«Хыпар» издательство ҫурчӗн сӑнӳкерчӗкӗ

«Пӗтӗм чӑваш диктанчӗ» акци вӑхӑтӗнче диктант ҫырма текстсен конкурсӗ иртессине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха.

Акци ака уйӑхӗн 23-мӗшӗнче иртӗ. Ӑна Раҫҫейри халӑхсен пӗрлӗхӗн тата Чӑваш Енри халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне, ҫавӑн пекех Чӑваш чӗлхи кунне халалланӑ.

Диктанта кирек кам та ҫырма пултарать. Акци икӗ мелпе иртет: текста Наци радиовӗпе е Тӑван радио итлесе. Наци радиовне 105,0 FM (Чӑваш Республики), 95,9 FM (Шупашкар) е 72,41 УКВ хумсем ҫинче калаҫать, Тӑван радио – 100,3 FM хум ҫинче.

Диктант ҫырмалли тепӗр мел – вӗренӳ е культура организацине кайса.

Кама епле меллӗрех, ҫавӑн пек хутшӑнма пултарать. Унта ачасем те, аслисем те хӑйсен пӗлӗвне тӗрӗслейӗҫ.

Роскосмос Юрий Гагарин космонавта, тӗрӗсрех каласан, вӑл тӗнче уҫлӑхне улӑхнине асра тытса халӑх тетелӗнче хӑйне евӗр акци ирттерме сӗннӗ.

Космос эрнинче ҫынсен хунарпа е телефонри хунарпа пӗлӗте ҫутатмалла, ҫав вӑхӑтра пӗлӗтелле пӑхмалла. Ҫавна сӑн ӳкерсе илсе халӑх тетелӗнче вырнаҫтармалла.

«Время Гагарина» (чӑв. Гагарин вӑхӑчӗ) акцие хутшӑнакансен сӑнӳкерчӗксен айне #ВремяГагарина #ЗаЗвездами хэштегсем ҫырса хумалла.

Роскосмосӑн акцийӗ пирки пӗлтернӗ хыпар валли усӑ курнӑ сӑнӳкерчӗкое хунара виҫӗ пӳрнепе тата пуҫ пӳрнепе тытнӑ. Нейросеть пулӑшнипе ӑнӑҫсӑр ӑсталанӑ сӑнӳкерчӗке асӑрханисем: «Акцие тӑватӑ пӳрнеллисен ҫеҫ хутшӑнма юрать-и е ыттисене те ваомӗҫ-и?» – тесе тӑрӑхласа ҫырнӑ.

cap.ru сайтри сӑн

«Ҫулталӑкри вӗрентекен» конкурсӑн республика тапхӑрӗ вӗҫленнӗ. Финала тӗрлӗ округри 23 педагог хутшӑннӑ. Вӗсем пурте уҫӑ уроксем, ӑсталӑх класӗсем ирттернӗ, хӑйсен методикисемпе паллаштарнӑ. Йӗркелӳ комитечӗ 8 лауреата суйланӑ. Ҫӗртерӳҫӗ ятне вара чыславра кӑна пӗлтерӗҫ.

Сакӑр лауреат йышӗнче ҫаксем: Елчӗк округӗнчи Кристина Александрова, Шупашкарти Анна Виноградова, Шупашкар округӗнчи Татьяна Григорьева, Улатӑр округӗнчи Ольга Крисанова, Куславкка округӗнчи Людмила Новикова, Ҫӗмӗрле тӑрӑхӗнчи Татьяна Соколова, Ҫӗнӗ Шупашкарти Татьяна Тарасова, Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Наталья Шипунова.

Чыславра ҫӗнтерӳҫӗ ятне палӑртсан вӑл Чӑваш Ен чысне Раҫҫейри тапхӑрта хатӗрлемешкӗн хатӗрленме тытӑнӗ.

Халӑх хушшинче экстремаллӑ спортпа ҫамрӑксем кӑна аппаланма пултараҫҫӗ текен шухӑш анлӑ сарӑлнӑ. Тӗслӗхрен, сӑрт-ту юрҫӳренӗпе ытларах чухне ҫамрӑксем ярӑннине курма хӑнӑхнӑ. Ватӑ ҫынсене вара ун пек хатӗрсемпе ярӑнма питӗ йывӑр, хӑрушӑ тесе шутлаҫҫӗ. Чӑнах та, ҫулсем иртнӗҫемӗн ҫыннӑн сывлӑхӗ чакать, шӑм-шакӗ те малтанхи пек йӑрӑ та ҫирӗп мар. Ҫавӑнпа та нумайӑшӗ экстремаллӑ кану пенсионерсем валли мар тесе шухӑшлать.

Анчах та ку чӑннипех ҫапла-ши? Чӑн та 50–60 ҫултан иртнӗскерсен диван ҫинче кӑна вӑхӑта ирттерме пултараҫҫӗ-ши? Ҫук пуль. Пенсие тухсан та кӑмӑл пур пулсан адреналин шырама май пур. Паянхи кун ҫак стереотип йӑнӑш пулнине час-часах курма пулать. Ятарлӑ хатӗрленӳ, ӑста инструкторсем тата хальхи вӑхӑтри шанчӑклӑ инвентарь пулӑшнипе аслисем те ту ҫинчен ҫилпе вӗҫтерсе анаҫҫӗ. Чи кирли кунта — ҫын миҫе ҫулта пулни мар, хӑйӗн вӑй-халне тӗрӗс хаклани тата пурнӑҫа юратни.

Сӑрт-ту юрҫӳренӗсемпе кӑсӑкланакансем «Ревущие в глуши» канал пирки илтнех ӗнтӗ. Нумай пулмасть ҫак каналта пӗр кӑсӑклӑ ролик курма тиврӗ.

Малалла...

Чӑваш халӑх ҫыравҫи Юхма Мишши 90 ҫул тултарнӑ. Михаил Николаевич паянхи кун та литература анине сухалать.

Юхма Мишши Патӑрьел округӗнчи Сӑкӑт ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Пултарулӑхра вӑл 1950-мӗш ҫулсенче тӑрӑшма тытӑннӑ. Малтанах унӑн статйисем районти «Авангард» хаҫатра пичетленнӗ.

Юхма Мишшин хайлавӗсесне 100 ытла чӗлхене куҫарнӑ, вӗсене Ази, Европа тата Африка ҫӗршывӗсенчи учебниксене кӗртнӗ. Унӑн сӑввисемпе юрӑсем хайланӑ.

Чӑваш халӑх ҫыравҫине юбилей ячӗпе ЧР Элтеперӗ Олег Николаев та саламланӑ. «Унӑн ҫитӗнӗвӗсем – тӑван ҫӗре чунран юратни. Михаил Николаевич чӗлхене, йӑла-йӗркене упрас, халӑхсен хушшинчи туслӑха ҫирӗплетес тесе нумай ӗҫ тунӑ. Паянхи кун та вӑл хӑйӗн тавра пултаруллӑ ҫынсене чӑмӑртать», — ҫапла палӑртнӑ Олег Алексеевич.

Алина Петрова страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк

Муркаш районӗнчи Калайкассинче «Чӑваш ачи чӑвашах» фестиваль иртессине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха.

Ку мероприяти ака уйӑхӗн 10-мӗшӗнче пулса иртнӗ. Фестиваль пирки Элӗкри И.Я. Яковлев ячӗллӗ вӑтам шкулта ӗҫлекен Алина Петрова халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ.

«Тӗрлӗ енлӗ пуян ҫак фестиваль кунта кӑҫал 10-мӗш хут иртрӗ.

Фестивалӗн пӗр пайӗ - «Тӑван кил-йышран хакли ҫук, тӑван чӗлхерен асли ҫук» ҫавра сӗтел.

Ҫавра сӗтеле хутшӑнса чӑваш чӗлхипе литературине вӗрентекен ӗҫтешсемпе чӑвашлӑха аталантарас тӗлӗшпе тунӑ пӗр-пӗрин ӗҫӗ-хӗлӗ ҫинчен калаҫрӑмӑр, ачасене тӑван халӑха юрӑхлӑ ӳстерес тесе малалла мӗнле ӗҫлемеллине сӳтсе яврӑмӑр», – хыпарланӑ чӑваш чӗлхи учителӗ.

Ака уйӑхӗн 10-мӗшӗнче NASA йӗркеленӗ «Артемида II» миссийӗн космонавчӗсем Ҫӗр ҫине ӑнӑҫлӑ таврӑннӑ. Рид Уайзман, Виктор Гловер, Кристина Кох тата Джереми Хансен ларнӑ Orion карап Калифорни ҫыранӗнчен инҫех мар Лӑпкӑ океана анса ларнӑ. Ҫакӑнпа 10 куна тӑсӑлнӑ историлле вӗҫев вӗҫленнӗ. Астронавтсем Ҫӗр чӑмӑрӗнчен 406 пин ҫухрӑм ытла инҫете вӗҫсе ҫӗнӗ рекорд лартнӑ. Ҫак кӑтарту 1970 ҫулта «Аполлон-13» миссийӗ вӑхӑтӗнче лартнӑ рекордран та иртсе кайнӑ.

Ҫӗр ҫине аннӑ хыҫҫӑн экипажа NASA тата АПШ ҫар ҫыннисем кӗтсе илнӗ. Вӗсене уҫӑ шывран кӑларнӑ та вертолетпа USS John P. Murtha карап ҫине сывлӑхӗсене тӗрӗслеме илсе кайнӑ.

Ку вӗҫев пуласлӑхшӑн питӗ пӗлтерӗшлӗ шутланать. Космонавтсем инҫет космосра пурӑнмалли системӑсене тӗрӗсленӗ, карапа алӑпа тытса пыма вӗреннӗ. Вӗсем Уйӑх ҫийӗн 7000 ытла сӑнӳкерчӗк тунӑ, микрогравитаци ҫыннӑн сывлӑхне мӗнле витӗм кӳнине тӗпченӗ. Ҫак пӗтӗм ӑслӑх ӗҫӗсем малашне Уйӑх ҫинче база тума тата Марс ҫине вӗҫме хатӗрленме пулӑшмалла.

«Контактри» сӑн

Мӑнкунӑн тӗп палли – Сӑваплӑ ҫулӑм – Шупашкара Мӑнкун каҫӗ умӗн ҫитӗ. Ӑна Иерусалимран илсе килӗҫ.

Сӑваплӑ ҫулӑма Шупашкарти аэропортра кӗтсе илӗҫ. Ӑна РФ Патшалӑх Думин депутачӗ Анатолий Аксаков илсе ҫитерӗ. Кайран ӑна Введени соборне илсе кайса Шупашкар тата Чӑваш Ен митрополитне Савватие парӗҫ. Чӑваш Ен ҫыннисем унран ҫурта ҫутма, унпа пӗрле Сӑваплӑ тӑпрана киле илсе кайма пултарӗҫ.

Аса илтерер: Мӑнкун кӗлли пынӑ вӑхӑтра Шупашкарти 5 чиркӳ патӗнчи ҫулсене хупӗҫ.

Йӗпреҫ поселокӗнче пуйӑсран тарнӑ 6 арҫынна тытса чарнӑ. Кун пирки mash канал пӗлтерет.

Вӗсем питех инҫех каяйман. Йӗрке хуралҫисем Йӗпреҫ таврашне йӑлтах шыранӑ. Пиллӗкӗшне пӗчӗк ялта, Шуркассинче, тупнӑ. Улттӑмӗшне Йӗпреҫ поселокӗнчи Черноречка микрорайонӗнче тупса тытса чарнӑ.

Аса илтеретпӗр: вӗсем тӗрмере ларнӑ чухне РФ Хӳтӗлев министерствипе контракт ҫырнӑ. Ака уйӑхӗн 8-мӗшӗнче вӗсене «Томск – Адлер» пуйӑспа ятарлӑ вакунра илсе кайнӑ. Йӗпреҫре чарӑнсан хайхискерсем тарнӑ. Ҫакна машинист курнӑ та тӳрех тивӗҫлӗ службӑсене пӗлтернӗ.

Чӑваш Енри писательсен союзӗн пабликӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк

Ака уйӑхӗн 8-мӗшӗнче Вӑрмарти Г.Е. Егоров ячӗллӗ вӑтам шкулта тата Куславкка районӗнчи Энтри Пасарӗнчи вулавӑшра паллӑ ҫыравҫӑсемпе тата театр ӗҫченӗсемпе тӗлпулусем иртнӗ.

«Кӗнеке + Театр» ят панӑ мероприятие Раҫҫейри театр ӗҫченӗсен союзне йӗркеленӗренпе 150 ҫул ҫитнине халалланӑ. Тӗлпулӑва вулавӑш ӗҫченӗсем, учительсем, вулакансем тата аслӑ классенче вӗренекенсем пырса ҫитнӗ.

Хӑнасен йышӗнче чӑваш халӑх поэчӗ, Чӑваш Республикин искусствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Светлана Асамат; Николай Максимов прозаик, журналист, куҫаруҫӑ; Раиса Воробьёва писатель тата педагог пулнӑ. Унсӑр пуҫне сумлӑ та ӑста ҫынсенчен пуҫтарӑннӑ йышпа Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗн пултаруллӑ артисчӗ Виталий Сергеев ҫӳренӗ.