|
Культура
 УФСИн архивӗнчи сӑн Улатӑрти 2-мӗш юсанмалли колонире ларакан хӗрарӑм конкурсра ҫӗнтернӗ. Вӑл Раҫҫей ФСИНӗ ирттернӗ «А ну-ка, хӗрсем!» пултарулӑх конкурсне картина тӑратнӑ, унта Мускаври Хӗрлӗ тӳремре вырнаҫнӑ Василий Блаженный храмне ӳкернӗ. Йӗркелӳ комитетне ведомствӑн 53 территори органӗнчен килнӗ. «Чи лайӑх пултарулӑх номерӗ» номинацире Улатӑрти колонире ларакан хӗрарӑм ҫӗнтернӗ. Жюри пайташӗсем картинӑна хӑйне евӗр ӳкернине, унӑн техникине пысӑк хак панӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 virtualbrest.ru сайтри сӑн Улатӑрти 62 ҫулти хӗрарӑм ултавҫӑсене ылтӑн катӑкӗсем тата укҫа паса янӑ. Хӗрарӑмпа упӑшкине хӑйсемпе «Тӗп банк ӗҫченӗсем» тесе паллаштарнӑ ҫынсем хӑратма тытӑннӑ. Унччен маларах «Пенси фондӗнчен» шӑнкӑравланӑ. Хӗрарӑм темиҫе кун афристсен витӗмӗнче пулнӑ, вӗсемпе кунне 10 сехет таран та калаҫнӑ. Ултавҫӑсем каланипех вӑл ҫӗнӗ телефон тата сим-картта туяннӑ. Пуш уйӑхӗн 10-мӗшӗнче арӑмӗпе упӑшки ятарласа Шупашкара банка кайнӑ, унта ылтӑн катӑкӗсемпе монетӑсене кӑтартма ыйтнӑ, вӗссене туяннӑ. Банк ӗҫченӗсем сисчӗвленсе вӗсенчен ултавҫӑсем пирки ыйтнӑ. Арӑмӗпе упӑшки вара мӑнукӗсен пуласлӑхӗшен ылтӑн туяннине пӗлтернӗ. Ҫав кунах вӗсем ылтӑн катӑкӗсене курьера парса янӑ. Тепӗр кунхине ултавҫӑ упӑшкине счет ҫинчи 2,5 млн тенке илме ӳкӗте кӗртнӗ. Вӑл банкра заявка хӑварнӑ, укҫана тепӗр эрнерен илмелле пулнӑ. Ҫав вӑхӑтрах ултавҫӑсем арӑмне вкладри 1,3 млн тенке илтернӗ, ӑна Улатӑрта курьер илсе кайнӑ. Юлашки укҫине парса ярсан тин хӗрарӑм ултавҫӑсен тӗлне лекнине ӑнланнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
 cap.ru сайтри сӑн Ҫак кунсенче пӗлӗтре сасӑсем илтсен ан хӑрӑр: республикӑра планпа килӗшӳллӗн вӗҫевсем иртеҫҫӗ. Аэронавигаци оборудовнине тӗрӗслес тӗллевпе пушӑн 16-21-мӗшӗсенче Шупашкар округӗн ҫийӗн Ми-8 вертолет, БПЛАсем, ҫӑмӑл моторлӑ Cessna-172 самолет вӗҫме пултарӗҫ. Нимӗнле хӑрушлӑх та ҫук, ку инкеклӗ лару-тӑрупа ҫыхӑнман, ҫавӑнпа лӑпкӑ пулӑр. Пӗтӗм вӗҫев саккунпа килӗшӳллӗн иртет, ӑна РФ Хӳтӗлев министерстви тӗрӗслесе тӑрать. Вӗҫев вӑхӑтӗнче пӗлӗтре сасӑсем пулма пултараҫҫӗ. Ыйтусем пулсан 112 номерпе шӑнкӑравласа пӗлме пултаратӑр. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ӑслӑлӑх
 © Shutterstock/FOTODOM Голландири Ватт тинӗсӗнчи хӑйӑрлӑ утравсенче йӑва ҫавӑрнӑ тинӗс кайӑкӗсем хӑйсем сисмесӗрех тавралӑха улӑштараҫҫӗ. Кайӑксен каяшӗ хӑватлӑ удобрени пулса тӑнӑ. Вӑл ӳсентӑрансене хӑвӑртрах ӳсме пулӑшать, ҫапла май хӑйӑр ҫирӗпленет, дюнӑсем йӗркеленеҫҫӗ. Утрехт университетӗнчи Флорис ван Рес тӗпчев ирттернӗ. Вӑл тупса палӑртнӑ тӑрӑх, кайӑксем ӗрчекен вырӑнсенче курӑк ҫӑрарах ӳсет, кӳршӗри лаптӑксемпе танлаштарсан маларах симӗсленме пуҫлать. Азотӑн изотоп йышне тишкернӗ хыҫҫӑн ӳсентӑрансем валли питӗ кирлӗ ҫак япала шӑпах кайӑк каяшӗнчен — гуаноран — йӗркеленнине ҫирӗплетнӗ. Тинӗс кайӑкӗсен каяшӗнче йывӑр изотопсем йышлӑ пулнӑ, вӗсем хӑйӑр курӑкӗпе пырей пек ӳсентӑрансенче пухӑннӑ. Ҫак курӑксем ҫил вӗҫтерекен хӑйӑра ыттисенчен лайӑхрах тытса чарма пулӑшнӑ. Ҫапла вара дюнӑсене йӗркеленме май туса панӑ. Утрав ҫыранӗсене юхтарса каякан вӑйлӑ ҫил-тӑвӑл хыҫҫӑн кайӑк йӑвисем пур вырӑнта курӑк хӑвӑртрах ҫӗнӗрен ӳссе ларнӑ. Ҫакӑ тавралӑха малтанхи тӑрӑма таврӑнма пулӑшнӑ. Ҫапла вара, кайӑксем утравсем ҫинче ахаль пурӑнмаҫҫӗ теме пулать, вӗсем утравсене ҫӗнӗрен чӗрӗлме пулӑшаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Спорт
 Ҫӑлкуҫ: cap.ru 2026 ҫулхи пуш уйӑхӗн 13-мӗшӗнче Энтриелти культура ҫуртӗнче сӗтелҫи теннисӗпе ӑмӑрту иртнӗ. Турнирӑн тӗп тӗллевӗ вӑй-хал культурине тата халӑх хушшинче активлӑ пурнӑҫ йӗркине сарасси пулнӑ. Ӑмӑртӑва Энтриелти территори пайӗнче пурӑнакан тӑхӑр спортсмен хутшӑннӑ. Вӗсем ку тӑрӑхӑн чи лайӑх теннисист ячӗшӗн кӗрешнӗ. Хутшӑнакансен йышӗ пысӑк пулман пулин те, вӑйӑсем хӗрӳ иртнӗ. Спортсменсем ракеткӑпа ӑста усӑ курнине кӑтартнӑ, кашниех ҫӗнтерме тӑрӑшнӑ. Судьясем пӗтӗмлетӳ тунӑ хыҫҫӑн чи вӑйлӑ виҫӗ вылякана палӑртнӑ. Сӗтелҫи теннисӗнче Антон Шумерина ҫитекенни пулман — вӑл пӗрремӗш вырӑн йышӑннӑ тата чемпион титулне тивӗҫнӗ. Иккӗмӗш вырӑна Александр Семёнов тухнӑ, виҫҫӗмӗшне вара Кирилл Гаврилов йышӑннӑ. Турнир ҫӗнтерӳҫисемпе призёрӗсене медальсемпе тата хисеп хучӗсемпе чысланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Экономика
 Ҫӑлкуҫ: чувашинформ.рф Республикӑн Финанс министерствинче ҫак инновациллӗ тӳлев хатӗрне кулленхи пурнӑҫра ӗҫе кӗртессине халалланӑ ятарлӑ канашлу иртнӗ. Пӗрремӗш вице-премьер тата финанс министрӗ Михаил Ноздряков палӑртнӑ тӑрӑх, регион ҫӗнӗ йышши тӳлевсемпе усӑ курас енӗпе хатӗрленсе пырать. Канашлу вӑхӑтӗнче тӑватӑ тӗрлӗ тӳлев сценарине тӗплӗн тишкерсе тухнӑ, вӗсемпе пӗр чӑрмавсӑр усӑ курма май пур. Ҫавӑн пекех нумай ачаллӑ ҫемьесене шкул тата спорт форми илмелли тӳлевсемпе тивӗҫтерес механизма вӗҫлесе пыни пирки пӗлтернӗ. Саккунпа килӗшӳллӗн, хысна укҫине цифрӑллӑ тенкӗпе 2027 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен тин уйӑрма май пурри пирки аса илтернӗ. Апла пулин те Михаил Ноздряков ҫакӑ чӑрмав пулса тӑмалла марри пирки каланӑ. Ведомство пуҫлӑхӗ ҫак механизма халех тӗрӗслесе пӑхмалли урӑх ҫулсене шырама сӗннӗ. Канашлӑва хутшӑннисем Ял хуҫалӑх министерствин нормативлӑ базӑна улӑштармалли пирки килӗшнӗ. Эксперимент ирттерсе ҫӗнӗ йышши субсидипе чи малтан сӗт туса илекенсене тивӗҫтерӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑваш чӗлхи
 Ҫӑлкуҫ: mosaica.ru Чӗмпӗрте «Губернаторский» халӑх туслӑхӗн керменӗнче тӑван чӗлхе тата литература вӗрентекенсен хушшинчи форум иртнӗ. Унта 1,2 пин ытла хутшӑнакан пухӑннӑ: вӗрентекенсем, студентсем, наци диаспорисен ҫыннисем тата кӳршӗ тӑрӑхри хӑнасем. Форумра тутар, чӑваш тата ирҫе чӗлхисене упрасси тата вӗсене шкулта вӗрентес ӗҫри йывӑрлӑхсене сӳтсе явнӑ. Чӗмпӗр облаҫӗнчи вӗренӳ организацийӗсенче вырӑс, тутар, чӑваш тата ирҫе чӗлхисене вӗрентеҫҫӗ, этнокультура тӗлӗшӗнчен 17 пин ытла ача пӗлӳ илет. Форум программине вӗрентекенсен семинарсем тата ӑсталӑх лаҫҫисем кӗнӗ, вӗрентекенсем хӑйсен опычӗпе паллаштарнӑ. Мӑкшӑ Республикин вӗренӳ министерствин ҫумӗ Михаил Аверкин та хӑйӗн опычӗпе паллаштарнӑ. Форум умӗн облаҫре чӗлхесемпе йӑласене халалланӑ 900 ытла мероприяти ирттернӗ, вӗсене 40 пин ытла ача хутшӑннӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
 etkul74.ru сайтри сӑн Патӑрьел округӗнчи мӑйракаллӑ шутра выльӑх-чӗрлӗх организмӗнче хӑрушӑ бактери тупса палӑртнӑ. Сӑмах «Батыревский» хупӑ акционерсен обществи пирки пырать. Выльӑхра Pasteurella бактери тупнӑ. Тӗчеве Чӑваш Республикинчи ветлабораторире тунӑ. Бактери тупса палӑртнине кура округри выльӑх-чӗрлӗх хуҫисене выльӑха тимлӗ сӑнама сӗннӗ. Вӗсене ыттисемпе хутшӑнтармалла мар, сывлӑхне пӑхсах тӑмалла. Чир палли пулсанах Патӑрьелти чӗрчунсен чирӗсемпе кӗрешекен станцирен пулӑшу ыйтма хушнӑ. Ҫак бактери мӑйракаллӑ шултра тата вӗтӗ выльӑха сиен кӳрет: сыснасене, лашасене, кайӑк-кӗшӗке, кроликсене. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 Инкеклӗ лару-тӑру министерстви тунӑ сӑн Паян, пуш уйӑхӗн 16-мӗшӗнче, Ҫӗрпӳ округӗнче тырӑ склачӗ ҫуннӑ. Пушар Йӗкӗрвар ялӗнчи ял хуҫалӑх предприятийӗнче пулнӑ. Ҫапла пӗлтерет Инкеклӗ лару-тӑру министерствин Чӑваш Енри Тӗп управленийӗ. Паян ирхи 4 сехетре ял хуҫалӑх предприятийӗнче склад ангарӗ ҫунма тытӑннӑ. Ҫулӑм 1200 ытла тӑваткал метр лаптӑк ҫинче алхаснӑ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, складра 100 тоннӑна яхӑн тырӑ упраннӑ. Ҫулӑмпа 14 ҫӑлавҫӑ, 4 техника кӗрешнӗ. Хальхи вӑхӑтра пушар мӗнрен тухнине уҫӑмлатаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
 cap.ru сайтри сӑн Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан вӑрҫӑ ветеранӗ 100 ҫул тултарнӑ. Мария Соловьева юбилей ячӗпе салам сӑмахӗсем йышӑннӑ. Мария Ивановна 1926 ҫулта Шупашкар районӗнчи Кӗремечке салинче ҫуралнӑ. Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче вӑл Пермь облаҫӗнче тинӗс карапӗсем туса кӑларакан предприятире ӗҫленӗ. Кайран Хусанти заводра вӑй хума пуҫланӑ, унта машинист пулнӑ. Унӑн пӗтӗмӗшле ӗҫ стажӗ — 40 ҫул ытла. Мария Соловьева мӑшӑрӗпе икӗ ача ҫуратса вӗсене ура ҫине тӑратнӑ. Унӑн халӗ — 4 мӑнук тата 4 кӗҫӗн мӑнук. Паянхи кун Мария Ивановна хӗрӗн ҫемйипе пурӑнать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
+11.3 °C