Куславккари Н.И. Лобачевский ячӗллӗ музейра «Человек, сломавший пространство» (чӑв. Уҫлӑха уҫнӑ ҫын) курав уҫӑлӗ. Кун пирки Чӑваш Енӗн Культура министерстви пӗлтернӗ.
Сӑмах май каласан, музей-ҫуртра ӗнер культура министрӗ Светлана Каликова пулнӑ.
Музей-ҫурт Николай Лобачевский вырӑс математикӗ 1848-1856 ҫулсенче пурӑннӑ ҫуртра вырнаҫнӑ. 1994 ҫулта унта музей уҫнӑ. Вӑл федераци пӗлтерӗшлӗ культура эткерлӗхӗн объекчӗ тата истори палӑкӗ шутланать.
Икӗ ҫул каялла унта «Уҫлӑха уҫнӑ ҫын» проекта пурнӑҫлама тытӑннӑ. Экспозицие кӑҫалхи раштав уйӑхӗн 1-мӗшӗ тӗлне уҫӗҫ.
Музея техника енчен пуянлатма федераци бюджетӗнчен 5 миллион тенкӗ, республика бюджетӗнчен 10 миллион тенкӗ уйӑрнӑ.
Ыран, ҫурла уйӑхӗн 28-мӗшӗнче, Шупашкарти ача-пӑчапа ҫамрӑксен пултарулӑх керменӗн педагогӗсен ӗҫӗсен куравӗ уҫӑлӗ. Вӑл Чӑваш тӗррин музейӗнчен ӗҫлеме тытӑнӗ.
Куравра Ольга Волкова, Светлана Лотова, Ольга Кондратьева тата Светлана Савельева пултарулӑхӗпе паллашма май килӗ.
Вӗсем чылай ҫул ӗнтӗ декоративлӑ прикладной ӳнер енӗпе тӑрӑшаҫҫӗ. Ҫав ӑсталӑха ачасене хӑнӑхтарнӑ май вӗсене чӑваш халӑх пултарулӑхӗпе кӑсӑклантарса ярассипе ҫине тӑраҫҫӗ.
«Вӑт ку музей тӑк музей! Юлашки куна та усӑллӑ ирттерес терӗҫ те «Эткер» сменӑри ачасем — Етӗрне районӗнчи Тури Ачак ялӗнчи ӗлӗкхи чӑваш кил-ҫyртне ҫитрӗмӗр. Тӗлӗнмелли, курмалли, мӑнаҫланмалли питӗ нумай куртӑмӑр, илтрӗмӗр», — хыпарланӑ Ирина Диарова чӑваш чӗлхи вӗрентекенӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче. Ачасене тырӑ авӑртмалли ал арманӗ, шут шӑрҫи, тури чӑвашсен тумӗ килӗшнӗ иккен. Вӗсем Аркадий Айдак пуканӗ ҫине ларса пӑхнӑ.
Шупашкар муниципаллӑ округӗнчи «Ясна» этнокомплексра паян Пушкӑртстанри чӑвашсем пулнӑ.
Галина Григорьева-Айпикен халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, вӗсем парнесемпе килнӗ, музея ҫӗнӗ экспонатсемпе пуянлатнӑ. Аякри йӑхиашӑмӑрсене чӑваш юррипе кӗтсе илнӗ.
«Тваткал пахчи, ҫырла пахчи.
Ҫырли пиҫсен илемлӗ.
Ах, Тор-Тор, панулми.
Татымап, ҫиимап,
Тӑвансӑр пуҫне пурнымастӑп.
Тӑван пӳрчӗ, тваткал пӳрчӗ.
Тӑвансем пухӑнсан илемлӗ.
Ай, Тор-Тор, панулми,
Татымап, ҫиимап,
Тӑвансӑр пуҫне пурнымастӑп...», — шӑрантарнӑ хӑнасене кӗтсе илнӗ май.
Етӗрне муниципаллӑ округӗнчи Тури Ачакри музейра тӗрлӗ регионти хӑнасем пулнӑ.
Сӑмахран, Мускав облаҫӗнчи Балашиха хулинче пурӑнакан Мочеговсен ҫемйи. Тутарстанри Пӑвари Трушинсене те чӑваш ялӗнчи музей килӗшнӗ.
Хамӑр тӑрӑхрисем те Тури Ачакри музейпа кӑсӑкланса паллашаҫҫӗ.
Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче ҫӗршыври ҫӗнӗ курав уҫӑлнӑ. Унта харӑсах виҫӗ сӑрӑ ӑстин — Венера Сандомировӑпа унӑн 7 ҫул каялла пурнӑҫран уйрӑлнӑ мӑшӑрӗн, Валерий Пономарёвӑн, тата вӗсен Мария хӗрӗн — хайлавӗсемпе паллашма пулать.
«Экспозицие Венера Николаевна 75 ҫул тултарнӑ ятпа йӗркеленӗ. Хӑйшӗн ҫӗнӗ тӗнче уҫнӑ художник уйрӑм меслетпе ӗҫлет», — пӗлтернӗ Марина Карягина тележурналист.
Чӑваш патшалӑх педагогика институчӗн ӳнерпе графика факультетӗнче Венера Сандомирова 30 ҫул ытла ӗҫленӗ, пулас учительсемпе художниксене ӳкерес ӗҫ вӑрттӑнлӑхӗсене алла илме пулӑшнӑ, деканӑн воспитани парас енӗпе ӗҫлекен ҫумӗ те пулнӑ.
Куславкка округӗнчи Тӑвай ялӗнче пурӑнакан Зоя Белоусова «Чӗмсӗр чикӗсен строителӗсене» музея хӑйӗн ӗҫне парнеленӗ. Вӑл – хӑй тӗрленӗ панно, ӑна тыл ӗҫченӗсен паттӑрлӑхне халалланӑ.
Зоя Белоусова – педагогика ветеранӗ. Ялти клубра йӗркеленӗ ал ӗҫ кружокне ҫӳреме пуҫласан вӑл тӗрлеме тытӑннӑ. Хӑйӗн черетлӗ ӗҫне асламӑшне /е кукамӑшне/ Клавдия Павловна Петровӑна халалланӑ. Вӑл окоп чавнӑ ҫӗре хутшӑннӑ.
Шупашкарти Чӑваш тӗррин музейӗнче ҫӗртме уйӑхӗн 14-мӗшӗнче паллӑ чӑваш дизайнерӗн Кристина Макосееван «Хӗвел ташши» курав уҫӑлӗ.
Кристина Макосеева — этнодизайнер, «Три солнца» (чӑв. Виҫӗ хӗвел) бренд авторӗ. Дизайнер хальхи вӑхӑтри тумпа тата аксессуарсемпе паллаштарӗ. Вӗсене вӑл чӑваш эрешӗпе хатӗрлет.
Экспозире чӑваш эрешӗллӗ илемлӗ тум ҫеҫ мар, ытти капӑр япала пулӗ. Сулӑсене, сӑмазран, вӑл чӑвашсен ваттисен сӑмахӗсене алӑпа ҫыраса хурать.
Шупашкарти Хӗрлӗ тӳремре Тӗрленӗ картта музейӗ пулассине унчченех пӗлтернӗччӗ. ЧР Элтеперӗ Олег Николаев ун строительстви кӗҫех пуҫланассине хыпарланӑ. Кун пирки Правительство ҫуртӗнче иртнӗ канашлура калаҫнӑ.
Музей картта вырнаҫмалӑх пулӗ - 250 тӑваткал метр. «Промсвязьбанк» спонсор пулӑшӑвӗ парӗ.
Аса илтерер: Раҫҫейӗн тӗрленӗ карттине 2022 ҫулхи ҫӗртме уйӑхӗнче хӑтланӑ.
Красноармейски округӗнчи Ҫӗнӗ Выҫӑлккӑ ялӗнче тавра пӗлӳпе этнографи музейӗ пур. Ӑна вырӑнти Елена Васильева йӗркеленӗ.
Телеграмри «Пуринчен малтан. Ҫывӑрса юлмасан» каналта пӗлтернӗ тӑрӑх, хӗрарӑмӑн ашшӗ-амӑшӗ лартнӑ ампара пӑсас килмен. Унта упранакан япаласене пӑрахас килмен. Ялти хастар хӗрарӑмсем ӑна музей тума сӗннӗ. Кайран унта ялӗпех экспонат йӑтса пыма тытӑннӑ.
Шупашкарта ҫывӑх вӑхӑтра (04.04.2025 15:00) пӗлӗтлӗ ҫанталӑк, атмосфера пусӑмӗ 738 - 740 мм, 13 - 15 градус ӑшӑ пулӗ, ҫил 7-9 м/ҫ хӑвӑртлӑхпа кӑнтӑр енчен вӗрӗ.
| Васильев Иван Васильевич, ятарлӑ вӗреннӗ пӗрремӗш чӑваш юрӑҫи ҫуралнӑ. | ||
| Аттил Алексей Васильевич, чӑваш сӑвӑҫи ҫуралнӑ. | ||
| Пӑртта Александр Иванович, чӑваш сӑвӑҫи, драматургӗ ҫуралнӑ. | ||
![]() | Пулӑм хуш... |