Александр Насекин ӳнерҫе литература тата искусство епатшалӑх премине тивӗҫнӗ. Кун ҫинчен республика правительствин пресс-служби пӗлтерет.

Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ ӳнерҫи Александр Насекин 2025 ҫулшӑн литература тата искусство облаҫӗнчи Чӑваш Республикин Патшалӑх премийӗн лауреачӗ пулса тӑнӑ.

Ӑна премипе «Суварсем» мифологи серийӗшӗн — акрил сӑррисемпе ӳкернӗ вунӑ оригиналлӑ ӗҫ — панӑ. Ҫак картинӑсенче ӳнерҫӗ суварсен авалхи культурине хисепленине кӑтартнӑ. Хӑйӗн ӗҫӗсенче автор халӑхӑн пуян музыкипе поэзийӗ тата ӳнер йӑлисем ӗмӗрсен хушшинче мӗнле упраннине кӑтартать.

Александр Насекин каланӑ тӑрӑх, «Суварсем» серие вӑл хӑвӑрт хатӗрленӗ. Вӑл ӗҫе ҫурла уйӑхӗнче пуҫланӑ та Ҫӗнӗ ҫул тӗлне вунӑ картина ҫырнӑ. Автор куракансене картинӑсем тӗлӗшпе хӑйсене шухӑшлама сӗнет. «Эпӗ ҫын килсе, пӑхса, курса хӑйӗн шухӑшне, хӑйӗн сюжетне тупнине кӑмӑллататӑп», — тенӗ вӑл.

Шупашкар хулинче ҫул-йӗр ҫинче пысӑк инкек пулнӑ: автокран 41 ҫулти хӗрарӑма вилмеллех таптаса кайнӑ.

Ку паян 10:15 сехетре Ленин Комсомолӗн урамӗнче пулнӑ. Хӗрарӑм хӗрачапа пӗрле «зебра» урлӑ каҫнӑ, унта светофор ҫук. Ҫав вӑхӑтра вӗсем ҫине автокран пырса кӗнӗ. Водитель таптаса кайсан кӑна чарӑннӑ.

Хӗрача тӗлӗнмелле майпа чӗрӗ юлнӑ, ӑна тухтӑрсем вырӑнта пулӑшу панӑ, пульницӑна илсе кайман. Хӗрарӑм вара вӑйлӑ суранланнӑ, вӑл васкавлӑ медпулӑшу киличченех вилнӗ.

Халӗ йӗрке хуралҫисем ӗҫ-пуҫа уҫӑмлатаҫҫӗ.

Шупашкарпа Шупашкар районӗнчи садсен ячӗсене тишкерсе тухас терӗм. Ытларах енӗпе вӗсем вырӑсла. Анчах вӗсен хушшинче чӑвашлисем те тӗл пулаҫҫӗ.

Чӑн та чӑвашла ят парассине тишкерме питӗ кӑсӑклӑ. Хальхи вӑхӑтра эпир ытларах енӗпе ача пахчисене мӗнле ят панине пӑхатпӑр. Ытларах енӗпе ӗнтӗ вырӑсла ятсем параҫҫӗ, анчах чӑвашлисем те тӗл пулаҫҫӗ.

Коллективлӑ садсене ытларах енӗпе совет саманинче йӗркеленӗ. Ҫавӑнпа та ку ятсем XX ӗмӗр вӗҫӗнче чӑваш чӗлхине мӗнле хакланине палӑртать. Ку ятсем паянхи кунччен те пурӑнаҫҫӗ, ҫавна май республикӑри пурнӑҫа витӗм кӳреҫҫӗ.

Чи малтанах «Хевел» ятлине асӑрхама пулать. Вӑл Шупашкарта Ҫурҫӗр-Анӑҫ микрорайонта вырнаҫнӑ. Унпа юнашар вырнаҫнисем: «Журналист», «Лесное», «Рассвет». Кӑнтӑртарах «Колос», «Чапаевец», «Волга», «Солнечный», «Янтарь», «Олимпийский», «Урожайный-1», «Виктория-4» асӑрхама пулать. Кунта дачӑсем, ытларах енӗпе ҫырма-ҫатрасенче вырнаҫнӑскерсем, питӗ пысӑк лаптӑксене йышӑнаҫҫӗ. Апла пулин те, вырӑсла ятсене пӑхсан, мӗнле ят парасси тӗлӗшпе йывӑрлӑх ҫиксе тухнӑ пулас, ҫавна май «Виктория-4» евӗр ят та йӗркеленнӗ.

Малалла...

Ҫалкуҫ: mcconnellwilliamk2ja.web.app

Parker Solar Probe космос зондӗ Хӗвел патне рекордлӑ ҫывӑха ҫитнӗ. Орбитӑри черетлӗ 29-мӗш ҫаврӑнӑвӗ вӑхӑтӗнче аппарат пирӗн Хӗвелӗн полюс тӑрӑхӗсен ҫийӗн 6,1 млн км инҫӗшре вӗҫсе иртнӗ. Ҫакӑн чухне унӑн хӑвӑртлӑхӗ 192 км/с ытла пулнӑ, ҫапла вара Parker ҫын тунӑ космос аппарачӗсен хушшинче чи хӑвӑртли шутланать.

Зонда Хӗвел коронипе фотосферине тӗпчеме хатӗрленӗ. Ӑна питӗ пысӑк температурӑра тата хӑватлӑ радиациллӗ условисенче ӗҫлемешкӗн шутласа кӑларнӑ. Хӗвелӗн ҫунтарса яракан шӑрӑхӗнчен сыхланма ятарлӑ экранпа усӑ кураҫҫӗ. Хальхи вӑхӑтра зонд стационарлӑ орбитӑра вӗҫет, вӑл Хӗвел патне вӑхӑт-вӑхӑтпа ҫывхарать та унтан каялла чакать. Ку мисси чи кӗске тапхӑра илсен те 2029 ҫулччен тӑсӑлӗ тесе палӑртаҫҫӗ.

Parker-а каярах ҫавах Хӗвел фотосфери ҫӑтса ярӗ, унта вӑл молекулӑсем ҫине арканса пӗтӗ. Унӑн приборӗсем ҫак пулӑм ҫинчен Ҫӗр ҫине уникаллӑ даннӑйсем ярса памалӑх ҫителӗклӗ ӗҫлӗҫ тесе шанасси кӑна юлать.

«Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн

Савӑнӑҫлӑ хыпар пӗлтеретпӗр: Чӑваш Енри спортменсем Турцири Стамбултан медальсемпе таврӑннӑ.

Ҫак кунсенче Турцире пауэрлифтинг енӗпе Ази первенстви иртнӗ. Пирӗн республикӑри спортсменсем унта хутшӑнса птӗ лайӑх кӑтартусемпе палӑрнӑ.

Варвара Зайцева ав 47 килограмм тайманнисен виҫе категорийӗнче вӑй виҫнӗ. Юниоркӑсен хушшинче вӑл кӗмӗл медаль ҫӗнсе илнӗ.

Тӗнче класлӑ Раҫҫей спорт мастерӗ Анастасия Лоренц вара 57 килограмм тайманнисен йышӗнче тупӑшнӑ, вӑл 1-мӗш вырӑна тухнӑ.

Ентешӗмӗрсене медальсем ҫӗнсе илнӗ ятпа саламлатпӑр!

«Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн

Ҫак кунсенче Чӑваш Енре чи лайӑх таксиста палӑртнӑ. Ку ята кӑҫал каӳм тивеҫнӗ-ха? Ҫӗнтерӳҫӗ Дмитрий Осипов пулса тӑнӑ.

«Раҫҫейри чи лайӑх таксист» конкурсӑн регионти тапхӑрӗ Шупашкар хулинче иртнӗ. Унта 22 ҫын хутшӑнма кӑмӑл тунӑ, вӗсенчен пӗри – хӗрарӑм.

Конкурса хутшӑнакансем ҫул-йӗр правилисене тата саккунсене мӗнле пӗлнине кӑтартнӑ. Унтан вӗсене 9 тӗрлӗ хӑнӑхтару пурнӑҫлама хушнӑ. Ҫак шутра таксистсем ача креслине тӗрӗс тата хӑвӑрт вырнаҫтарса кӑтартнӑ.

Ӑмӑртура мала тухнӑ Дмитрий Осипова 15 пин тенкӗлӗх сертификатпа чысланӑ. Унӑн ӑмӑртӑвӗ кунпа вӗҫленмен-ха, чи лайӑх таксистӑн республика чысне Раҫҫей шайӗнчи ӑмӑртура хӳтӗлеме тивӗ.

Елена Атаманова сӑнӳкерчӗкӗ

Ӗнер, авӑн уйӑхӗн 22-мӗшӗнче, Чӑваш наци радиовӗпе Светлана Асамат ертсе пыракан «Сас» кӑларӑма учительсем тата хаҫатҫӑ хутшӑннӑ.

«Хыпар» издательство ҫуртӗнче ӗҫлекен Елена Атаманова пӗлтернӗ. Кӑларӑма Шупашкарти 18-мӗш лицейри Алевтина Такина, Любовь Севрикова тата 9-мӗш шкулти Ирина Корнеева вӗрентекенсем хутшӑннса «Хыпар» издательство ҫурчӗн ача-пӑча кӑларӑмӗсене шкулта епле сарни, ачасене вӗсемпе мӗнле туслаштарни, «Тетте» журналпа интереслӗ те хаваслӑ уроксем ирттерме май пурри пирки каласа кӑтартрӗҫ.

«Ҫак ӑшӑ кӑларӑм хӑни пулса республикӑри пӗртен-пӗр ача-пӑча журналне хитре те илемлӗ реклама турӗҫ. Питӗ пысӑк Тав! Пирӗн сасса чӑнах илтрӗҫ паян тав, Светлана Васильевнӑна!», – тесе ҫырнӑ хаҫатҫӑ,

Альбина Юрату страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк

Ӗнер, авӑн уйӑхӗн 22-мӗшӗнче, Чӑваш Енри ачасем паллӑ чӑваш ҫыравҫипе тӗл пулнӑ.

«В краю 100 тысяч песен» (чӑв. 100 пин юрӑ тӗнчинче) тура ҫырӑннӑ ачасем авӑн уйӑхӗн 21-22-мӗшӗсенче «Ясна» этнокомплексра пулнӑ. Вӗсем Юхма Мишши чӑваш халӑх писателӗ патӗнче пулнӑ. Чӑваш Енри писательсен союзӗнчи тӗлпулура ачасем Юхма Мишшин музейӗпе паллашнӑ, унӑн кӗнекисене туяннӑ.

Альбина Юрату сӑвӑҫ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, ачасем шурсухала нумай ыйту панӑ. Вӗсем ҫыравҫӑн пултарулӑхӗпе те, кунҫулӗпе те кӑсӑкланса паллашнӑ. Юхма Мишши 350 ытла кӗнеке пичетлесе кӑларнӑ, 100 ытла юрӑ валли сӑвӑ ҫырнӑ.

Калем ӑстипе тӗл пулни ачасен асӗнче чылайлӑха юласса шанать Альбина Юрату.

profile.ru сайтри сӑн

Шупашкар хулинче пурӑнакан 23 ҫулти каччӑ каллех ултавҫӑсен аллине лекнӗ.

Вӑл пӗр сайтра театра каймалли икӗ билет туянма тӑнӑ. Кашнийӗ 5-шер пин тенкӗ тӑнӑ. Вӑл укҫа куҫарнӑ, анчах билетсӑрах юлнӑ. Пулӑшу службине шӑнкӑравласан ӑна саккаса тӗрӗс мар тунине пӗлтернӗ. Укҫана тавӑрма ӑна каллех укҫа куҫарма хушнӑ – хальхинче икӗ хут ытларах.

Каччӑ куҫарнӑ. Анчах чат-ботра каллех йӑнӑш пирки пӗлтернӗ, тепре укҫа куҫарма ыйтнӑ. Счечӗ ҫинчен 80 пин тенке яхӑн ҫухалсан тин вӑл ултавҫӑсен аллине лекнине ӑнланнӑ. Кун хыҫҫӑн унӑн полицие кайма тивнӗ.

«Контактри» сӑн

Хӗрлӗ Чутай округӗнчи Элӗк ялӗнче пурӑнакан Ольга Логинова тахҫантанпах тӗрленӗ. Халӗ вара чун киленӗҫӗ тупӑш паракан ӗҫ пулса тӑнӑ.

2025 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче Ольга Логинова «Пир-авӑр пусма ҫинчи тӗрӗ» проект хатӗрлесе ӑна хӳтӗленӗ. Ҫапла вӑл социаллӑ контракт ҫырса ӗҫне аталантарма патшалӑхран 350 пин тенкӗ илнӗ. Ку укҫапа вӑл тӗрлемелли машина туяннӑ, мастерской уҫнӑ.

Ольга Логиновӑна наци тӗрри илӗртет: вӑл хӑйӗн аллипе наци костюмӗсем ҫине эрешсем тӑвать, «ҫинҫе пирпе» ӗҫлет.

Ольгӑн – виҫӗ ача. Социаллӑ контракт ӑна ҫемйине тӑрантармалли тупӑш тума май панӑ.