Атӑлҫи тӑрӑхӗнчи халӑхсене ҫутта кӑларнисен аллейи пулӗ-и? Ҫак ыйту тавра пуҫ ватать Чӗмпӗрти Николай Кондрашкин скульптор. Вӑл Шӑмӑршӑри «Пӗрлӗхре — вӑй» культурӑпа истори центрӗнче пулмалла иккен.
Кун пек аллея пирки 10 ҫул каяллах калаҫма пуҫланӑ-мӗн. Вырӑнти район администрацийӗн пуҫлӑхӗ Александр Шадриков 2017 ҫулта ун пеккине Тутарстанри Ҫӗпрелте уҫнӑ. Анчах ун пекки Чӑваш Енӗн тӗп хулинче, Шупашкарта, мӗншӗн ҫук тесе манран ыйтаҫҫӗ тесе пӗлтернӗ Николай Кондрашкин. Чӗмпӗрте те ун пекки пур-мӗн. Ӑна Иван Яковлев шкул-музейӗ ҫумӗнчи ҫутӗҫ проекчӗ евӗр уҫнӑ иккен.
Халӑх хастарӗсем, ҫав шутра музей ӗҫченӗсем, Казаковсен ҫемйи, А.М. Богатов поэт, Александр Пешне педагог, Николай Кондрашкин, пӗр шухӑшлӑ ытти ҫын панулми йывӑҫҫи лартса хӑварнӑ. Анчах унта чӑвашсене ҫутта кӑларнисен бюсчӗсем ҫук-мӗн.
Шупашкарта Николай Ашмарин бюстне те вырнаҫтарма йышӑннӑ-мӗн, анчах бюста паян кун та вырнаҫтарман, вӑл хула ертӳҫисем ырласса кӗтсе пурӑнать.
Шупашкарти васкавлӑ медпулӑшу пульницине Колорадо нӑррисене пӗтермелли шӗвекпе наркӑмӑшланнӑ хӗрарӑма илсе килнӗ. Тухтӑрсем унӑн пурнӑҫне ҫӑлнӑ.
Хӗрарӑм ҫӗрулми анине Колорадо нӑррисене пӗтермелли шӗвек сапнӑ. Анчах перчетке те, маска та тӑхӑнман.
Тепӗртакран вӑл хӑйне япӑх туйма тытӑннӑ: йывӑррӑн сывланӑ, вӑйӗ пӗтнӗ, ӑшӗ пӑтранма тытӑннӑ, кӗлетки итлеме пӑрахнӑ. Васкавлӑ медпулӑшу пульницинчи тухтӑрсем унӑн сывлӑхне йӗркене кӗртнӗ, йывӑр чирсене аталанма паман. Халӗ унӑн пурнӑҫӗ хӑрушлӑхра мар.
Ҫулла пуҫланнӑранпа Чӑваш Енре икӗ ача ҫӗлен сӑхнинчен шар курнӑ. Иккӗшне те Республикӑри ача-пӑча клиника пульницине илсе килнӗ.
11 ҫулти арҫын ача ашшӗ-амӑшӗпе пӗрле дачӑра пулнӑ. Уҫӑлса ҫӳренӗ чухне вӑл хура ҫӗлен ҫине пуснӑ. Ӑна васкавлӑ медпулӑшу машинипе Шупашкарти пульницӑна илсе ҫитернӗ. Унта тухтӑрсем хура ҫӗлен наркӑмӑшне пӗтерекен сыворотка янӑ. Арҫын ача стационарта 10 кун сипленнӗ.
13 ҫулти арҫын тусӗпе уҫӑлса ҫӳренӗ чухне ури тӗлӗнчен темӗн чикнине туйнӑ. Ун хыҫҫӑн вӑл ҫав вырӑнта хӗрлӗ пулнине асӑрханӑ. Вӑл та пульницӑра сипленнӗ.
Аса илтерер: ҫӗртме уйӑхӗнче республикӑра ҫичӗ ҫынна хура ҫӗлен сӑхнӑ.
Чӑваш Енре авторезина пухакан лапамсем уҫасшӑн. Кун пирки Чӑваш Енӗн Правительствин халӑх тетелӗнчи ушкӑнӗсенчен пӗринчи комментарире хыпараланӑ. Комментари авторӗ — республикӑн Ҫутҫанталӑк ресурсӗсен министерстви.
Йӑлари каяша пухса тирпейлессине халалланӑ тӳрӗ эфира анонслани айӗнче тӗрлӗ ыйтӑва хускатнӑ, ҫав шутра усӑ курнӑ шинӑсене вырнаҫтарассине те.
Республикӑн Ҫутҫанталӑк министерстви ӗнентернӗ тӑрӑх, ку енӗпе ӗҫе пуҫӑннӑ-мӗн. Пысӑк операторсенчен пӗринпе пӗрле ҫӗнӗ проект ӗҫлеттерсе ярасшӑн имӗш. Ҫапла вара авторезинӑна тӳлевсӗр пырса хумалли ятарлӑ лапамсем пулӗҫ. Вӗсене хулари кашни управа территорийӗнче вырнаҫтармалла.
Унсӑр пуҫне Шупашкар хулин администрацийӗ «Зеленая покрышка» (чӑв. Симӗс покрышка) акци пуҫарнӑ.
Чӑваш Енри философ Питӗрти конгреса хутшӑннӑ. Кун пирки эпир хулари ветерансен канашӗн хастарӗ, Чӑваш Республикин вӗрентӗвен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, Раҫҫей Федерацийӗн пӗтӗмӗшле вӗрентӗвӗн хисеплӗ ӗҫченӗ, Януш Корчак премийӗн лауреачӗ Нина Димитриева халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче хыпарланӑ тӑрӑх пӗлтӗмӗр.
Сӑмах Эрбина Никитина пирки пырать. Вӑл Питӗр хулинче иртнӗ пӗтӗм тӗнчери философи конгресне хутшӑннӑ. Унтан килсен, утӑ уйӑхӗн 3-мӗшӗнче, Эрбина Витальевнӑпа Чӑваш Енӗн наци конгресӗ тӗлпулу йӗркеленӗ.
Философи дискусси клубне тӗрлӗ ҫулхи ҫынсем тата тӗрлӗ темӑпа кӑсӑкланакансем пуҫтарӑннӑ.
«Клуб ларӑвӗ яланхиллех ӑшшӑн тата яланхиллех хӗрӳ иртрӗ. Эрбина Витальевнӑна итлеме питех те кӑмӑллӑ пулчӗ», — хыпарланӑ эпир маларах асӑнса хӑварнӑ Нина Ивановна.
Шупашкар хулинчи Лакрей вӑрманӗнче «Пеледыш пайрем» наци уявӗ иртнӗ. Унта мари ҫыннисем пухӑннӑ. Ку уява ҫурхи ӗҫсем вӗҫленсен паллӑ тӑваҫҫӗ. Йӑлана кӗнӗ тӑрӑх, ҫӗртме уйӑхӗнче.
Пирӗн республикӑра ҫак халӑх ҫыннисем сахал мар. Нумайӑшӗ кӳршӗ Мари Эл республикинчен пирӗн пата вӗренме е ӗҫлеме килет, теприсем ҫемье ҫавӑрса кунтах тӗпленеҫҫӗ. Надежда Шуйцевӑпа та ҫапла пулса тухнӑ ав. Вӑл 27 ҫул каялла качча тухнӑ та кунта тӗпленнӗ, ҫапах тӑван тӑрӑхӗ, Мари Эл, пирки манмасть.
Палӑртса хӑварар: официаллӑ даннӑйсем тӑрӑх, пирӗн республикӑра 3 пине яхӑн мари ҫынни пурӑнать.
Утӑ уйӑхӗн 8-мӗшӗнче Чӑваш Ен Пӗтӗм Раҫҫейри Ҫемье парадне хутшӑнӗ. Ҫак пысӑк мероприятие Ҫемье тата юратупа шанчӑклӑх кунне халалланӑ.
Ӑна 2023 ҫулта Раҫҫейри «Ҫемье» общество юхӑмӗ пуҫарса янӑ. Халӗ ӑна кашни ҫулах утӑ уйӑхӗн 8-мӗшӗнче ирттереҫҫӗ. Ҫемье тата юратупа шанчӑклӑх кунне тата ҫветтуй Петрпа Феврони Муромскисене халалланӑ парад вӑл.
Парад Ҫветтуй Мускав тата Пӗтӗм Руҫ Патриархӗ Кирилл пилленипе иртет. Пӗлтӗр унта Раҫҫейри 100 ытла хула хутшӑннӑ.
Кӑҫал Шупашкарта мероприяти Анне палӑкӗ умӗнче иртӗ, 17 сехет ҫурӑра пуҫтарӑнма тытӑнӗҫ. Парад 18 сехетре пуҫланӗ.
Шупашкар хулинче тепӗр арт-объект пулассине пӗлтернӗ. Ку ӗҫ Алексей Чернов ӳнерҫӗн пулӗ.
Атӑлҫи федераци округӗнче «ФормАРТ» фестивале пӗтӗмлетнӗ. Палӑртса хӑварар: кӑҫалхипе вӑл улттӑмӗш хут иртнӗ.
Хальхинче фестивале 400 заявка килнӗ. Жюри пайташӗсем вӗсенчен 14-шне кӑна суйланӑ. Пӗлтерме питӗ кӑмӑллӑ: финала пирӗн ентеш те лекнӗ. Унӑн проекчӗ – «Лаша – пӗрлӗх символӗ» ятлӑ.
Ҫакнашкал мурал ӳкерсе Алексей Чернов ҫак шухӑша илсе ҫитересшӗн: мӗнпур халӑха ҫутҫанталӑка хисеплени, ҫемьепе тачӑ ҫыхӑнни, ирӗклӗх патне талпӑнни тата хамӑрӑн тымарсене упрани пӗрлештерет.
Мурал Граждан урамӗнче 83-мӗш ҫурт ҫинче пулӗ.
Чӑваш Енре Сосновски пултӑран ашкӑрать. Темиҫе ҫул каялла ҫак культурӑна ҫак йӗркесен авторӗ Мускава автобуспа кайнӑ чух асӑрханӑччӗ. Владимир, Мускав облаҫӗсенче вӑл тем пек саркаланса ларатчӗ. Ҫак йӗркесен авторне ку курӑк уйрӑм ҫынсен ҫурчӗ умӗнче ашкӑрни, хуҫисем мӗншӗн ӑна ҫулманни тӗлӗнтернӗччӗ. Ҫул айкки пирки каласан, ӑна ҫул-йӗрҫӗсен тытса тӑмалли паллӑ ӗнтӗ.
Халӗ Чӑваш Енре те ку культура вӑй илсе пырать. «PRO Город» кӑларӑм пӗлтернӗ тӑрӑх, ку пултӑран Йӗпреҫ, Улатӑр, Шупашкар, Сӗнтӗрвӑрри районӗсенче вӑйлӑ ашкӑрать.
Сиенлӗ ҫумкурӑк мӗнпур экотытӑма пӗтерсе пырать, ҫынсем ӑна ӑнсӑртран тытсан пиҫсе каяҫҫӗ.
Чӑваш Енре пурӑнакансем сиенлӗ пултӑран пахчасемпе дачӑсене те куҫасран хӑраҫҫӗ иккен.
Шупашкар хулинче пӗр водитель пассажирсем билет ыйтнӑран тарӑхнипе вӗсемпе вӑрҫма тапранса кайнӑ. Патӑрмах хулари 47-мӗш маршрутра пулса иртнӗ. Пассажирсем йӗрке хуралҫисене чӗнсе илнӗ. Ку истори мӗнпе вӗҫленни хальлӗхе паллӑ мар.
Водитель арҫын-пассажирпа тытӑҫса ҫапӑҫмах тапранса кайни видеокамерӑна лекнӗ. Ҫакна хӗрарӑм-пассажир ӳкернӗ. Водитель пассажирсен сумкине салонтан урапа тапса кӑларса перет. Унтан вӑл видео ӳкерекен хӗрарӑма та урама кӑнтаммӑн тӗксе кӑларса ярать. Ку самантра хӗрарӑм кӑшкӑрса ярать.
Пӑтӑрмаха лекнисем арӑмӗпе упӑшки пулнӑ. Шар курнӑ арҫын операци хыҫҫӑн пулнӑ иккен.
Ку хыпара вуланисем пассажирсене майлӑ пулни курӑнать. Вӗсен комментарийӗсем тӑрӑх хакласан, маршрут водителӗсем билет паманни, хӑйсене вара питӗ кӑнтам тытни пирки палӑрать.
+20.7 °C