Ҫалкуҫ: cap.ru

Вӑрнар округӗнчи Хирпуҫ ялӗнче иртнӗ ҫулхи авӑн уйӑхӗнче ҫӗнӗ фельдшер пунктне уҫнӑччӗ. Ҫав вӑхӑтранпа кунта ҫынсем сывлӑха сиплеме 1,5 пин хутчен килнӗ. Пункт ҫывӑхри 270 ҫынна — ӗҫлекенсене, ачасене тата пенсионерсене — пулӑшу кӳрет.

Кунти ҫынсем каланӑ тӑрӑх, ҫӗнӗ ҫурт малтанхипе танлаштарсан самай хӑтлӑрах: ӑшӑ, ҫутӑ, унта паянхи кунри хатӗрсем вырнаҫнӑ. Кунта 14 ҫул хушши ФАП-ра вӑй хуракан Алевтина Алексеева фельдшер тӑрӑшать. Чирлемесӗр пурӑнас тесе ял ҫыннисем валли тӗрлӗ сывлӑх шкулӗсем йӗркеленӗ, унта 100 яхӑн заняти ирттернӗ ӗнтӗ.

Пурӑнакансемшӗн тата пӗр пысӑк ҫӑмӑллӑх — эмелсене ФАПран туянма май пур. 2025 ҫулхи авӑн уйӑхӗнчен пуҫласа кунта 350 ытла тӗрлӗ эмел сутнӑ, ҫакӑ ҫынсене район центрне ҫула тухса вӑхӑтпа укҫана перекетлеме май парать.

cap.ru сайтри сӑн

К.В.Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче Раҫҫейӗн тава тивӗҫлӗ артисткин Любовь Федоровӑн юбилей каҫӗ иртнӗ.

Ҫав кунах сцена ҫинче премьера пулнӑ: Николай Сидоров пьеси тӑрӑх хатӗрленӗ «Шӑпчӑк юрлать Питравччен» спектакль куракансем патне ҫитнӗ. Унта Любовь Федорова тӗп роле – Маттиҫе – вылянӑ. Матиҫ – кулӑшла сӑнар, тӗрлӗ йывӑрлӑхпа тӗл пулать, анчах вӗсене парӑнтарать.

Артисткӑна саламлама тусӗсем тата ӗҫтешӗсем килнӗ. ЧР культура министрӗн ҫумӗ Георгий Богусловский ведомство ячӗпе салам илсе ҫитернӗ, Любовь Федоровӑна «Искусствӑра ҫитӗнӳсем тунӑшӑн» кӑкӑр паллине ҫакса янӑ.

Ҫӑлкуҫ: chuvashia-chess.ru

Пуш уйӑхӗн 14-мӗшӗнче Хӗрлӗ Чутайра «Сӑр тӑрӑхӗ — шахмат тӑрӑхӗ» фестиваль иртрӗ. Кӑҫал ку ӑмӑрту ҫирӗммӗш хут йӗркеленнипе уйрӑмах пӗлтерӗшлӗ пулчӗ. Шахмат ӑстисем Совет Союзӗн Паттӑрӗсен И.В. Индряковпа А.Р. Логиновӑн кубокӗшӗн кӗрешрӗҫ.

Юбилейлӑ хут иртекен спорт мероприятине республикӑри 17 хулапа округран пурӗ 118 ҫын пухӑнчӗ. Хутшӑнакансен ӳсӗмӗ те тӗрлӗрен: чи пӗчӗк выляканӗ халь тин 7 ҫул тултарнӑ пулсан (2019 ҫулта ҫуралнӑ), чи аслӑ хутшӑнаканӗ — 96 ҫулхи ватӑ (1930 ҫулта ҫуралнӑ).

Тӗрлӗ ӳсӗмри абсолютлӑ ҫӗнтерӳҫӗсене — пуҫламӑш класс ачисенчен пуҫласа ӗҫ ветеранӗсем таран — кубоксемпе, медальсемпе тата хаклӑ парнесемпе чысларӗҫ. Ку ӑмӑртура уйрӑм ҫемьесем те, сывлӑхӗпе хавшакрах ачасем те хӑйсен пултарулӑхне кӑтартма пултарчӗҫ.

«За рулем» порталти сӑн

Паян ҫӗрле Шупашкарти «Ярмарккӑ» пасар патӗнче, Асанне тӑкӑрлӑкӗнчи 80-мӗш «а» адреспа вырнаҫнӑ хулаҫум автостанцийӗнче, вӑйлӑ пушар пулнӑ. Унта темиҫе транспорт ҫунса кайнӑ.

Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫулӑм икӗ автобуса тӗппипех тӗп тунӑ. Тепӗр 7 маршрутка сиенленнӗ. Инкеке курнӑ ҫынсем каланӑ тӑрӑх, пӗр автобусра пулнӑ газ хатӗрӗ сирпӗннӗ.

Ҫак автостанцире хула ҫумне ҫӳрекен автобуссен юлашки чарӑнавӗ шутланать. Унтан 137-мӗш, 230-мӗш 321-мӗш, 217-мӗш тата 330-мӗш маршруткӑсем ҫӳреҫҫӗ.

Халӗ специалистсем пушар ӑҫтан тухнине тӗпчеҫҫӗ.

Тӗрӗссипе каласан, ӗлӗкхи пурнӑҫ историре юлмалла. Пирӗн таврапӗлӳҫӗсем ӗлӗкхи пурнӑҫра чакаланма юратнине эпӗ пӗрре те кӑмӑлламастӑп. Хам шухӑша эп яланах ҫирӗплетсе калатӑп: пирӗн ӗлӗкхи ҫине мар, пуласлӑхалла пӑхма вӗренмелле. Ӗлӗкхине эпир улӑштараймастпӑр. Вӑл пулнӑ, иртнӗ. Шывӗ юхса кайнӑ. Тавӑраймӑн. Пуласлӑха вара эпир хамӑр тӑватпӑр, вӑл мӗнле пуласси пирӗнтен килет. Ҫапла май пуласлӑх тӗлӗшпе ытларах вӑй хумалла. Ку ман кредо.

Апла пулин те, иртнӗ вӑхӑта, XIX ӗмӗре, хӑрах куҫпа та пулин пӑхса илме май пурри ҫав-ҫавах питӗ кӑсӑклӑ. Ӗлӗк ҫынсем мӗнле пурӑннине пӗлме интереслӗ. Ҫавна май хам та час-часах таврапӗлӳ енӗпе пӗлӳ шыракалатӑп. Уйрӑмах маншӑн хам ҫуралса ӳснӗ тӑрӑх кӑсӑклӑ. Статьясенче тӗл пулакан йӑнӑшсене юсани те пит кирлӗ ӗҫ тесе шутлатӑп — пӗри ҫырнӑ хыҫҫӑн ҫав йӑнӑш ҫӗнӗрен те ҫӗнӗрен кӗнекене куҫса пырать. Авторсем йӑнӑшсене ним шухӑшламасӑр копилесе илеҫҫӗ.

Чӑвашсем хушшинче ҫырулӑх ӗлӗк вӑйлах сарӑлман (сӑмах XIX тата маларахри тапхӑрсем пирки пырать), ҫавна май вӑл е ку летопись ҫине таянса хамӑр историне пире пӗлме йывӑртарах.

Малалла...

Ҫӑлкуҫ: cap.ru

Улатӑр округӗнчи Кире посёлокӗ ҫывӑхӗнче ҫурт-йӗр тӑвас ӗҫре усӑ курмалли хӑйӑрӑн ҫӗнӗ вырӑнне тупнӑ. Чӑваш Республикин ҫутҫанталӑк пурлӑхӗсен министерстви ҫакна ҫирӗплетнӗ: ҫӗнӗ вырӑнтан пурӗ 2,76 миллион кубометр хӑйӑр кӑларма пулать. Ку пысӑк пуянлӑха «Анмар» общество тупса палӑртнӑ.

Республикӑри ҫутҫанталӑк пурлӑхӗсен министрӗ Эмир Бедертдинов каланӑ тӑрӑх, кунти хӑйӑр пахалӑхлӑ, вӑл ҫурт-йӗр тӑма юрӑхлӑ. Ҫак ҫӗнӗ вырӑн регионти строительсене кирлӗ материалпа тивӗҫтерме пулӑшӗ.

Чӑваш Республикинче пӗтӗмпе ҫӗр айӗнчи пуянлӑхӑн 219 вырӑнӗ пур, вӗсенчен ытларах пайӗ, 135-шӗ — хӑйӑрпа тӑм кӑлармаллисем. Вырӑнти материала кӑларни ҫурт-йӗр тӑвакан предприятисен тӑкакӗсене палӑрмаллах чакарма май парать.

© Shutterstock/FOTODOM

Хӗвелтухӑҫ Африкӑри Аслӑ рифт тӑрӑхӗ — ахаль ҫурӑк кӑна мар, 200 миллион ҫултан вӑл Гималай тӑвӗсенчен те ҫӳллӗрех тусем йӗркелеме май паракан процесӑн пуҫламӑшӗ.

Халӗ континент ҫурӑлса пырать, вӑл пайланать: манти конвекцийӗ витӗм кӳнипе ҫӗр хуппи ҫинҫелет, 10–20 миллион ҫултан вара Сомалипе Мадагаскара уйӑрса кунта океан шывӗ йышӑнма пултарать. Анчах ӗҫ-пуҫ кунпа вӗҫленмӗ, процесс малалла тӑсӑлӗ. Инди океанӗ хупӑнма пуҫласан (субдукцие пула унӑн тӗпӗ ҫухалӗ), хӗвелтухӑҫнелле куҫакан Сомали Индипе пырса ҫапӑнӗ. «Сэндвича» лекнӗ тектоника плити аялалла анма пултараймасть — унӑн ирӗксӗрех ҫӳлелле хӑпарма тивӗ.

Тусем ҫапла йӗркеленеҫҫӗ те. Гималай тӑвӗсем те 50 миллион ҫул каялла ҫавнашкалах ҫӗкленнӗ. Ҫӗнӗ ту хырҫи, енчен те чӑн та йӗркеленӗ пулсан, планетӑн чылай лаптӑкри климата, юханшывсене тата экосистемӑсене улӑштарӗ. Тектоника васкамасть, анчах ӑна чарма ҫук.

Африка пайланать, анчах хӑҫан та пулин вӑл ҫавах тепӗр хут пӗрлешӗ. Паян эпир куракан пулӑм вара — пуласлӑхри пулса иртмелли процесӑн умӗнхи пӗрремӗш тапхӑрӗ кӑна.

Сӗнтӗрвӑрри округӗнчи Шуршӑл ялӗнче ҫӗнӗ космонавтика музейне хӑпартас тӗлӗшпе малалла тӑрӑшаҫҫӗ. Кунти ӗҫ-пуҫ вӗресе кӑна тӑрать — объекта тума куллен 75 ҫын таран хутшӑнать.

Халӗ строительсем ҫуртӑн тӗп кӑшкарне тӑваҫҫӗ, кирпӗч хураҫҫӗ, подвалти пайри пӑрӑхсем вырнаҫтараҫҫӗ. Ҫавӑн пекех ӑшӑ, шыв пӑрӑхӗсем хатӗрлеҫҫӗ, ҫутӑ тата вентиляци енӗпе ӗҫлеҫҫӗ. Пушар хӑрушсӑрлӑхӗ тӗрӗшӗпе те тӑрӑшаҫҫӗ — шыв пухмалли 200 кублӑ икӗ пысӑк пичке вырнаҫтарма ӗлкӗрнӗ.

Ҫӗнӗ музея виҫҫӗмӗш космонавт Андриян Николаев ҫуралнӑ тӑван кӗтесре хӑпартаҫҫӗ. Вӑл республикӑшӑн питӗ пӗлтерӗшлӗ вырӑн пулса тӑрасса шанаҫҫӗ. Чӑваш Республикин Ҫурт-йӗр тӑвас ӗҫ министерствин пӗрлехи заказчик служби ҫурт-йӗре вӑхӑтра тата пахалӑхлӑ туса пӗтерес тӗлӗшпе яланах тӗрӗслесе тӑрать. Музей ӗҫлеме пуҫласан кунта туристсем татах та нумайрах килме пуҫлӗҫ.

Unitree G1 робот. Ҫӑлкуҫ: amperka.ru

Макао хулинче кӑсӑклӑ пӑтӑрмах пулса иртнӗ: полици 70 ҫулхи хӗрарӑма хӑратнӑ робота тытса чарнӑ.

Каҫхине пенсионерка тротуар тӑрӑх телефон ҫине пӑхса пынӑ. Вӑл вулама чарӑннӑ вӑхӑтра ун хыҫне ҫын евӗрлӗ Unitree G1 робот пырса тӑнӑ. Тротуар ансӑр пулнӑран робот ӑна пӑрӑнса иртсе каяйман. Хӗрарӑм хыҫалалла ҫаврӑнса пӑхсан ҫутатса тӑракан робота курах кайнӑ, ҫакӑ ӑна хытӑ хӑратнӑ. Вӑл кӑшкӑрма пуҫласан робот аллисене ҫӳлелле ҫӗкленӗ.

Хӗрарӑм аманман пулин те, ӑна тӗрӗслеме пульницӑна илсе ҫитернӗ, сывлӑхне тӗрӗсленӗ хыҫҫӑн пӗтӗмпех йӗркеллӗ пулни палӑрнӑ. Полици вара робота тытса чарнӑ та хуҫине тавӑрса панӑ. Лешӗ ӑна аякран тытса пынӑ иккен, машинӑпа вӑл пулас реклама акцийӗ валли усӑ курма шутланӑ.

2024 ҫулта Китайра кӑларнӑ ҫак робот чӑрмавсенчен ҫӑмӑллӑн пӑрӑнса иртет, анчах ку хутӗнче урам ансӑр пулни пӑтӑрмах патне илсе ҫитернӗ.

Комсомольски округӗнче «Суперасанне» конкурс иртнӗ. Унта «Надежда» клуба ҫӳрекенсем тӗрлӗ конкурсра тупӑшнӑ. Ҫак клуба Тӗп вулавӑш ҫумӗнче йӗркеленӗ.

Конкурса хутшӑннӑ хӗрарӑмсем визит карточкине хатӗрленӗ, пултарулӑх номерне кӑтартнӑ, мӑнукӗсене тутӑр ҫыхса янӑ тата юмах каласа кӑтартнӑ. Ҫавӑн пекех асаннесем кулинари ӑсталӑхӗпе паллаштарнӑ, живопиҫе, литературӑна тата сцена ӑсталӑхне мӗнле пӗлнине кӑтартнӑ.

Суперасанне ятне Нина Яковлевна Зайцева тивӗҫнӗ. Вӑл кӑҫал 80 ҫул тултарать.