|
Хулара
 cap.ru сайтри сӑн Шупашкарти строительство тата хула хуҫалӑхӗн техникумӗ 100 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ. ЧР Элтеперӗ Олег Николаев коллектива сумлӑ юбилейпе саламланӑ. Вӑл хӑй вӑхӑтӗнче ҫак техникум студенчӗ пулнӑ. 100 ҫулта техникум 40 пин специалиста хатӗрленӗ. Вӗсен аллипе хальхи Шупашкара, микрорайонсене, шкулсене, пульницӑсене тата республикӑри промышленность предприятийӗсене тунӑ. Олег Алексеевич вӑтам професси пӗлӗвӗ ҫӳлелле хӑпарнине палӑртнӑ. Юлашки 5 ҫулта ун валли 7 миллиард ытла тенкӗ уйӑрнӑ, 135 мастерскойпе лабораторие ҫӗнетнӗ. Уявра юбилей ячӗпе техникум коллективне ЧР Элтеперӗн Тав хутне панӑ. Ҫавӑн пекех унта ӗҫлекен хӑш-пӗр преподавателе нумай ҫул тӳрӗ кӑмӑлпа вӑй хунӑшӑн чысланӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
 «Контактри» сӑн Шупашкар хулинче ҫамрӑк блогер кинора ӳкерӗнме пуҫланӑ. Кунта сӑмах — Виктория Соловьева пирки. Анчах ӑна ку мар, Вики Шоу ятпа пӗлеҫҫӗ. Хӗрачана «Тома Сойер» кинокамитре курма май пулӗ. Сюжечӗ кӑсӑклӑ, вӑл ҫапларах: Тома ретро-магнитофон тупать те 1996 ҫула лекет, вӑл унта ача-пӑча уйлӑхӗнче канать. Палӑртса хӑварар: Виктория Соловьевӑшӑн ку кинори пӗрремӗш роль. Сӑмах май, фильмра Викӑн амӑшӗ Роза та вылять. Вӑл сюжет тӑрӑх — Томӑн амӑшӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
 «Лиза Алерт» шыравпа ҫӑлав отрячӗн архивӗнчи сӑн Шупашкар хулинче 11 ҫулти арҫын ачана шыраҫҫӗ. Кун пирки «Лиза Алерт» шыравпа ҫӑлав служби паян пӗлтернӗ. Ҫывӑх ҫыннисем Артем Дмитриевич Гусев ӑҫта пулнине ӗнертенпе, юпа уйӑхӗн 28-мӗшӗнченпе, пӗлмеҫҫӗ. Арҫын ача 128 сантиметр ҫӳллӗш, ырхан кӗлеткеллӗ, ҫӳҫӗ ҫырӑ, куҫӗ хӑмӑр тӗслӗ. Ӗнер вӑл хура кофта, хура жилетка, кӑвак джинс шӑлавар, хура кроссовка тӑхӑннӑ пулнӑ. Хӑйӗнпе пӗрле хура сумка илнӗ. Арҫын ачана пирки мӗнле те пулин информаци пӗлсен пӗр тӑхтамасӑр ҫак номерсемпе шӑнкӑравлама ыйтаҫҫӗ: 800 700-54-52 (Раҫҫейре тӳлевсӗр) е 8 987 668 70 81 (Виктория). Аса илтерер: нумаях пулмасть Шупашкар хулинче 17 ҫулти ҫамрӑка темиҫе кун шыранӑ. Ӑна, телее, тупнӑ. Вӑл Мускав хулинех ҫитнӗ, метрополитенра пулнӑ. Амӑшӗ каланӑ тӑрӑх, ывӑлӗ ӑна кӳреннипе килтен тухса кайнӑ Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 Чӑваш Республикин Вӗренӳ институчӗ «Килсе курӑр хӑнана, хапӑл тӑвӑр йыхрава!» видеороликсен конкурсне ирттернӗ. Конкурс тӗллевӗнчен пӗри — ачасене тӑван халӑхӑмӑра, тӑван тӑрӑха тата тӑван ҫӗршыва юратма вӗрентесси. Кунсӑр пуҫне тата культурӑпа эткерлӗх пуянлӑхне асра тытасси. Ҫакна ачасен видеопултарулӑх урлӑ кӑтартса памалла пулнӑ. Конкурса 7-8-мӗш классенче вӗренекен ачасем хутшӑннӑ. Пурӗ 62 ача. Вӗсем Чӑваш Енри 18 муниципаллӑ районтан тата 2 хуларан пулнӑ, кунсӑр пуҫне Тутарстанри 5 районтан (Аксу, Пӑва, Нурлат, Ҫарӑмсан, Альметево) хутшӑннӑ. Видеоконкурса хутшӑннӑ маттур ачасене Чӑваш Республикин Вӗренӳ институчӗ хавхалантарма палӑртнӑ. Вӗсене асӑнмалӑх-савӑнмалӑх сертификат панӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑвашлӑх
 Ача пахчин сӑнӳкерчӗкӗ Лаша пуласси тихаран паллӑ, этем пуласси ачаран тесе каланӑ ваттисем. Ачасене мӗн пӗчӗкрен тӑван халӑха тата унӑн пуян культурине хисеплеме вӗрентни те ҫавӑн пиркиех ӗнтӗ. Ача ҫӗннине, кирлине (кирлӗ маррине те) пӗчӗк чухне самай ӑша хывса хӑварать. Шӑпӑрлан вӑл мамӑк пек. Мамӑк нӳрӗке епле вӑйлӑ туртать, ача та ҫаплах: ҫӗннине асра хӑварать. Шупашкар хулинчи 116-мӗш ача-пӑча пахчинчи «Хӑмла ҫырли» аслӑ ушкӑнра арҫын ачасемпе хӗрачасем валли кӑсӑклӑ заняти ирттернӗ. Ачасем хӑйсен воспитателӗпе, Надежда Владимировнӑпа, пӗрле ялта пурӑнакан Урине кинеми патӗнче хӑнара пулнӑ. Чӑн-чӑнах мар-ха. Ытарлӑ майпа. Шӑпӑрлансем чӑваш ялӗнчи килти выльӑх-чӗрлӗхпе паллашнӑ, вӗсем ҫынна мӗнле усӑ кӳни ҫинчен калаҫнӑ, чӑвашла вӗренес тесе пӗрремӗш утӑм тунӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
 «Чӑваш чӗлхи - чӗкеҫ чӗлхи» пабликран илнӗ сӑнӳкерчӗк Олег Прокопьев журналистӑн тата публицистӑн черетлӗ кӗнеки кун ҫути курнӑ. «Лайӑх ҫынсем тата лайӑх ыйтусем / Хорошие люди и хорошие вопросы» ят панӑ ӑна. Олег Прокопьев — Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗн «Халӑх шкулӗ – Народная школа» педагогика журналӗн тӗп редакторӗ. Ҫӗнӗ кӑларӑмра 40 ытла интервью иккен. Халах тетелӗсенчен пӗринчи «Чӑваш чӗлхи - чӗкеҫ чӗлхи» пабликра пӗлтернӗ тӑрӑх, «вӗсенче журналистӑн хӑйне евӗрлӗ, час-час провокациллӗ ыйтӑвӗсене министрсем, вӗренӳ организацийӗсен ертӳҫисем, ӗҫре малта пыракан педагогсем, республикӑри професси конкурсӗсен ҫӗнтерӳҫисем, культурӑпа искусство ӗҫченӗсем тата ӑс-тӗн ҫыннисем хуравлаҫҫӗ». Интервьюсемсӗр пуҫне кӑларӑма нумай статьяпа очерк кӗнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Чӑвашлӑх
 Чӑрӑшкасси шкулӗн пабликӗнчн илнӗ сӑнӳкерчӗк Шупашкар районӗнчи Чӑрӑшкассинчи шкулта вӗренекен ачасем «Камсем эпир? Хӑш йӑхран?» ыйту пирки пуҫ ватнӑ. Философилле тата историлле ку ыйту тавра пуҫа ҫӗмӗрттерме хистекенни — вырӑнти чӑваш чӗлхипе литературин учителӗ Алина Николаева. Маларах асӑннӑ ыйту хуравне тупас тесе 5 тата 6-мӗш класс ачисемпе Иван Яковлева аса илнӗ. «Ӑна, паллах, эпир яланах асра тытатпӑр, анчах паян уйрӑм сӑлтав — вӑл пурнӑҫран уйрӑлнӑ кун. Пиллӗкмӗшсем те, улттӑмӗшсем те тупӑша-тупӑша хӑйсем мӗн пӗлнине каласа пама васкарӗҫ, ҫӗннине шырарӗҫ. Аслӑ Вӗрентекенӗмӗр чӑвашлӑха упраканӗ, хӑй 20 ҫулта чухне чӑваш ачисем валли шкул уҫаканӗ пулнине, чӑваш алфавичӗ, букварӗ вӑл тӑрӑшнипе паянхи кун та пурӑннине тата ытти тӗрлӗ пулӑмсене каласа пачӗҫ. Маттур пирӗн ачасем. Вӗсенче — чӑваш пуласлӑхӗ! Камсем эпир? Хӑш йӑхран? Ачасем хуравне тупрӗҫ: эпир Иван Яковлевич Яковлев йӑхӗнчен, апла пулсан, чӑннипех те чӑн-чӑн чӑвашсем, пуласлӑха шантаракансем», — тесе пӗлтернӗ вӗренӳ учрежденийӗн пабликӗнче. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 Патшалӑх автоинспекцийӗ тунӑ сӑн Паян ирхине Шупашкар хулинче База тӑкӑрлӑкӗнче иномарка 61 ҫулти хӗрарӑма ҫапса кайнӑ. Авари 6 сехет те 45 минутра Гладков урамӗнчи 17-мӗш ҫурт ҫывӑхӗнче пулнӑ. Патшалӑх автоинспекцийӗ малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, хӗрарӑм «зебра» урлӑ, светофор ҫук ҫӗрте, ҫул урлӑ каҫма тӑнӑ. Ҫав вӑхӑтра ун ҫине «Ниссан» пырса кӗнӗ. Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, хӗрарӑмӑн йӗтес шӑмми хуҫӑлнӑ. Ӑна пульницӑна илсе кайнӑ. Ҫакӑ паллӑ: «Ниссан Альмера» рулӗ умӗнче 59 ҫулти арҫын пулнӑ. Унӑн водитель стажӗ – 41 ҫул. Халӗ йӗрке хуралҫисем ку ӗҫ-пуҫа уҫӑмлатаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 cheb-centr.soc.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Паян, юпа уйӑхӗн 29-мӗшӗнче, инсультпа кӗрешмелли кун шутланать. Ку чир никама та тиркемест: ҫамрӑксене те, аслисене те, арҫынсене те, хӗрарӑмсене те. Инкек пӗр-пӗр самантра килсе ҫапать те пӗтӗм пурнӑҫа тепӗр майлӑ ҫавӑрса хурать. Чи кирли, паллах, профилактика. Юн пусӑмне виҫсе тӑни. Хамӑра сыхлама тӑрӑшни. Анчах сыхласа ҫитереймесен те ҫӗнӗрен тата ҫӗнӗлле пурӑнма вӗренес шанчӑк пур. Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрта, ав, социаллӑ реабилитаци уйрӑмӗ пур. Унта пульницӑри пек тухтӑрсем сиплемеҫҫӗ, паллах. Анчах хускалман шӑм-шака пӗчӗккӗн итлеттерме вӗрентеҫҫӗ. Майӗпен. Ерипен. Акӑ, сӑмахран, 53 ҫулти Елена Алексеева. Ку уйрӑма вӑл икӗ ҫул каялла пырса ҫӳреме пуҫланӑ. Инсульт вара 15 ҫул каялла пулнӑ. Халӗ хӗрарӑмӑн алли майӗпен хускалма пуҫланӑ, чӗркуҫҫи те итлет, ури те лайӑхрах утать. «Унчченхи пек мар, васкарах утма пуҫларӗ», — тет иккен центрӑн пай заведующийӗ Марина Васильева. Асӑннӑ центр хулари Стрелоксен 324-мӗш урамӗнчи 21-мӗш А ҫуртра вырнаҫнӑ. Ыйтса пӗлес тесен +78352512780 телефонпа шӑнкӑравламалла. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 Прокуратура тунӑ сӑн Элӗк районӗнче паян «Лада Ларгус» машина ҫаврӑнса ӳкнӗ. Салонра ачасем пулнӑ, руль умӗнче хӗрарӑм ларнӑ. Авари паян 15:15 сехетре «Шупашкар – Сӑрҫи» автоҫул ҫинче Анаткас Сурӑм ялӗ патӗнче пулнӑ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, руль умӗнче пулнӑ хӗрарӑм ҫул пӑрӑнӑшӗнче машинӑна итлеттереймен – ҫул ҫинчен тухса кайса ҫаврӑнса ӳкнӗ. Салонра 4 ача пулнӑ: 2009, 2012, 2013 тата 2017 ҫулсенче ҫуралнӑскерсем. Шел те, аслӑ ачи вӑйлах суранланнӑ, вӑл комӑна кӗрсе ӳкнӗ. Хӗрарӑм 1989 ҫулта ҫуралнӑскер, вӑл ӳсӗр пулманни паллӑ. Халӗ ӗҫ-пуҫа уҫӑмлатаҫҫӗ. Авари вырӑнне район прокурорӗ Дмитрий Кузьмин килнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
+1.3 °C