|
Республикӑра
![]() elprof.ru сайтри сӑн Республикӑри 12 округра ҫуртсене ӑшӑтмалли сезон пуҫланнӑ. Чи малтанах ӑшӑ социаллӑ учрежденисене ҫитме тытӑннӑ. Пилӗк округра – Елчӗк, Патӑрьел, Вӑрмар, Комсомольски, Элӗк округӗсенче авӑн уйӑхӗнчех ӑшӑ пама пуҫланӑ. Ӗнер Вӑрнар, Йӗпреҫ, Сӗнтӗрвӑрри, Ҫӗрпӳ, Тӑвай, Етӗрне округӗсенче, Ҫӗнӗ Шупашкар хулинче ҫуртсене ӑшӑ килме тытӑннӑ, Шупашкар хулинче вара – паянтан. Пӑрачкав тата Ҫӗмӗрле округӗнче юпа уйӑхӗн 5-мӗшӗнче пама тытӑнӗҫ. Ытти муниципалитетра вӑтам сывлӑш температури 8 градус ӑшӑ пуласса кӗтме йышӑннӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Экономика
![]() chgtrk.ru видеовӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Пирӗн республикӑра халӑх укҫипе усӑ курса ял-хулана илемлетеҫҫӗ. Тӳрех палӑртса хӑварар: пӗтӗмпех халах кӗсйине кӗрсе каймаҫҫӗ, тӑкакӑн пӗр пайне халӑхран пухаҫҫӗ, ыттине хыснаран уйӑраҫҫӗ. Сӑмах май каласан, «Ниме - халӑх хысни» программӑпа ҫитес ҫул туса ирттермелли проектсемшӗн халӗ шӑпах сасӑлав пырать, вӑл паян вӗҫленет. Чӑваш Енӗн патшалӑх телевиденийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх. ниме программӑпа Вӑрнар районӗнчи Малти Ишек тӑрӑхӗнче те ӗҫ вӗрет. Ҫӑлкас Кӑкшӑмра нумай пулмасть купель туса лартнӑ, каҫхине вырӑна хунарпа ҫутатса тӑраҫҫӗ. Ҫитес ҫул Малти Ишек тӑрӑхӗнче территори уйрӑмӗнче 13 проект пурнӑҫа кӗртме палӑртса хунӑ, 5-шӗ — Ҫӑлкас Кӑкшӑмра. Ӗҫ-пуҫӑн пӗтӗмӗшле хакӗ — 36 миллион тенкӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() www.tek-all.ru сӑнӳкерчӗкӗ Ҫӗнӗ Шупашкарти «Группа Оргсинтез» тулли мар явалӑ обществӑн генеральнӑй директорне Сергей Мерзлякова Чӑваш Республикин Хисеп грамотипе чыслама йышӑннӑ. Ӑна республикӑн промышленноҫне аталантарма тӳпе хывнӑшӑн ҫавӑн пек хавхалантарас тенӗ. Сергей Владимирович 1971 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Тӗмен хулинче ҫуралнӑ. Унти индустри институтӗнчен «автоматика тата техника тытӑмӗсен управленийӗ» енӗпе вӗренсе тухнӑ, 1997 ҫулта вӑл Самар хулинчи экономика академине вӗренсе пӗтернӗ, унта финанспа кредит енӗпе пӗлӳ илнӗ, 2000 ҫулта вара экономика енӗпе диссертаци хӳтӗленӗ. Ун хыҫҫӑн татах вӗреннӗ. 2006 ҫулта Мускаври Ломоносов ячӗллӗ патшалӑх университетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Тӗрлӗ хулара тӗрлӗ должноҫре тӑрӑшнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() chuvbook.ru сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш кӗнеке издательствинче Анатолий Хмытӑн «Хазара» роман-хроники кун ҫути курнӑ. Кӗнеке «Салтак тивӗҫӗ» тата «Хазара куҫҫулӗ» пайсенчен тӑрать. Кӗнеке алҫырӑвӗ 2025 ҫулта Чӑваш кӗнеке издательстви ирттернӗ «Чӑваш романӗ» III литература конкурсӗнче ҫӗнтернӗ. Анатолий Ефимов (Хмыт) – писатель-баталист, поэт тата драматург. Чӑваш Республикинчи профессиллӗ писательсен союзӗн членӗ. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ учителӗ. Чӑваш кӗнеке издательствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, авторӑн пӗрремӗш хайлавӗ 1990 ҫулта «Тӑван Атӑл» журналта кун ҫути курнӑ. 1982–1984 ҫулсенче Афганистанра хӗсметре тӑнӑ. Вӑрҫа хутшӑнни унӑн пултарулӑхне те витӗм кӳнӗ. «Вилӗмсӗр кӑйкӑр юрри», «Ан тӑк куҫҫуль, аннеҫӗм», «Сар Иван», «Леш тӗнчерен…» (роман-дилоги: «Таркӑнсем» тата «Тамӑк витӗр»), «Тӗлленмен тӗлӗк», «Турай» тата ытти кӗнеки – пӗтӗмпех Афган вӑрҫи темипе ҫырнӑскерсем. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() chuvbook.ru сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш кӗнеке издательстви «Чӑваш кӗнеки. Пултаруллӑ ҫамрӑксем» конкурса кӑҫалхипе 15-мӗш хутчен йӗркелет. Кӑҫал ӗҫсене авӑн уйӑхӗн 28-мӗшӗнче йышӑнма пуҫланӑ, вӗсене чӳк уйӑхӗн 3-мӗшӗччен кӗтеҫҫӗ. Конкурс ҫак номинацисемпе иртет: «Юратнӑ кӗнеке ҫинчен ҫырнӑ чи лайӑх хаклав». Ку номинацие аслисен те хутшӑнма юрать. Ҫак ӗҫре Чӑваш кӗнеке издательствинче тухнӑ кӑларӑма вуланӑ хыҫҫӑн ҫуралнӑ шухӑш-кӑмӑла уҫса памалла. Ку номинацире кирек хӑш ӳсӗмри вулакансем те хутшӑнма пултараҫҫӗ. Анчах Чӑваш кӗнеке издательствинче 2019–2026 ҫулсенче тухнӑ кӗнекесемпе ҫеҫ усӑ курмалла. Хаклавсене fed_ol@mail.ru электрон почтӑпа ярса пама юрать. Ҫырӑва ӑсатнӑ чухне «Чӑваш кӗнеки. Пултаруллӑ ҫамрӑксем» конкурса» тесе палӑртмалла. Унсӑр пуҫне ҫак номинацисем пур: «Юратнӑ хайлаври чи интереслӗ самант» темӑпа хатӗрленӗ ӳкерчӗк»; «Чӑваш халӑх юмахӗ тӑрӑх хатӗрленӗ чи лайӑх ӳкерчӗк». Ку номинацисенче конкурса хутшӑнакансен кӗнекери пӗр-пӗр саманта ӳкерсе кӑтартмалла. «Ача хатӗрленӗ чи лайӑх кӗнеке» номинацире ачан хӑй шухӑшласа кӑларнӑ хайлава кӗнеке пек хатӗрлесе памалла. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Чӑваш кӗнеке издательствин сайтӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Чӑваш наци вулавӑшӗнчи«Варкӑш» литература клубӗ черетлӗ ларӑва пуҫтарӑннӑ. Чӑвашла кӗнеке вулама юратакансем хальхинче «Эсӗ манӑн тус пулсан...» коллективлӑ сборника сӳтсе явнӑ. Вӑл Чӑваш кӗнеке издательствинче пӗлтӗр кун ҫути курнӑ. «Кӑларӑма ҫирӗм тӑватӑ авторӑн вӑтам классенче вӗренекенсем валли ҫырнӑ хайлавӗсем кӗнӗ. Кашниех тӗрлӗ лару-тӑрӑва ҫутатса панӑ, анчах пурне те туслӑх теми пӗрлештерсе тӑрать», — пӗлтернӗ Ольга Австрийская кӗнеке издательствин сайтӗнче. Ларӑва уҫнӑ май «Чӑваш кӗнеки» центрӑн ӗҫченӗ Татьяна Семенова калав пуххине ырласа мухтанинчен пуҫланӑ. Сӑмах май каласан, кӑларӑма Чӑваш кӗнеке издательствин директорӗн – тӗп редакторӗн ҫумӗ Ольга Федорова пухса хатӗрленӗ, редакторӗ те вӑлах. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() commons.wikimedia.org сайтри сӑн Чӑваш Республикинче юпа уйӑхӗн 7-мӗшӗнче инкеклӗ лару-тӑру ҫинчен пӗлтерекен системӑна тӗрӗслӗҫ. Ку пӗлтерӳ системине тӗрӗслени кӑна пулӗ. Ҫак кун сирена темиҫе минут янӑрӗ. Хӑраса ӳкӗр: хӑвӑрӑн ӗҫӗрсене малалла тӑвӑр. Тӗрӗслев икӗ тапхӑрпа иртӗ: 10 сехет те 40 минутра тата 11 сехетре. Ҫак вӑхӑтра телекурав тата радио урлӑ вӗренӳ пулни пирки пӗлтерӗҫ. Ку йӑлтах техника хатӗрӗсен ӗҫне, службӑсен координацине тӗрӗслеме кирлӗ. Ҫак кун сирене янӑрасси пирки тӑвансене те пӗлтерӗр. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял хуҫалӑхӗ
![]() cap.ru сайтри сӑн Чӑваш Республикинче тыр-пулӑн 97% ытла вырса пӗтернӗ. Кун пирки Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев пӗлтернӗ. Аграрисем 235,1 пин гектар ҫулнӑ, 754,6 пин тонна тырӑ пухса кӗртнӗ. Вӑтам тухӑҫлӑхӗ пӗр гектартан 32,2 центнер пулнӑ. Шӑмӑршӑ, Тӑвай тата Елчӗк округӗсем тырӑпа тырӑ-пӑрҫа культурисене пуҫтарса пӗтернӗ ӗнтӗ. Пӗтӗмӗшле пухӑмпа Елчӗк округӗ малти вырӑнта — 81,6 пин тонна. Чи пысӑк тухӑҫпа Красноармейски округӗ палӑрнӑ — пӗр гектартан 39,8 центнер. Республикӑра ҫавӑн пекех 74 пин тонна ҫӗрулми, уҫӑ вырӑнта ӳсекен 7 пин тонна пахча-ҫимӗҫ тата 23,5 пин тонна сахар кӑшманӗ пуҫтарнӑ. Куккурус пухса кӗртме пуҫланӑ. Олег Николаев аграрисене кашни лайӑх кунпа усӑ курма тата тӗп ӗҫсене юпа уйӑхӗнче начар ҫанталӑк пуҫланиччен вӗҫлеме чӗнсе каланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() Раҫҫейӗн пӗрлештернӗ футбол командинче тапӑнаканра вылянӑ Артем Дзюба карьерине вӗҫленине пӗлтернӗ. Дзюбӑна Чӑваш Енпе ҫемйин йӑх тымарӗ ҫыхӑнтарать: унӑн амӑшӗ Светлана Александровна Ҫӗрпӳ тӑрӑхӗнче ҫуралнӑ. Ача чухне Артем кукамӑшӗ патне хӑнана килсе ҫӳренӗ, урамри ачасемпе футболла вылянӑ. Хӑй футболист пӗрре мар ҫапла каланӑ: «Ҫӗрпӳре манӑн анне ҫуралнӑ, эпӗ вара чӑн-чӑн Мускав ҫынни». Артем Дзюба «Спартак», «Томь», «Ростов», «Зенит», «Арсенал», «Локомотив», «Акрон» тата Турцири «Адана Демирспор» командӑсемшӗн вылянӑ. Юлашкинчен вӑл Тольяттири «Акрон» клубра пулнӑ. «Зенитра» вылянӑ чухне Артем ҫӗршыв Кубокне виҫӗ хутчен тивӗҫнӗ, тӑватӑ хутчен Раҫҫей чемпионӗ пулнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Филармони сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш патшалӑх филармонийӗ «Авалхи хӗлӗх сасси» концерт-спектакль хатӗрлет. Куракансене чӑвашсен авалхи йӑли-йӗркипе паллаштарма палӑртнӑ май «Сурхури», «Хӗр сӑри», «Пир ҫапни», «Бурлаксен юррисем», «Туй» тата ытти йӑла-йӗркене кӑтартса парӗҫ. Мӗнпур юрра хальхи пек илемлетсе, ҫӗнӗрен аранжировка туса куракансем умне кӑларӗҫ. Илемлӗ чӑваш тумӗ ҫеҫ мар, чӑвашсен музыка инструменчӗсем те нумай пулӗҫ. Сӑмахран, шӑпӑр, шӑхлич тата тӑм шӑхлич, кӗсле, нахра, тӑмра, сӗрме купӑс, параппан. Программӑна «Ҫавал» фольклора эстрада ансамблӗ, Анастасия Батюкова тата «Nota «G» ташӑ ушкӑнӗ хутшӑнӗҫ. Режиссёр-постановщикӗ — Раҫҫейӗн тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ Николай Андросов, композиторӗ — Чӑваш Енӗн искуствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Николай Казаков, тумсен художникӗ — Екатерина Тонюшкина. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
