|
Сывлӑх
![]() Самолетпа вӗҫнӗ чухне пассажирсенчен пӗрине, арҫынна, тӑрук япӑх пулса кайнӑ. Вӑл йывӑррӑн сывлама тытӑннӑ, артери юн пусӑмӗ хӑпарса кайнӑ, сивӗ тар тапса тухнӑ, чӗри кӑлтӑклӑ ӗҫлеме пуҫланӑ. Самолет экипажӗ пассажирсенчен кам тухтӑр пулнине ыйтнӑ. Шупашкар хулинчи тухтӑр, «Куҫ микрохирургийӗ» МНТКн тӗп директорӗ Дмитрий Арсютов пулӑшма васканӑ. Вӑл ун чухне шӑпах командировкӑран таврӑннӑ. Арҫын сахӑр диабечӗпе тата гипертонипе аптӑрать иккен. Ҫитменнине, самӑртарах хӑй. Дмитрий Арсютов пассажирӑн юн пусӑмне тӗрӗслесе тӑнӑ, самолет анса ларичченех ун ҫумӗнче пулнӑ. Арҫын йывӑр самантра пӗччен юлман. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Инкеклӗ лару-тӑру министерстви тунӑ сӑн Паян, ҫурла уйӑхӗн 31-мӗшӗнче, Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Шуршӑл ялӗнче Парк урамӗнчи икӗ хутлӑ ҫурт ҫуннӑ. Пушар тухни пирки ятпрлӑ службӑна ирхи 3 сехетсенче пӗлтернӗ. 59 ҫулти кил хуҫи хӗрарӑм тӗтӗм шӑршипе вӑранса кайнӑ. Вӑл ҫулӑма малтан хӑй тӗллӗн сӳнтерме хӑтланнӑ, анчах май килмен, пушарнӑйсене чӗнме тивнӗ. Ҫӑлавҫӑсем ҫулӑма кӳршӗри икӗ ҫурт ҫине куҫма паман. Вӗсем пушара икӗ сехетрен тӗппипех сӳнтернӗ. Кил хуҫи хӗрарӑмӗ пиҫсе кайнӑ, ӑна пульницӑна илсе ҫитернӗ. Пӳртре пулнӑ 5 ҫулти мӑнукне тухтӑрсене пулӑшӑвӗ кирлӗ пулман. Халӗ пушар мӗнрен тухнине уҫӑмлатаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Сывлӑх
![]() cap.ru сайтри сӑн Чӑваш Енре пурӑнакан 43 ҫулти арҫын 150 килограмм тайнӑ. Хӑй 170 сантиметр ҫӳллӗш. Вӑл самӑрлӑхпа чылай ҫул кӗрешнӗ. Арҫын чылай вӑхӑт сывлӑхне тимлемен, апатлану йӗркине пӑхӑнман, сахал хускалнӑ. «Пурӑна киле сывлӑх хавшанине туйма тытӑнтӑм, хам тӗллӗн начарланма хӑтлантӑм: рацицона улӑштартӑм, диетологсенчен пулӑшу ыйтрӑм. Анчах пӗр хушӑ тытӑнса тӑнӑ хыҫҫӑн каллех ҫапла ҫиме тытӑнаттӑм. Нумайран та 10 килограмм чакма пултараттӑм, вӑл вара уйӑхран каялла таврӑнатчӗ», — каласа кӑтартнӑ арҫын. Шупашкар хулинчи Васкавлӑ медпулӑшу пульницин тухтӑрӗсем операци туса хырӑмлӑхне пӗчӗклетме йышӑну тунӑ. Кӑтарту нумай кӗттермен – виҫӗ уйӑхран тараса 105 килограмм кӑтартнӑ. Ҫапла арҫын 45 килограмм чакнӑ. Тухтӑрсем пациента малалла сӑнаса тӑраҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() Прокуратура архивӗнчи сӑн Ӗнер, ҫурла уйӑхӗн 30-мӗшӗнче, Шупашкар хулинче Максим Горький проспектӗнче 8 ҫулти хӗрача люка кӗрсе ӳкнӗ. Ку Максим Горький проспектӗнчи 28-мӗш ҫурт патӗнче пулнӑ. Самант видео ҫине лекнӗ: виҫӗ хӗрача утса пыраҫҫӗ, пӗри люк урлӑ ӑнӑҫлах сиксе каҫать, иккӗмӗшӗ вара ун ҫине пуссан аялалла кӗрсе ӳкет. Ҫумӑр шывӗ анакан канализаци люкӗ сама тарӑн. Хӗрачана тухтӑрсем медпулӑшу панӑ. Хула администрацийӗ прокуратурӑна пӗлтернӗ тӑрӑх, темиҫе кун маларах специалистсем люка тӗрӗсленӗ, ӑна хупнӑ-мӗн. Ведомство тӗрӗслев ирттерсе инкек сӑлтавне палӑртӗ. Йӗркене пӑснӑ тӗслӗхе тупса палӑртсан айӑплисене явап тыттарӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() Чӑваш академи драма театрӗн сӑнӳкерчӗкӗ Авӑн уйӑхӗн 11-мӗшӗнче К. В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш академи драма театрӗнче Раҫҫей Федерацийӗн тава тивӗҫлӗ артисчӗ Геннадий Большаков ҫуралнӑранпа 65 ҫул ҫитнине халалланӑ аса илӳ каҫӗ иртӗ. Геннадий Арсентьевич театрта 1983 ҫултанпа ӗҫленӗ. Театрта пӗлтернӗ тӑрӑх, унпа пӗрле тӑрӑшнисем ӑна ансат психолог тата философ тесе хаклаҫҫӗ. Вӑл калӑпланӑ сӑнарсем чаршав хупӑнсан та сцена ӑстипе пулнӑ. Актер хӑйӗн пурнӑҫӗнче ытти артистпа пӗрле Мускав, Санкт-Петербург, Хусан, Ӗпхӳ сценисем ҫине тухнӑ. Тӗрӗк халахӗсен «Туганлык» (1991) и «Науруз» (2002) фестивалӗсенче ҫӗнтернӗ. . Аса илӳ каҫӗнче пурнӑҫран ир уйрӑлса кайнӑ ӑстана унпа пӗрле ӗҫленисем, ҫывӑх ҫыннисем ача илӗҫ, фото- тата видеоматериалсем пулӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() cheb-centr.soc.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Шупашкарта пурӑнакан Елизавета Иваноцова паян, ҫурла уйӑхӗн 31-мӗшӗнче, 100 ҫул тултарнӑ. Елизавета Петровна пурнӑҫӗ вӑл вӑхӑтри ытти чылай ҫынран, тӗрӗссипе каласан, нимпех те уйрӑлса тӑмасть. Вӑл та вӑрҫӑ нуши-тертне тӳснӗ. Хаяр вӑрҫӑ пынӑ ҫулсенче «Буревестник» насус станцийӗнче тӑрӑшнӑ. Уншӑн ӑна та тӗрлӗ юбилей медалӗ парса хавхалантарнӑ. Кайран вӑл Шупашкарти промышленность тракторӗсен заводне тирпейлӳҫӗне кайса вырнаҫнӑ. Унта 40 ҫул тӑрӑшнӑ. Паян Елизавета Петровна уйрӑм ҫуртра, хӑтлӑ йывӑҫ пӳртре, пурӑнать. Пахчапа йӑпанмалӑх 6 сотка ҫӗр пур. Икӗ ача амӑшӗн тӑватӑ мӑнук тата мӑнукӗсен ултӑ ача. Кинемей ӑспа-тӑнпа пурӑнать, кил-тӗрӗшӗнче утса ҫӳрет. Чи кирли вара — ҫывӑх ҫыннисем юнашар пулни. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() forum.zarulem.ws порталтан илнӗ сӑнӳкерчӗк Шупашкар хулинче пӗр хӗрарӑм-водитель хирӗҫ килмелли ҫулпа ним пулман пек пынӑ. Пӑтӑрмах хулари «Питомник» чарӑну ҫывӑхӗнче пулса иртнӗ. «Ауди» машинӑпа ҫула тухнӑ хӗрарӑм Иван Яковлев проспекчӗпе ҫавӑн пек пынӑ. Унтан ӑна нумай хваттерлӗ ҫуртсен картишне кӗме меллӗрех пулнӑ иккен. Хӗрарӑм йӗркене пӑснине куракансем пулнӑ, вӗсем видеона халӑх тетелӗнче вырнаҫтарнӑ хыҫҫӑн ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекторӗсем машинӑна Канаш шосси ҫинче тытса чарнӑ. Кун пек тума «Хӑрушсӑр хула» камерисем пулӑшнӑ. Руль умӗнче Улатӑрти 43 ҫулти хӗрарӑм пулнӑ. Вӑл хӑйӗн айӑпне йышӑннӑ, Шупашкарта сайра пулнипе ӑҫталла пӑрӑнмаллине арпаштарса ятӑм тесе ӗнентерме пӑхнӑ. Хирӗҫ килекен ҫулпа пынӑшӑн хӗрарӑма 7,5 пин тенкӗлӗх штраф хурса парӗҫ тата ҫур ҫул таран водитель прависӗр хӑварӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Сывлӑх
![]() forum.na-svyazi.ru порталтан илнӗ сӑнӳкерчӗк Чӑваш Енри пӗр ҫемьере наркӑмӑшлӑ кӑмпа ҫисе шар курнӑ. Шӑматкун больницӑна пилӗк ачапа икӗ аслӑ ҫынна илсе пынӑ. Чӑваш Енӗн Сывлӑх сыхлав министерствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫемье вӑрманта пуҫтарнӑ кӑмпана ҫинӗ хыҫҫӑн аптӑраса ӳкнӗ. Аслисенчен пӗрне тухтӑрсем килте сипленме янӑ, улттӑшӗ больницӑра сипленеҫҫӗ. Токсикологсем пули-пулми кӑмпана татма хушмаҫҫӗ. Хаш-пӗр кӑмпа ҫиелтен пӑхсан ҫимелли евӗрех курӑнать. Ҫавӑнпа та наркӑмӑшлӑ кӑмпа ан лектӗр тесен пӗлнине ҫеҫ татмалла. Ача-пӑча организмӗ тата вӑйсӑртарах. Ҫавна май тухтӑрсем ачасене кӑмпа ҫитерме сӗнмеҫҫӗ. Кӑмпа ҫинӗ хыҫҫӑн ӑш пӑтранма, хӑсӑк килме, хырӑм ыратма пуҫласан тӳрех васкавлӑ пулӑшу тухтарӗсем патне шӑнкӑравламалла, часах иртсе кайӗ тесе килте лармалла мар. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() Ҫӗнӗ Шупашкар администрацийӗн сӑнӳкерчӗкӗ Ҫурла уйӑхӗн 30-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Шупашкарта экскурси троллейбусӗ ҫула тухнӑ. 54-мӗш маршрутпа ҫӳрекен пассажирсем ӗнер ҫула хаваслӑ та кӑсӑклӑ ирттерме пултарнӑ. Асӑннӑ маршрутпа ларса тухнӑ вулавӑш ӗҫченӗсем хулари паллӑ вырӑнсем, ҫуртсем пирки каласа кӑтартнӑ. «Волжанка» клуб хастарӗсем патриотла юрӑсем шӑрантарнӑ. Вӗсем хӑйсен ятарлӑ репертуарне Ҫӗнӗ Шупашкара, Чӑваш Ене тата Раҫҫее халалланӑ юрӑсене кӗртнӗ. Вулавӑш ӗҫченӗсем вара А. Корочкован Ҫӗнӗ Шупашкар ҫинчен ҫырнӑ сӑвввине илемлӗ вуланӑ. Канмалли кун ҫула тухнӑ пассажирсене ҫакӑн пек хаваслӑ троллейбуса лекни пӗр енчен тӗлӗнтернӗ, тепӗр енчен савӑнтарнӑ. Мӗн тесен те кун пек чухне ҫул та кӗскелет, чун-чӗре те хавасланать, ҫӗннине те пӗлетӗн. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Чӑваш Енӗн Инкеклӗ ӗҫсен министерствин сӑнӳкерчӗкӗ Иртсе кайнӑ талӑкра пирӗн республикӑра виҫӗ пушар пулнӑ. Ун вӑхӑтӗнче гараж тата мунча ҫуннӑ. Ку вӑл йӑлтах пӗр килте пулса иртмен-ха. Маларах эпир виҫӗ пушар терӗмӗр те, тепӗр пушар Шупашкарта пулнӑ. Унта, телее, пурлӑх шар курман. Щорс урамӗнчи уҫӑ территорире каяш ҫуннӑ. Халӗ вара маларах асӑнса хӑварнӑ инкек пирки тӗплӗнрех пӗлтерер. Муркаш районӗнчи Тереҫ ялӗнче мансардӑллӑ гараж ҫунӑ. Вут-ҫулӑм 30 тӑваткал метр лаптӑк ҫинче алхаснӑ. Шупашкар районӗнчи Ярӑска ялӗнче мунча хыпса илнӗ. Пушарпа кӗрешекенсем 20 тӑваткал метр ҫинчи пушара сӳнтернӗ. Инкекре, телее, ҫын пиҫсе кайман, нкама та сӗрӗм тивмен, вилмен. Шел те, кил хуҫисем самай шар курнӑ. Вӑрӑран юлать, вутран юлмасть тесе ваттисем ахальтен каламан вӗт. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял пурнӑҫӗ
![]() Красноармейски районӗнче пурӑнакансене йӑлари хытӑ каяша турттарнишӗн тата ҫутӑ укҫишӗн пӗр квитанци пама пуҫласшӑн. Кун пирки вырӑнтисем халӑх тетелӗнчи хӑйсен страницинче пӗлтернӗ. Ку вӑл пилотлӑ проект иккен. Малашне ял ҫыннисем пӗр квитанци илме тата ун тӑрӑх тӳлеме пуҫлӗҫ. Ҫӗнӗлӗх кӑҫалхи авӑн уйӑхӗн 1-мӗшӗччен вӑя кӗрӗ. Пилотлӑ ҫӗнрӗлӗх пирки «Ситиматик Чувашия» тата «Чӑваш энергосбыт компани» калаҫса татӑлнӑ. Ҫӗнӗ формата вара Красноармейски тӑрӑхӗнче тӗрӗслесе пӑхасшӑн. Мӗншӗн апла тӑвас тенине ӑнлантарса тӑман. Красноармейски тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗпе Павел Семеновпа хайхисем калаҫса татӑлни пирки ҫеҫ пӗлтернӗ. Вырӑнти тӳре-шара кун пек ҫӗнӗлӗхрен шикленме кирлӗ мар тесе халӑха лӑплантараҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял пурнӑҫӗ
![]() Красноармейски район администрацийӗн сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш ялӗсем илемленсе хитерленсе пыраҫҫӗ. Красноармейски районӗнчи Упи ялӗнче хальхи вӑхӑтри спорт лапамӗ туса лартнӑ. «Ӑна пӑхсан куҫ савӑнать», — тесе пӗлтернӗ район администрацийӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче. Спорт лапамне ниме мелӗпе укҫнӑ. Ку вӑл — республика Элтеперӗ йышӑннӑ программа. «НИМЕ — Народный бюджет» ятлӑскерпе ӗҫ тума шутласан укҫан пӗр пайне халӑхран пуҫтараҫҫӗ, ыттине хыснаран уйӑраҫҫӗ. Ҫав программа пулӑшнипе чылай ҫӗрте асфальт сараҫҫӗ, ҫӑвасене хӑтлӑлатаҫҫӗ, ача-пӑчана вылямалли лапамсем вырнаҫтараҫҫӗ. Упи ялӗнчи спорт лапамӗн сарлакӑшӗ 43 метр, тӑршшӗ — 47 метр. Ӑна тума 5 миллион тенкӗ тӑкакланӑ. Спорт лапамне вырнаҫтараканни — Константин Прохоров усламҫӑ. Укҫан пӗр пайне республика хыснинчен уйӑрнӑ, «Красноармейски тӑрӑхӗнчи чи лайӑх ял» конкурсра ҫӗнтернӗшӗн панӑ укҫана та унта янӑ, Николай Степанов усламҫӑ 250 пин тенкӗ уйӑрса пулӑшнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял пурнӑҫӗ
![]() Виталий Михайлов страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Красноармейски районӗнчи Карай ялӗнче пурӑнакансем иртнӗ эрнере ял уявне ирттернӗ. Карай ялӗ 2021 ҫулччен Карай ял тӑрӑхӗн центрӗ шутланса тӑнӑ, халӗ, ял тӑрӑхӗсем вырӑнне территорири уйрӑмсем туса хунӑ хыҫҫӑн, асӑннӑ уйрӑм центрӗ пулса тӑрать. Шупашкартан ял 56 километрта, район центрӗнчен 10 километрта вырнаҫнӑ. Виталий Михайлов таврапӗлӳҫӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, ку ял ҫыннисем 1724 ҫулччен ясак тӳлесе тӑнӑ, 1866 ҫулччен вара патшалӑх хресченӗсем шутланнӑ. Унти чӑвашсем ҫӗр ӗҫӗпе аппаланнӑ, выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетнӗ, килти ал ӗҫӗпе аппаланнӑ, атӑ-пушмак ҫӗленӗ. 1930 ҫулччен ялта чиркӳ пулнӑ. 1900-мӗш ҫулта пӗр класс вӗренмелли чиркӳ шкулӗ уҫӑлнӑ, кӑштахран вӑл пысӑкланнӑ. Паян та Карай ялӗ самана таппипе тан утать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял пурнӑҫӗ
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Шупашкар районӗнчи Карачура ялӗнче пурӑнакансем ял уявне паллӑ тунӑ. Ку уяв ял-йышӑн асӗнче уйрӑмах юлӗ. Ҫак кун ялта ҫӗнӗ ача-пӑча спорт лапамне уҫнӑ. Ҫамрӑк спортсменсем ӑна тахҫантанпах кӗтнӗ. Халӗ вӑл ачасен юратнӑ вырӑнӗ пулса тӑнӑ. Елчӗк районӗнчи Патреккел ялӗнче пурӑнакансем те ял уявне пухӑннӑ. Ҫак кунсенче ял-йыш Успени праҫникне тата ял уявне паллӑ тунӑ. Патреккелсем тӗплӗн хатӗрленнӗ: ял конкурсӗсене пӗтӗмлетнӗ,уяв лапамне илемлетнӗ, куравсем тата сӑн ӳкерӗнмелли вырӑнсем йӗркеленӗ. Тӗп лапамра ял историне тата ял ҫыннисене халалланӑ экспозици хатӗрленӗ. Уява халӑх чылаййӑн пухӑннӑ. Пултарулӑх ушкӑнӗсем ял ҫыннисемпе хӑнасене юрӑ-ташӑпа савӑнтарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
