Шупашкарта 25 хунав пилеш лартнӑ. Кун пирки Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн пресс-служби парламент сайтӗнче хыпарланӑ.
Чӑваш Енӗн Патшалӑх Канашӗн депутачӗ Юрий Зорин экологи шӑматкунлӑхне хутшӑннӑ. Пӗччен мар-ха. Ачасемпе пӗрле. Депутатпа пӗрле йывӑҫ лартма хулари 57-мӗш шкулта вӗренекен арҫын ачасемпе хӗрачасем тухнӑ. Вӗсем автовокзал патӗнчен пуҫласа таможня патне ҫити ҫул хӗррипе пилеш лартса тухнӑ.
«Ачасем хавхаланса ӗҫленине пӑхма кӑмӑллӑ пулчӗ. Ҫулсем иртсен вӗсем: «Ку йывӑҫа эпӗ лартнӑ», — тесе аса илӗҫ», — тенӗ пӗрлехи ӗҫшӗн хавхаланса парламентари.
Чӑн та, ҫутҫанталӑка юратасси, ӑна перекетлесси ҫавӑн пек пӗчӗк ӗҫрен пуҫланать. Кашни пӗрер хунав лартсан та мӗн чухлӗ йывӑҫ пулмалла.
Шупашкарта пӗр машина икӗ ачана чутах таптаса кайман. Пӑтӑрмах Коммуналлӑ слобода урамӗнче пулса иртнӗ. Ҫав самант тепӗр водителӗн авторегистраторӗ ҫине лекнӗ.
«Аутлендер» автомобиль 12-мӗш шкул патӗнче светофорӑн симӗс ҫутипе каҫакан икӗ ача ҫине чутах пырса кӗмен. Кроссовер светофорӑн хӗрлӗ ҫутине пӑхӑнмасӑр малалла вӗҫтернӗ. Темле майпа вӑл тормоза пусса ӗлкӗрнӗ — машина ачасем ҫине пырса кӗрсе каяйман.
Видеорегистратор «Mitsubishi Outlander» автомобиль ҫул хӗресленнӗ вырӑнта светофорӑн хӗрле ҫутине пӑхмасӑрах каҫса кайма тӑни курӑнать. Ҫав вӑхӑтра ачасем светофорӑн симӗҫ ҫутипе ним пулман пек ҫул урлӑ каҫнӑ.
Ку ачасем кипкепе ҫуралнӑ тесси ҫеҫ юлать. Ахальлӗн чипер ҫӗртех шар курма пулать.
Шупашкар хулинчи васкавлӑ медпулӑшу тухтӑрӗсем арҫыннӑн пурнӑҫне ҫӑлнӑ: вӗсем унӑн чарӑнса ларнӑ чӗрине ӗҫлеттерсе янӑ.
Тухтӑрсене ирхине «пуҫа суранлатнӑ» тесе шӑнкӑравласа чӗннӗ. Анчах фельдшерсем вырӑна ҫитнӗ те урӑх ӳкерчӗк курнӑ: пациент тӑнне ҫухатнӑ, сывлама пӑрахнӑ, чӗри тапман. Тухтӑрсем пӗр тӑхтамасӑр экстреннӑй пулӑшу патне шӑнкӑравланӑ.
Ирхи 5 сехет тӗлнелле вырӑна реанимаци бригади килнӗ. Ҫав йышра Елена Федорова тухтӑр, Юлия Артемьева медсестра тата Сергей Кураков медбрат пулнӑ. Вӗсем часрах реанимаци тума пуҫланӑ. Телее, темиҫе минутран пациентӑн чӗри тапма пуҫланӑ. Стационара кайнӑ чухне, ҫул ҫинче, вӑл хӑй тӗллӗн сывлама тытӑннӑ. Артери юн пусӑмӗ те йӗркеленнӗ.
Пациента пульницӑна хӑвӑрт илсе ҫитерекенни — Александр Кузнецов.
Шупашкар хулинче ачапа ҫыхӑннӑ тепӗр пӑтӑрмах пулнӑ. 5 ҫулти арҫын ача самокатпа ярӑнса кӑнтӑр-анӑҫ районӗнчен Президент бульварне пӗчченех ҫитнӗ.
Самокатне йӑтса вӑл ҫул урлӑ каҫма тӑнӑ. Ҫак ачана курсан пӗр водитель чарӑннӑ. Хайхи арҫын унпа калаҫма хӑтланнӑ, анчах лешӗ хӑйӗн пирки нимӗн те калайман. Вӑл полицейскисене чӗннӗ. Вырӑна ҫул ҫитмен ачасемпе ӗҫлекен комисси ӗҫченӗсем ҫитнӗ. Вӗсем ҫийӗнчех ача кӑнтӑр-анӑҫ районӗнче пурӑнакан нумай ачаллӑ ҫемьерен пулнине палӑртнӑ.
Амӑшӗ каланӑ тӑрӑх, вӑл ывӑлӗ ҫухалнине сиснӗ, анчах сехӗрленсе ӳкмен, ӑна хӑй тӗллӗн шырама пуҫланӑ. Хӗрарӑм тӗлӗшпе административлӑ протокол ҫырнӑ.
Аса илтерер: нумаях пулмасть 4 ҫулти арҫын ача амашӗ лавккана кӗрсен самокатпа Чапаев скверӗнчен «Ача-пӑча тӗнчи» чарӑнӑва ҫитнӗ.
Шупашкар хулинчи полицейскисем ҫухалса кайнӑ 4 ҫулти ачана тупнӑ.
Ӗҫ-пуҫ ҫапларах пулса иртнӗ. Амӑшӗ самокатпа ярӑнакан 4 ҫулти ывӑлне Чапаев скверӗ ҫывӑхӗнче хӑварса лавккана кӗнӗ. Унтан тухнӑ та – ача ҫук. Ӑна хӑй тӗллӗн шыраса тупма хӑтланнӑ – усси пулман.
Телее, хӗрарӑм ҫывӑхра Патшалӑх автоинспекцийӗн инспекторӗсем тӑнине асӑрханӑ та вӗсенчен пулӑшу ыйтнӑ. Полицейскисем нарядсене кун пирки пӗлтернӗ. Кӗҫех арҫын ачана «Ача-пӑча тӗнчи» общество транспорчӗн чарӑнӑвӗ патӗнче тупнӑ.
Ачан ашшӗ полицейскисене пулӑшнӑшӑн чунран тав тунӑ.
Ҫулталӑк пуҫланнӑранпа Чӑваш Республикинче Украинӑран вӗҫсе килнӗ 12 БПЛАна ҫапса антарнӑ. Ҫапла пӗлтереҫҫӗ Раҫҫей Хӳтӗлев министерстви тата регион влаҫӗсем.
Нарӑс уйӑхӗн 18-мӗшӗнче Хӳтӗлев министерстви пирӗн регионта 2 БПЛА ҫапса антарнине пӗлтернӗ. Ҫу уйӑхӗн 5-мӗшӗнче Шупашкар хулине нумай беспилотник тапӑннӑччӗ. Ун чухне миҫе ҫапса антарнине хыпарламан. Кун хыҫҫӑн утӑ уйӑхӗн 25-мӗшӗнче тата 29-мӗшӗнче БПЛАсене тӗп тунӑ. Авӑн уйӑхӗн 7-мӗшӗнче регион влаҫӗ 2 беспилотнике пенине хыпарланӑ. Авӑн уйӑхӗн 13-мӗшӗнче каллех БПЛАсене пенӗ – миҫине пӗлтермен. Юпа уйӑхӗн 2-мӗшӗнче регион влаҫӗ пирӗн патра 2 беспилотнике тӗп тунине хыпарланӑ.
Сӑмах май, ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен Чӑваш Енре «БАРС» отряд ӗҫлет. Вӗсем республикӑри пӗлтерӗшлӗ объектсемпе предприятисене беспилотниксенчен сыхлаҫҫӗ.
Шупашкарта Росгвардин Чӑвашри управленийӗн «Волжские берега» ҫар оркестрӗн музыканчӗсем хула ҫыннисем умӗнче концерт кӑтартнӑ. Вӗсем куракансене Пӗтӗм тӗнчери ваттисен кунӗ ячӗпе саламланӑ. Уяв концерчӗ «Салют» культура керменӗнче иртнӗ. Унта кирек кам та килме пултарнӑ.
Ку оркестр культура керменӗпе нумай ҫул ӗнтӗ тачӑ ҫыхӑну тытать. Вӗсем хӑнасене юратнӑ юрӑ-кӗвӗпе савӑнтарнӑ. Вячеслав Иванов аслӑ прапорщик ертсе пынипе музыкантсем уяв маршӗсене вылянӑ. Ҫавӑн пекех вӗсем совет вӑхӑтӗнчи киносенчи паллӑ юрӑсене шӑрантарнӑ.
Ҫар музыканчӗсемсӗр пуҫне сцена ҫине «Салют» культура керменӗн пултарулӑх ушкӑнӗсем те тухнӑ. Концертра пурнӑҫ, юрату, тӑван ен тата ҫывӑх ҫынсем ҫинчен юратнӑ юрӑсем янӑранӑ. Артистсем хӑнасене юрӑ-кӗвӗпе лайӑх кӑмӑл кӑна мар, чи кирлине – чӑн-чӑн уяв туйӑмне парнеленӗ.
Куракансем артистсене нумайччен алӑ ҫупса ӑсатнӑ, уяв кӑмӑлне парнеленӗшӗн тав тунӑ.
«Ҫар ҫыннисем юрласа-выляни яланах чунри кӑмӑла ҫӗклет. Ҫар оркестрӗ пире малашне те нумай хутчен хӑйӗн пултарулӑхӗпе савӑнтарӗ тесе питӗ шанатпӑр», – тесе пӗлтернӗ хӑйсен шухӑшне концерта куракансем.
Шупашкар хулинче Афанасьев урамӗнчи общество транспорчӗн чарӑнӑвӗ ҫине пырса кӗнӗ 18 ҫулти каччӑна суд тӑвӗҫ.
Аса илтерер: ку авари утӑ уйӑхӗн 17-мӗшӗнче каҫхи 10 сехет тӗлӗнче пулнӑ. Каччӑ «Рено Логан» рулӗ умӗнче пынӑ чухне машинӑна итлеттереймен – тротуар ҫине тухса кайса ҫул-йӗр паллине йӑтса антарнӑ, унтан пысӑк хӑвартлӑхпа «Афанасьев урамӗ» чарӑну ҫине пырса кӗнӗ.
Ҫав вӑхӑтра чарӑнура икӗ ҫын пулнӑ. Хӗрарӑм вилмеллех аманнӑ. Арҫынна вара, йывӑр суранланнӑскере, пульницӑна илсе кайнӑ.
Прокуратура пӗлтернӗ тӑрӑх, водитель айӑпне йышӑннӑ, ывӑннипе руль умӗнче ҫывӑрса кайнине пӗлтернӗ. Каччӑ водитель правине инкекчен пӗр уйӑх маларах кӑна илнӗ.
Каччӑна 5 ҫул таран ирӗксӗр хӑварма пултараҫҫӗ.
Чӑваш Енре Букварь-ҫулкӑтартмӑшӑн хӑтлавӗ иртнӗ.
Кӗнекене Чӑваш Енрен тухнӑ ҫынсен историйӗсене – вӗсен шухӑшӗсемпе ӗҫӗсем, ҫитӗнӗвӗсем республика кӑна мар, пӗтӗм ҫӗршыв аталанӑвне витӗм кӳнӗ. Кӑларӑма хатӗрленекенсем – кунтан мар. Вӗсем кӗнекене анлӑ сарӑлнӑ форматпа, алфавит йӗркипе, йӗркелеме йышӑннӑ. Унта историри йывӑр темӑсем интереслӗ калавсене ҫаврӑннӑ.
Чи малтанах кӗнекепе шкул учителӗсене, аслӑ шкул преподавателӗсене, методистсене, культура ӗҫченӗсене паллаштарнӑ.
Хӑйне евӗр букваре «КомПАС» проект пулӑшнипе кун ҫути кӑтартма май килнӗ. Авторсенчен пӗри Александр Поляков кӑларӑма хатӗрлес шухӑш темиҫе ҫул каялла Чӑваш Республикине служба командировкине килсен ҫуралнине, республика пирки материалсене чылай маларах пухма пуҫланине пӗлтернӗ. Анчах материалсем ҫӳлӗк ҫинче 7 ҫул выртнӑ. Тепре Чӑваш Ене килсен шухӑшне пурнӑҫа кӗртнӗ.
Шупашкар хулинчи пӗр хваттерте пулса иртнӗ ку. Ватӑ хӗрарӑм хӑй пурӑнакан хваттерте ӳкнӗ те хӑй тӗллӗн тӑма пултарайман. Алӑка уҫма та тӑрайман, телефон патне пырайман. Мӗн тумалла? Ватӑскер пушмак тӑхӑнма пулӑшакан хатӗре илнӗ те унпа урайне шаккама пуҫланӑ.
Аялти хутра пурӑнакан кӳршӗсем ҫак сасӑсене илтсе тӳрех 112 номерпе шӑнкӑравласа ҫӑлавҫӑсене чӗннӗ. Специалистсем хӑвӑрт ҫитнӗ, алӑка уҫнӑ та шала кӗрсе хӗрарӑма тӑма пулӑшнӑ.
Кинемей тухтӑрсене чӗнме килӗшмен. Кӗҫех ун патне тӑванӗсем килнӗ, ӑна лӑплантарса тимлӗхпе ҫупӑрланӑ.
+6.3 °C