|
Спорт
![]() Спорт шкулӗн сӑнӳкерчӗкӗ Раҫҫейӗн биатлонистсен союзӗпе «МАТЧ» спорт каналӗ Чӑваш Ене килнӗ. Курма мар, тӗрӗслевпе килсе ҫитнӗ. Шупашкарти Олимп резервӗн 2-мӗш спорт шкулӗ «Контакра» халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, делегаци Лапсарти биатлон комплексне тӗрӗсленӗ. Асӑннӑ комплекса нушаланса туни пирки Чӑваш халӑх сайчӗ те хыпарласа тӑнӑччӗ. Дмитрий Губерниев телеертӳҫӗ те биатлона тӳрӗ эфирта комментариленӗ чух республика ертӳҫисене ку ыйту пирки темиҫе хутчен те аса илтернӗччӗ. Делегаци пайташӗсем объектв техника енчен хакланӑ, пӑшалтан пемелли хатӗрсене пӑхса ҫӳренӗ, инфраструктурӑна пахаланӑ. Комплекс йӑлтах тивӗҫтерсен кӑҫал кӗркунне, авӑн уйӑхӗнче, унта ҫуллахи биатлон енӗпе Раҫҫей шайӗнчи ӑмӑрту ирттересшӗн. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() Виталий Михайлов страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Паян, ака уйӑхӗн 30-мӗшӗнче, Красноармейски тӑрӑхӗнчи Упи ялӗнчи Серргей Петров эстрада юрӑҫи сцена ҫине тухнӑранпа 20 ҫул ҫитнине халалласа концерт лартма палӑртнӑ. Унта Уява Надали, Д. Никифоров, Надина, С. Павлов, Н.Яковлева тата ытти эстрада юрӑҫи хутшӑнӗ. Сергей Петров Упинчи кану центрӗн менеджерӗ пулса тӑрӑшать. Вӑл 1989 ҫулта Красноармейски районӗнчи Тусай ялӗнче ҫуралнӑ. Чӑваш патшалӑх университечӗн культурологи факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ, Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнче музыка енӗпе пӗлӗвне туптанӑ. Пушкӑртстанри тата Чӑваш енри шкулсенче музыка предмечӗ вӗрентнӗ. Вӑл — «Шетмӗпе Ҫавал кӗввисем» фестиваль лауреачӗ, Нестер Янкас ячӗллӗ пӗрлӗхӗн 2019 ҫулхи преми лауреачӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Экономика
![]() Чӑваш Енре пурӑнакансем уйӑхсерен 234-шар пин тенкӗ ӗҫлесе илме пуҫлӗҫ. Анчах паян-ыранах мар-ха. 2042 ҫулта. Тепӗр 16 ҫултан. Республикӑри тӳре-шара Чӑваш Енӗн вӑрах вӑхӑтлӑха социаллӑ пурнӑҫпа экономика аталанӑвӗ епле пулассине тишкернӗ. Асӑннӑ документӑн авторӗсем шухӑшланӑ тӑрӑх тепӗр 16 ҫултан Чӑваш Енре пурӑнакансем уйӑхсерен 234-шар пин тенкӗ ӗҫлесе илме тытӑнӗҫ. Кӑҫал вара уйӑхсеренхи вӑтам шалу 73,7 пин тенкӗпе танлашӗ, 2030 ҫулта – 98,4 пин тенкӗпе, 2035 ҫулта – 140,4 пин тенкӗпе, 2042 ҫулта – 234,0 пин тенкӗпе. Иртнӗ ҫулта вӑтам ӗҫ укҫи 68,4 пин тенке ларнӑ. 2024 ҫулта чухӑнлӑх чиккине лекнисен шучӗ 121.4 пин ҫын пулнӑ, е халӑхӑн 10,4 проценчӗ. Кӑҫалтан пуҫласа чухӑнсен шучӗ ҫӳлсерен 0,5 процент чакса пымалла. Ку вӑл каллех тӳре-шара шухӑшланӑ тӑрӑх. Хайхи-майхи 2042 ҫул тӗлне чухӑнсен йышӗ 4 процентпа танлашмалла. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял хуҫалӑхӗ
![]() «Контактри» сӑн Чӑваш Енре «Ҫуркунне – 2026» ял хуҫалӑх ярмӑрккисем иртнӗ. Пӗтӗмлетӳ акӑ мӗнле: унта хутшӑннӑ ял хуҫалӑх предприятийӗсем 240 тонна ытла продукци сутнӑ. Ярмӑрккӑсене республикӑри 200-е яхӑн хуҫалӑх хутшӑннӑ: пысӑк агропредприятисенчен пуҫласа фермерсем тата харпӑр хушма хуҫалӑх тытакансем таран. Ҫынсем ытларах вӑрлӑх, хунавсем тата калчасем, ҫӗрулми, пахча ҫимӗҫ, ешӗл ҫимӗҫ, сӗт тата аш продукцине, пулӑ, пыл тата ҫӑкӑр туяннине палӑртнӑ. Кунашкал ярмӑрккӑсем кӗркунне те иртӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() vk.com/chuv_kray пабликран илнӗ сӑнӳкерчӗк Андрей Малаховӑн телекӑларӑмне чӑваш фермерне йыхравланӑ. Ҫӗршыври паллаӑ телеертӳҫӗ Андрей Малахов ертсе пыракан «Привет, Андрей!» кӑларӑмне ентешӗмӗре чӗннӗ. Ҫав ҫын Элӗк муниципаллӑ округӗнчи Кирилл Степанов фермер. Шоуна «Россия 1» (чӑв. Раҫҫей 1) каналпа кӑтартаҫҫӗ. Чӑваш каччи телешоун черетлӗ кӑларӑмӑн хӑни пулӗ. Вӑл ӳкерӗннӗ передачӑна ҫу уйӑхӗн 2-мӗшӗнче эфира кӑларӗҫ. Ялта ӳснӗ Кирилл ачаранпах ял хуҫӑлӑхӗпе кӑсӑкланнӑ. Малтан мускус кӑвакал ӗрчетсе пӑхнӑ, кайран хуҫалӑха пысӑклатса пынӑ. Степановсен картишӗнче паян 100 ытла ӑратлӑ выльӑхпа кайӑк-кӗшӗк, ҫав шутра павлинпа страус та пур. Унсӑр пуҫне пахчаҫимӗҫ тата тӗрлӗ чечек ӳстереҫҫӗ. «Юрлама эпӗ пӗлместӗп, анчах Андрей валли парне хатӗрлерӗм. Мӗнле парне хатӗрленине сирӗн курмаллах», — тесе ҫырнӑ Кирилл хӑйӗн блогӗнче. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() forum.na-svyazi.ru сӑнӳкерчӗкӗ Ака уйӑхӗн 15-мӗшӗнче Василий Евдокимов фотограф пурнӑҫран уйрӑлса кайнӑ. Василий Леонтьевич 1947 ҫулта Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Тукай ялӗнче ҫуралнӑ. Вӑл профессилле ӑста пулман. Илеме туйма пӗлекенскер сӑн ӳкерме юратнӑ. Ҫапла майпа Шупашкар кӳлмекне епле туни те сӑнланса юлнӑ. Ара, шӑпах унта стройкӑра ӗҫленӗ те ҫав маттур ар. Шупашкара вӑл иртнӗ ӗмӗрӗн утмӑлмӗш ҫулӗсен ҫурринче куҫса килнӗ. Платник пулса ӗҫленӗ, строительство техникумӗнче каҫхи уйрӑмра вӗреннӗ. Прораб пулса вӑл Кӳкеҫре «Паха тӗрӗ» фабрикӑн цехӗсене хӑпартма хутшӑннӑ, автобус паркӗсене тунӑ тата ялсене газ кӗртнӗ ҫӗрте ӗҫленӗ. 197-1983 ҫулсенче Василий Евдокимов Шупашкар кӳлмекне тума хутшӑннӑ. Стройкӑна яланах фотоаппаратпа кайнӑ. fotocheb.ru архивӗнче унӑн 1977-1988 ҫулсенчи икҫӗре яхӑн сӑнӳкерчӗкӗ упранать иккен. 2024 ҫулта Хальхи вӑхӑтри ӳнер центрӗнче унӑн ӗҫӗсен «Рождение Чебоксарского залива» (чӑв. Шупашкар кӳлмекӗ ҫурални) курав та ӗҫленӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() forum.na-svyazi.ru сайтран илне сӑнӳкерчӗк Чӑваш Енӗн промышленность министрӗ пулса ӗҫленӗ Сергей Лекарев Ҫӗнӗ Шупашкар хула пульницинче тӗп врачӑн администраципе хуҫалӑх енӗпе ӗҫлекен ҫумӗ пулса тӑрӑшать. Сергей Лекарев эпир маларах асӑннӑ ведомствӑра 2020 ҫулхи пуш уйӑхӗнченпе министр ҫумӗ пулса тимленӗ, унтан тепӗр уйӑхран, министр тивӗҫне пурнӑҫлама тытӑннӑ. Тепӗр пилӗк уйӑхран каллех министр ҫумӗ пулса тӑнӑ. 2024 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче ӑна министрӑн тивӗҫӗсене пурнӑҫлама шаннӑ, тепӗр икӗ уйӑхран министр тилхепине тыттарнӑ. 2025 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче вӑл ӗҫрен кайнӑ. Ун чухнехи ҫав хушура «урӑх ӗҫе куҫнӑран» тесе палӑртнӑ. Хальхи вӑхӑтра экс-министр Ҫӗнӗ Шупашкарти хула пульницинче тӑрӑшать. Тӗп врач пулса асӑннӑ учреждение Николай Уруков ертсе пырать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() culture.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Черетлӗ театр сезонне Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗ утӑ уйӑхӗн 10-мӗшӗнче ҫеҫ вӗҫлӗ. Кӑҫалхи ҫулла артистсем «Боспорские агоны» пӗтӗм тӗнчери авалхи ӳнерӗн ХХVIII фестивальне хутшӑнӗҫ. Унта вӗсем Чингиз Айтамтов пьесипе лартнӑ «Хуркайӑк ҫулӗ» спектакль кӑтартӗҫ. Крымри куракансем чӑваш театрӗн ӗҫне утӑ уйӑхӗн 11-мӗшӗнче курсакурайӗҫ. Эпос драмине унччен театр ӳнерӗн «Чӗнтӗрлӗ чаршав» республик ӑри конкурсӗнче «Чи лайӑх спектакль» тесе йышӑннӑ. Унсӑр пуҫне вӑл патриотла спектакльсен «Za жизнь» IV пӗтӗм Раҫҫейри фестивалӗнче те палӑрнӑ. Ҫурла уйӑхӗнче артистсем Мускавра иртекен «Территория будущего» форум-фестивале хутшӑнӗҫ. Ҫурла уйӑхӗн 5 тата 9-мӗшӗсенче вӗсем «Нарспи» спектакль сыпӑкне «Зарядье» паркра кӑтартӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() pravdapfo.ru сайтран илнӗ сӑнӳкерчӗк Сӗнтӗрвӑрри районӗнче пурӑнакан арҫын хыснаран суйса укҫа илнӗ. Пӑтӑрмах ҫиеле тухса унӑн ҫав укҫана каялла тавӑрса пама тивнӗ, ҫийӗнчен ӑна суд 120 пин тенкӗ штраф тӳлеттерме йышӑннӑ. 2023 ҫулхи ака уйӑхӗнче арҫын автосервис уҫасшӑн тесе социаллӑ контракт алӑ пуснӑ. Ун валли вӑл республика хыснинчен 350 пин тенкӗ укҫа илнӗ. Кӑштахран сӑмаха ҫирӗплетсе пама документсем те тӑратнӑ. Анчах вӑл хут суя пулнӑ иккен. Арҫын нимӗнле автосервис та уҫман, укҫана хӑй пӗлнӗ те тӑкакланӑ. Ултав ҫиеле тухсан арҫын тӗлӗшпе пуҫиле ӗс пуҫарнӑ. Вӑл хыснана тӑкак кӳнине пӗтӗмпех саплаштарнӑ. Унсӑр пуҫне ӑна суд штраф хурса панӑ. Сахал та мар, нумай та мар: 120 пин тенкӗ. Вӑл укҫана та арҫыннӑн кӑларса хума тивнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Кӑсӑклӑ
Чӑваш чӗлхи
Ҫӗнетнӗ ГигаЧат ИИ-Пулӑшуҫӑ Раҫҫей тата СНГ ҫӗршывӗн 30 ытла халӑх чӗлхипе усӑ курса текста ӑнланас тата ҫырас пахалӑхне ӳстерчӗ. Вӗсен шутӗнче тутар, пушкӑрт, чӑваш, удмурт, якут, бурят, осетин, чечен, кабардин-черкес тата ыттисем те. Тӗплӗн суйласа илнӗ вӗрентӳ даннӑйӗсемпе тивӗҫтернине пула хуравсен пахалӑхне ӳстерсе кашни чӗлхешӗн уйрӑм модель шутласа кӑларма май пулчӗ. Пӗтӗм тӗнчери ытти чӗлхесене шута илсе ГигаЧат пурӗ 40 ытла чӗлхепе усӑ курса тӗрлӗ тӗллевсене пурнӑҫлама пултарать. ИИ-Пулӑшуҫӑна вӗрентмешкӗн даннӑйсем пухма «Раҫҫей халӑхӗсен ҫурчӗ» ФПБУ тата «Рувики» интернет-энциклопеди, ҫавӑн пекех регионти ӑслӑлӑх академийӗсем, Раҫҫей халӑхӗсен вырӑнти чӗлхепе культура еткерлӗхне упрас сферӑра ӗҫлекен ӑслӑлӑхпа вӗренӳ организацийӗсемпе коммерциллӗ мар фондсем пулӑшрӗҫ. Наци чӗлхисене пулӑшас ӗҫре текст формачӗсемпе усӑ курассине пурнӑҫа кӗртнӗ. ГигаЧат ИИ-Пулӑшуҫӑран кирек мӗнле чӗлхепе ыйту парсан та вӑл ҫав чӗлхепе усӑ курса хурав пама пултарать. ИИ-Пулӑшуҫӑпа усӑ куракансем тӑван чӗлхепе цифра сервисӗсенче хуравсем, консультацисем тата ытти пулӑшу илме пултараҫҫӗ: кунта информаци тупас тата вӗренӳре пулӑшу илессинчен пуҫласа текстсемпе, обращенисем хатӗрлесе патшалӑх органӗсемпе ҫыхӑнса ӗҫлеме пулать. |
