|
Персона
 «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Шупашкарта пурӑнакан Сергей Самбулаткин карҫинккасем, тӗрлӗ япала ҫыхма ӑста. Унӑн ӗҫӗсене ярмӑрккӑсемпе фестивальсенче курма пулать. Вӑл регион тулашӗнче иртекеннисене те хутшӑнать. Ку ӗҫпе вӑл 20 ҫул ӗнтӗ аппаланать. Малтанах Сергей Петрович Чӑваш Енри ӑстасем патӗнче вӗреннӗ, халӗ хӑй те – професстонал: ку ӑсталӑха ҫамрӑксене те вӗрентет. Унӑн вӗренекенӗсен хушшинче хӑлха япӑх илтнипе аптӑракансем те пур. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Харпӑр шухӑш
Чӑваш чӗлхи
1905 ҫулта Н.А. Бобровников Патша манифесчӗ пирки текст кӑларнӑ, унта чӑвашсене Патшалӑх думине юрӑхлӑ ҫынсене суйлама чӗнсе каланӑ. 120 ҫул ытла унтанпа иртнӗ. Апла пулин те вӑл вӑхӑтри текст стилистики питӗ кӑсӑклӑ. Хӑй текстпа эсир Наци вулавӑшӗн сайтӗнче паллашма пултаратӑр. ОрфографиЧи малтанах орфографие пӑхса тухар. Чӑн та, вӑл вӑхӑтра ҫирӗп орфографи правили пулман, ҫавна май йӑнӑшсем чылай тӗл пулаҫҫӗ. Ку кӗнекесене те вӑл вӑхӑтра наборласа ҫапнӑ — ҫакӑ та йӗр хӑварнӑ. Калӑпӑр, пӗр вырӑнта «кӗперне» тесе ҫырнӑ, тепӗр вырӑнта — «кӗпӗрне». Халь эпир «уес» тесе ҫырма хӑнӑхнине «уяс» (уйас) тенӗ, ҫапла май вулама йывӑр «Хусан уйасин» (Хусан уесӗн) пулса тухнӑ. Тепӗр вырӑн: «школа», «больница» сӑмахсем. 1905 ҫулсенче ку сӑмахсене чӑвашлатса ҫитереймен ӗнтӗ, ҫавӑнпа та вӗсене ҫапла ҫырнӑ. Пӗтӗмлетсе каласан, 1920–1930-мӗш ҫулсенче сӑмахсене ытла та чӑвашлатнишӗн ятланӑ пулин те вӗсен ӗҫӗ чӑваш ҫырулӑхне витӗм кӳнӗ-кӳнех. ЛексикаУсӑ куракан сӑмахсем те кӑсӑклӑ: мальен, кайьен. |
|
Культура
 cap.ru сайтри сӑн Кӑрлачӑн 16-мӗшӗнче, Артист кунӗ умӗн, К.В.Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх драма театрӗнче ҫак уява паллӑ тунӑ. Унта театр, филармони, Чӑваш патшалӑх академи юрӑпа ташӑ ансамблӗн, капелла артисчӗсем пухӑннӑ. Уяв умӗн Театр ӗҫченӗсен пӗрлӗхӗн пайташӗсем театр искусствине халалланӑ артистсене аса илнӗ, Богдан Хмельницкий урамӗнчи Мухтав аллейине ҫитсе вӗсен вилтӑприсем ҫине чечексем хунӑ. ЧР культура министрӗ Светлана Каликова чи лайӑх артистсене патшалӑх наградисем панӑ. Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗн артисчӗсем хаваслӑ юрӑсемпе савӑнтарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
 «Про Город» телеграм-каналӗнчен илнӗ сӑн Нумаях пулмасть Шупашкар хула администрацийӗ чи лайӑх дворниксене чысланӑ, ҫав йышра Тамара Тарасова та пулнӑ. Тамара Львовна 65 ҫулта, вӑл Шупашкарта дворникре ӗҫлет. Ку профессире 17 ҫул тӑрӑшать. Тамара Львовна кашни ир ӗҫе Муркаш округӗнчи Мӑн Сӗнтӗртен килет. «Мана килӗшет хамӑн ӗҫ. Эпӗ профессионал пуль ӗнтӗ. Эпӗ пӑхса тӑракан ҫуртсенче лайӑх ҫынсем пурӑнаҫҫӗ, мана хисеплеҫҫӗ», – тет вӑл. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Спорт
 «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Чӑваш Ен спортсменки, Лана Прусакова фристайлҫӑ, Швейцарире иртекен ӑмӑртӑва хутшӑнать. Лана унта Тӗнче кубокне ҫӗнсе илессишӗн тупӑшать. Ӑмӑрту ҫак кунсенче Лакс хулинче иртет. Унта лайӑх кӑтартусем ҫӗнсе илнӗ спортсменсен кӑҫал хӗллехи Олимп вӑййисене хутшӑнма май килӗ. Вӑл вара нарӑсӑн 6-22-мӗшӗсенче Италири Милан тата Кортина-д’Ампеццо хулисенче иртӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Экономика
 cap.ru сайтри сӑн Пӗлтӗр республикӑри ял хуҫалӑх организацийӗсем теплицӑра 32 пин тонна пахча ҫимӗҫ тата салат туса илнӗ. ЧР Ял хуҫалӑх министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, ку планпа пӑхса хунинчен 10 процент нумайрах. Хӑяр – 19,5 тонна, помидор – 12,5 пин тонна, салат 0,054 пин тонна туса илнӗ. Республикӑра помидор-хӑяр теплицӑра ытларах туса илекенсем ҫаксем: «Новочебоксарский» теплица комплексӗ тата «Ольдеевский» агрофирма. Иккӗшӗ те Шупашкар округӗнче вырнаҫнӑ. Вӗсем Чӑваш Енре пурӑнакансене хӑяр-помидорпа тивӗҫтереҫҫӗ. Кунсӑр пуҫне хӑйсен продукцине 20 ытла региона ӑсатаҫҫӗ. Пӗлтӗртенпе вара Етӗрне округӗнчи «Позитив» тулли мар яваплӑ общество салат ӳстерме пуҫланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 https://t.me/pso_impuls21 телеграм-каналти сӑн Кӑрлачӑн 10-мӗшӗнче Тӑвай округӗнчи Сӑхӑтпуҫ ялӗнче 39 ҫулти арҫын ҫухалнӑ. Ӑна тупнӑ. Анчах, шел те, вӑл чӗрӗ мар — шӑнса вилнӗ. Арҫын килтен кӑрлачӑн 10-мӗшӗнче тухса кайсан таврӑнман. Ӑна шырама пуҫланӑ. Тепӗр виҫӗ кунран ӑна «Импульс» отряд хастарӗсем шырама килнӗ. Тӑванӗсем каланӑ тӑрӑх, арҫын нимпе те чирлемен. Вӑл Чечня вӑрҫинче пулнӑ, ҫавӑн кӑна сывлӑхне витӗм панӑ-мӗн. Арҫынна шыранӑ чухне ялти камерӑсене те пӑхнӑ. Вӑл хӑш еннелле кайнине палӑртсан ҫавӑнта шыранӑ. Унӑн виллине ял хӗрринче юр ӑшӗнче тупнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
 «Контактри» сӑн Паян Патӑрьел округӗнчи Шӑхач ялӗнче пурӑнакан Феоктист Васильев пӗр ӗмӗр хыҫа хӑварнине, 100 ҫул тултарнине, паллӑ тунӑ. Феоктист Александрович Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫин хутшӑннӑ, десантник пулнӑ. Вӑрҫӑран таврӑнсан вӑл вӑрман хуҫалӑхӗнче чылай ҫул ӗҫленӗ. 1972 ҫулта вӑрмансенче пушар алхасма пуҫланӑ, ҫавӑн чухне Феоктист Александровчи эрни-эрнипе киле таврӑнман. Ветерана саламлама Патӑрьел округӗн пуҫлӑхӗ Рудольф Селиванов та килнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
 culture.ru сайтри сӑн «Ҫанталӑк 21» портал пӗлтернӗ тӑрӑх, иртнӗ каҫ республикӑра ҫулталӑк пуҫланнӑранпа чи сивви пулнӑ. Патӑрьелте термометр 20 градусран сивӗрех кӑтартнӑ. Кӗҫӗр те шартлама сивӗ пулӗ: термометр 21-26 градус кӑтартӗ. Вырсарникун ӑшӑтма тытӑнӗ, анчах ҫил вӑйланӗ, ҫавна май сивӗрех пек туйӑнӗ. Тунтикун тата ӑшӑтӗ, юр ҫукалӗ, ҫил-тӑман та вӗҫтеркелӗ. Кӑшарнире питех сивӗ пулмӗ: ҫӗрле термометр – 8-13, кӑнтӑрла 5-10 градус сивӗ кӑтартӗ. Ытларикун та ӑшӑ пулӗ. Юнкунран вара сивӗтме пуҫлӗ. Ҫитес эрнере канмалли кунсем тӗлне 25-30 градус таран сивӗтӗ. Хӑш-пӗр вырӑнта тата сивӗрех пулӗ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ун пек ҫанталӑк уйӑх вӗҫленичченех тӑрӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫурт-йӗр
 kalin.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Шупашкарти тӳре-шара хӑйсем тӗллӗн туса лартнӑ хуралтӑсене хӑйсен кӑмӑлӗпе сӳтме ыйтаҫҫӗ. Кӑмӑлпа итлемесен ирӗксӗр сӳттерӗҫ. Алькешри Гоголь, 1-мӗш Кӑнтӑр, Аялти, 2-мӗш Аялти урамсенче хӑй тӗллӗн туса лартнӑ 32 хуралтӑна шута илнӗ иккен. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
-8.7 °C
