|
Пӑтӑрмахсем
![]() Инкеклӗ лару-тӑру министерстви тунӑ сӑн Елчӗк округӗнчи Кивӗ Эйпеҫ ялӗнче кивӗ чиркӳ ҫунса кайнӑ. Вӑл 150 ҫул каялла, 1881 ҫулта, йывӑҫран хӑпартнӑскер пулнӑ. Инкек пуш уйӑхӗн 24-мӗшӗнче ҫур ҫӗр хыҫҫӑн ир еннелле, 3 сехет ҫурӑра, пулнӑ. Ҫулӑм йывӑҫ чиркӗве хӑвӑрт ярса илнӗ. Пушарнӑйсем шӑнкӑрав пулсан 14 минутран вырӑна ҫитнӗ. Анчах ҫав вӑхӑт тӗлне ҫулӑм ҫур чиркӗве тӗп тума ӗлкӗрнӗ ӗнтӗ. Пушар чиркӗве йӑлтах тӗп тунӑ, кирпӗч каркас кӑна юлнӑ. Вырӑна район прокурорӗ Александр Кудряшов ҫитнӗ. Вӑл пушар тӗлӗшпе тӗрӗслев ирттерме хушнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() «Чеб.ру» сайтри сӑн Чӑваш Республикин хисеплӗ ҫыннисене ҫӑмӑллӑхсем вырӑнне ҫулсерен 100-шер пин тенкӗ пама пуҫлӗҫ. Ку кӑҫалтан вӑйра пулӗ. Ҫапла йышӑннӑ паян ЧР Министрсен Кабинечӗ. Унччен Чӑваш Республикин хисеплӗ ҫыннисен ҫакӑн пек ҫӑмӑллӑхсем пулнӑ: коммуналлӑ тӑкаксен ҫуррине саплаштарни, общество транспорчӗпе тӳлевсӗр ҫӳрени, санаторипе курортсене тата культура учрежденийӗсене тӳлевсӗр кайни. Ҫак ҫӑмӑллӑхсемпе халӗ пурӑнакан 13 ҫынран иккӗшӗ кӑна усӑ кураҫҫӗ. Кӑҫалтан ҫак ята тивӗҫнисене ҫулталӑкне 100 пин тенкӗ пама тытӑнӗҫ. Ку ята унччен тивӗҫнисем вара суйлама пултарӗҫ: 100 пин тенкӗ е ҫӑмӑллӑхсем. Сӑмах май, «Чӑваш Республикин хисеплӗ ҫынни» ята 28 ҫын тивӗҫнӗ, ҫав шутра халӗ пурӑнманнисем те пур. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Раҫҫейре
![]() Ҫӑлкуҫ: tulasmi.ru Тула облаҫӗнчи ӑслӑлӑх вулавӑшӗ «Раҫҫей чӗлхисем 2026» федераллӑ акцие хутшӑнать. Акцие хутшӑнакансене тутар е чӑваш чӗлхипе сӑвӑ вуламалла, унтан вертикаллӑ видео ҫырса халӑх тетелне вырнаҫтармалла. Вуланӑ чухне сӑввӑн куҫарӑвне е унӑн кӗске содержанине ҫырса памалла, тата мӗнле чӗлхепе вуланине палӑртмалла. Акцие Раҫҫейри наци вулавӑшӗ, ҫав шутра Тутарстан, Дагестан, Мордва тата Чӑваш Республикисен вулавӑшӗсем, хастар хутшӑнаҫҫӗ. Сӑвӑ вуланӑ ролике Тула облаҫӗнчи ӑслӑлӑх вулавӑшӗн «ВКонтакте» халӑх тетелӗнчи страницӑра «ЯзыкиРоссии2026» хештегпа вырнаҫтарса пырӗҫ. Акцие «Регион 71» информаци агентстви тата «Эпир – Раҫҫей» пӗрлехи информаципе ҫут ӗҫ проектне пурнӑҫлакансем те пулӑшаҫҫӗ. Ку проект пуш уйӑхӗнче пуҫланнӑ. Акци тӗллевӗ – Раҫҫей халӑхӗсен туслӑхне тата пӗр-пӗрне ӑнланнине ҫирӗплетесси. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑвашлӑх
![]() «Грани» хаҫат сайтӗнчи сӑн Хӗвел модулӗсене туса кӑларакан «Хӗвел» тата «Хитре» чӑваш бренчӗ пӗрлехи коллекципе паллаштарнӑ. Мероприятие вӗсем Раҫҫейри халӑхсен пӗрлӗхне халалланӑ. Коллекцие хальхи промышленноҫ йӑх тымартан уйрӑлса тӑманнине кӑтартмашкӑн йӗркеленӗ. Предприяти Чӑваш Енре вырнаҫнӑ, пуласлӑх валли продукци кӑларать, хавхаланӑва регионта илет. Компани ячӗ пӗтӗм коллекци тӗпӗ пулса тӑнӑ. Принтсенче тӗнчене тата килӗшӗве кӑтартакан символсемпе, «пур тата пулатпӑр» паллӑсемпе усӑ курнӑ. «Хитре» этно-бренд дизайнерӗ хӑйне евӗр принтсем шухӑшласа кӑларнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
![]() obr.belregion.ru сайтри сӑн Белгород облаҫӗнчи Борисовка муниципалитет округӗнчи вӗренӳ учрежденийӗсенче Раҫҫейри халӑхсен пӗрлӗхӗ ҫулталӑкне халалласа конкурс- фестиваль иртнӗ. Эстафетӑна чи малтан Стригуны шкулӗнчи ачасем йышӑннӑ. Вӗсем мероприятие Раҫҫей гимнне юрланинчен пуҫӑннӑ. Хӑнасем валли ҫӗнӗ экспозициллӗ музей тата курав йӗркеленӗ. Ҫавӑн пекех шкул театрӗсен хушшинче «Раҫҫейри халӑхсен юмахӗсем» конкурс тата хор ушкӑнӗсен «Халӑх чунӗ юрлать» конкурсӗ иртнӗ. Унтан эстафетӑна Борисовка шкулӗ йышӑннӑ. Унта сахал ача вӗренет: 26-ӑн кӑна. Ҫапах вӗсем интереслӗ программа хатӗрленӗ: шкулти музейра экскурси йӗркеленӗ, хор чӑвашла юрланӑ, «Как Олененок друга нашел» ненец юмахне лартнӑ. Фестивалӗн пӗрремӗш тапхӑрӗ пуш уйӑхӗн 27-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Борисовка шкулӗнче вӗҫленӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактри» сӑн Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан Алексей Афанасьев 102 ҫул тултарнӑ. Вӑл – Ҫӗнӗ Шупашкарӑн хисеплӗ ҫынни. Алексей Афанасьевич Шупашкар районӗнчи Йӑлӑмкасра ҫуралса ӳснӗ. Вӑл Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ. 1943 ҫулта Украина фронтӗнче ҫапӑҫнӑ чухне аманнӑ, урасӑр юлнӑ. Ун чухне 19 ҫулти каччӑ кӑна пулнӑ вӑл. Ҫапах хуҫӑлса ӳкмен. Ҫарти паттӑрлӑхшӑн ӑна Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗпе, Жуков медалӗпе чысланӑ. Тӑван ялне таврӑнсан Алексей Афанасьевич ентешӗсене яланах пулӑшма тӑрӑшнӑ, тимӗрпе питӗ ӑста ӗҫленӗ: кирек мӗнле япалана та юсама пултарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Вӗренӳ
![]() Ҫӑлкуҫ: chrio.rchuv.ru Раҫҫей Федерацийӗнче Раҫҫей халӑхӗсен перлӗхӗн ҫулталӑкӗ иртнӗ май патшалӑх шайӗнче тӑван культура ҫинчен вырӑсла сочиненисен тата вырӑс культури пирки тӑван чӗлхепе ҫырнӑ хайлавсен конкурс йӗркеленӗ. Хальхи вӑхӑтра регионти тапхӑр пырать: шкул ачисемпе студентсем вырӑс культурине сӑнласа паракан чӑвашла хайлавсем ҫырса хутшӑнма пултараҫҫӗ. Конкурсри ӗҫсене пилӗк ӳсӗмпе хаклӗҫ: 4-5 классенче вӗренекенсем; 6-7 классенче пӗлӳ пухакансем; 8-9 класа ҫӳрекенсем; 10-11 классенчи ачасемпе профессиллӗ пӗлӳ паракан организацисен студенчӗсем; аслӑ вӗренӳ заведенийӗсен студенчӗсем. Регионти тапхӑр икӗ пая пайланать. Чи малтан муниципалитетсемпе вӗренӳ заведенийӗсен шайӗнче иртӗ. Кунта кашни хутшӑнма пултарӗ. Вӑл ака уйӑхӗн 9-мӗшӗччен пырӗ. Иккӗмӗш пайӗ акан 10-мӗшӗпе 20-мӗшӗнче иртӗ. Вӑл республика шайӗнче пулӗ, унта умӗнхи пайра ҫӗнтернӗ ӗҫсем хутшӑнӗҫ. Иккӗмӗш пая вӗренӳ институчӗ куҫӑмсӑр майпа ирттерӗ. Конкурса хутшӑнмалли темӑсен йышӗпе вӗренӳ институчӗн сайтӗнче паллашма пулать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() Чӑваш академи драма театрӗн сӑнӳкерчӗкӗ К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Николай Гордеев ҫуралнӑранпа 65 ҫул ҫитнине халалласа асӑну каҫне пуҫтарӑннӑ. Театрта пӗлтернӗ тӑрӑх, Николай Васильевича чысласа театрта ӑна хисеплекен куракансем, тӑванӗсем, ентешӗсем, пӗр сцена ҫине тухнӑ артистсем пухӑннӑ. Кун пирик культура учрежденийӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче паян пӗлтернӗ. Асӑну каҫне хутшӑнакансем Николай Гордеев калӑпланӑ сӑнарсене аса илнӗ. Театрта ӗҫлеме пӑрахсан та вӑл сцена ҫине тухма пӑрахман — юрӑсем шӑрантарнӑ, пӗччен ҫеҫ мар, мӑшӑрӗпе, Любовь Гордеевӑпа та. Асӑну каҫне пуҫтарӑннисем ҫав юрӑсене аса илнӗ, мӗншӗн тесен Николайпа Любовь Гордеевсем пӗрле шӑрантарнӑ юрӑсем те янӑранӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Вӗренӳ
![]() Алина Петрован халӑх тетелӗнчи страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Элӗкри И.Я. Яковлев ячӗллӗ вӑтам шкулта пуҫламӑш классен, чӑваш чӗлхипе литературине вӗрентекенсен тата шкул ҫулне ҫитмен ачасен учрежденийӗсен воспитателӗсен республикӑри семинарӗ иртнӗ. Унта сӳтсе явнӑ тӗп тема чӑваш чӗлхипе литературине вӗрентме интерактивла технологисемпе усӑ курасси пулнӑ. Чӑваш Республикин Вӗренӳ институчӗн тата Челепири «Инновации детям» IT-компани специалисчӗсем цифра саманинче культура эткерлӗхне епле упраса хӑварасси пирки сӑмах хускатнӑ, ҫавӑн пирки ӑнлантарса панӑ. Элӗкри вӑтам шкулти чӑваш чӗлхипе литературине вӗрентекен Алина Петрова хӑйӗн урокӗсенче интерактивлӑ епле меслетсемпе усӑ курни пирки каласа кӑтартнӑ, семинара хутшӑннӑ учительсем кӑсӑклансах итленӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
![]() Ҫӑлкуҫ: https://fup.chuvgpu.ru Пуш уйӑхӗн 24-мӗшӗнче И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнчи истори, филологи, управлени тата право факультетӗнче студентсемпе Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн директорӗ Юрий Исаев, директорӑн ӑслӑлӑхпа аталану енӗпе ӗҫлекен ҫумӗ Ирина Кириллова тӗл пулнӑ. Тӗп сӑмах Чӑваш чӗлхин наци корпусӗ валли материал пухасси тавра пулнӑ. Пулас филологсемпе вӗрентекенсем корпус ӗҫӗпе паллашнӑ, ӑна мӗнле йӗркеленине пӗлнӗ. ЧПГӐИ ӑсчахӗсем студентсен тӳпи пӗлтерӗшлӗ пулнине палӑртнӑ: ҫамрӑксем хальхи технологисене хӑвӑрт алла илме пултарни ҫӗнӗ текстсене пухма пулӑшать. Татьяна Денисовӑпа Николай Осипов преподавательсем каланӑ тӑрӑх, ку проекта хутшӑнни студентсене чӗлхе пӗлӗвӗн базипе ӗҫлеме хӑнӑхтарать. Тӗлпулу хыҫҫӑн студент ушкӑнӗсене йӗркелесе, материал пухассипе ӑна йӗркелессине пуҫлама палӑртнӑ. Ку пӗрлехи ӗҫ чӑваш чӗлхине упраса хӑварас тӗлӗшпе пысӑк утӑм пулнине палӑртнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
