|
Республикӑра
![]() cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Паян, юпа уйӑхӗн 16-мӗшӗнче, Ял хӗрарӑмӗсен кунӗ шутланать. Ҫавна май республика Элтеперӗ Олег Николаев тем пысӑкӑш салам ҫырса хатӗрленӗ. «Ҫак уяв эсир пуҫарнипе тата пулӑшнипе ҫуралчӗ. Халӗ пирӗн календарьте тепӗр паллӑ кун пулнине уйрӑмах савӑнса палӑртатӑп. Сирӗн ырми-канми ӗҫӗр, тӑван киле, ҫывӑх ҫынсене иксӗлми таса туйӑмпа юратни чӑннипех те пысӑк хисепе тивӗҫ», — тесе пуҫланӑ салама республика ертӳҫи. «Эсир – килти хӑтлӑхпа йӑла-йӗрке тата чун-чӗре ӑшшин управҫисем. «Кил ӑшши – арӑмран», – тесе халӑхра ахальтен каламаҫҫӗ. Тӑван ҫӗршыва юратни, ҫемьешӗн тӑрӑшни, ҫулталӑк вӑхӑтне пӑхмасӑрал юратни мар тӑвакан кулленхи ӗҫ ҫӗр ҫинчи пурнӑҫ йӗркин никӗсӗ пулса тӑраҫҫӗ. Эсир ачасене пӑхса ҫитӗнтеретӗр, хуҫалӑха тытса пыратӑр, мӑн асаттемӗрсем пулса юлатсен йӑлисене сыхласа упратӑр, хӑвӑр вара ҫав вӑхӑтрах ку чухнехи, ӗҫлӗ те ӑнӑҫлӑ хӗрарӑмсем пулма пӑрахмастӑр», — мухтанӑ Элтепер. Уй-хирпе ферма ӗҫченӗсене, агропромышленность комплексӗнче тӑрӑшакансене, ялти вӗрентекенсене, врачсемпе фельдшерсене, культура ӗҫченӗсене те асӑнса хӑварнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Экономика
![]() Федерацин налук служби интереслӗ статистика пирки пӗлтернӗ. Асӑннӑ орган хыпарланӑ тӑрӑх, пирӗн ҫӗршывра 8 миллион ҫын налук тӳлемест. Асӑннӑ йышра вӑйпиттисем пирки сӑмах пырать. Вӗсем, хут тӑрӑх, ниҫта та ӗҫлемеҫҫӗ. Тупӑша кӑтартманран хайхисем пӗр пус та налук тӳлемеҫҫӗ. Сӑмах май каласан, ун пеккисенчен хӑшӗсем тӗрлӗ ҫӑмӑллӑхпа усӑ кураҫҫӗ: ача укҫи илсе тӑраҫҫӗ, ачисене лагерьсене тӳлевсӗр канма яраҫҫӗ. Путевка патне вара ют ҫӗршывра туса кӑларнӑ машинӑпа пырса лараҫҫӗ. Маларах асӑннӑ 8 миллион ҫын шутӗнче — конвертра шалу илекенсем, студентсем, вӑхӑтлӑх ӗҫлемен тата ҫывӑх тӑванӗсем (ашшӗ-амӑшӗ, упӑшкисем е арӑмӗсем тата ытти те) укҫа парса тӑнӑран ӗҫлемесӗр пурӑнакан ҫынсем те пур-мӗн. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Чӑваш патшалӑх филармонийӗн сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Ене Ростоври пултарулӑх коллективӗ концертпа килнӗ. Ку вӑл — унти патшалӑх филармонийӗн «Легенда» юрӑпа ташӑ ансамблӗ. Коллективри артистсем тӗлӗнмелле ӑсталӑхпа, тӗрлӗ енлӗ пултарулӑхпа уйрӑлса тӑраҫҫӗ иккен. Вӗсенчен кашниех юрлать те, ташлать те, тӗрлӗ музыка инструменчӗпе те калать. Коллективӑн репертуарӗ пуян, вӑл Дон тӑрӑхӗн культурипе паллаштарать. Ҫӗнӗ концерт программинче тӑван тӑрӑха халалланӑ вырӑс халӑх юррисем тата автор ҫырнӑ юрӑсем пулӗҫ. Тата, паллах, тӗрлӗ ташӑ тата инструмент хайлавӗсем. Программӑра, сӑмахран, ҫаксем пулӗҫ: «Тонкая рябина», «Я лечу над Россией», «За святую Русь помолюсь», «Ой, да ты, кормилец, Тихий Дон», «Цыганская рапсодия», «Из-за острова на стрежень», «Распрягайте, хлопцы, коней», «Лезгинка» тата ытти те. Концерта Чӑваш патшалӑх филармонийӗнче паян, юпа уйахӗн 16-мӗшӗнче, кӑтартӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Чӑваш патшалӑх филармонийӗн сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш патшалӑх филармонийӗнче темиҫе пултарулӑх коллективӗ пур. Тепӗр майлӑ каласан, учрежденире академи музыкине аталантарнипе пӗрлех эстрада пирки те шухӑшланӑ. Филармонири коллективсенчен пӗри вӑл — «Ҫеҫпӗл» ансамбль. Ку коллектива 1968 ҫулта йӗркеленӗ. Культура учрежденийӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, вӑл Чӑваш Енри пӗрремӗш профессилле эстрада коллективӗ пулса тӑнӑ. Ун валли ятарласа конкурс ирттернӗ. Унта лекес текенсем 200 ытла ҫын пулнӑ, вӗсенчен вуннӑшне суйласа илнӗ. Артистсене Мускава, Эстрада ӳнерӗн пӗтӗм союзри пултарулӑх мастерскойне, вӗренме янӑ. Ҫулталӑкран филармонире пӗрремӗш программа кӑтартнӑ. 1970 ҫулсенче ку коллектив чикӗ леш енче те концертсем кӑтартнӑ. Ушкӑн Польшӑра, Венгрире тата Югославинче пулнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Следстви комитечӗ тунӑ сӑн Паян, юпа уйӑхӗн 15-мӗшӗнче, Вӑрнар округӗнчи Хорнсор Ҫармӑс ялӗнче арҫын путса вилнӗ. Вӑл 60 ҫулта пулнӑ. Инкек вырӑнне РФ Следстви комитечӗн Канашри районсен хушшинчи следстви уйрӑмӗн следователӗсем килнӗ. Вӗсем следстви умӗнхи тӗрӗслев йӗркеленӗ. Арҫын виллине тӗплӗ пӑхнӑ хыҫҫӑн ӑна пусмӑрласа вӗлерменнине палӑртнӑ. Халӗ судпа медицина экспертизи ирттереҫҫӗ. Хальхи вӑхӑтра следовательсем инкек мӗнле майпа пулнине тӗпчеҫҫӗ. Тӗрӗслев хыҫҫӑн процессуаллӑ йышӑну тӑвӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Политика
![]() cap.ru сайтри сӑн ЧР финанс министрӗ пулнӑ Михаил Ноздрякова следстви изоляторне икӗ уйӑхлӑха хупнӑ. Ку – суд йышӑнӑвӗ. Кун пирки «Правда ПФО» интернет-кӑларӑм пӗлтерет. Ун тӗлӗшпе мӗн сӑлтава пула пуҫиле ӗҫ пуҫарни пирки хальлӗхе пӗлтермен. Нумаях пулмасть ЧР Элтеперӗ Олег Николаев «Чӑваш Республикин патшалӑх органӗсен пӗр экс-ертӳҫи тӗлӗшпе» тӗрӗслев пыни пирки пӗлтернӗччӗ. Анчах вӑл ятне каламан. Аса илтерер: Михаил Ноздряков кӑҫал ака уйӑхӗнче министр должноҫӗнчен хӑйӗн ирӗкӗпе кайнӑ. 2020 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнченпе вӑл вице-премьер – финанс министрӗ пулнӑ, утӑ уйӑхӗнче ӑна правительство председателӗн пӗрремӗш ҫумне ҫирӗплетнӗ. 2024 ҫулхи раштав уйӑхӗнче Михаил Ноздрякова «Чӑваш Республики умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орденпа чысланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Культура министерствин сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Енри пултарулӑх коллективӗсем валли цифра технологийӗсене ӑша хывтармалли вӗрентӳ йӗркеленӗ. Кун пирки республикӑн Культура министерстви пӗлтернӗ. Хӑвӑрт вӗренмелли калӑпӑшлӑ интенсива культурӑпа кану учрежденийӗсен ертӳҫисене, ҫамрӑк юрӑҫсене, вокалистсене, аранжировщиксене тата индустри профессионалӗсене йыхравланӑ. Пултарулӑх лабораторийӗнче хальхи вӑхӑтри технологисемпе епле усӑ курмаллине вӗрентнӗ. Вӗренме республикӑри профильлӗ 50 специалист пуҫтарӑннӑ, унсӑр пуҫне кӳршӗллӗ регионсенчен килнӗ хӑнасем те пулнӑ. Вӗсен умӗнче тӗп эксперт пулса Вероника Арисова тата Арсэн Хачатрян тухса калаҫнӑ. Вӗсем искусство ӑс-тӑнӗ ӗҫре епле пулӑшма пултарни ҫинчен тӗплӗн каласа кӑтартнӑ, ҫӗнӗлӗхпе усӑ курма вӗрентнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Сывлӑх
![]() РФ Следстви комитечӗн Чӑваш Енри управленийӗн сӑнӳкерчӗкӗ Канаш хулинче ача ҫуратмалли уйрӑма юсанӑ чухне инкек пулнӑ. Унта шар курнӑ арҫын больницӑра куҫне ӗмӗрлӗхе хупнӑ. Асӑннӑ пӑтӑрмах тӗлӗшпе РФ СФледстви комитечӗн Чӑваш Енри управленийӗнче пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Тӗпчевҫӗсем РФ Пуҫиле кодексӗн 216-мӗш статйин 2-мӗш пайӗпе пуҫарнӑ ӗҫе халӗ малалла тӗпчеҫҫӗ. Инкек авӑн уйӑхен 14-мӗшӗнче Канашри территорисем хушшинчи медицина центрӗнче пулса иртнӗ. Ача ҫуратмалли тата гинекологи уйрӑмӗсене юсанӑ чухне вут хыпса илнӗ. Гидроизоляци тӑвакан рабочи пиҫсе кайнӑ. Шар курнӑскере больницӑна ӑсатнӑ-ха, анчах унта унӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ. Хальхи вӑхӑтра пакунлисем ку ӗҫе тӗпченӗ май суд экспертизи туса ирттереҫҫӗ, ӗҫ сыхлавӗпе ҫыхӑннӑ документацие тишкереҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Ачасемпе ҫамрӑксем валли ҫыракан авторсене пирӗн республикӑра ҫулсеренех хавхалантараҫҫӗ. Кун пек укҫана ҫулсерен уйӑрса параҫҫӗ. Анчах ӑна тивӗҫиччен конкурс комиссийӗн али витӗр тухмалла. Кӑҫалхи конкурса пӗтӗмлетнӗ ӗнтӗ. Ятарлӑ комисси юпа уйӑхӗн 2-мӗшӗнче йышӑннӑ тӑрӑх, вӑтам классенче вӗренекен шкул ачисем валли ҫырнӑ алҫырушӑн Юрий Исаева 75 пин тенкӗ парӗҫ. Комиссие унӑн «Ар» кӗнекин алҫырӑвӗ питех те килӗшнӗ. Аслӑ классенче вӗренекен шкул ачисем валли ҫырнӑ ӗҫсенчен Галина Антонован алҫырӑвне суйласа илнӗ. Конкурс комиссине авторӑн «Хаяр ниме» кӗнекен алҫырӑвӗ килӗшнӗ. Ӑна та 75 пин тенкӗ укҫа парӗҫ. Сӑмах май каласан, ҫӗнтерӳҫӗ-авторсен ӗҫӗсене каярах пичетлесе кӑларӗҫ. Кӗнекене Чӑваш кӗнеке издательствинче кун ҫути кӑтартаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Политика
![]() Чӑваш www.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Енӗн вице-премьерӗ Владимир Степанов хӑй кӑмӑлӗпе ӗҫрен пӑрахнӑ. Ун пек Хушӑва республика Элтеперӗ Олег Николаев паян, юпа уйӑхӗн 15-мӗшӗнче, алӑ пуснӑ. Владимир Степанова РФ Ӗҫ кодексӗн 77-мӗш статйин пӗрремӗш пайӗн 3-мӗш пункчӗпе ӗҫрен хӑтарнӑ иккен. Владимир Степанов Чӑваш Ен Правительствинче 2020 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнче ӗҫлеме пуҫланӑ. Малтан вӑл сывлӑх министрӗ пулнӑ, 2021 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче ӑна Чӑваш Енӗн вице-премьерӗ пулма шаннӑ. 2024 ҫулта ӑна «Чӑваш Республики умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден медалӗпе чысланӑ. 2025 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 11-мӗшӗнче Владимир Степанов республикӑн сывлӑх сыхлав министрӗн тилхепине вӗҫертнӗ, анчах Чӑваш Енӗн Министрсен Кабинечӗн Председателӗ пулма пӑрахман. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
