![]() Иртнӗ эрнере Чӑваш кӗнеке издательствин икӗ ӗҫченӗ сумлӑ ята тивӗҫнӗ. Ольга Иванова тата Ольга Фёдорова Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ пулса тӑнӑ. Ольга Фёдорова Ольга Васильева хушма ятпа ҫырать. Чӑваш кӗнеке издательствинче хыпарланӑ тӑрӑх, вӑл 2010 ҫултанпа ача-пӑчан «Чӑваш кӗнеки. Ҫамрӑк талантсем» конкурс ирттерет, 2022 ҫултанпа вара «Чӑваш романӗ» конкурс йӗркелет. Ольга Иванова та хӑйӗн пултарулӑхӗпе палӑрса тӑрать. Кӗнеке издательствинче вӑл 2013 ҫултанпа тӑрӑшать. Паянхи куна ҫитиччен унӑн темиҫе кӗнеке ун ҫути курнӑ та ӗнтӗ. Иккӗшӗ те вӗсем час-часах вулавӑшсене тухса ҫӳреҫҫӗ, унта тӗрлӗ ӳсӗмри вулакансемпе тӗл пулса калаҫаҫҫӗ, илемлӗ литературӑна юратакансене калем ӑсталӑхӗн вӑрттӑнлӑхӗпе паллаштараҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
![]() 21uvo.rosguard.gov.ru сайтри сӑн «Пӗтӗм чӑваш диктанчӗ» акцие пӗтӗмлетнӗ. Кӑҫал унта 11 пин ытла ҫын хутшӑннӑ. Аса илтерер: йӑлана кӗнӗ акци Чӑваш чӗлхи кунӗ умӗн иртнӗ. Чӑваш чӗлхине юратакансем чӑвашла диктант ҫырнӑ. Кӑҫал акци сӑн-сӑпачӗ пулма Ирина Лампасова теле- тата редиожурналиста суйланӑ. Кӑҫал диктант ҫыракансенчен ытларахӑшӗ Чӑваш Енрен пулнӗ: пӗтӗмпе 8922 ҫын. Ҫавӑн пекех акцие Чӗмпӗр облаҫӗнче (1043 ҫын), Пушкӑрт Республикинче (810 ҫын), Тутар Республикинче (785 ҫын) пурӑнакансем хутшӑннӑ. Палӑртса хӑварар: чӑваш диктантне Иркутск, Самар, Санкт-Петербург, Екатеринбург, Сургут хулисенче, Мускав тата Ханты-Манси автономи облаҫӗсенче пурӑнакан чӑвашсем те ҫырнӑ. Тӗлӗнмелле: акцие Францире пурӑнакан ҫын та хутшӑннӑ! Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() Малашне Ҫӗрпӳрен Шупашкара ҫӳрекен 173-мӗш маршрутпа «Каскад» суту-илӳ центрӗнче вырнаҫнӑ «Пехет» агромаркета ҫитме май пулӗ. Халӗ маршрутка суту-илӳ центрӗ патӗнче аялти парковкӑра чарӑнать. Ку – маршрут вӗҫӗ. ЧР Транспорт министерстви ӑнлантарнӑ тӑрӑх, маршрута халӑха «Пехете» ҫӳреме меллӗ пултӑр тесе тӑснӑ. Автобуссем кунсерен кашни 10-20 минутран ҫӳреҫҫӗ. Ирхине Шупашкартан пӗрремӗш рейс 6:20 сехетре тухать, Ҫӗрпӳрен – 5:20 сехетре. Юлашки рейс Шупашкарта – 20:40 сехетре, Ҫӗрпӳре – 20:00 сехетре. Маршрут Ҫӗрпӳрен тухса Шупашкарти Хулаҫум вокзалӗ патне ҫитет, унтан «А.Николаев урамӗ» чарӑну урлӑ Ленин проспекчӗпе, Карл Маркс урамӗпе каять, «Модӑсен ҫурчӗ» чарӑнӑва ҫитсе Президент бульварӗпе «Каскад» патне хӑпарать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑвашлӑх
![]() Виталий Михайлов страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Чӑваш чӗлхи кунне Красноярск хулинче пурӑнакан йӑхташӑмӑрсем те уявланӑ. Ку хыпара эпир Красноармейкинчи Виталий Михайлов чӑваш хастарӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинчен хыпарланӑ тӑрӑх пӗлтӗмӗр. Уява ҫурҫӗрти ентешӗмӗрсем ака уйӑхӗн 25-мӗшӗнче пуҫтарӑннӑ. Ҫав кун савӑнӑҫлӑ концерт кӑтартнӑ, унтан вара пурте пӗрле пулса ҫурхи вӑйӑ картине тухнӑ. Вырӑнти чӑваш наци культурин автономине Геннадий Храмов ертсе пырать. Уява Чӑваш Республикин Красноармейски (Трак) салинче пурӑнакан Зинаидӑпа Виталий Михайловсен Анфиса ятлӑ вӑтам хӗрӗ ертсе пынӑ. Сӑмах май каласан, ҫак йӗркесен авторӗ Анфиса епле ертсе пынине ӳркенмесӗрех итлесе те пӑхрӗ (видеона Виталий Михайлов страницинче вырнаҫтарнӑ). Чӑваш пикин таса та илемлӗ калаҫӑвне, уҫӑ та янӑравлӑ сассине итлеме питех те кӑмӑллӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
![]() Шупашкарти 40-мӗш шкулӑн пабликӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Ака уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Шупашкарта чӑваш чӗлхи уявӗ иртнӗ. Ӑна хулари 40-мӗш вӑтам шкулта йӗркеленӗ. Унта республикамӑрӑн тӗп хулинчи пилӗк шкултан ачасем пуҫтарӑннӑ. «Чӑваш ачи -2026» ӑмӑртӑва пухӑннисем чи малтанах хӑйсемпе паллаштарнӑ. Унтан Ухсай Якковӗн пурнӑҫӗпе пултарулӑхне пӗлнине кӑтартса панӑ, «Крокодил» вӑйӑ вылянӑ, 1 минут хушши тӗрлӗ темӑпа калавсем туса каласа панӑ, ал ӗҫӗ тума пӗлнине те кӑтартма тивнӗ вӗсен. 1-мӗш вырӑна Валерия Рожкова (40-мӗш шкул), 2-мӗш вырӑна Ульяна Медведева Ульяна (65-мӗш шкул), 3-мӗш вырӑна Анна Горшкова (20-мӗш шкул) тухнӑ. «Чи маттурри» номинацире Ева Мулендеева (33-мӗш шкул) ҫӗнтернӗ, «Чи пултарулли» номинацие Вероника Сергеева (7-мӗш вӑтам шкул) тивӗҫнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑвашлӑх
![]() Шупашкарти 40-мӗш шкул пабликӗнчен илнӗ санӳкерчӗк Шкулта ачасене пӗлӳ тӗнчине тӗрлӗ майпа илсе кӗртеҫҫӗ. Вӗрену кӗнекисене татти-сыпписӗр шӗкӗлченипе пӗрлех культура мероприятийӗсем урлӑ та вӑл е ку пахалӑха ӑша хывма пулать. Шӑпах ҫапла хакламалла та Шупашкарти 40-мӗш вӑтам шкулта чӑваш концерчӗ иртнине. Вӗренӳ заведенийӗнчи сцена ҫине ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче «Ҫавал» эстрадӑпа фольклор ушкӑнӗ тухнӑ. Пултарулӑх ушкӑнӗ Чӑваш патшалӑх филармонийӗн артисчӗсенчен тӑрать. Ушкӑн чӑваш юрри-ташшине куракансем патне эстрада урлӑ илсе ҫитерет. Шкулти концертра артистсем авалхи тата паянхи юрӑсене шӑрантарнӑ. Вӗсен илемлӗ тумӗ те мӗне тӑрать! «Пирӗн шутпа, ҫакӑн пек концертсем чӑваш чӗлхипе халӑх культурине ӑнланма май параҫҫӗ», — тесе петӗмлетнӗ шкул халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑвашлӑх
![]() 40-меш шкул пабликӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Шупашкар хулинчи 17-мӗш вӑтам шкулта «Пархатар» этнографи фестивалӗ иртнӗ. Вӑл ака уйӑхӗн 24-мӗшӗнче пулнӑ. Хулари 40-мӗш шкул «Контактра» халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче хыпарланӑ тӑрӑх, шкул ачисемпе вӗрентекенсем чӑваш халӑхӗн юрри-кӗввин, ташши-вӑййин тӗнчине лекнӗ. Вӗсем тӗрлӗ номинацире ӑмӑртнӑ, хӑйсен пултарулӑхӗпе паллаштарнӑ. «Чӑваш халӑхӗн йӑли-йӗрки» номинацире Шупашкар хулин 40-мӗш шкулӗн «Чӗкеҫ» (1б класс, ертӳҫи - А.М. Степанов), «Чӑваш ачи» (9м класс, ертӳҫи - Р.А. Гаврилова) ушкӑнсем тата чӑваш чӗлхипе литература вӗрентекенсем Т.В. Николаева, Р.А. Гаврилова , А.М. Степанов хутшӑннӑ. Вӗсем ҫепӗҫ юрӑсем шӑрантарнӑ, чӑваш вӑййисене вылянӑ, куракансене илемлӗ ташӑпа савӑнтарнӑ. «Чӑваш ачи» ушкӑн 1-мӗш вырӑна, вӗрентекенсен ушкӑнӗ 2-мӗш вырӑна тивӗҫнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() b-port.com сайтри сӑн 30 ҫулти хӗрарӑм ултавҫӑсене 11 млн тенкӗ куҫарса панӑ. Хӑй вӑл вӑл – Премь крайӗнчен, амашӗ патне хӑнана килнӗ. Хӑйне улталанине хайхискер тӳрех ӑнланман, амӑшӗ ҫине тӑнипе кӑна Куславккари полици уйрӑмне кайса пулӑшу ыйтнӑ. Ҫак хӗрарӑм мессенджерта «ФСБ ӗҫченӗсемпе» калаҫнӑ, лешсем ӑна явап тыттарассипе хӑратса пӗтернӗ, укҫана «хӑрушсӑр счет» ҫине куҫарма хушнӑ. Хӗрарӑм вӗсене итлесе 3 млн тенкӗ куҫарнӑ, тепӗр 8 млн тенкине вара Пермь хулинчи скверта палламлан ҫынна хӑй тыттарса янӑ. Ку пуш уйӑхӗн варринче пулса иртнӗ. Ҫавӑнтанпа хӗрарӑм укҫа-тенке тавӑрса парасса шанса пурӑннӑ. Чӑваш Ене килсен амашӗ кӑна ӑна полицие кайма ӳкӗте кӗртнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Кӑсӑклӑ
Чӑваш чӗлхи
Нимӗҫсен XIX ӗмӗрти паллӑ филологӗ, Петербургри ӑслӑлӑх академийӗн хисеплӗ пайташӗ Готфрид Герман профессор ҫапла каланӑ: «Икӗ ӗҫ уйрӑмах йывӑр: словарь тӑвасси тата грамматика ҫырасси». Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институтӗнчи чӗлхеҫӗсем вара шӑпах ҫак кӑткӑс та питӗ пӗлтерӗшлӗ ӗҫсене тӗпе хураҫҫӗ: сӑмах пуххисем ӑсталаҫҫӗ тата чӗлхе тытӑмне тӗрлӗ енчен тишкерсе кӗнекесем хайлаҫҫӗ. Вӗсем тӑрӑшнипе «Строй чувашского языка» («Чӑваш чӗлхи йӗрки») ӑслӑлӑх проекчӗ ӑнӑҫлӑ пурнӑҫланса пырать. Ҫав ярӑмри тӑватӑ кӗнеке пархатарлӑ вулакансем патне ҫитрӗ ӗнтӗ: 2017 ҫулта Виталий Сергеев профессор сӑмах формисене сӑвӑрса «Морфология чувашского языка» («Чӑваш чӗлхин морфологийӗ») монографи кӑларчӗ; 2020 ҫулта Пётр Яковлевӑн чӑваш чӗлхин фонетикипе фонологине (сасӑсен тытӑмне) уҫса паракан тӗпчевӗ пичетленсе тухрӗ; 2023 ҫулта Эдуард Лебедевӑн сӑмах пулӑвне сӑнлакан кӑларӑмӗ кун ҫути курчӗ; 2024 ҫул вӗҫӗнче вара Алевтина Долгова «Синтаксис чувашского языка: Словосочетание. Простое предложение» («Чӑваш чӗлхин синтаксисӗ: Сӑмах майлашӑвӗ. |
|
Республикӑра
![]() «Контактри» сӑн Кӑҫал та Шупашкарта «Раҫҫейӗн симӗс ылтӑнӗ» сӑра фестивалӗ иртесси пирки пӗлтернӗччӗ. Мероприятие Раҫҫейри мӗнле артистсем килесси паллӑ. Кӑҫал фестивальте сцена ҫине «Агата Кристи» тата «Вирус» ушкӑнсем тухӗҫ. Унсӑр пуҫне «Божья коровка», «Каникулы», «Кама Кама», «Меломаны», «Балакирь», «Река времени» ушкӑнсем пултарулӑхӗпе савӑнтарӗҫ. Тата, паллах, сцена ҫине чӑваш эстрада артисчӗсем тухӗҫ. Аса илтерер: «Раҫҫейӗн симӗс ылтӑнӗ» сӑра фестивалӗ утӑ уйӑхӗн 25-мӗшӗнче пуҫланӗ те ҫурла уйӑхӗн 1-мӗшӗнче вӗҫленӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
