|
Вӗренӳ
![]() Ольга Фондеркина. Ҫӑлкуҫ: cap.ru Хӗрлӗ Чутай округӗнче республика шайӗнчи «Чи лайӑх класс ертӳҫи» конкурсӑн муниципаллӑ тапхӑрӗ иртнӗ. Унта ултӑ шкултан ултӑ педагог хутшӑннӑ. Вӗсем ачасемпе калаҫу ирттернӗ, хӑйсемпе паллаштарнӑ тата лекци вуланӑ. Пӗтӗмлетӳ тӑрӑх, Питӗркасси шкулӗнчи Ольга Фондеркина ҫӗнтерӳҫӗ пулса тӑнӑ. Вӑл Хӗрлӗ Чутай округӗн чысне 2026 ҫулхи нарӑсӑн 24-мӗшӗнчен пуҫласа пуш уйӑхӗн 13-мӗшӗччен республика шайӗнче хӳтӗлӗ. Иккӗмӗш вырӑна Ҫӗнӗ Атикасси шкулӗнчи Валентина Ядранская, виҫҫӗмӗшне – Хӗрлӗ Чутай шкулӗнчи Ирина Захарова йышӑннӑ. Номинацисенче ҫаксем палӑртнӑ: Сергей Мигушкин (Атнар шкулӗ) — «Улшӑнусен лидерӗ», Светлана Фондеркина (Мӑн Этмен шкулӗ) — «Кашниншӗн тӑрӑшакан», Вера Артемьева (Мишеркасси шкулӗ) — «Ырӑ кӑмӑллӑхпа чӑтӑмлӑх». Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
![]() Pinterest сайтри сӑн «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, Чӑваш Енре юр хулӑнӑшӗ 1 метра ҫывхарса пырать. Сахал мар ку, анчах юр татах ҫӑвӗ-ха. Кӗҫӗрех юр ҫума тытӑнӗ, ҫил-тӑман вӗҫтерӗ, вырсарникун кӑна чарӑнӗ. Тунтикун кӑнтӑрла хыҫҫӑн вара каллех юр ҫума тытӑнӗ, анчах хальхинче йӗпе юр ӳкме пуҫлӗ. Вӑл ытларикун та ҫӑвӗ. Вырӑнӑн-вырӑнӑн вара ҫумӑр ӳкӗ. Ырантан термометр «плюс» таран хӑпарма пуҫлӗ. Юнкун вара пире уяр ҫанталӑк савӑнтарӗ. Анчах сивӗтет: ҫӗрле термометр -10 – -15 градус таран кӑтартӗ. Эрнен иккӗмӗш ҫурринче юр кӑштах кӑна ҫӑвӗ, сивӗрех пулӗ: термометр -5 – -10 градус кӑтартӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() ҪҪХПИ тунӑ сӑн Вӑрнар округӗнчи 17 ҫулти каччӑн Шупашкара савни патне каймалла пулнӑ. Вӑл автобуспа мар, амӑшӗн машинипе ҫула тухнӑ. ВАЗ-21110 машинӑна ҫул-йӗр инспекторӗсем Шупашкар округӗнчи Карачура патӗнче чарнӑ. Документсене тӗрӗслеме тӑнӑ та – водитель 17 ҫулта кӑна иккен, унӑн водитель прави ҫук. Вӑл инспекторсене Вӑрнар округӗнчен Шупашкара кайма тухнине, машина амӑшӗн пулнине каланӑ. Йӗрке хуралҫисем ашшӗ-амӑшӗпе ҫыхӑнма хӑтланнӑ, анчах лешсем ҫыхӑнӑва тухман. Ҫавӑнпа ҫул ҫитмен ҫамрӑка Вӑхӑтлӑх усрамалли центра илсе кайнӑ. Машинӑна вара штрафстоянкӑна илсе ҫитернӗ. Каччӑ тата ашшӗ-амӑшӗ тӗлӗшпе административлӑ йӗркене пӑснӑ тесе протокол ҫырнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Чӑваш эстрада юрӑҫи Ольга Осипова ӳкерӗннӗ «Пирӗшти куҫҫулӗ» фильм Пӗтӗм Раҫҫейри «Белая птица» кинофестивальте «Полное погружение» номинацире мала тухнӑ. Кинофестиваль Хусан хулинче иртнӗ. Ольга Осипова (фильмсенче вӑл ытларах Ольга Палан хушма ятпа ӳкерӗнет) кинолентӑра тӗп роле вылянӑ. Ҫамрӑк упӑшкипе арӑмӗ пуян пурӑнмаҫҫӗ. Ҫемье пуҫӗ Андрей контракт ҫырса Сирие ҫапӑҫма каять. Арӑмӗ Анна куляннипе ним тума пӗлмесӗр Турӑран юратнӑ ҫыннине вӑрҫӑран сывӑ-чӗрӗ тавӑрма ыйтса авалхи кӗлӗсене вулать. Вӑл мӑшӑрӗ вилнине пӗлмест-ха. Ангел ӑна упӑшкин чунӗпе сыв пуллашма май парать. Юлашкинчен тӗлӗнтермӗш пулать: Анна ача кӗтнине пӗлет. Фильма Сергей Щербаков тата Ольга Палан (Осипова) режиссёрсем ӳкернӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Раҫҫейре
![]() Chat-GPT ӑсталанӑ ӳкерчӗк Санкт-Петербургри Боготырский проспектӗнче халӑх ачана вилӗмрен ҫӑлса хӑварнӑ. Вуннӑмӗш хутран ӳкнӗ ҫулталӑк ҫурӑри ачана ҫынсем куртка сарса ҫӑлнӑ. Ку пӑтӑрмах кӑнтӑрла пулса иртнӗ. Хваттерте ачан амӑшӗ тата унӑн пиччӗшӗ пулнӑ. Амӑшӗ кӗске вӑхӑта пӳлӗмрен тухнӑ пулнӑ, асли компьютерпа вылянӑ. Амӑшӗ таврӑнсан кӗҫӗн ывӑлне тупайман, чӳрече уҫӑлнине курсан, аялалла пӑхнӑ. Унта ҫынсем пуҫтарӑннине курсан хӑвӑрт урама чупса тухнӑ. Васкавлӑ пулӑшу служби пӗлтернӗ тӑрӑх ҫурт патӗнчи ҫынсем ачана курсан нумай шухӑшласа тӑман, куртка хывса ӑна ӳкекен ача валли сарса хунӑ. Ача шӑпах ҫав куртка ҫине ӳкнӗ. Санкт-Петербург прокуратура пӑтӑрмахпа ҫыхӑннӑ ӗҫ-пуҫа тӗрӗслет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() «Контактри» сӑн Ҫӗнӗ Шупашкарти шкул ачи Пӗрремӗш каналпа пыракан «Голос» кӑларӑма хутшӑннӑ. Ирина Степанова – 17 ҫулта. Вӑл кӑларӑмра итлев витӗр тухнӑ. Пирӗн ентеш телепроект историйӗнче чи ҫамрӑкки пулнӑ. Кӑларӑм ку эрнекун, нарӑсӑн 27-мӗшӗнче, 21:45 сехетре Пӗрремӗш каналпа курма май пулӗ. Ыран ҫак вӑхӑтра телевизор ҫутма ан манӑр. Ирина 14 ҫултанпа Шупашкарти 1-мӗш ача-пӑча музыка шкулӗ ҫумӗнчи «5 октав» студире вокал енӗпе ӑсталӑхне туптать. Хальччен вӑл ҫитӗнӳсем тума та ӗлкӗрнӗ: пӗлтӗр Леонид Агутинӑн AGUTEENS FORUM ҫемье форумӗнче Гран-при ҫӗнсе илнӗ, Леонид Агутинпа тата Ани Лоракпа пӗр сцена ҫинче юрланӑ. Палӑртса хӑварар: кӑҫал «Голос» телешоура Владимир Пресняков, Пелагея, Анна Асти тата Ильдар Абдразаков наставниксем пулнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Инкеклӗ лару-тӑру министерстви архивӗнчи сӑн Нарӑсӑн 25-мӗшӗнче каҫхине, ӗнер, Патӑрьел округӗнчи Шӑнкӑртам ялӗнчи пулӑ ӗрчетекен комплексра ангар ҫунма тытӑннӑ. Кун пирки Инкеклӗ лару-тӑру министерствин Чӑваш Енри Тӗп управленийӗ пӗлтерет. Телее, пулӑсем шар курман. Комплексра ӗҫлекенсем пушара ҫӑлавҫӑсем киличчен хӑйсен вӑйӗпе сӳнтерме пултарнӑ. Пушарта пластик бассейн, насус тата шыва фильтраци тумалли система ҫунса кайнӑ. Ангарти пулӑсем ҫунман. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫулӑм электрохатӗр юсавсӑр ӗҫленӗрен тухнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ӑслӑлӑх
![]() Ҫалкуҫ: Unsplash Канадӑри Йорк университетӗнчи тӗпчевҫӗсем ҫӗнӗ тӗпчев ирттернӗ. Вӗсем кайӑксене ҫутҫанталӑкра сӑнани (бёрдвотчинг) ҫыннӑн пуҫ мимине епле витӗм кӳнипе кӑсӑкланнӑ. Эксперимента 22-рен пуҫласа 79 ҫулчченхи 48 ҫын хутшӑннӑ. Вӗсенчен ҫурри кайӑксене нумай вӑхӑт хушши сӑнанӑ, ыттисем – ҫӗнӗ ҫынсем пулнӑ. Тӗпчевҫӗсем хутшӑнакансене ытла та пӗрешкел курӑнакан кайӑксен ӳкерчӗкӗсене кӑтартнӑ. Вӗсен пӗр тӗслӗ икӗ кайӑка 10 ҫеккунт хушшинче тупмалла пулнӑ. Ҫак вӑхӑтра тӗпчевҫӗсем ҫынсен пуҫ мимин ӗҫне сӑнаса тӑнӑ. Паллӑ ӗнтӗ, опытлӑ орнитологсем ҫӗнӗ ҫынсенчен икӗ хут нумайрах кайӑк тӗсӗсене палласа илнӗ. Ҫав вӑхӑтрах вӗсен пуҫ мимин виҫӗ пайӗнче — объектсене палласа илессишӗн, куҫпа курассишӗн, тимлӗхшӗн тата астӑвӑмшӗн яваплӑ вырӑнсенче — хастарлӑх ӳснӗ. Тӗпчев кӑтартнӑ тӑрӑх, ҫулсем иртнӗҫемӗн пуҫ мимин тытӑмӗ пурин те хавшать, анчах кайӑксене сӑнакансен ҫак улшӑнусем вӑйлах палӑрмаҫҫӗ. Ҫакӑ кайӑксене сӑнани пуҫ мимине ватӑлассинчен хӳтӗлеме тата ҫӗнӗ условисене хӑнӑхма пулӑшнине пӗлтерет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял хуҫалӑхӗ
![]() Ҫалкуҫ: cap.ru Чӑваш Республикин Министрсен Кабинечӗ агропромышленноҫ комплексне пулӑшмалли ҫӗнӗ йӗркене ҫирӗплетнӗ. Унччен кашни 6 енпе уйрӑм йӗрке пулнӑ, халӗ вӗсене пӗрлештерсе пӗр пӗтӗмӗшле йӗрке туса хунӑ. Ку федераци саккунӗсемпе килӗшсе тӑрать. Тӗп улшӑнусем ҫакӑн пек: • Вӑрлӑх енӗпе: субсидипе халӗ Раҫҫейре ӗрчетнӗ сортсемшӗн кӑна пулӑшаҫҫӗ. • Ӑратлӑ выльӑх-чӗрлӗх енӗпе: селекцилеме укҫапа пулӑшӗҫ. 2027 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен пуҫласа выльӑхсене ятарлӑ патшалӑх системинче (ФГИС) регистрацилемелле. • Сӗт туса илессипе: пулӑшу пӗчӗк тата вӑтам усламҫӑсене кӑна лекӗ. Вӗсен тупӑшӗ ҫулталӑкра 800 миллион тенкӗрен иртмелле мар. Пӗлме: 2026 ҫулта АПК сферине пулӑшма пӗтӗмӗшле 776,6 млн тенкӗ уйӑрнӑ (федераци хыснинчен – 436,8 млн, республикӑран – 339,8 млн). Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактри» сӑн Елчӗк округӗнчи Таяпа Энтри ялӗнче пурӑнакан Анисия Евдокимова ҫак кунсенче 102 ҫул тултарнӑ. Унӑн ҫамрӑклӑхӗ Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин тапхӑрне лекнӗ. 17 ҫулти хӗр Хусанта ҫул тунӑ ҫӗрте ӗҫленӗ, кайран ӑна Улатӑр районне окоп чавма янӑ. Тӑван ялне 1948 ҫулта кӑна таврӑннӑ вӑл. Унтан качча кайнӑ. Тивӗҫлӗ канӑва тухиччен Анисия Антоновна колхозра ӗҫленӗ. Паянхи кун кинемей 3 ачипе, 8 мӑнукӗпе тата 12 кӗҫӗн мӑнукӗпе савӑнса пурӑнать. 102 ҫула ҫитсен те Анисия Евдокимова хастарлӑхӗпе, пурнӑҫа юратнипе палӑрать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
