chuvbook.ru сӑнӳкерчӗкӗ

Чӑваш кӗнеке издательствинче Анатолий Хмытӑн «Хазара» роман-хроники кун ҫути курнӑ. Кӗнеке «Салтак тивӗҫӗ» тата «Хазара куҫҫулӗ» пайсенчен тӑрать. Кӗнеке алҫырӑвӗ 2025 ҫулта Чӑваш кӗнеке издательстви ирттернӗ «Чӑваш романӗ» III литература конкурсӗнче ҫӗнтернӗ.

Анатолий Ефимов (Хмыт) – писатель-баталист, поэт тата драматург. Чӑваш Республикинчи профессиллӗ писательсен союзӗн членӗ. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ учителӗ. Чӑваш кӗнеке издательствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, авторӑн пӗрремӗш хайлавӗ 1990 ҫулта «Тӑван Атӑл» журналта кун ҫути курнӑ. 1982–1984 ҫулсенче Афганистанра хӗсметре тӑнӑ. Вӑрҫа хутшӑнни унӑн пултарулӑхне те витӗм кӳнӗ. «Вилӗмсӗр кӑйкӑр юрри», «Ан тӑк куҫҫуль, аннеҫӗм», «Сар Иван», «Леш тӗнчерен…» (роман-дилоги: «Таркӑнсем» тата «Тамӑк витӗр»), «Тӗлленмен тӗлӗк», «Турай» тата ытти кӗнеки – пӗтӗмпех Афган вӑрҫи темипе ҫырнӑскерсем.

chuvbook.ru сӑнӳкерчӗкӗ

Чӑваш кӗнеке издательстви «Чӑваш кӗнеки. Пултаруллӑ ҫамрӑксем» конкурса кӑҫалхипе 15-мӗш хутчен йӗркелет. Кӑҫал ӗҫсене авӑн уйӑхӗн 28-мӗшӗнче йышӑнма пуҫланӑ, вӗсене чӳк уйӑхӗн 3-мӗшӗччен кӗтеҫҫӗ.

Конкурс ҫак номинацисемпе иртет:

«Юратнӑ кӗнеке ҫинчен ҫырнӑ чи лайӑх хаклав». Ку номинацие аслисен те хутшӑнма юрать. Ҫак ӗҫре Чӑваш кӗнеке издательствинче тухнӑ кӑларӑма вуланӑ хыҫҫӑн ҫуралнӑ шухӑш-кӑмӑла уҫса памалла. Ку номинацире кирек хӑш ӳсӗмри вулакансем те хутшӑнма пултараҫҫӗ. Анчах Чӑваш кӗнеке издательствинче 2019–2026 ҫулсенче тухнӑ кӗнекесемпе ҫеҫ усӑ курмалла. Хаклавсене fed_ol@mail.ru электрон почтӑпа ярса пама юрать. Ҫырӑва ӑсатнӑ чухне «Чӑваш кӗнеки. Пултаруллӑ ҫамрӑксем» конкурса» тесе палӑртмалла.

Унсӑр пуҫне ҫак номинацисем пур: «Юратнӑ хайлаври чи интереслӗ самант» темӑпа хатӗрленӗ ӳкерчӗк»; «Чӑваш халӑх юмахӗ тӑрӑх хатӗрленӗ чи лайӑх ӳкерчӗк». Ку номинацисенче конкурса хутшӑнакансен кӗнекери пӗр-пӗр саманта ӳкерсе кӑтартмалла.

«Ача хатӗрленӗ чи лайӑх кӗнеке» номинацире ачан хӑй шухӑшласа кӑларнӑ хайлава кӗнеке пек хатӗрлесе памалла.

Чӑваш кӗнеке издательствин сайтӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк

Чӑваш наци вулавӑшӗнчи«Варкӑш» литература клубӗ черетлӗ ларӑва пуҫтарӑннӑ. Чӑвашла кӗнеке вулама юратакансем хальхинче «Эсӗ манӑн тус пулсан...» коллективлӑ сборника сӳтсе явнӑ. Вӑл Чӑваш кӗнеке издательствинче пӗлтӗр кун ҫути курнӑ. «Кӑларӑма ҫирӗм тӑватӑ авторӑн вӑтам классенче вӗренекенсем валли ҫырнӑ хайлавӗсем кӗнӗ. Кашниех тӗрлӗ лару-тӑрӑва ҫутатса панӑ, анчах пурне те туслӑх теми пӗрлештерсе тӑрать», — пӗлтернӗ Ольга Австрийская кӗнеке издательствин сайтӗнче.

Ларӑва уҫнӑ май «Чӑваш кӗнеки» центрӑн ӗҫченӗ Татьяна Семенова калав пуххине ырласа мухтанинчен пуҫланӑ. Сӑмах май каласан, кӑларӑма Чӑваш кӗнеке издательствин директорӗн – тӗп редакторӗн ҫумӗ Ольга Федорова пухса хатӗрленӗ, редакторӗ те вӑлах.

commons.wikimedia.org сайтри сӑн

Чӑваш Республикинче юпа уйӑхӗн 7-мӗшӗнче инкеклӗ лару-тӑру ҫинчен пӗлтерекен системӑна тӗрӗслӗҫ. Ку пӗлтерӳ системине тӗрӗслени кӑна пулӗ.

Ҫак кун сирена темиҫе минут янӑрӗ. Хӑраса ӳкӗр: хӑвӑрӑн ӗҫӗрсене малалла тӑвӑр. Тӗрӗслев икӗ тапхӑрпа иртӗ: 10 сехет те 40 минутра тата 11 сехетре.

Ҫак вӑхӑтра телекурав тата радио урлӑ вӗренӳ пулни пирки пӗлтерӗҫ. Ку йӑлтах техника хатӗрӗсен ӗҫне, службӑсен координацине тӗрӗслеме кирлӗ. Ҫак кун сирене янӑрасси пирки тӑвансене те пӗлтерӗр.

cap.ru сайтри сӑн

Чӑваш Республикинче тыр-пулӑн 97% ытла вырса пӗтернӗ. Кун пирки Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев пӗлтернӗ. Аграрисем 235,1 пин гектар ҫулнӑ, 754,6 пин тонна тырӑ пухса кӗртнӗ. Вӑтам тухӑҫлӑхӗ пӗр гектартан 32,2 центнер пулнӑ.

Шӑмӑршӑ, Тӑвай тата Елчӗк округӗсем тырӑпа тырӑ-пӑрҫа культурисене пуҫтарса пӗтернӗ ӗнтӗ. Пӗтӗмӗшле пухӑмпа Елчӗк округӗ малти вырӑнта — 81,6 пин тонна. Чи пысӑк тухӑҫпа Красноармейски округӗ палӑрнӑ — пӗр гектартан 39,8 центнер.

Республикӑра ҫавӑн пекех 74 пин тонна ҫӗрулми, уҫӑ вырӑнта ӳсекен 7 пин тонна пахча-ҫимӗҫ тата 23,5 пин тонна сахар кӑшманӗ пуҫтарнӑ. Куккурус пухса кӗртме пуҫланӑ.

Олег Николаев аграрисене кашни лайӑх кунпа усӑ курма тата тӗп ӗҫсене юпа уйӑхӗнче начар ҫанталӑк пуҫланиччен вӗҫлеме чӗнсе каланӑ.

Раҫҫейӗн пӗрлештернӗ футбол командинче тапӑнаканра вылянӑ Артем Дзюба карьерине вӗҫленине пӗлтернӗ.

Дзюбӑна Чӑваш Енпе ҫемйин йӑх тымарӗ ҫыхӑнтарать: унӑн амӑшӗ Светлана Александровна Ҫӗрпӳ тӑрӑхӗнче ҫуралнӑ. Ача чухне Артем кукамӑшӗ патне хӑнана килсе ҫӳренӗ, урамри ачасемпе футболла вылянӑ. Хӑй футболист пӗрре мар ҫапла каланӑ: «Ҫӗрпӳре манӑн анне ҫуралнӑ, эпӗ вара чӑн-чӑн Мускав ҫынни».

Артем Дзюба «Спартак», «Томь», «Ростов», «Зенит», «Арсенал», «Локомотив», «Акрон» тата Турцири «Адана Демирспор» командӑсемшӗн вылянӑ. Юлашкинчен вӑл Тольяттири «Акрон» клубра пулнӑ. «Зенитра» вылянӑ чухне Артем ҫӗршыв Кубокне виҫӗ хутчен тивӗҫнӗ, тӑватӑ хутчен Раҫҫей чемпионӗ пулнӑ.

Филармони сӑнӳкерчӗкӗ

Чӑваш патшалӑх филармонийӗ «Авалхи хӗлӗх сасси» концерт-спектакль хатӗрлет. Куракансене чӑвашсен авалхи йӑли-йӗркипе паллаштарма палӑртнӑ май «Сурхури», «Хӗр сӑри», «Пир ҫапни», «Бурлаксен юррисем», «Туй» тата ытти йӑла-йӗркене кӑтартса парӗҫ.

Мӗнпур юрра хальхи пек илемлетсе, ҫӗнӗрен аранжировка туса куракансем умне кӑларӗҫ.

Илемлӗ чӑваш тумӗ ҫеҫ мар, чӑвашсен музыка инструменчӗсем те нумай пулӗҫ. Сӑмахран, шӑпӑр, шӑхлич тата тӑм шӑхлич, кӗсле, нахра, тӑмра, сӗрме купӑс, параппан.

Программӑна «Ҫавал» фольклора эстрада ансамблӗ, Анастасия Батюкова тата «Nota «G» ташӑ ушкӑнӗ хутшӑнӗҫ.

Режиссёр-постановщикӗ — Раҫҫейӗн тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ Николай Андросов, композиторӗ — Чӑваш Енӗн искуствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Николай Казаков, тумсен художникӗ — Екатерина Тонюшкина.

Юрӑпа таша ансамблӗн сӑнӳкерчӗкӗ

Нумаях пулмасть Алена Николаева сцена ӑстин пултарулӑх каҫӗ иртнӗ.

Алена Николаева Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗнче балет артистки пулса ӗҫлет. Сцена ӑстин пултарулӑх каҫне (вӑл авӑн уйӑхӗн 25-мӗшӗнче иртнӗ) ташӑ ӳнерне юратакансем, педагогсем, Чӑваш Енри театр ӗҫченӗсен союзӗн тата ансамбль ертӳҫисем пуҫтарӑннӑ.

Вӗсем кӑна та мар, Культура ӗҫченӗсен Раҫҫейри пултарулӑх пӗрлешӗвӗн пайташӗ Маргарита Железнова видеосалам та хатӗрленӗ.

Ялта ҫуралса ӳснӗ хӗр ачаранах сцена ҫине тухма ӗметленнӗ. Юрӑпа ташӑ ансамбльне лексен вӑл коллективӑн ертсе пыракан сцена ӑсти пулассишӗн нумай тӑрӑшнӑ.

«Алена – пирӗн балет ушкӑнӗн чунӗ. Унӑн ӗҫченлӗхӗ, репетици вӑхӑтӗнче чунне парса тӑрӑшни ҫамрӑк артистсемшӗн ырӑ тӗҫлех пулса тӑраҫҫӗ», – мухтанӑ артиста ансамбль директорӗ Леонид Антонов тата илемлӗх ертӳҫи Алексей Тимошенко.

Чӑваш патшалах юрӑпа ташӑ ансамблӗн сӑнӳкерчӗкӗ

Ӗнер, юпа уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Александр Ангаров (01.10.1946-22.06.2005) сцена ӑсти ҫуралнӑранпа 80 ҫул ҫитнӗ.

Вӑл — паллӑ балетмейстер, РСФСР тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ, К.В. Иванов ячӗллӗ чӑваш патшалӑх премийӗн лауреачӗ.

Александр Валентинович Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗнче 30 ҫул тӑрӑшнӑ. 1976-2005 ҫулсенче Александр Ангаров 100 ытла вокалпа хореографи сюити тата ташӑ лартнӑ. Чӑвашла пӗлмесен те вӑл чӑваш халӑх культурине чунтан юратнӑ. Хӑй юратнӑ ҫеҫ мар, чӑваш ташшинче пурнӑҫа, культурӑна, халӑхӑн анлӑ тавракурӑмне уҫса пама пултарнӑ.

Хӑй вӑл Украинӑри Ужгород хулинче ҫуралнӑ. Мускаври патшалӑх культура институтӗнчи балетмейстерпа педагогика уйрӑмӗнче вӗреннӗ. 1976 ҫулта Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗнче тӗп балетмейстер пулса ӗҫлеме тытӑннӑ.

Чӑваш академи драма театрӗн сӑнӳкерчӗкӗ

Ӗнер, юпа уйӑхӗн 1-мӗшӗнче, Чӑваш АССР халӑх артисчӗ Валериан Лебедев ҫуралнӑранпа 95 ҫул ҫитнӗ.

Валериан Степанович Шупашкар районӗнчи Салапайкасси ялӗнче ҫуралнӑ. Вӑл Киеври консерваторинче тата Раҫҫейӗн театр ӳнерӗн институтӗнче В.А. Орлов ертсе пыракан чӑваш студийӗнче вӗреннӗ.

1954 ҫулта Чӑваш академи драма театрӗнче ӗҫлеме пуҫланӑ, 1969-1974 ҫулсенче Чӑваш музыка театрӗнче тимленӗ. Тӑван труппӑна таврӑнсан вӑл актёр ӗҫӗпе пӗрлех музыка пайӗн заведующийӗ тата концертмейстер пулса тӑрӑшнӑ.

Вӑл калӑпланӑ сӑнарсем калама ҫук вӑйлӑ сӑнарсем пулса тухнӑ. Сӑмахран, Тибальт («Ромео и Джульетта»), Михетер («Нарспи»), Вожеватов («Бесприданница»), Костылев («На дне»), Тоцкий («Идиот»), Попандопуло («Свадьба в Малиновке»).

Артист 2011 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 7-мӗшӗнче вилнӗ.