|
Чӑваш чӗлхи
![]() Яндекс Карты сайтри сӑн Чӑваш Республикинчи ҫичӗ шкулпа виҫӗ ача пахчи ачасене вырӑсла тата чӑвашла вӗрентме тытӑнӗ. Ҫапла пӗлтерет ЧР вӗрентӳ министрӗ Дмитрий Захаров. Министерствои хыпарланӑ тӑрӑх, ҫак сӑнав лапамӗсем полилингваллӑ хутлӑха йӗркелемелли проектӗн пӗр пайӗ пулӗҫ. Ҫакна чӑваш чӗлхипе кулленхи пурнӑҫра кӑна мар, вӗренӳре те усӑ курччӑр тесе тӑваҫҫӗ. Сӑмах май, ҫу уйӑхӗнче Чӑваш Енри делегаци Хусанти «Адымнар» вӗрентӳ комплексӗпе паллашнӑ: унти вӗрентӳ ӗҫне, вӗренӳ материалӗсене, уроксен структурине, ачасемпе ашшӗ-амӑшӗн хутшӑнӑвне тишкернӗ. Ҫавӑн пекех Пушкӑрт Республикин тата Ҫурҫӗр Осетин вӗрентӳ системисемпе паллашнӑ. Ҫапла майпа ЧР Вӗрентӳ институчӗ педагогсене курссем хатӗрлеме, чӑвашла математика терминӗсен словарьне тата шкулсем валли методика метериалӗсем тума хушнӑ. Ҫакна та палӑртса хӑвармалла: ача пахчисенче «Тӑван чӗлхе – анне чӗлхи» проекта пурнӑҫлама палӑртнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() cap.ru сайтри сӑн Шупашкарти транспорт тата строительство технологийӗсен техникумӗнче Пӗтӗм Раҫҫейри «Профессире чи лайӑххи» конкурспа килӗшӳллӗн иртнӗ «Каменщик» номинацире ҫӗнтерӳҫе палӑртнӑ. Кӑҫал чи лайӑххин ятне илессишӗн республикӑри ертсе пыракан строительство организацийӗсенче тӑрӑшакан 9 специалист вӑй виҫнӗ. Конкурса хутшӑнакансем теори пӗлӗвне кӑтартнисӗр пуҫне эрешлесе кирпӗч хунӑ: «26» эреш пулса тухнӑ. Конкурсра «СЗ «Стройтрест №3» АОра ӗҫлекен Алексей Петрянкин мала тухнӑ. Вӑл ку организацире 20 ҫула яхӑн вӑй хурать. 2024 ҫулта вара тӑрӑшса ӗҫленӗшӗн «Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ строителӗ» ята тивӗҫнӗ. Иккӗмӗш вырӑна – Юрий Матвеев, виҫҫӗмӗш вырӑна Дмитрий Шагаров тухнӑ. Финал Шупашкарта авӑн уйӑхӗнче иртӗ. Унта ҫӗнтернӗ специалист Чӑваш Ен чысне Раҫҫей шайӗнче хӳтӗлӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() Ырантан, ҫӗртме уйӑхӗн 8-мӗшӗнчен, Шупашкарти юханшыв порчӗ Атӑлӑн сулахай енчи пляжне ҫитекен трамвайчиксем ярӗ. Вӗсем кунне виҫӗ хутчен ҫула тухӗҫ. Шупашкартан пляжа 10:00, 12:30 тата 17:40 сехетсенче кайма май пулӗ. Каялла трамвайчисем 10:30, 13:00 тата 18:10 сехетсенче килеҫҫӗ. Канмалли кунсенче хушма рейс пулӗ: хуларан – 15:00, каялла 15:30 сехетре. Пӗр билет хакӗ 130 тенкӗ пулӗ. 5-10 ҫулсенчи ачасем валли вара – 65 тенкӗ. 5 ҫул тултарман ачасене тӳлевсӗрех илсе каяҫҫӗ, анчах вӗсем валли пурпӗрех билет илмелле. Кӑҫал ҫӗнӗлӗх вӑя кӗнӗ: билетсене юханшыв порчӗн сайтӗнче кӑна сутаҫҫӗ, билета ҫула тухмалли кун кӑна илме пулать. Урамра ҫумӑр ҫӑвать, ҫанталӑк ӑмӑр тата термометр 20 градус ӑшӑран сахалрах кӑтартать тӗк рейссене пӑрахӑҫлаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
![]() Чӑваш чӗлхи лабораторийӗн пуҫлӑхӗ Николай Плотников «Атӑл.Тӑлмач» куҫаруҫӑна каллех ӗҫлеттерсе яни пирки пӗлтернӗ. Чӑваш тетелӗшӗн ку кӗтнӗ пулӑм пулса тӑнӑ. Ҫуркунне лаборатори серверне ҫӗнетнӗ хыҫҫӑн малтанхи модельсемпе усӑ курма май килеймен. Система ҫӗнелнӗ, кивӗ программи вара унпа килӗшсе тӑман. Ҫавӑнпа та куҫаруҫӑна ҫӗнӗрен вӗрентме тивнӗ. Енчен те малтанхи нейронлӑ мелпе ӗҫленӗ пулсан, «Чӑваш чӗлхи лабораторийӗнче» хальхинче LLM меслечӗпе усӑ курнӑ. Плотников палӑртнӑ тӑрӑх, хальхи верси — пуҫламӑш утӑм кӑна. Пахалӑх енчен вӑл малтанхинчен кӑшт каярах юлсан та, ӑна лайӑхлатмалли меслетсем йышлӑ. Малашне программистсем майсем тупса пахалӑха ӳстерме шантараҫҫӗ. «Атӑл.Тӑлмачпа» усӑ курма пуҫланӑ та ӗнтӗ. Енчен те маларах кунне 300–700 предложени куҫарнӑ пулсан, хальхи вӑхӑтра усӑ курасси майӗпен ӳссе пырать. Кунне 50–100 предложени таран куҫарма тытӑннӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Экономика
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Чӑваш Енре ӳстернӗ 24 пине яхӑн тӗм салата виҫӗ региона ӑсатнӑ. Пирӗн патра ӳснӗ ешӗл ҫимӗҫе Чулхула облаҫӗнче, Тутар Республикинче тата Самар облаҫӗнче пурӑнакансем тутанса курӗҫ. Тӗрӗслев органӗн ӗҫченӗсем салата тӗрӗслеме илнӗ, лаборатори тесчӗсем тунӑ. Анализсем чӑваш салатӗнче сиенлӗ япаласем ҫуккине палӑртнӑ. Сӑмах май, салата Етӗрне округӗнче ятарлӑ теплицӑра ӳстереҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() alrf.ru сайтри сӑн Шупашкарта банкра ӗҫлекен ҫын клиентӑн укҫине вӑрланӑ. Сахал мар – 15 миллион тенкӗ. Халӗ унӑн куншӑн явап тытма тивӗ, ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Следстви акӑ мӗн тӗпчесе пӗлнӗ: пӗлтӗр юпа уйахӗн 1-мӗшӗнче банк ӗҫченӗ клиент ятӗнчен хӑйӗн счечӗ ҫине 1 пин тенкӗ куҫарма заявлени ҫырнӑ. Тепӗр кунхине ҫакна никам та асӑрхаманнине ӑнланнӑ та хӑйӗн счечӗ ҫине татах укҫа куҫарнӑ: хальхинче 15 миллион тенкӗ. Банк ертӳлӗхӗ кун пирки пӗлсен ҫак ҫын клиента укҫана тавӑрса панӑ. Ун тӗлӗшпе пуҫарнӑ пуҫиле ӗҫе кӗҫех Шупашкарти Калинин районӗн сучӗ пӑхса тухӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() zapad24.ru сайтри сӑн Улатӑр хулинче полицейскисем миграци саккунне пӑснӑ виҫӗ ҫынна тупса палӑртнӑ. Патшалӑх автоинспекцийӗн ӗҫченӗсем автобуса чарнӑ, унта вара миграци саккунне пӑснӑ виҫӗ ҫын пулнӑ. Автобус Чулхуларан Узбекистан еннелле кайнӑ. Руль умӗнче Казахстан арҫынни пулнӑ, вӑл ют ҫӗршыв ҫыннисене илме килнӗ. Саккуна пӑснӑ ҫынсем – Узбекистанран. Вӗсем мӗн тӗллевпе килнине пӗлтерни чӑнлӑхпа пӗр килмен. Виҫҫӗшне те административлӑ майпа явап тыттарнӑ. Пӗрне Раҫҫейрен кӑлармалла тунӑ. Вӑл пирӗн ҫӗршыва 5 ҫул килеймӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
![]() cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев влаҫ оргнаӗсен официаллӑ порталӗнче Эколог кунӗпе салам вырнаҫтарнӑ. «Паянхи професси уявӗ хӑйӗн пурнӑҫне Раҫҫейпе Чӑваш Енӗн хӑйне евӗрлӗ ҫут ҫанталӑкне сыхласа хӑварас ӗҫе халалланӑ мӗнпур ҫынна – ҫут ҫанталӑка сыхлакан ведомствӑсен ӗҫченӗсене, инженерсене, ӑсчахсене, общество ӗҫӗн хастарӗсене тата отрасль ветеранӗсене – пӗрлештерет. Экологин лайӑх тӑрӑмӗ вӑл – отрасль тӗллевӗ ҫеҫ мар, кашни ҫын пурнӑҫӗн тата кирек хӑш регионӑн ҫирӗп аталанӑвӗн никӗсӗ те. Ҫӗршывра ҫавӑн ятлӑ наци проекчӗ пурнӑҫланать. Таса сывлӑш, таса шывсемпе вӑрмансем тата ҫӗре типтерлӗн упрани хальхи тата пулас ӑрусен пурнӑҫ пахалӑхне палӑртаҫҫӗ. Проект пуҫаракан ӗҫ-хӗл шутӗнче – территорисене тӑтӑшах тӗплӗн тасатса тирпейлесси, хупӑ цикллӑ экономикӑна аталантарасси, пурнӑҫ тӗрлӗлӗхне сыхласа хӑварасси тата экологи туризмне йӗркелесси. Сирӗн кулленхи тата питӗ яваплӑ ӗҫӗре пула Чӑваш Ен экологи лару-тӑрӑвӗ тӗлӗшпе ҫиччӗмӗш ҫул ӗнтӗ Раҫҫейри чи лайӑх вунӑ регион шутне кӗрет, мониторингӑн юлашки кӑтартӑвӗсем вара эпир улттӑмӗш вырӑнта тӑнине ҫирӗплетеҫҫӗ», — палӑртса хӑварнӑ вӑл саламра. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Политика
![]() «Чӑвашрессовпроф» профсоюзсен республикӑри пӗрлештернӗ организацине ертсе пыма Алексей Гурьева суйланӑ. Шупашкарта асӑннӑ организацин XXXI отчетпа суйлав конференцийӗ иртнӗ. Унта Чӑвашресосвпрофӑн ҫӗнӗ председательне суйланӑ. Алексей Гурьев кандидатурине пӗр ҫын хирӗҫ пулман, пурте пӗр саслӑн пулса уншӑн сасӑланӑ. Алексей Гурьев унччен организацин председателӗн заместителӗнче тӑрӑшнӑ. 2012-2015 ҫулсенче вӑл «Пӗрлехи Раҫҫей» партин регионти ӗҫ тӑвакан комитечӗн председателӗ пулнӑ. 2019 ҫулта ӑна республикӑн вӗренӳ министрӗн заместителӗн портфельне тыттарнӑ, 2020 ҫулта Чӑваш Ен Элтеперӗн Администрацийӗн ертӳҫин заместителӗнче тӑрӑшма пуҫланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() "Правда ПФО" сайтран илнӗ Шупашкар хула мэрӗн ҫумӗ пулнӑ Алексей Маклыгин Чӗмпӗрте ӗҫлеме тытӑннӑ. Вӑл унта «Ульяновскэнерго» акционерсен обществин генеральнӑй директорӗ пулса тӑнӑ. Унта вӑл «Трансэнергопром» компанирен куҫса кайнӑ. Алексей Маклыгин кӑҫалхи ҫуркунне «Трансэнергопром» тулли мар яваплӑ обществӑра аппарат ертӳҫи — гендиректорӑн ҫумӗ пулса тӑрӑшма пуҫланӑ. Шупашкар хула администрацийӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ пулса вӑл 2009 ҫулта ӗҫлеме пуҫланӑ, 2020 ҫулта «Шупашкар электричество сечӗсем» предприятие куҫнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
