти прокуратура тӗрӗслев ирттернӗ чухне 2025 ҫулти раштав уйӑхӗнче Мӑн Сӗнтӗр арҫыннине нимле суту-илӳ ирттермесӗрех пахча валли тесе ҫӗр уйӑрса пани палӑрнӑ. Кӑштахран арҫын ку ҫӗре «уйрӑм хушма хуҫалӑх валли» тесе улӑштарнӑ, кӗҫех ӑна сутасси пирки тӗнче тетелӗнче пӗлтерӳ вырнаҫтарнӑ. Саккун вара апла хӑтланма ирӗк памасть иккен. Ку вӑл ҫӗрпе саккуна пӑсса усӑ курни пулать. Ҫӗре ятарлӑ йӗркене пӑхӑнмасӑр ҫынна пани саккуна пӑсни пулать, ун пек суту-илӳ килӗшӗвне пӑрахӑҫламалла, ҫӗре унӑн ҫӗнӗ хуҫинчен туртса илмелле тесе прокуратура суда тавӑҫпа тухнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() ҪҪХПИ тунӑ сӑн Муркаш округӗнче Китай ҫыннисем ҫухалса кайнӑ. Вӗсене инспекторсем пулӑшнӑ. Вӗсем навигаторпа усӑ курса фурӑпа пынӑ, анчах вӑл ҫул ҫинчен аташтарса янӑ. Ҫапла Китай ҫыннисем Нискасси тата Елших ялӗсем патнелле кӗрсе кайнӑ та вӗтӗ чул сарнӑ ҫул ҫинче кӗрсе ларнӑ. Китай ҫыннисене пулӑшма Патшалӑх автоинспекцийӗн ӗҫченӗсем Алексей Филимонов тата Константин Кульков пулӑшма кайнӑ. Вӗсем онлайн-куҫаруҫӑпа усӑ курса вӗсене пулӑшнӑ. Китай ҫыннисем малалла кайнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Инкеклӗ лару-тӑру министерстви тунӑ сӑн Ака уйӑхӗн 5-мӗшӗнче ҫур ҫӗр ҫитеспе Канаш хулинче ҫурт ҫунма тытӑннӑ. Инкек Анӑҫ тӑкӑрлӑкӗнчи ҫуртра пулнӑ. Ҫулӑм 60 тӑваткал метр лаптӑк ҫинче алхаснӑ. Пушара пилӗк техника тата 12 ҫӑлавҫӑ сӳнтернӗ. Ҫулӑма виҫӗ сехетрен кӑна парӑнтарма май килнӗ. Инкек вырӑнӗнче икӗ ҫын виллине тупнӑ. Вӗсем – 63 ҫулти хӗрарӑм тата 69 ҫулти арҫын. Палӑртмалла: ҫулталӑк пуҫланнӑранпа республикӑра 291 пушар пулнӑ. Инкексенче 18 ҫын вилнӗ, тепӗр 18 ҫын аманнӑ. Пушарсенче 47 ҫынна ҫӑлма май килнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
![]() kherson-news.ru сайтри сӑн Юлашки кунсенче ҫанталӑк сивӗтрӗ. «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, Мӑнкунра та юр ҫума пултарӗ. Паян ҫумӑр ҫӑвать, ҫӗрле те ҫукалӗ, тӗтра карса илме пултарӗ. Ыран та ҫанталӑк ҫумӑрлӑ пулӗ, ҫӗрле сивӗтӗ. Юнкун ирхине хӗвел тухса савӑнтарӗ, анчах каҫ енне ҫумӑр ҫума тытӑнӗ, ҫӗрле те чарӑнмӗ. Кӗҫнерникун та ҫумӑрлӑ пулӗ, каҫ енне вара йӗпе юр ӳкме тытӑнӗ. Эрнекун ир валли республикӑн ҫурҫӗр пайӗнче 5 сантиметр хулӑнӑш таран ҫитме пултарӗ. Термометр «минус» кӑтартнӑран ҫулсем пӑрлак пулӗҫ. Мӑнкунра та йӗпе юр ҫӑвӗ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫитес эрнере ҫанталӑк лайӑхланӗ, уяртӗ, 15-20 градус таран ӑшӑтӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() «Контактри» сӑн Патӑрьел округӗнче Пӑла шывӗ ҫыранран тухнипе икӗ ял шар курнӑ. Пӗтӗмпе 9 кил хуҫалӑхне сиен кӳнӗ. Патӑрьел салинчи – ултӑ, Кивӗ Ахпӳрт ялӗнчи виҫӗ ҫурт патне шыв пынӑ. Хальхи вӑхӑтра виҫӗ ҫынран тӑракан ҫемье (пӗри ача) тӑванӗсем патне вӑхӑтлӑха пурӑнма куҫнӑ. Ыттисен хальлӗхе килтен каймалли пысӑк сӑлтав ҫук. Ҫапах ҫынсене йышӑнмалли вӑхӑтлӑх пункт хатӗрленӗ. Сӑмах май, пуш уйӑхӗн 28-мӗшӗнчен Патӑрьел округӗнче ейӳпе кӗрешме хатӗр режим вӑйра. Ейӳпе кӗрешекен комисси тата ҫул-йӗр службисем лару-тӑрӑва талӑкӗпех сӑнаса тӑраҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
