|
Хулара
 oren.aif.ru сайтри сӑн Шупашкарти 53-мӗш шкула карантина хупнӑ. Унти пӗтӗм ача дистанци мелӗпе килтен вӗренӗ. Ку – ОРВИе пула. Чир сарӑлнӑран хулари 14 шкулти 28 класа карантина янӑ. Палӑртмалла: иртне эрнере 3396 ҫын ОРВИпе чирленӗ. Ун умӗнхи эрнепе танлаштарсан, ку 12,8 процент нумайрах. Иртнӗ эрнере 19 ҫын гриппа чирленӗ. Ҫулталӑк пуҫланнӑранпа - 73 ҫын. Вӗсенчен 33-шӗ – 17 ҫул тултарман ачасем. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Персона
 "Контактри" сӑн Шупашкарта пурӑнакан 101 ҫулти ветерана Иван Григорьева Ҫӗнтерӳ ҫитнӗренпе 80 ҫул ҫитнине халалласа кӑларнӑ медале панӑ. Иван Григорьевич фронта 1941 ҫулта хайӗн ирӗкӗпе кайнӑ III Украина тата II Беларуҫ фрончӗсенче минометчик пулса ҫапӑҫнӑ. Вӑл виҫӗ хутчен аманнӑ, ҫапах Ҫӗнтерӗве кӗтсе илнӗ. Вӑрҫӑ хыҫҫӑн вӑл Хусанти юридици факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ, Чӑваш АСССРӗн прокуратуринче 15 ҫул ытла ӗҫленӗ. 1965 ҫулта службӑна республика прокурорӗн ҫумӗн должноҫӗнче вӗҫленӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Ҫутҫанталӑк
 Тинех сивӗтет. Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, кӗҫӗр сывлӑш 1-6 градус таран сивӗнӗ. Ҫил лӑпланӗ. Ытларикун каҫхине тата ҫӗрле юр ҫӑвӗ, ҫил-тӑман та тухӗ. Икӗ кун самай юр ҫунӑ хыҫҫӑн антициклон ҫитӗ. Пӗлӗтсем юнкун каҫхинех сирӗлме пуҫлӗҫ. 10-15 градус таран сивӗтӗ. Кӗҫнерникун тата эрнекун хӗвеллӗ, тӳлек ҫанталӑк тӑрӗ. Термометр 1-6 градус сивӗ кӑтартӗ. Канмалли кунсенче типӗ, сивӗ ҫанталӑк пулӗ. Ку нарӑсӑн пӗрремӗш декади вӗҫӗчченех тӑсӑлӗ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, иккӗмӗш декадӑра юр ҫӑвӗ, 20 градус таран сивӗтӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Пӑтӑрмахсем
 Инкеклӗ лару-тӑру министерстви тунӑ сӑн Шупашкар округӗнчи Лапракасси ялӗнче мунча ҫунма тытӑннӑ. Шалта вара 38 ҫулти арҫын пулнӑ. Шел те, вӑл урама тухса ӗлкӗреймен. Малтанлӑха палӑртнӑ тӑрӑх, ҫав вӑхӑтра мунчана хутман. Пушар сӳнтермен пирус тӗпӗшӗн тухма пултарнӑ тесе шутлаҫҫӗ. 25 тӑваткал метр лаптӑк ҫинче алхасакан ҫулӑма сӳнтернӗ ҫӗре виҫе техника хутшӑннӑ. Сӑмах май, ҫулталӑк пуҫланнӑранпа республикӑра 83 пушар пулнӑ. Вӗсенче 4 ҫын вилнӗ, 12-ӗн аманнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 Антонина Андреева страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк Муркаш тӑрӑхӗнчи Калайкасси шкулӗнче иртне эрне вӗҫӗнче «Сӑмах хӑвачӗ» ятпа муниципалитет шайӗнчи фестиваль-конкурс иртнӗ. Унта пурӗ 150 шкул ачи хутшӑннӑ. Вӗсем Петӗр Хусанкай сӑввисене, Муркаш районӗнче ҫуралнӑ сӑвӑҫсен хайлавӗсене тата Муркаш районне халалласа ытти поэт ҫырнӑ сӑвӑсене чӑвашла пӑхмасӑр илемлӗ вуланӑ. «Муркаш ҫӗрӗ хастар та пултаруллӑ ҫынсемпе малтан та пуян пулнӑ, маттурсем татах йышлӑланчӗҫ. Поэзи уявне хутшӑннисем ҫакна паян тепӗр хут ҫирӗплетрӗҫ», —тесе пӗлтернӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче фестиваль-конкурсра ачасен пултарулӑхне хаклама хутшӑннӑ Чӑваш Ен наци вулавӑшӗн ӗҫчене Антонина Андреева. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
 mintrud.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Чӑваш Енре вӑрттӑн ӗҫлекенсем паян та пур. Вӗсемпе тахҫанах кӗрешеҫҫӗ те, анчах налук тӳлемесӗр ӗҫлекенсем ҫав-ҫавах ҫук мар. «Ҫынсене «сӑрӑ» схемӑпа, ӗҫе официаллӑ майпа илмесӗр ӗҫлеттерни – пирӗн республикӑри ҫивӗч ыйтусенчен пӗри. Ун пеккисене тупса палӑртас тӗллевпе мӗнпур инструментпа усӑ курмалла», – тенӗ республикӑн Ӗҫ министерствин ӗҫ хутшӑнӑвӗсен пай пуҫлӑхӗ Татьяна Петрова. 2024 ҫулта 474 лару ирттернӗ, вӗсене ӗҫпе тивӗҫтерекен 3172 ҫынна чӗнсе илнӗ. Вӑрттӑн ӗҫлекенсене тӑрӑ шыв ҫине кӑларас тӗллевпе туса ирттернӗ мероприятисене пула пӗлтерхи тӑхӑр уйӑхра уйрӑм ҫынсен тупӑшӗнчен илекен налука тепӗр 14,9 млн тенкӗ шыраса илме май килнӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
 Лидия Филиппова страницинчен илне сӑнӳкерчӗк Нумаях пулмасть пирӗн республикӑра «Их имена останутся в истории» (чӑв. Вӗсен ячӗсем историре юлӗҫ) темӑпа ӑслӑлахпа практика конференцийӗ иртнӗ. Ӑна Тӑван ҫӗршыв хӳтӗлевҫин ҫулталӑкне тата К.П. Неверов генерал-лейтенант ҫуралнӑранпа 130 сул ҫитнине халалланӑ. К.П. Неверов — чӑваш купсин, меценанчӗн Прокопий Ефремовӑн мӑнукӗн ывӑлӗ. Лидия Филиппова журналист тата публицист халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, мероприяти ҫӳллӗ шайра иртнӗ. Унта ӑслӑлӑх ӗҫченӗсем, таврапӗлӳҫӗсем, педагогсем, литераторсем, ветерансем, кадетсем тата ыттисем хутшӑннӑ. Шупашкартан ҫеҫ мар, Челепир хулинчен те. Ҫавсен йышӗнче чӑваш меценанчӗн йӑхӗнчен тухнисем те пулнӑ. Мероприяти вӑхӑтӗнче, сӑмахран, Неверов генерал-лейтенантӑн Челепирти мӑнукӗ Наталия Викторовна телефонпа ҫыхӑнса калаҫнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Спорт
 "Контактри" сӑн Сочи хулинче хӑвӑрт шахмат енӗпе Раҫҫей первенстви иртнӗ. Унта 11 ҫул тултарман хӗрачасем хутшӑннӑ. Ҫав йышра пирӗн ентеш те Марьяна Осипова пулнӑ. Марьяна хӑйӗн ӳсӗмӗнчи хӗрачасемпе тупӑшса 9 балран 8-шне пухнӑ. Ҫапла вӑл пӗрремӗш вырӑн йышӑннӑ. Иккӗмӗш вырӑна – Рязань облаҫӗнчи Ангелина Амбарцумян, виҫҫӗмӗш вырӑна Ханты-Манси автономи округӗнчи Дарина Шакирова тухнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Республикӑра
 "Про Город" сайтӗнчи сӑн Ҫанталӑк ӑшӑ тӑрать. Хӗллехи мар, ҫуркуннехи ҫанталӑк хуҫаланать. «Про Город» хаҫат пӗлтернӗ тӑрӑх, Шупашкарта ҫынсем тунката кӑмпи тупнӑ. Ҫапла, хӗл варринче! Кӑмпа ӳснине Гузовский ращинче асӑрханӑ. Ҫынсем халӑх тетелӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, Шӑмӑршӑ округӗнче йывӑҫ папкисем тулнинӗ асӑрханӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Сумлӑ сӑмах
Культура
Искусство тата вӑхӑт
Мускаври «Центрнаучфильм» киностуди ӳкернӗ «Дело его жизни» документлӑ фильма иртнӗ ӗмӗрӗн 70–80 ҫулӗсенче ҫӗршыври кинотеатрсемпе клубсенче час-часах кӑтартнӑ, аслӑ тата вӑтам шкулсенче усӑ курма ун копийӗсене ансӑр пленка ҫине куҫарнӑ. Педагогика ветеранӗсен тӗлпулӑвӗсенче, юбилей каҫӗсенче те ӑна хапӑл тусах ҫавӑрттарнӑ. 20 минута пыракан картинӑна чӑвашсен ҫӗнӗ ҫырулӑхӗ 100 ҫул тултарнине халалланӑ, унта Иван Яковлев пурнӑҫӗн тӗрлӗ тапхӑрсене, вӑл тунӑ ӗҫсен историлле пӗлтерӗшне кӗскен те витӗмлӗн уҫса кӑтартнӑ. Чӑваш педагогика университетӗнчи Иван Яковлевӑн музейӗн заведующийӗ Мария Илларионова тата Вагиз Гималиев доцент нумай ҫул иртсен ҫак фильма мӗнле ӳкерни ҫинчен «Вестник ЧГПУ» журналта (2019, 1 №) ҫырса кӑтартнӑ. Унта тӗпрен илсен ҫакна палӑртнӑ: Х1Х – ХХ ӗмӗрсенчи Раҫҫейре анлӑ сарӑлнӑ ҫутлӑх идейисене тата Иван Яковлевич кун-ҫулне кино чӗлхипе уҫса кӑтартма ҫӑмӑл пулман, анчах Давид Дубинский режиссер ертсе пынӑ пултарулӑх ушкӑнӗ палӑртнӑ тӗллевсене ӑнӑҫлӑ пурнӑҫланӑ. |
-10.7 °C
