|
Персона
![]() Шупашкар округӗнче пурӑнакан Геннадий Алексеев ял ачисем валли футбол клубӗ йӗркеленӗ. Ун пирки «Чӑваш Ен» патшалӑх телерадиокомпанийӗн журналисчӗсем сюжет ӳкернӗ. Геннадий Алексеев Ҫатракасси ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Вӑл ача чухне тренер патӗнче ӑсталӑх туптама ӗмӗтленнӗ. Анчах ялта, паллах, ун чухне ун пек специалист пулман. Аякка ҫӳреме вара унӑн май килмен. Геннадий ача чухнехи ӗмӗтне пурнӑҫланӑ. Хулара чылай ҫул пурӑннӑ хыҫҫӑн вӑл яла таврӑннӑ та ачасемпе тренировкӑсем ирттерме тытӑннӑ. Геннадий Алексеев ҫурт-йӗр сутассипе ӗҫлет. Спорт уншӑн питӗ пӗлтерӗшлӗ, пурнӑҫ йӗрки тесен те юрать. Ҫӑмӑл атлетикӑпа та, триатлонпа та кӑсӑкланать. Халӗ ун патӗнче 6 ялти ачасем тренировкӑна ҫӳреҫҫҫӗ. Палӑртса хӑварар: унӑн тренировкисем тӳлевсӗрех иртеҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Статистика
![]() Специалистсмем шутланӑ та – Чӑваш Енре упасен шучӗ ӳснӗ. Чӑваш Респуликин Ҫут ҫанталӑк министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, кӑҫал республикӑра 64 упа пуррине палӑртнӑ. Пирӗн регионта ҫак чӗрчун йышӗ мӗншӗн ӳснӗ-ха? Ҫакӑ упа ҫурисем ҫуралнипе те, чӗр чунсем пирӗн пата кӳршӗ регионсенчен килнипе те ҫыхӑннӑ. Упасем Мари Элтан тата Чулхула облаҫӗнчен куҫса килнине палӑртнӑ Ҫакна та каласа хӑварар: упа Чӑваш Республикин Хӗрлӗ кӗнекене кӗрет. Раҫҫей Ҫутҫанталӑк министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, кӑҫал ҫӗршывра 307,9 пин хӑмӑр упа пурӑннине палӑртнӑ. 1990 ҫулта вӗсен шучӗ 130 пин пулнӑ. Унтанпа упасен шучӗ 2,3 хут ӳснӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
![]() «Ҫанталӑк 21» сайтр сӑн «Ҫанталӑк 21» сайт пӗлтернӗ тӑрӑх, юпа уйӑхӗ сивӗ ҫанталӑкран пуҫланӗ. Ҫитес шӑматкун юр ҫума пултарӗ. Ҫӗрле шӑнтӗ. Ҫил вӑйланнӑран тата сивӗрех пек туйӑнӗ. Шӑматкун термометр 2-3 градус ӑшӑ кӑтартӗ, анчах 6-8 градус сивӗ пек туйӑнӗ. Ҫапах ку хӗлле пуҫламӑшӗ мар, унӑн репетицийӗ кӑна. Пӗтӗмӗшле илсен, юпа уйӑхӗ климат нормипе килӗшӳллӗн пулӗ. Уйӑх сивӗрен пуҫлансан та малалла пире типӗ те ӑшӑ кунсем кӗтӗҫ. Ҫитес эрнерех палӑрмалла ӑшӑтӗ. Пӗрремӗш тата иккӗмӗш декадӑра ытларах типӗ те ӑшӑ пулӗ. Кӗҫ ылтӑн кӗркунне хуҫаланмалла. Иккӗмӗш декадӑра вара сивӗ пулӗ. Ун чухне хӗл икӗ хутчен хӑйӗн правине илме тӑрӑшӗ. Анчах юр ҫусан ирӗлсе кайӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() ШӖМ тунӑ сӑн Авӑн уйӑхӗн 26-мӗшӗнче каҫхине Карачура патӗнче дежурствӑра тӑракан ҫул-йӗр инспекторӗ патне пӑшӑрханса ӳкнӗ арҫын чупса пынӑ та салонра унӑн ывӑлӗ аптӑранине пӗлтернӗ: 7 ҫулти ачан тӑрук чӗри тӗлӗнчен ыратма тытӑннӑ. Вӑл йывӑррӑн сывланӑ, тӑн ҫухатма тытӑннӑ. Инспекторсем пӗр тӑхтамасӑр ачапа амӑшне хӑйсен патруль машинине лартнӑ та часрах Ача-пӑча республика пульницине илсе ҫитернӗ. Юрать-ха, халӗ арҫын ача сывалса пырать. Амӑшӗ вара ҫав инспекторсем патне тав тума пынӑ, вӗсене хут турӑшсем парнеленӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
![]() «Контактри» сӑн Шупашкар хулинче пурӑнакан Оксана Кузнецова — нумай ачаллӑ амӑшӗ, унӑн виҫӗ ача. Вӑл нумай вӑхӑт «Тӗлӗнтермӗшсен уйӗ» кӑларӑма лекме ӗмӗтленнӗ. Ӗмӗчӗ пурнӑҫланнӑ! Кӗҫех ӑна Леонид Якубович студие чӗннӗ. Оксана каланӑ тӑрӑх, вӑл ҫакӑ чӑн пулнине юлашки самантчен ӗненмен. Вӑйӑра ӑна ӑннӑ: Оксана виҫҫӗмӗш турта вылянӑ. Вӗсене ҫапларах ыйту лекнӗ: малтан сунарҫӑсем кашкӑр амине ҫурисемпе мӗнле чӗннӗ? Пирӗн ентеш тупсӑмне пӗлнӗ, «гнездарка» сӑмаха каланӑ. Леонид Якубович патне вӑл пушӑ алӑпа килмен — чӑваш дизайнерӗн футболкине парнеленӗ. Ҫавӑн пекех вӑл студирен хӑйӗн ачисене салам янӑ. Финалта тепӗр ҫынна ӑннӑ. Анчах Оксана ҫавах кӑмӑллӑ юлнӑ: вӑл килне ҫутӑ кӑмӑлпа таврӑннӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактри» сӑн Ҫӗмӗрле округӗнче пурӑнакан Татьяна Трофимова 103 ҫул тултарнӑ. Вӑл хресченсен йышлӑ ҫемйинче ҫуралнӑ, Элӗк районӗнче пуҫламӑш шкул пӗтернӗ. Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи ҫулӗсенче «Хӗрлӗ Октябрь» колхозра трактористка пулса ӗҫленӗ. Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Хӗрлӗ Октябрь поселокӗнчи медпунктра санитаркӑра вӑй хунӑ. 1948 ҫулта Татьяна Деевна Карп Трофимова качча тухнӑ, вӗсем пӗрле пилӗк ача ӳстернӗ. Пенсие тухиччен Татьяна Деевна хир ӗҫченӗ, доярка пулса ӗҫленӗ, Ҫӗмӗрле районӗнчи тӑван «Хӗрлӗ Октябрь» колхозра рядовой колхозница пулнӑ. Унӑн ӗҫ стажӗ — 40 ҫул ытла. Вӑл тӳрӗ кӑмӑлпа ялан ӗҫленӗ, пур ӗҫе те палӑртнӑ вӑхӑтра пурнӑҫланӑ. Нумай тӑрӑшса вӑй хунӑшӑн Татьяна Деевнӑн чылай награда пур: «Ӗҫ ветеранӗ», «Тыл ӗҫченӗ», «Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин ветеранӗ». Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() www.kino-teatr.ru сайтран илнӗ сӑнӳкерчӗк Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗнче ӗҫлекен Сергей Кузнецова «Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ» хисеплӗ ят панӑ. Хушӑва республика Элтеперӗ Олег Николаев нумаях пулмасть алӑ пуснӑ. Сергей Павлович Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗнче вокалист-солист пулса ӗҫлет. Хисеплӗ ята ӑна театр ӳнерӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫшӗн тата пултарулӑх енӗпе нумай ҫул тӑрӑшнӑшӑн пама йышӑннӑ. Сергей Кузнецов Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институтӗнчен вӗренсе тухнӑ. Вӑл Раҫҫей тава тивӗҫлӗ артистки, чӑваш халӑх артистки А. Сергеева-Зинкина класӗнче вӗреннӗ, кайран Хусанти Н.Г. Жиганов ячӗллӗ патшалӑх консерваторийӗнче аспирантурӑра пӗлӳ илнӗ. Унта вӑл Тутарстан халӑх артистки А. Шагимуратова класӗнче пултарулӑха туптанӑ. 2010 ҫултанпа Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗнче ӗҫлет. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
![]() 18-меш лицей сайтӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Ҫӗнӗ Шупашкарти 18-мӗш лицейра ӗҫлекен Людмила Турковская «Чӑваш Республикин халӑх вӗрентекенӗ» ята тивӗҫнӗ. Людмила Николаевна — физика учителӗ. Хӑй вӑл Ҫӗмӗрле хулинче 1960 ҫулта ҫуралнӑ. 1982 ҫулта И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнчен «физик, преподаватель» специальноҫа алла илни ҫинчен калакан дипломпа вӗренсе тухнӑ. Ҫӗнӗ Шупашкарти 18-мӗш лицейра физика учителӗ пулса 1991 ҫултанпа ӗҫлет. Аслӑ квалификаци категориллӗ учитель. 1995 ҫултах ӑна «Халӑх вӗрентӗвӗн отличникӗ» паллӑпа чысланӑ. 2003 ҫулта хӗрарӑм Чӑваш Республикин Президенчӗн премине «чи лайӑх учитель» пулнӑ май тивӗҫнӗ. Тепӗр ҫулхине ӑна «Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ учителӗ» ят панӑ. Педагог тӗрлӗ шайри конкурсра та пӗрре ҫеҫ мар палӑрнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Мускав хулинче пурӑнакан чӑваш арӗ Мускав мэрӗн премине тивӗҫнӗ. Ҫавӑн пек маттур вӑл – Шупашкар округӗнче ҫуралса ӳснӗ Евгений Степанов. Палӑртса хӑварар: Евгений И.Н.Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн журналистика факультетӗнче вӗреннӗ, пӗр вӑхӑт телекуравра ӗҫленӗ. Кайран Мускава куҫса кайнӑ, унта туристсем валли экскурсисем йӗркелеме тытӑннӑ. Халӗ ӑна ытларахӑшӗ «Мускав тӑрӑх уҫӑлса ҫӳретпӗр» проект авторӗ пек пӗлеҫҫӗ. Евгений Степанова туризма аталантарнашӑн тата хӑйен проектне пурнӑҫа кӗртнӗшӗн Мускав мэрӗ премипе чысланӑ. Саламлатпӑр ентешӗмӗре! Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Петр Леонтьев Чӑваш Республикинче ҫуралнӑ, анчах пурнӑҫӗн пысӑк пайне Калмӑк Республикинче пурӑнать. Вӑл ҫак кунсенче 101 ҫулхине паллӑ тунӑ. Ҫуралнӑ кунпа саламлама ӑна Чӑваш Енри хӑнасем те килнӗ, наци костюмне тата чӑваш галстукне парнеленӗ. Ҫавӑн пекех хӑнасем Чӑваш Енӗн Министрсен Кабинечӗн председателӗн Сергей Артамоновӑн Тав ҫырӑвне илсе килнӗ. Петр Леонтьевич ҫамрӑк чухне хӳтӗлев сооруженийӗсенче ӗҫленӗ, 1943 ҫулта вӑрҫа кайнӑ. Вӑл Беларуҫе, Литвана ирӗке кӑларнӑ ҫӗре хутшӑннӑ, Германие ҫитнӗ. Паттӑрлӑх кӑтартнӑшӑн ӑна II степень Тӑван ҫӗршыв орденӗпе тата Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗпе чысланӑ. Вӑрҫӑ хыҫҫӑн вӑл Калмӑк Республикин строительствине 40 ҫул хутшӑннӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
