|
Культура
![]() Николай Семёнов страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Чӑваш наци библиотекинче Владимир Карсакова халаланӑ кӗнекене хаклама пуҫтарӑннӑ. Кӗнеке авторӗ — Зоя Илларионова. Аса илтерер: Владимир Карсаков (10.09.1961–02.09.2019) — режиссёр тата телеоператор. Чӑваш Енӗн патшалӑх телерадиокомпанийӗн режиссёрӗ Николай Семёнов халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, кӗнеке презентацине халӑх йышлӑн пуҫтарӑннӑ: тӑванӗсем, ӗҫтешӗсем, вӗренекенӗсем туха-туха калаҫнӑ. Николай Анатольевич пӗлтернӗ тӑрӑх, кӗнеке те, тӗпрен илсен, вӗсен асаилӗвӗсемпе пуян, автор самай ҫынпа калаҫнӑ, тӗрлӗ тапхӑра пӗр ҫӗре пуҫтарнӑ. Режиссёрӑн мӑшӑрӗ Елизавета Никитична упӑшки туса пӗтермен ӗҫ нумай хӑварнине палӑртса хӑварнӑ май сценарисемпе раскадровкӑсем халӗ те ӗҫ сӗтелӗ ҫинче выртнине пӗлтернӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() https://static.tildacdn.com сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Енре пилотсӑр вӗҫекен аппаратсене тата ракетӑна пула хӑрушлӑх пирки час-часах пӗлтереҫҫӗ. Кӗҫӗр Чӑваш Енре пилотсӑр вӗҫекен аппарата ҫапса антарнӑ. Кун пирки республика Элтеперӗ Олег Николаев МАХри хӑйӗн каналӗнче пӗлтернӗ. Сӑмах май каласан, хыпарта «по предварительной информации» (чӑв. Малтанласа пӗлтернӗ тӑрӑх) тесе палӑртса хӑварнӑ. Олег Николаев ҫырнӑ тӑрӑх, шар куракансем пулман. Оперативлӑ службӑсем малалла ӗҫленине хыпарланӑ. Ҫынсене Элтепер лӑпкӑ пулма чӗнсе каланӑ. Ҫапли-ҫапла пулӗ те, анчах сирена янӑрама пуҫласан та ҫынсем пӑлханаҫҫӗ. Пурте мар-ха. Теприсем шикленмеҫҫӗ. Сӑмах май каласан, пилотсӑр вӗҫекен аппаратсем Чӑваш Ене ҫеҫ мар, ҫӗршывӑмӑрӑн ҫурҫӗр регионӗсене те ҫитеҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Раҫҫейре
![]() Раҫҫейӗн Аслӑ сучӗ нейросетьпе усӑ курма ирӗк паракан пилотлӑ проект хута яма йышӑннӑ. Ҫӗнӗлӗх тӗллевӗ — суд практикине стандартизацилесси тата ҫын хушша-хуппа кӗнипе йӑнӑшнине сахаллатасси. Ку вӑл официаллӑ чӗлхепе ҫырнине чӑвашла куҫарсан ҫапла пулать. Ҫӗнӗ технологие пурнӑҫа кӗртме профиль концепцийӗ йышӑннӑ тата Суд компетенцийӗсен центрне йӗркеленӗ. Искусство ас-тӑнӗпе усӑ курнӑ чухне IT-индустрие этика кодексне мала хума вӗрентесшӗн тесе ӗнентереҫҫӗ. Раҫҫейӗн Аслӑ судӗнче искусство ӑс-тӑнӗ тӳре вырӑнне ӗҫлемӗ, вӑл ӗҫе ҫӑмӑллатма ҫеҫ пулӑшӗ. Суд процесӗпе ҫыхӑннӑ йышӑнӑва унчченхиллех судья татса парӗ. Тепӗр майлӑ каласан, искусство ӑс-тӑнӗ ӗҫе ҫӑмӑллатма тата хӑвӑртлатма кирлӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() Зинаида Михайлова страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗксем Красноармейски районӗнчи пӗр ялта Анатолий Алексеев баяниста тата купӑсҫа асра тытса пуҫтарӑннӑ. Асӑннӑ тӑрӑхра пурӑнакан Зинаида Михайлова халӑх тетелӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, Трак енӗн Яманак кану ҫуртӗнче (менеджерӗ - Галина Ефимова) ку ялта ҫуралса ӳснӗ, унтах пурӑннӑ Анатолий Алексеев баянист, купӑсҫӑ, илемлӗх ертӳҫи, Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ ҫуралнӑранпа 70 ҫул ҫитнине асӑнса астӑвӑм каҫӗ иртнӗ. Мероприяти авӑн уйӑхӗн 11-мӗшӗнче пулса иртнӗ. Ҫав кун культура ҫуртне пухӑннисем Анатолий Петровича пултаруллӑ музыкантӑн кун-ҫулне ҫутатса паракан куравпа, сӑнӳкерчӗксемпе, видеоматериалсемпе паллашнӑ. Вӗсем ӑна ӑшшӑн аса илсе калаҫнӑ, унӑн пултарулӑхне хакланине палӑртнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Кӳршӗре
![]() Следстви комитечӗ тунӑ сӑн Мари Элте юханшывра сунарҫӑ кӑвакала перетӗп тесе 20 ҫулти каччӑн пурнӑҫне татнӑ. Ку ҫурла уйӑхӗн 17-мӗшӗнче пулнӑ. Тутарстанри 55 ҫулти арҫын кимӗпе пӗлӗшӗпе пӗрле юханшыва сунара кайнӑ. Вӑл ӳсӗр пулнӑ. Унӑн пӑшал упрама, ӑна илсе ҫӳреме ирӗк те пулман. Хайхискер кӑвакал тесе пенӗ те… 20 ҫулти каччӑн пуҫне лекнӗ. Ҫамрӑкскер шыв айӗнчи сунара тухнӑ пулнӑ. Каччӑ, шел те, ҫавӑнтах сурана пула вилнӗ. Прокуратура пӗлтернӗ тӑрӑх, арҫын айӑпне йышӑнман, кӑвакала пенӗ тесе ӗнентерме тӑрӑшнӑ. Суд ӑна ҫулталӑк ҫурӑлӑха пӗтӗмӗшле режимлӑ колоние ӑсатма йышӑннӑ. Кунсӑр пуҫне унӑн 60 пин тенкӗ штраф тӳлемелле. Ҫавӑн пекех ӑна сунарпа ҫыхӑннӑ ӗҫпе 2 ҫул ҫурӑ ӗҫлеме чарнӑ. Суд шар курнӑ енӗн граждан тавӑҫне те тивӗҫтернӗ: кӑмӑл-сипет тӗлӗшӗнчен сиен кӳнӗшӗн 55-ри арҫыннӑн 2 миллион тенкӗ тӳлемелле. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() usinsk.gosuslugi.ru сайтри сӑн Улатӑр хулинче пурӑнакан 89 ҫулти хӗрарӑм ултавҫӑсен аллине лекнӗ. ШӖМ пӗлтернӗ тӑрах, вӑл вӗсене 9,5 миллион тенкӗ куҫарса панӑ. Утӑ уйӑхӗн вӗҫӗнче ун патне килти телефон ҫине палламан арҫын шӑнкӑравланӑ та хӑйӗнпе йӗрке хуралҫи тесе паллаштарнӑ. Хайхискер кинемее вӑл террористсен организацине 1 миллин тенкӗ куҫарнӑ тесе хӑратнӑ. Яваплӑхран тарас тесен «преступление» пӗрле уҫӑмлатма сӗннӗ, мӗн хушине йӑлтах пурнӑҫлама хушнӑ. Кинемей пухнӑ укҫине хулари банкоматсенче пайӑн-пайӑн илсе палламан ҫынсене парса тӑнӑ. Ҫавӑн пекех вӑл 87 ылтӑн «Георгий Победоносец» инвестици укҫине тыттарса янӑ. Ҫапла вӑл укҫан – 8,5 миллион тенкӗ, ылтӑн укҫапа 1 миллион ытла тенкӗ парса янӑ. Ҫак таранччен вӑл ултавҫӑсемпе калаҫнине банка юлашки 100 пин тенкине илме килсен пӗлнӗ. Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Ҫакӑ паллӑ: ватӑскер пӗччен пурӑнать, ачисем регион тулашӗнче тӗпленнӗ, ҫавӑнпа унӑн никампа та канашлама май пулман. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
![]() Махри Прогород каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк Пирӗнпе кӳршӗллӗ республикӑра паян инкек пулса иртнӗ. Сӑмах Тутарстан пирки пырать. Унта самолёт персе аннӑ. Ҫӑмӑл моторлӑ «Cessna» Шемордан ялӗнче ӳкнӗ. Асӑннӑ самолёт тренировкӑна тухнӑ иккен. Кабинӑра инструктор тата лётчика вӗренекен ҫын ларса пынӑ. Тахӑш самантра самолёт телевышкӑна персе лекнӗ. Унтан вӑл персе аннӑ. Самолёт пӗр ҫыннӑн картишне ӳкнӗ. Инкекре кил хуҫисем тата вӗсен пурлӑхӗ шар курман. Апла пулин те пысӑк ҫухатусӑр иртмен. Самолётри инструктор тата самолётпа ҫӳреме вӗренекен ҫын — курсант – пурнӑҫӗ ҫапла майпа сарӑмсӑр татӑлнӑ. Тепӗр майлӑ каласан, ку инкек сахалтан та икӗ ҫемьене пысӑк хуйхӑ илсе килнӗ. Йывӑр хуйха тӳссе ирттерме вилнисен ҫывӑх ҫыннисене самай вӑхӑт кирлӗ пулӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Спорт
![]() Дмитрий Губерниев архивӗнчи сӑн Спорт комментаторӗ Дмитрий Губерниев Шупашкара ҫуллахи биатлон енӗпе иртекен Раҫҫей чемпионатне килессине пӗлтернӗ. «Авӑнӑн 17-мӗшӗнче Шупашкара ҫуллахи Раҫҫей чемпионатне! Чӑваш Ене килсе йӑлтах коммантари тӑвӑп! Матчра!» — тесе ҫырнӑ Дмитрий Губерниев халӑх тетелӗнче страницинче. Авӑн уйӑхӗн 14-21-мӗшӗсенче республикӑра ҫуллахи биатлон енӗпе Раҫҫей чемионачӗ иртет. Спортсменсем виҫӗ кун вӑй виҫӗҫ: авӑн уйӑхӗн 17-мӗшӗнче, 19-мӗшӗнче тата 20-мӗшӗнче. Сӑмах май, Шупашкар Раҫҫей шайӗнчи биатлон ӑмӑртӑвне пӗрремӗш хут йышӑнать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактри» сӑн Чӑваш Енри триатлон тренерӗ Даниил Капитонов велосипедпа Шупашкар хулинчен Санкт-Петербурга 6 кунран ҫитнӗ. Вӑл 10 регион урлӑ каҫса 1 пине яхӑн ҫухрӑм хыҫа хӑварнӑ. Вӑл кутамкки ҫсӑмӑлрах пултӑр тесе ҫула палаткӑсӑрах тухнӑ. Спортсмен хӑш-пӗр вырӑнта электричкӑпа, автобуспа кайнӑ. Хӑна ҫурчӗсенче ҫӗр каҫнӑ, пӗр кун мӑнастирте вырӑн тупнӑ. Ытларах чухне вӑл ҫул хӗрринчи кафесенче апатланнӑ. Хӑйӗнпе ҫумӑн пӗчӗк кӑна газпа пӗҫермелли хатӗр пулнӑ – унпа та апат пӗҫернӗ. Спортсмен хӑй каланӑ тӑрӑх, ку уншӑн хӑйне тӗрӗслени пулнӑ, мӗншӗн тесе Даниил Капитонов ҫитес ҫул «Санкт-Петербург – Пекин» велоэкспедицие кайма палӑртнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() «Контактри» сӑн Кӑҫал «Эревет» ансамбльшӗн пӗлтерӗшлӗ ҫул: вӑл йӗркеленӗренпе 45 ҫул ҫитнӗ. Ансамбль 45 ҫула ҫитнине тата унӑн ертӳҫи, Раҫҫей тата Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ культура ӗҫченӗ Сергей Федотов 70 ҫул тултарнине халалласа Шупашкар хулинчи Чӑваш патшалӑх филармонийӗнче «Эпӗ сана юрататӑп, Чӑваш Ен» концерт иртнӗ. Ансамбль ку таранччен ҫитӗнӳсем сахал мар тунӑ: Раҫҫей шайӗнчи конкурссенче кӑна мар, чикӗ леш енче те палӑрнӑ. Кӑҫал вара Пӗтӗм ҫӗршыври «Купӑс — манӑн чун» фестивальте 1-мӗш вырӑн йышӑннӑ, Раҫҫейри «Халӑх пултарулӑхӗн тава тивӗҫлӗ коллективӗ» ята тивӗҫнӗ. Концертра Сергей Федотовӑн вӗренекенӗсем куракансем килӗштерекен юрӑсене, тӗрлӗ халӑх кӗввисене шӑрантарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
