«Ҫыхӑнура» портал ИИ пулӑшнипе тунӑ сӑн

Республикӑра суйлав кампанийӗ пырать. «Ҫыхӑнура» портал суйлав кампанийӗ ирттерме кандидатсем валли мӗн чухлӗ укҫа уйӑрнине тишкернӗ.

РФ Патшалӑх Думине суйланакан кандидатсен суйлав фондне ахаль ҫынсемпе организацисем 30 миллиона яхӑн тенкӗ хывнӑ. Ҫак укҫан 73 проценчӗ Алла Салаевӑна лекнӗ. Ку кӑтартупа республикӑри суйлав комиссийӗ авӑн уйӑхӗн 4-мӗшӗнче паллаштарнӑ.

Алла Салаева валли тӑватӑ организаци тавӑрса памалла мар укҫа куҫарнӑ: НФПР (8 миллион тенкӗ), Чӑваш Енри ФПРСР (8 миллион тенкӗ), Халӑх проекчӗсен фончӗ (2 миллион тенкӗ), «1-мӗш КП» тулли мар яваплӑ общество (1 миллион тенкӗ). Тепӗр 3 миллион тенкӗ физсӑпатсенчен килнӗ.

Анатолий Аксакова 4,5 миллион тенкӗ лекнӗ: «Элара» АОран (3 миллион тенкӗ) тата «3-мӗш стройтрест» СЗ» АОран (1,5 миллион тенкӗ). Владимир Ильина – 1,56 миллион тенкӗ, Александр Андреева 1,25 миллион тенкӗ лекнӗ.

2021 ҫулхи суйлава илес тӗк, Патшалӑх Думине суйланнӑ Анатолий Аксаков валли ун чухне 17 миллиона яхӑн тенкӗ уйӑрнӑ, Алла Салаева валли – 28,7 миллион тенкӗ. Ҫапла иккӗшӗн валли – 45,7 миллион тенкӗ. Ытти кандидатсем организацисенчен пӗтӗмпе 127,6 пин тенке тивӗҫнӗ.

Малалла...

Вячеслав Канищева Чӑваш Енӗн строительство министрӗн пӗрремӗш ҫумӗ пулма ҫирӗплетнӗ. Йышӑнӑва республикӑн Министрсен Кабинечӗн Председателӗ Сергей Артамонов алӑ пуснӑ.

Вячеслав Юрьевич 1980 ҫулта ҫуралнӑ. И.Н. Ульянов Чӑваш патшалӑх университетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Юрист пӗлӗвӗллӗскер Хусанти федераци университетӗнче

«Промышленность тата граждан строительстви» енӗпе вӗреннӗ.

Чӑваш кӗнеке издательствин сӑнӳкерчӗкӗ

Чӑваш кӗнеке издательствинче нумаях пулмасть «Вуникӗ утӑм» кӗнеке пичетленсе тухнӑ. Унӑн авторӗ — Элтияр Александров (Алексей Александров).

Кӗнеке пирки хыпарланинче Чӑваш кӗнеке издательстви ҫӗнӗ кӑларӑм авторӗ ученӑй, журналист тесе пӗлтернӗ. Хальхи вӑхӑтра Элтияр Александров Чӑваш Ен наци телекеуравӗнче ӗҫлет.

Элтияр Александров Тӑвай районӗнчи Ураскасси ялӗнче 1996 ҫулта ҫуралнӑ.

Талпӑнуллӑ ҫамрӑк пӗрремӗш сӑввисемпе юмахӗсене ҫиччӗмӗш класра вӗреннӗ чух ҫырма пуҫланӑ-мӗн.

Хусанти медицина университетӗнче, Шупашкарти И.Н. Ульянов ячӗллӗ университетра, Ф.П. Павлов ячӗллӗ музыка училищинче, Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институтӗнче, Мари Элти патшалӑх университетӗнче вӗреннӗ. Халӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче аспирантурӑра ӑс пухать иккен.

Чӑваш Енӗн Вӗренӳ институчӗн сӑнӳкерчӗкӗ

Кӑҫалтан пуҫласа пирӗн ҫӗршывра паян, авӑн уйӑхӗн 8-мӗшӗнче, Раҫҫейри халӑхсен чӗлхе кунне палӑртма тытӑнӗҫ. Ку куна ҫӗршыв Президенчӗн хушӑвӗпех йышӑннӑ. Пирӗн ҫӗршывра паянхи кун тӗлне илсен 190 ытла наци ҫынни пурӑнать. Ҫав шутра чӑвашсем те пур. Вӗсем ҫӗршывӑн тӗрлӗ кӗтесӗнче тӗпленнӗ. Унти хастарсем тӑван халӑх йӑли-йӗркине аякра пулин те тытса пыма тӑрӑшаҫҫӗ.

Чӑваш Республикин Вӗрентӳ институчӗ ҫӗнӗ датӑна халалласа халӑх тетелӗсенче «Эпӗ тӑван чӗлхепе калаҫатӑп регионсем хушшинчи акци ирттерме йышӑннӑ. Унта хутшӑнса кирек кам та хӑйӗн тӑван чӗлхипе сӑвӑ калама е юрӑ юрласа кӑтартма пултарать. Чӑвашла видеоролика халӑх тетелӗсенче #эпӗтӑванчӗлхепекалаҫатӑп, #эпӗчӑвашлакалаҫатӑп хештегпа вырнаҫтарма сӗнеҫҫӗ. Акци авӑн уйӑхӗн 15-мӗшӗччен пырӗ.

Ҫӗнӗ Шупашкар хулинчи вӗрентекен Татьяна Тарасова «Раҫҫейри ҫулталӑкри вӗрентекен» конкурсра тупӑшма кайнӑ. Ӑмӑрту Белгород хулинче иртет.

Нумаях пулмасть Ҫӗнӗ Шупашкарти 19-мӗш шкулта республика шайӗнчи конкурс пулнӑ. Унта ҫӗнтерӳҫе 200 пин тенкӗпе хавхалантарнӑ.

Авӑн уйӑхӗн 10-мӗшӗнче пирӗн ентешӗн пӗрремӗш тӗрӗслев витӗр тухма тивӗ, вӑл – педагогран илнӗ интервью. Темиҫе кунран вара вырӑнти шкул ачисемпе уҫӑ урок ирттерӗ.

Экспертсем ӗҫне пысӑка хурса хакласан Татьяна Тарасовӑн финала Мускав хулине каймалла пулӗ. Финал унта авӑн уйӑхӗн 19-мӗшӗнче иртӗ.

Ентеше ӑнӑҫу сунатпӑр!

«Контактри» сӑн

Кӑҫалтан ӑмӑртусенче Чӑваш Ен чысне хӳтӗлекен Камилла Нелюбова Японин тӗп хулинче Токиора иртнӗ Kinoshita Group Cup турнирта пиллӗкмӗш вырӑн йышӑннӑ. Тӳрех палӑртса хӑварар: 18 ҫулти Камиллӑшӑн ку тӗнче шайӗнчи пӗрремӗш ӑмӑрту пулнӑ.

Ҫамрӑк спортсменка кӗске программӑра 76,08 балл пухса виҫҫӗмӗш вырӑн йышӑннӑ. Унран Японири спортсменкӑсем кӑна иртсе кайнӑ. Икӗ кунри кӑтартӑва илес тӗк, Камилла пиллӗкмӗш вырӑна лекнӗ.

Раҫҫей спортсменӗсен хушшинче чи лайӑххисем Александра Игнатова (иккӗмӗш вырӑн), Анна Фролова (виҫҫӗмӗш вырӑн) пулнӑ.

Камилла Краснодар крайӗнче ҫуралнӑ. Халӗ Чӑваш Ен чысне хӳтӗлет. Унччен вӑл Олимп чемпионӗ Евгений Плющенко патӗнче ӑсталӑхне туптанӑ, халӗ – Аделина Сотникова патӗнче.

Прокуратура архивӗнчи сӑн

Канаш округӗнче, «Йӗпреҫ – Канаш» ҫул ҫинче, трактор ҫаврӑннӑ чухне автобуса пырса лекнӗ. Ку авари паян 12 сехет ҫурӑра Чакаҫ ялӗнчен инҫех мар пулнӑ.

Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, Т-150К трактор водителӗ, прицеп-бункер ҫаклатнӑскер, ҫул хӗрринчен ҫаврӑнма тӑнӑ. Анчах, ахӑртнех, тракторист транспорт пысӑкӑшне шута илеймен, иртсе пыракан «Канаш – Йӗпреҫ» маршрутпа ҫӳрекен автобуса та ирттерсе яман – общество транспортне пырса лекнӗ.

Ҫав вӑхӑтра автобусра пассажирсем пулнӑ. Автобусӑн чӳречисем ҫӗмӗрӗлнӗ.

Икӗ водителе те вырӑнтах алкотестерпа тӗрӗсленӗ – иккӗшӗ те урах пулнӑ. Ку ӗҫ-пуҫа мӗнле тӗпченине Канашри районсен хушшинчи прокуратура тӗрӗслесе тӑрӗ.

chgtrk.ru сайтри сӑн

Авӑн уйӑхӗн 11-13-мӗшӗсенче Шупашкар хулинче Раҫҫей команда чемпионачӗ тата хӑвӑрт утас енӗпе Пӗтӗм Раҫҫейри ӑмӑрту иртӗҫ.

Ӑмӑрту Мускав ҫыран хӗрринче пулӗ. Унта ҫӗршыври 150 ытла спортсмен хутшӑнӗ: 16 ҫула ҫитмен каччӑсемпе хӗрсенчен пуҫласа спорт мастерӗсем таранах.

Малтан трасса ҫине 35 тата 20 ҫухрӑм утакансем тухӗҫ. Каҫ енне юниорсем 10, 5 тата 3 ҫухрӑмсенче вӑй виҫӗҫ. 16 сехетре ҫӗнтерӳҫӗсене чыслӗҫ.

Сӑмах май, Шупашкарти хӑвӑрт утакансене хатӗрлекен спорт шкулӗ вун-вун ҫул тӗнчери чи лайӑххи шутланнӑ.

«Ҫанталӑк 21» порталти сӑн

«Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, ку эрнере малтан ҫумӑр ҫӑвӗ, кайран вара уяртса ӑшӑтӗ.

Паян хушӑран ҫумӑр ҫӑвать, ыран та, ытларикун, ҫумӑрлӑ пулӗ, термометр 15 градус ӑшӑ кӑтартӗ, анчах ҫил ҫурҫӗр-анӑҫ енчен вӑйлӑ вӗрнӗрен сивӗрех пек туйӑнӗ.

Юнкун ҫумӑр питех ҫумӗ: каҫ енне республикӑн кӑнтӑр-тухӑҫ енче ҫумӑр ӳкӗ, аслати авӑтма пултарӗ. Кӗҫнерникун пӗлӗтлӗ ҫанталӑк пулӗ. Эрнен пӗрремӗш ҫурринче пӗр тӑваткал метр ҫӗр лаптӑкӗ ҫине 10 литр шыв ӳкме пултарӗ.

Эрне вӗҫнелле вара тинех уяртӗ, ӑшӑтӗ. Ку эрнери чи ӑшӑ кун эрнекун пулӗ. Канмалли кунсенче те 20 градус ӑшӑ тарӗ.

Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, кун пек ҫанталӑк иккӗмӗш декада вӗҫӗччен тытӑнса тӑрӗ. Сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, ку «карчӑк ӑшши» пулӗ.

2026 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 8-мӗшӗнче 10:00 сехетре Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институтӗнче «Чӑваш чӗлхине упраса аталантарас ыйтусем» ҫавра сӗтел иртет. Ӑна Раҫҫейри халӑхсен чӗлхисен тата Пӗтӗм тӗнчери хут пӗлӳлӗх кунӗсене халалланӑ.

Ӑслӑлӑхҫӑсем, тӗн ӗҫченӗсем, вӗрентекенсем тата общество хастарӗсем чӗлхе аталанӑвӗн ҫивӗч ыйтӑвӗсене хускатӗҫ. Тӗп пусӑма чӑваш чӗлхине IT-сферӑра — GigaChat сервисра, электронлӑ текстсен орфографийӗнче тата наци корпусӗнче — ӗҫлеттересси ҫине хурӗҫ.

Ҫавӑн пекех православи чиркӗвӗнче тӑван чӗлхепе усӑ курасси, ачасене мультфильмсемпе пукане театрӗ урлӑ чӑвашла илентересси, «Хавал» проекчӗсем тата эстрада чӗлхи пирки сӑмах пырӗ. Тӗлпулу чӗлхене сыхласа хӑварас ӗҫре ҫӗнӗ майсем палӑртма пулӑшмалла.