«Лиза Алерт» шыравпа ҫӑлав отрячӗ Шупашкарта пурӑнакана Зинаида Вячеславовна Сидоровӑна шырать. Тӑватӑ ача амӑшӗ, 1984 ҫулта ҫуралнӑскер, килтен тухса кайнӑ та таврӑнман.

ЧР ШӖМӗн пресс-служби пӗлтернӗ тӑрӑх, Зинаида Сидорова ҫухални пирки тӑванӗсем пӗлтернӗ. Тӑватӑ ача амӑшӗ утӑ уйӑхӗн 23-мӗшӗнче килтен тухса кайнӑ.

33 ҫулти хӗрарӑм 160 сантиметр ҫӳллӗш, имшерскер, ҫӳҫӗ ҫутӑ, куҫӗ симӗсрех. Вӑл хӗрлӗ-сӑрӑ футболка, кӑвак джинс тӑхӑннӑ, хура сумка ҫакнӑ. Хӗрарӑма курнӑ тӑк Светлана Сорокина патне шӑнкӑравлама ыйтаҫҫӗ: 89053435010.

Утӑ уйӑхӗн 20-мӗшӗнчен «Чӑвашавтотранс» пассажирсене илсе ҫӳреме пӑрахни пирки, хӑш-пӗр автобус вырӑнне маршруткӑсем ҫула тухни ҫинчен хыпарланӑччӗ.

Халӗ хулара сарӑ тӗслӗ автобуссене курма ҫук. Вӗсен вырӑнне маршруткӑсем ҫӳреҫҫӗ. Ҫавӑнтанпа хаксем те ӳснӗ. Унччен автобусра билетшӑн 19 тенкӗ тӳленӗ, карттӑпа – 15 тенкӗ. Халӗ маршруткӑсенче 23 тенкӗ кӑларса хума тивет. Карттӑпа усӑ курсан – 19 тенкӗ. Эппин, хаксем ахаль маршруткӑсеннипе танлашнӑ.

Аса илтерер: ҫӗнӗ перевозчиксемпе вӑхӑтлӑх, чӳкӗн 30-мӗшӗччен, килӗшӳ тунӑ. Кун хыҫҫӑн урӑх перевозчиксем пуласса шантараҫҫӗ, вӗсем вӑтам класлӑ автобуссемпе ӗҫлӗҫ.

Шупакшарти пӗр пасарта рейд ирттернӗ вӑхӑтра йӗрке хуралҫисене пӗр сутуҫӑ патӗнче рюкзак сисчӗвлентернӗ. Унта кантӑр ҫулҫине ӳкернӗ. Ҫавӑнпа йӗрке хуралҫисем сутуҫӑ тӗлӗшпе административлӑ ӗҫ пуҫарнӑ.

Кунашкал рюкзакпа сутӑ туни хӗрарӑма суд сакки ҫине илсе ҫитернӗ. Суд ларӑвӗнче вӑл тӳрре тухма хӑтланнӑ: кантӑр ҫулҫине рекламӑламан, шкула ҫӳремелли рюкзаксене курттӑмӑн туяннӑ, ҫавӑнпа ҫулҫӑсене тимлесе сӑнаман имӗш. Сутуҫӑ кантӑр ҫулҫи мӗнле пулнине те пӗлмест-мӗн.

Анчах хӗрарӑмӑн тӳрре тухма май килмен. Суд вӑл айӑплӑ тесе йышӑннӑ. Ӑна штраф тӳлеттермелле тунӑ, рюкзака туртса илнӗ.

Мотоблок ҫине утӑ тиенӗ водитель инҫе каяйман – ӑна ҫул-йӗр ӗҫченӗсем тытса чарнӑ. Пакунлисем ӑна утӑ уйӑхӗн 22-мӗшӗнче Шупашкарти Богдан Хмельницкий урамӗнче чарма ыйтнӑ. Водителе административлӑ майпа явап тыттарнӑ.

Мотоблоксен ҫулпа ҫӳреме юраманнине пӗлнӗ-ши вӑл? Руль умӗнчи арҫын ашшӗ-амӑшне пулӑшма шухӑшланӑ-мӗн. Лешсем хулара ҫуртра пурӑнаҫҫӗ, выльӑх-чӗрлӗх тытаҫҫӗ. Утӑ турттармалли урӑх транспорт ҫук-мӗн.

Патшалӑх автоинспекцийӗ асӑрхаттарнине шута илӗр: мотоблок пурте усӑ куракан ҫулпа ҫӳремелли транспорт мар. Ял хуҫалӑхӗнче усӑ курмаллискер транспорт шутланмасть.

«Чӑвашавтотранс» пассажирсене илсе ҫӳреме пӑрахни пирки, Шупашкар хула администрацийӗ ҫӗнӗ перевозчиксем шырани ҫинчен сайтра хыпарланӑччӗ. Халӗ вӑхӑтлӑха маршруткӑсем ҫула тухнӑ.

Аса илтерер: предприяти хулари 16 маршрутпа илсе ҫӳреме пӑрахнӑ. «Чӑвашавтотранс» йывӑр лару-тӑрура. Утӑ уйӑхӗн 30-мӗшӗнче пысӑк предприятие панкрута тухни пирки пӗлтерме пултараҫҫӗ. «Чӑвашавтотранс» Шупашкарта 2, 3, 7, 10, 12, 14, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 24, 26 тата 204-мӗш маршрутсемпе пассажирсене илсе ҫӳренӗ. Вӗсем вырӑнне вӑхӑтлӑха килнӗ перевозчиксем чӳкӗн 30-мӗшӗччен ӗҫлӗҫ. Кайран конкурс иртӗ.

Паян ирхине хула администрацийӗн сайтӗнче 5, 7, 12, 14, 16 тата 18-мӗш маршрутсем валли перевозчик шырани пирки хыпар тухнӑ.

Утӑ уйӑхӗн 22-мӗшӗнче, канмалли кун, Шупашкарти Элмень урамӗнче вырнаҫнӑ 204-мӗш ача пахчинче ӗҫленӗ хуралҫа полици ӗҫченӗсем тытса чарнӑ. Хайхискер ӗҫ вырӑнӗнче эрех ӗҫнӗ.

Микрорайонта пурӑнакансем каланӑ тӑрӑх, хуралҫӑ спирт шӗвекне пӗччен мар, темӗнле хӗрарӑмпа ӑша янӑ. Вӑл ача пахчинче ҫав кун хуралта тӑнӑ. Ӗҫ вырӑнне вӑл ҫав хӗрарӑма илсе пынӑ.

Ача пахчин администрацийӗ хуралҫа ӗҫрен кӑларасшӑн. «Саккунпа килӗшӳллӗн, ҫав ӗҫчене ӗҫ вырӑнӗнчен кайма хушнӑ, кайран йӗркене сӗмсӗррӗн пӑснӑшӑн ӑна ӗҫрен кӑларӑпӑр», - тенӗ ача пахчин заведующийӗ Ольга Ижетникова.

Шупашкарти «Хамӑр ял» кафе икӗ у йӑх ӗҫлемӗ. Унта санитарипе эпидемиологи саккунӗсенчи йӗркене пӑхӑнман, ҫавна май суд приставӗсем унӑн алӑкне пичет ҫапса питӗрнӗ.

Ленин районӗн прокуратури кафене ака у йӑхӗнче тӗрӗсленӗ. Апатланмӑшра апат-ҫимӗҫ хатӗрленӗ чухне йӗркене пӑснӑ тӗслӗхсене тупса палӑртнӑ. Кафере икӗ ывӑс кӑна пулнӑ, вӗсене те пулин ванна ҫинче упранӑ. Хӑнасене нумай хут усӑ курмалли чашӑк-тирӗкпе ҫитернӗ, анчах вӗсене лайӑх ҫумашкӑн условисем пулман. Ҫурмафабрикатсен, апат-ҫимӗҫӗн тата кулинари изделийӗсен пахалӑхне тивӗҫлипе хакламан.

Аш-какайӑн ветеринари докуменчӗсем те пулман. Ҫитменнине, кафере юсав тумалла: линолеум ҫӗтӗк, туалетри стенасем хура.

Утӑ уйӑхӗн 16-мӗшӗнче водолазсем Атӑл тӗпӗнчен раритетлӑ якорь туртса кӑларнӑ. Вӗсем «Георгий Седов» путнӑ теплоходӑн якорьне алӑпа шыраса тупнӑ, мӗншӗн тесен йӑлтах лачака ӑшӗнче пулнӑ.

Ӑна Комсомольски районне палӑк евӗр лартма парӗҫ. Якоре 80 ҫул каялла туса кӑларнӑ, ҫавӑнпа ӑна халӗ ҫӗнетеҫҫӗ. Палӑка Каҫал тӑрӑхӗнчи Аслӑ Ҫӗрпӳел ялӗнчи шкулпа ҫумӑн лартӗҫ. Василий Разумов вице-адмирал ҫав тӑрӑхран пулнӑ.

Сӑмах май, теплохода 1933 ҫулта туса кӑларнӑ, 2001 ҫалта вӑл шыв айне кайнӑ. Водолаз унӑн сӑнчӑрне ҫур сехет каснӑ, унтан ӑна ҫыран хӗррине туртса кӑларнӑ.

Ӗнертенпе Шупашкарта тата тепӗр парковка уҫӑлнӑ. Ҫакна республикӑн тӗп хула администрацийӗнче Алексей Ладыков сити-менеджер ирттернӗ канашлура пӗлтернӗ.

Хула администрацийӗн пуҫлӑхӗн ҫурт-йӗрпе коммуналлӑ хуҫалӑх енӗпе ӗҫлекен ҫумӗ Владимир Филиппов планеркӑра каланӑ тӑрӑх, парковка Шупашкарти аэропорт умӗнчи лапамра вырнаҫнӑ. Вӑл малтанхи ик-виҫӗ уйӑхра тӳлевсӗр пулӗ. Кайран ӑна Шупашкарти аэропорт харпӑрлӑхне куҫарасшӑн, вара ӑна укҫалла ӗҫлеттермелле тӑвасшӑн.

Ҫӗнӗ парковка уҫӑлнӑ хыҫҫӑн Скворцов урамӗнче Ашмарин урамӗнчен пуҫласа Скворцов лапамӗ таран машинӑсене лартма чарӗҫ. Асӑннӑ тӑрӑхра пассажирсене антарма ҫеҫ ирӗк парӗҫ.

Маларах асӑннӑ парковкӑна малтанласа иртнӗ уйӑхрах хута ярасшӑнччӗ.

Шупашкарти Ленин район администрацийӗн ӗҫченӗсем Тӗп пасар умне рейда тухнӑ. Пасар ҫывӑхӗнче карчӑк-кӗрчӗк суту тума юратать-ҫке-ха.

Унта сӗт юр-варӗ (тӑпӑрчӑ, сӗт, хӑйма), тӑварланӑ ҫимӗҫсем сутаҫҫӗ. Вӗсене йӗркеллӗ те хумаҫҫӗ, хурт-кӑпшанкӑ ирӗклӗнех пырса лараҫҫӗ.

Аяла курупка лартаҫҫӗ. Вӗсене вара ҫӳп-ҫап контейнерӗсенчен йӑтса килеҫҫӗ. Пӗр сӑмахпа, ял ҫыннисем ҫимӗҫсене ҫӗр ҫине сарса хурса сутаҫҫӗ.

Йӗркене пӑсса суту тӑвакансене хӑваласа янӑ. Кунашкал рейдсем кашни кун иртессине пӗлтереҫҫӗ. Сутакансене вара ҫакна асӑрхаттарнӑ: хула администрацийӗ ялти сутуҫӑсем валли ятарлӑ вырӑнсем уйӑрса панӑ. Ку ыйтупа Тӗп пасар ертӳлӗхӗпе 2015 ҫултах калаҫса татӑлнӑ. Унашкал ҫынсене йӳнӗ вырӑн уйӑрса панӑ: кунне 30 тенкӗрен пуҫласа.