|
Культура
 «Контактри» сӑн Шупашкара паллӑ артистсем — Ольга Кабо тата Дмитрий Щербина — килнӗ. Вӗсем Вырӑс патшалӑх драма театрӗнче Николай Мордвинова халалланӑ асӑну каҫне хутшӑннӑ. СССР халӑх артисчӗ ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнӗ. Николай Дмитриевич Моссовет ячӗллӗ театрта чӗрӗк ытла ӗмӗр ӗҫленӗ, унӑн историйӗнче йӗр хӑварнӑ. Ольга Кабо тата Дмитрий Щербина хальхи вӑхӑтра шӑпах унта вӑй хураҫҫӗ. Вӗсем уяв каҫӗнче сцена ҫине тухнӑ. Вӗсемсӗр пуҫне Шупашкара ҫав театртах вӑй хуракан Екатерина Девкина тата Владимир Андриянов килнӗ. Вӗсем кунта гастрольпе те ҫитнӗ. Вырӑс патшалӑх академи драма театрӗн сцени ҫинче спектакльсем кӑтартнӑ. Тӗслӗхрен, Олег Рой романе тӑрӑх лартнӑ «Неотправленные письма» спектакль лартнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 ШӖМ тунӑ сӑн Шупашкар округӗнче 17 султи каччӑ ҫул ҫинче выртакан ҫын урлӑ машинӑпа каҫса кайнӑ. Ку тискерле тӗслӗх Янӑш ялӗнче ака уйӑхӗн 5-мӗшӗнче ирхи 5 сехетре пулнӑ. Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх. Каччӑ «Шевроле Нива» машинӑпа ялта пынӑ чухне ҫул ҫинче выртакан 54 ҫулти арҫынна таптаса кайнӑ. Кун хыҫҫӑн вӑл хӑраса ӳкнӗ те вырӑнтан тарнӑ. Арҫын васкавлӑ медпулӑшу киличчен вилнӗ. Руль умӗнче пулнӑ каччӑна часах тупса палӑртнӑ. Вӑл – Шупашкарти колледжра 2-мӗш курсра вӗренекен студент. Амӑшӗ каланӑ тӑрӑх, машина уҫҫине илме вӑл хӑй ирӗк панӑ. Халӗ тӗрлӗ экспертиза ирттереҫҫӗ, кӳнтеленсенчен ыйтса пӗлеҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
 cap.ru сайтри сӑн Хӑйне хӑй преми панӑ – ҫапла хӑтланнӑ Елчӗк округӗнчи Ҫӗнӗ Пӑва шкулӗн директорӗ. Куншӑн ӑна административлӑ майпа явап тыттарнӑ. Муниципалитет учрежденийӗсен ертӳҫисене преми парассине ӗҫпе тивӗҫтерекен – муниципалитет пӗрлешӗвӗн администрацийӗ – татса парать. Анчах Ҫӗнӗ Пава шкулӗн директорӗ (ӑна ҫирӗплетмен, вӑл ертӳҫӗ тивӗҫне пурнӑҫлать) хӑйне преми парассине хӑйех татса панӑ. Ҫапла вӑл пӗр ҫулта 72 пин ытла тенкӗ преми илнӗ. Директора суд тунӑ. Ӑна 20 пин тенкӗлӗх штраф тӳлеттерме йышӑннӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
 Ейӳ сарӑлса пырать: паянхи кун тӗлне Чӑваш Енре унран 34 ҫурт шар курнӑ. Патӑрьел, Комсомольски, Канаш округӗсенчи 6 ялти 34 ҫурт патне ейӳ шывӗ килнӗ: Патӑрьел, Комсомольски, Кивӗ Ахрӳрт, Анат Туҫа, Тутар Тимеш, Ҫӗнӗ Пинер. Кил хуҫалӑхӗсен картишӗнче шыв ҫӳллӗшӗ 10-15 сантиметр таран хӑпарнӑ. Ҫак ҫуртсенче пурӑнакансем шар курман. Ҫапах лару-тӑру япӑхланас тӑк 400 ҫын вырнаҫмалӑх вӑхӑтлӑх пункт йӗркеленӗ – вӑл хатӗр. Ҫӗрпӳ округӗнче Мӑн Ҫавал ҫыранран тухнӑ. Шыв ҫул патне ҫитнӗ. Красноармейски округӗнче вара «Вӑрнар – Упи – Красноармейски» ҫул патӗнче ейӳ сарӑлнӑ. Хӑш-пӗр вырӑнта ҫул шыв айне пулнӑ. Лару-тӑру япӑхлансан ҫул-йӗр ӗҫченӗсем ҫул хӗррине тата откосӗсене хӑйӑр тата тӑпра сапӗҫ – ку шыва тытса тӑма пулӑшӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 cap.ru сайтри сӑн Паянтан Мускавра «Театрлӑ Раҫҫей Атласӗ» фестивальпе килӗшӳллӗн Чӑваш Республикин Кунӗсем пуҫланӗҫ. Чӑваш Республикинчи чи лайӑх постановкӑсемпе «Никита Михалковӑн «12» мастерскойӗнче» паллаштарӗҫ. «Театрлӑ Раҫҫей Атласӗ» — Никита Михалков режиссерӑн проекчӗ. Ҫакна пуҫарма ӑна ЧР Элтеперӗ Олег Николаев пуҫарнӑ «Раҫҫейӗн тӗрленӗ картти» хавхалантарнӑ. Мускаври Чӑваш Республикин Кунӗсем К.В.Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх драма театрӗн «Нарспи» спектаклӗпе уҫӑлӗҫ. Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ «Король Лир» спектакль кӑтартӗ, Чӑваш патшалӑх сӑнав театрӗ вара — «Осталась одна Таня» драма. Чӑваш патшалӑх филармонийӗ «Двенадцать стульев» тата «Сказ о купеческой дочери и волшебном цветке» мюзиклсемпе паллаштарӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 Кӳкеҫри «Бичурин тата хальхи самана» музей 25 ҫул тултарнӑ. Ҫав ятпа учреждение Китайри Шаньдун университечӗн ют ҫӗршыв чӗлхисен институчӗн вырӑс чӗлхи факультечӗн деканӗ Чэнь Пэйцзюнь та саламланӑ. Вӑл Кӳкеҫе килмен-ха, видеоҫыхӑну мелӗпе ӑшӑ сӑмах каласа хавхалантарнӑ. Халӗ музейӑн гимн та пур. «Песня о монахе Иакинфе» ята панӑ хайлав авторӗсем Владимир Мишшан (вӑл сӑввине ҫырнӑ) тата Николай Андреев (кӗввине ҫырнӑ), гимна Иван Николаев шӑрантарать. Юбилея «Хамӑръен» пултарулах пӗрлешӗвӗн хастарӗсем: чӑваш халах художникӗ Юрий Матросов, Чӑваш Енӗн тава тивӗҫлӗ художникӗ Петр Пупин, Чӑваш художникӗсен союзӗн председателӗ Наталия Соловьева, союз членӗсем Надежда Егорова, Антонина Павлова, Ильгизар Басыров та пырса ҫитнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 «Урал сасси» хаҫатӑн халах тетелӗнчи пабликӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Ҫак уйӑхра Пушкӑртстанра чӑваш артисчӗсем концертпа пулӗҫ. Йышра — халӑх артисчӗ Вячеслав Христофоров, Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗсем Марта Зайцевапа Михаил Федоров (асли) тата Игорь Иванов. «Урал сасси» хаҫат гастроль маршручӗпе паллаштарнӑ: Ака уйӑхӗн 15-мӗшӗ – Чекмагуш районӗ, Юмашри культура ҫурчӗ; 16-мӗшӗ – Пелепей, тӗп культура керменӗ; 17-мӗшӗ – Ҫтерлӗ, Загородный поселок, районти культура ҫурчӗ; 18-мӗшӗ – Ишимбай районӗ, Йӗкенпуҫӗнчи культура ҫурчӗ; 19-мӗшӗ – Абдуллино (Эрӗнпур облаҫӗ), «Юбилейный» культура керменӗ; 20-мӗшӗ – Пишпӳлек районӗ, Пӑслӑкри культура ҫурчӗ; 21-мӗшӗ – Октябрьски, Наци культурисен центрӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 Муркаш районӗнчи Мӑн Сӗнтӗр ялӗнче пурӑнакан пӗр арҫыннӑн ҫӗрне туртса илесшӗн. Вырӑнти прокуратура тӗрӗслев ирттернӗ чухне 2025 ҫулти раштав уйӑхӗнче Мӑн Сӗнтӗр арҫыннине нимле суту-илӳ ирттермесӗрех пахча валли тесе ҫӗр уйӑрса пани палӑрнӑ. Кӑштахран арҫын ку ҫӗре «уйрӑм хушма хуҫалӑх валли» тесе улӑштарнӑ, кӗҫех ӑна сутасси пирки тӗнче тетелӗнче пӗлтерӳ вырнаҫтарнӑ. Саккун вара апла хӑтланма ирӗк памасть иккен. Ку вӑл ҫӗрпе саккуна пӑсса усӑ курни пулать. Ҫӗре ятарлӑ йӗркене пӑхӑнмасӑр ҫынна пани саккуна пӑсни пулать, ун пек суту-илӳ килӗшӗвне пӑрахӑҫламалла, ҫӗре унӑн ҫӗнӗ хуҫинчен туртса илмелле тесе прокуратура суда тавӑҫпа тухнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
 ҪҪХПИ тунӑ сӑн Муркаш округӗнче Китай ҫыннисем ҫухалса кайнӑ. Вӗсене инспекторсем пулӑшнӑ. Вӗсем навигаторпа усӑ курса фурӑпа пынӑ, анчах вӑл ҫул ҫинчен аташтарса янӑ. Ҫапла Китай ҫыннисем Нискасси тата Елших ялӗсем патнелле кӗрсе кайнӑ та вӗтӗ чул сарнӑ ҫул ҫинче кӗрсе ларнӑ. Китай ҫыннисене пулӑшма Патшалӑх автоинспекцийӗн ӗҫченӗсем Алексей Филимонов тата Константин Кульков пулӑшма кайнӑ. Вӗсем онлайн-куҫаруҫӑпа усӑ курса вӗсене пулӑшнӑ. Китай ҫыннисем малалла кайнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 Инкеклӗ лару-тӑру министерстви тунӑ сӑн Ака уйӑхӗн 5-мӗшӗнче ҫур ҫӗр ҫитеспе Канаш хулинче ҫурт ҫунма тытӑннӑ. Инкек Анӑҫ тӑкӑрлӑкӗнчи ҫуртра пулнӑ. Ҫулӑм 60 тӑваткал метр лаптӑк ҫинче алхаснӑ. Пушара пилӗк техника тата 12 ҫӑлавҫӑ сӳнтернӗ. Ҫулӑма виҫӗ сехетрен кӑна парӑнтарма май килнӗ. Инкек вырӑнӗнче икӗ ҫын виллине тупнӑ. Вӗсем – 63 ҫулти хӗрарӑм тата 69 ҫулти арҫын. Палӑртмалла: ҫулталӑк пуҫланнӑранпа республикӑра 291 пушар пулнӑ. Инкексенче 18 ҫын вилнӗ, тепӗр 18 ҫын аманнӑ. Пушарсенче 47 ҫынна ҫӑлма май килнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
+1.0 °C