Ҫӑлкуҫ: https://obrazov-yaltch.edu21.cap.ru

Н.А. Петров ячӗллӗ Елчӗк вӑтам шкулӗнче вӗренекен тӑваттӑмӗш класс ачисем республика шайӗнче иртнӗ ӑс-тӑн вӑййисенче малти вырӑнсене йышӑннӑ.

Кӗҫӗн ҫулхи шкул ачисен XXXI «Чӗлхе ӑстисем» ӑс-тӑн вӑййисен турӗ нарӑс уйӑхӗн 20-мӗшӗнче онлайн мелпе иртнӗ. Ӑмӑртура республикӑри мӗнпур хуласемпе муниципаллӑ округсенчи 700 ытла ача хутшӑннӑ. Елчӗк муниципаллӑ округӗнчен ӑс-тӑн вӑййисене Н.А. Петров ячӗллӗ Елчӗк вӑтам шкулӗнче вӗренекен ачасем хутшӑннӑ.

Эрнекун пӗтӗмлетӳ тунӑ. Елчӗк ачисем хӑйсене питӗ лайӑх кӑтартма пултарнӑ. «Тӑван (чӑваш) чӗлхе» номинацире Александр Мудрецовпа Мария Васильева виҫҫӗмӗш вырӑн йышӑннӑ. «Тӑван (чӑваш) чӗлхипе илемлӗ вуласси» номинацире Егор Харлампьев вара пӗрремӗш вырӑна тухнӑ, Майя Григорьева иккӗмӗш вырӑн йышӑннӑ.

ogirk.ru сайтри сӑн

Нарӑс уйӑхӗн 26-мӗшӗнче Иркутскри Мӑшӑрлану керменӗнче 80 мӑшӑр ҫемье ҫавӑрнӑ. Вӗсенчен пӗрисем – Жигаловӑри София Бузикова тата Денис Шевченко. Каччӑпа хӗр Мӑшӑрлану керменне чӑваш наци тумӗпе килнӗ.

Иркутскри Мӑшӑрлану керменӗнче чӑваш туйӗ мӗнле иртнине кӑтартнӑ. Каччӑпа хӗрӗн ашшӗ-амӑшӗ ятарласа Жигаловӑран килнӗ. Хӗрӗн амӑшӗ Лилия Бабокина каланӑ тӑрӑх, ҫамрӑксем пӗрлешме шутласан туя мӗнле тӑвасси пирки иккӗленӳ пулман – чӑваш наци тумӗпе кӑна. Мӑшӑрлану керменне тӑванӗсем те чӑваш тумӗпе килнӗ.

Официаллӑ пай хыҫҫӑн чӑваш туйӗнчи йӑла-йӗркене кӑтартнӑ. «Чӑвашсен туй йӑли-йӗрки 2 уйӑх тӑсӑлать. Эпир паян ҫак илемлӗ йӑлан пӗр пайне кӑна туса кӑтартӑмӑр», — тенӗ ун чухне Иркутскри «Юлташ» чӑваш наци культура центрӗн председателӗ Вероника Тимофеева.

«Контактри» сӑн

Вӑрнар округӗнчи культура ҫуртӗнче йӗркеленнӗ «Тивлет» юрӑпа ташӑ ансамблӗ Республикӑри пултарулӑх ушкӑнӗсен «Йӑла-йӗрке» фестиваль-конкурсра Гран-при ҫӗнсе илнӗ.

Палӑртар: конкурс икӗ турпа иртет. Пӗрремӗшӗ – суйлав тапхӑрӗ. Унта ярса панӑ видеоматериалсенчен чи лайӑххисене суйлаҫҫӗ. Финалта вара ушкӑнсем сцена ҫине тухаҫҫӗ.

Финалта «Тивет» юрӑпа ташӑ ансамблӗ «Вӑйӑ картинче» юрӑпа ташӑ композицине кӑтартнӑ. Ҫапла вӗсем Гран-при илнӗ. Кунсӑр пуҫне ушкӑн 200 пин тенкӗ гранта тивӗҫнӗ. Ку укҫапа вӗсем сцена ҫине тухмалли костюмсем ҫӗлӗҫ.

Ҫӑлкуҫ: cap.ru

Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев ялсене аталантарасси пирки хӑйӗн шухӑшне пӗлтернӗ. Вӑл палӑртнӑ тӑрӑх, ял ҫыннисен хулари пек пурӑнмалли майсем пулмалла. «Ку вӑл пирӗн инвестици меслечӗ: ҫын хӑйне меллӗ тата шанчӑклӑ туймалли, мегаполисри мӗнпур сервиссемпе усӑ курмалли, ҫав хушӑрах ялти пурнӑҫӑн мӗнпур лайӑх енӗсене сыхласа хӑвармалли тавралӑха йӗркелесси. Ҫак ӗҫе технологи тата республикӑри кашни ҫыншӑн уйрӑм майсем туса парассине тӗпе хурса малалла тӑсӑпӑр», — тенӗ вӑл.

Ҫак тӗллевпе килӗшӳллӗн «Ял территорийӗсене комплекслӑ аталантарасси» программа пурнӑҫланать. Унпа килӗшӳллӗн ялсенче культура ҫурчӗсемпе шкулсене юсанӑ. Ҫӗнӗ оборудовани илсе панӑ. Ҫавӑн пекех спортпа туслӑ пулмашкӑн футбол тата хоккей вылямалли вырӑнсем йӗркеленӗ.

Чӑваш Енри ял хуҫалӑх министрӗ Андрей Макушев пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫак программа валли 2025 ҫулта 2,6 миллиард тенкӗ уйӑрнӑ пулнӑ. 2026 ҫул валли вара калӑпӑш 3,1 миллиард тенке ҫитнӗ.

Программа ял ҫыннисене пурӑнмалли ҫурт-йӗр туянма та пулӑшать. Пӗлтӗр 12 ҫемье ҫурт лартма укҫа илнӗ. Тата 31 ҫын ҫӑмӑл ял ипотекипе усӑ курнӑ.

Ял ҫыннисем хӑйсем те айккинче тӑмаҫҫӗ, ялсене илемлетме хутшӑнаҫҫӗ.

Малалла...

Юр кӗлеткесенчен пӗри. Ҫӑлкуҫ: cap.ru

Шупашкарта «Хӗллехи фантази» конкурс-фестиваль вӗҫленнӗ. Вӑл ача пахчисем хушшинче иртнӗ. Ку мероприятие кӑҫал палӑртакан Халӑхсен туслӑхӗпе пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне халалласа йӗркеленӗ. Конкурс кӑрлачӑн 26-мӗшӗнчен пуҫласа нарӑсӑн 27-мӗшӗччен пынӑ.

Пӗр уйӑх хушши воспитательсемпе ачасем тата вӗсен ашшӗ-амӑшӗ тӑрӑшса юр кӗлеткесем ӑсталанӑ — вӗсене ача пахчин картишӗнче вырнаҫтарнӑ. Юр кӗлеткесем хитре кӑна мар, ачасене выляма хӑрушсӑр пулмалли ҫине тимлӗх уйӑрнӑ. Жюри ку тӗлӗшпе тимлӗ хакланӑ.

Конкурса виҫӗ номинаципе ирттернӗ: «Юмах туслӑ пулма вӗрентет», «Спорт юлташсене пӗрлештерет» тата «Раҫҫей – туслӑ ҫемье». Кашни номинацирех ҫӗнтерӳҫӗсене палӑртнӑ. Сӑмахран, пӗрремӗш вырӑнсене 88-мӗш, 128-мӗш, 205-мӗш тата 105-мӗш ача пахчисем йышӑннӑ.

Конкурса хутшӑннӑ кашни ҫынна, ачасемпе ашшӗ-амӑшӗсене, пурне те тав тунӑ. «Хӗллехи фантази» ача пахчисене илемлетнӗ. Унсӑр пуҫне ачасем уҫӑ сывлӑшра хӑйсем тунӑ юр кӗлеткисемпе выляма пултараҫҫӗ.

Ҫалкуҫ: cap.ru

Чӑваш Енри Халӑхсен туслӑхӗн ҫуртӗнче Пӗтӗм тӗнчери тӑван чӗлхе кунне халалласа «Халӑхсен туслӑхӗн чӗлхипе» ятлӑ литературӑпа музыка каҫӗ иртнӗ. Унта тӗрлӗ наци ачисем, чӑваш ҫыравҫисемпе сӑвӑҫисем хутшӑннӑ. Ачасем тӑван ҫӗршыв, туслӑх тата кил-йыш ҫинчен эрмен, тутар, чӑваш, узбек тата вырӑс чӗлхисемпе сӑвӑсем вуланӑ.

Халӑхсен туслӑхӗн ҫурчӗн директорӗ Сергей Иванов пухӑннисене уявпа саламланӑ. Вӑл тӑван чӗлхене упрама, унпа калаҫма чӗнсе каланӑ. Лариса Петровӑпа Ирина Кошкина чӑваш сӑвӑҫисем ачасене чӗлхе урлӑ туслӑх ҫулне хывма май пурри ҫинчен каласа панӑ. Тутар автономийӗн ертӳҫи Хайдяр Сафиуллин Габдулла Тукайӑн «Тӑван чӗлхе» сӑввине вуласа панӑ.

Тӗлпулура ачасем «Чӗлхесен йывӑҫне» хӑйсен тӑван чӗлхипе ҫырнӑ ырӑ сунӑмӗсемпе илемлетнӗ. Сӑвӑсене чи лайӑх вуланӑ ачасене кӗнекесем парнеленӗ. Ку мероприяти Олег Николаевӑн «Ярко в Чувашии» проектӑн пӗр пайӗ пулса тӑнӑ.

Шупашкарта 12 ҫулти арҫын ача ҫемье укҫи-тенкине ҫӑлас тесе... ултавҫӑсене 175 пин тенкӗ куҫарса панӑ.

5-мӗш класра вӗренекен арҫын ача патне мессенджерта палламан ҫын ҫырнӑ, ашшӗ-амӑшӗн укҫине ҫӑлмалла тесе ӗнентернӗ. Вӑл килте укҫа ӑҫта упраннине пӗлнӗ. Ҫав вырӑнтан укҫана илнӗ те накама ним каламасӑр ҫывӑхри банкомата кайнӑ, унта палламан ҫын каласа тӑнипе 175 пин тенке «хӑрушсӑр счет» ҫине куҫарнӑ.

Ҫакна пурнӑҫласанах мессенджерта ҫырӑнни хуралнӑ. Арҫын ачан кун пирки амӑшне каласа пама тивнӗ.

Ку тӗслӗх тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.

gorod.lv сайтри сӑн

Кӗҫех Чӑваш Енре пурӑнакансем сайра тӗл пулакан астрономи пулӑмӗпе киленме пултарӗҫ.

Ыран, нарӑс уйӑхӗн 28-мӗшӗнче, 18 сехет те 40 минутра (Мускав сехечӗпе) тӳпере ултӑ планета пӗр рете тӑрӗҫ: Юпитер, Сатурн, Венера, Меркурий, Уран тата Нептун. Ҫакна асӑннӑ кунран пӗр-икӗ кун маларах е каярах курма пулать.

Ку пулӑма планетӑсен парачӗ теҫҫӗ. Чи ҫутти Венера пулӗ. Вӑл шурӑ тӗслӗ ҫутатӗ. Парада кӑшт кӑна тулса ҫитеймен Уйӑх та хутшанӗ. Вӑл Юпитерпа юнашар тӑрӗ.

Чи кирли – ҫанталӑк кӑна меллӗ пултӑр. Вара хӗвел ансан тепӗр 1-2 сехетренех ҫак илемпе киленӗпӗр!

Ҫалкуҫ: cap.ru

Чӑваш Енре ейӳ вӑхӑтӗнче ҫынсене вырнаҫтарма 18 вырӑн хатӗрлӗҫ. Ҫак вырӑнсенче 5370 ҫын пурӑнма пултарӗ.

Чӑваш Республикин Правительстви 2026 ҫулхи ҫуркунне ейӳ анлӑ сарӑласса кӗтет. 16 муниципаллӑ округри 57 ял-хулана шыв илме пултарать. Ҫавӑнпа ятарлӑ вырӑнсем хатӗрлеҫҫӗ. Унта ҫынсене апат-ҫимӗҫпе, ҫывӑрмалли вырӑнпа тивӗҫтерӗҫ. Тухтӑрсем те пулӑшма хатӗр пулӗҫ.

Муниципалитетсенче гидротехника ҫурчӗсене тӗрӗсленӗ. Республикӑри шыв тӑрӑмне тӗрӗслекен 5 пост лару-тӑрӑва сӑнаса тӑрать. Юр мӗнле ирӗлнине, пӑр тата шыв шайне кунӗн-ҫӗрӗн тӗрӗслеҫҫӗ. Ҫакӑн пирки ятарлӑ комисси ларӑвӗнче пӗлтернӗ.

© Getty Images / Sergei Dubrovskii

Донри патшалӑх техника университечӗн (ДГТУ) тӗпчевҫисем керамзитпа бетонран ҫӗнӗ материал ӑсталанӑ. Ку композитлӑ материал аналогсенчен 30 процент ҫирӗпрех тата шыва 26 процент сахалтарах ҫӑтать. Ҫавӑнпа ӑна нефть кӑларакан тата тӗпчев ирттерекен шыв ҫийӗнчи платформӑсем ӑсталанӑ чухне усӑ курма пулать.

Ахаль бетон питӗ йывӑр, вӑл шыв ҫийӗнче тытӑнса тӑраймасть. Ҫавӑнпа унччен платформӑсене металран е пластикран тунӑ. Ҫӗнӗ материал вара шывра путасран хӑрамалла мар. Ӑна керамзита цементпа тата базальтпа ҫыхӑнтарса ҫирӗплетнӗ.

ДГТУ тӗпчевҫи Сергей Стельмах каланӑ тӑрӑх, ҫак технологи Инҫет Ҫурҫӗрте тата Арктикӑра усӑ курмашкӑн питӗ вырӑнлӑ. Малашне ӑсчахсем ҫӗнӗ бетон хӑйне сивӗре тата тӑварлӑ шывра мӗнле тытнине тӗпчесшӗн.