|
Культура
 https://vk.ru/photo-211725618_457241286?access_key=703de28b9b87664126 сӑнӳкерчӗк Пуш уйӑхӗн 26-мӗшӗнче Чӑваш Республикин Наци библиотеки илемлӗ сӑмах юратакансене юрӑпа сӑвӑ уявне чӗнет. Унта Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗн, поэтӑн тата журналистӑн, Олег Прокопьевӑн ҫӗнӗ кӗнекине сӳтсе явӗҫ. Автор куракансене хӑйӗн «Чӑвашӑм, пурӑн!» ятлӑ кӗнекипе паллаштарӗ. Тӗлпулӑва ҫыравҫӑсемпе журналистсем, литература пӗлӗвӗпе аппаланакан ӑсчахсем, педагогсемпе обществӑлла юхӑмсен хастарӗсем тата вулакансем хутшӑнӗҫ. Уявра поэтӑн сӑввисемпе хайланӑ юрӑсем янӑрӗҫ. Вӗсене чӑваш эстрадин ҫӑлтӑрӗсем — Ольга Лукова, Алена Алексеева, Елена Смородинова, Любовь Гордеева, Ирина Лампасова, Михаил Федоров, Дмитрий Моисеев шӑрантарӗҫ. Ҫавӑн пекех Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Земфира Яковлева ертсе пыракан «Эткер» фольклор ансамблӗ те хӑйӗн пултарулӑхӗпе савӑнтарӗ. Олег Прокопьевӑн пӗрремӗш сӑввисем «Пионер сасси» (халӗ «Тантӑш») хаҫатра пичетленнӗ. Вӑл – «Шыв ҫинчи сар хӗвел ҫулӗпе» (2008) сӑвӑ пуххи авторӗ. «Чӑвашӑм, пурӑн!» кӗнеке Чӑваш кӗнеке издательствинче кун ҫути курнӑ. Сӑвӑ пуххине Олег Прокопьев юлашки вӑтӑр ҫул хушшинче ҫырнӑ чи лайӑх хайлавӗсене кӗртнӗ, вӗсен хушшинче малтан пичетленменнисем те пур. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 Инкеклӗ лару-тӑру министерстви тунӑ сӑн Паян Куславкка округӗнчи Энтри Пасар ялӗнче авариллӗ ҫуртра пушар пулнӑ. Пушар Ҫамрӑксен урамӗнчи 1-мӗш ҫуртра пулнӑ. Ҫулӑм тухни пирки ҫур ҫӗр иртни 15 минутра хыпарланӑ. Пушар авариллӗ ҫуртри икӗ пӳлӗмлӗ хваттере ярса илнӗ. Шел те, инкексӗр пулман. Пушара сӳнтерсен хӗрарӑм виллине тупнӑ. Кунсӑр пуҫне авариллӗ ҫуртри тепӗр тӑватӑ хваттер шар курнӑ. Ҫавӑн пекех ҫурт тӑррин 400 тӑваткал метр лаптӑкӗ сиенленнӗ. Хальхи вӑхӑтра уҫӑ ҫулӑма сӳнтернӗ. Халӗ пушар мӗне пула тухнине уҫӑмлатас тӗлӗшпе ӗҫлеҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 Чӑваш Енре каллех юр йывӑрӑшне пула ҫурт тӑрри ишӗлсе аннӑ. Хальхинче – Куславкка хулинче. Унта ку юр йывӑрӑшне пула Карл Маркс урамӗнче вырнаҫнӑ почта уйрӑмӗ шар курнӑ. Ку паян 10 сехет ҫурӑра пулса иртнӗ. Тӑрӑн пӗр пайӗ ишӗлнӗ. Халӗ район прокуратури ку тӗслӗх тӗлӗшпе тӗрӗслев ирттерет. Кун хыҫҫӑн ведомство ҫурт тӑррине юсас ӗҫе тата малашне ун пек ан пултӑр тесе тӗрӗслесе тӑрӗ. Аса илтерер: ӗнер Ҫӗрпӳ округӗнчи Кӑнар поселокӗнчи ача пахчин тӑрри ишӗлни пирки хыпарланӑччӗ. Юсав ӗҫӗсене тунӑ вӑхӑтра ашшӗ-амӑшне ачисене урӑх учреждение илсе кайма сӗннӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Раҫҫейре
 Эрнере пилӗк кун ӗҫлекенсен хальхинче 3 кун канӗҫ: шӑматкун, вырсарникун тата тунтикун. Ку Пӗтӗм тӗнчери Хӗрарӑмсен кунӗ вырсарникуна лекнипе ҫыхӑннӑ. РФ Ӗҫ кодексӗпе килӗшӳллӗн, уяв канмалли куна лексен вӑл ҫитес ӗҫ кунӗ ҫине куҫать. Ҫапла майпа саккунлӑ канмалли кун хальхинче тунтикун ҫине куҫать. Ҫитес эрне вара кӗске пулӗ: ытларикун ӗҫе тухмалла, эрнекун – ку эрнери ӗҫлемелли юлашки кун. Ҫитес вӑрӑм канмалли кунсем вара ҫу уйӑхӗнче кӑна пулӗҫ. Ун чухне икӗ хутчен виҫшер кун канӑпӑр. Ку ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗпе тата Ҫӗнтерӳ кунӗпе ҫыхӑннӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
 Чӑваш Енӗн Культура министерствин сӑнӳкерчӗкӗ Пуш уйӑхӗн 20-мӗшӗнче 16 сехетре Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче «Элли Юрьев пултарулӑх йывӑҫҫи» ятлӑ курав уҫӑлӗ. Ӑна Чӑваш Республикин халӑх художникӗ, Чӑваш Республикин литература тата ӳнер енӗре патшалӑх премийӗн лауреачӗ, Шупашкар хулин хисеплӗ гражданинӗ Элли Юрьев ҫуралнӑранпа 90 ҫул ҫитнине халалланӑ. Элли Юрьев (1936-2001) – XX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринчи Чӑваш Енӗн ӳнер ӗҫӗнче ҫутӑ йӗр хӑварнӑ. Унӑн еткерлӗхӗ хӑватлӑ йывӑҫ пекех. Элли Михайлович 1936 ҫулхи пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Хӗрлӗ Чутай районӗнче ҫуралнӑ. Тбилиси патшалӑх ӳнер академийӗн ҫырулӑх факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ (1964). Куравра Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗн коллекцийӗнчи ҫырулӑхпа графика ӗҫӗсемпе паллашма май килӗ. Художник ҫутҫанталӑк илемӗпе хавхаланнӑ. Элли Юрьев таса тӳпене тата шурӑ пӗлӗте сӑнлама кӑмӑлланӑ. Унӑн Раҫҫейре, Европа тата Ҫурҫӗр Африка ҫӗршывӗсенче пулнӑ чухне тӑрӑх ҫул ҫӳревӗсенче тунӑ ҫул ҫӳрев тӗрленчӗкӗсем те кӑсӑклӑ та интереслӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 ЧПГӐИ сайтӗнчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Нарӑс уйӑхӗн 28-мӗшӗнче Мускав хулинчи «Чӑваш культурин обществи» обществӑлла организаци хутшӑннипе тата Василий Семенов ертсе пынипе «Чӑваш халӑхӗн историйӗпе чӗлхин ҫивӗч ыйтӑвӗсем» темӑпа ҫавра сӗтел иртнӗ. Мероприяти вӑхӑтӗнче ЧПГӐИ ӑслӑлӑх сотрудикӗ Андрей Сараев «Пӗр саспалли кӑна» докладпа тухса калаҫнӑ. Вӑл авалхи чӑваш историйӗпе ҫӑлкуҫсем ҫителӗксӗр пулнӑ май тӗрӗс фактсене палӑртасси мӗнле йывӑр пулни ҫинчен каласа панӑ. Ӑсчах чӑвашсем пулса кайни ҫинчен шухӑшласа кӑларнӑ концепцисем мӗнле ҫуралнине кӑтартнӑ: вӗсенче тӗрӗс ӑслӑлӑх пӗлӗвӗпе пӗрлех авторсем шухӑшласа кайни пӗрлешсе каять. Ку доклада хӗрӳ сӳтсе явнӑ. Ҫавра сӗтел ӗҫне ҫавӑн пекех лингвист-чӑвашҫӑ, Раҫҫей ӑслӑлӑхсен академийӗн Чӗлхе пӗлӗвӗн институчӗн урал-алтай чӗлхисен пайӗн аслӑ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Александр Савельев хутшӑннӑ. Вӑл тӗрӗк чӗлхисен ҫемйинче чӑваш чӗлхин историйӗн тӗп тапхӑрӗсене ҫутӑ кӑтартнӑ, хунсен, аварсен, хасарсен тапхӑрӗсем ҫинче чарӑнса тӑнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Хулара
 ШӖМ тунӑ сӑн Шупашкарти хӗрарӑм банк карттине ҫухатнӑ. Ӑна вара 51 ҫулти арҫын тупнӑ. Анчах арҫын карттӑна тавӑрса пама шутламан та – унти укҫапа вӑл 4 кун лавккана йӑркканӑ. Ҫав кунсенче арҫын 12 пин тенке яхӑн тӑкаклама ӗлкӗрнӗ. Хӑй ӑнлантарнӑ тӑрӑх, ытларах вӑл ют ҫын укҫи-тенкипе эрех туяннӑ. Тытса чарнӑ чухне арҫын ҫумӗнче хӗрарӑмӑн карттине тупнӑ. Вӑрланӑ тесе ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Шар курнӑ хӗрарӑмӑн тӑкакне саплаштарас тесе йӗрке хуралҫисем унӑн телевизорне конфискациленӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 Литература музейӗн сӑнӳкерчӗкӗ Пуш уйӑхӗн 3-мӗшӗнче Шупашкарти Константин Иванов ячӗпе хисепленекен Литература музейӗнче сӑвӑ-кӗвӗ янӑранӑ. Пултарулӑх ҫыннисене пуҫтарнӑ ҫак мероприятие Тӗнчери ҫыравҫӑсен кунне халалланӑ. Александр Николаевӑн «Тушь, перо, хут» графика куравӗпе те паллашнӑ. Раҫҫей ҫыравҫисен пӗрлӗхӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн председателӗ, чӑваш халӑх ҫыравҫи Сергей Павлов хӗрарӑмсене ҫурхи уявпа саламланӑ. Арсений Тарасов, Василий Кервен, Анатолий Хмыт, Олег Кульев ҫыравҫӑсем хӗрарӑмсен чӗрине тыткӑнлакан илемлӗ сӑвӑсем вуласа панӑ. Улькка Эльмень, Светлана Гордеева, Лидия Филиппова, Зоя Сывлӑмпи, Нина Пӑрчӑкан, Галина Кӗмӗл, Раиса Воробьева, Наталия Селезнева, Ольга Васильева, Лариса Петрова, Ольга Австрийская ҫыравҫӑсемпе поэтсем сӑвӑсем вуланӑ. Чӑваш эстради юрӑҫи Роза Степанова юрӑсем шӑрантарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
 Прокуратура тунӑ сӑн Кӑҫал юр нумай пулнӑран республикӑра ҫуртсен тӑррисем ҫине-ҫинех йӑтӑнса анчӗҫ. Хальхинче кун пекки Ҫӗрпӳ округӗнчи Кӑнар поселокӗнче пулнӑ. Унта пуш уйӑхӗн 3-мӗшӗнче ҫӗрле ача пахчин тӑррин пӗр пайӗ ишӗлсе аннӑ. Ҫурт 1973 ҫулта тунӑскер. Ун тӑрринче юр нумай пухӑннӑ. Ҫитменнине, юрӗ нӳрӗ халӗ. Ҫак ача пахчине 22 шӑпӑрлан ҫӳрет. Тӑрӑ йӑтӑнса аннӑран ашшӗ-амӑшне ачисене вӑхӑтлӑха урӑх шкул умӗнхи пӗлӳ учрежденине яма сӗннӗ. Вырӑнти администраци вара юсав ӗҫӗсене тума контракт алӑ пуснӑ. Вырӑна район прокурорӗ Евгений Петров ҫитнӗ. Ҫав самант тӗлне тӑрӑран юра, пӑра тасатман пулнӑ. Халӗ тӗрӗсле пырать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ял хуҫалӑхӗ
 cap.ru сайтри сӑн Ӗнер тата паян Шупашкарта «Ҫӗрлуми-2026» курав иртни пирки пӗлтернӗччӗ. ЧР Ял хуҫалӑх министерстви ӗнер курав мӗнле иртнине пӗтӗмлетнӗ. Ӗнер курава 4 пин ҫын ҫитсе курнӑ, пӗтӗмпе 33 тонна вӑрлӑх ҫӗрулми сутнӑ. Аса илтеретпӗр: «Ҫӗрулми-2026» курав МТВ-центрта тата «Каскад» суту-илӳ центрӗнче вырнаҫнӑ «Пехет» агромаркетра иртет. МТВ-центр патӗнчи шатерта та вӑрлӑх ҫӗрулми сутаҫҫӗ. Кӑҫал курава Раҫҫейри 78 регионти 78 компани хутшӑнать. Ҫавӑн пекех ӑсталӑх класӗсем иртеҫҫӗ, ҫӗрулмирен хатӗрленӗ 100 ытла ҫимӗҫе тутанса пӑхма та пулать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
-6.7 °C