Паян – Пӗлӳ кунӗ, ачасем каллех парта хушшине ларчӗҫ. Чӑваш Енре кӑҫал 275 пине яхӑн ача шкула каять. Вӗсенчен 11,4 пинӗшӗ – пӗрремӗш классем.
Паллах, 1-мӗш класа каякансем ытларах — Шупашкар хулинчен. Сӑмахран, 64-мӗш шкулта 500 яхӑн ача пӗрремӗш класа кайнӑ.
Кӑҫал шкул паркӗ вӗр ҫӗнӗ 40 автобуспа пуянланнӑ. Халӗ пӗтӗмпе – 400 автобус. Вӗсем кунсерен 13,5 пин ачана шкула илсе ҫӳрӗҫ.
Пуҫламӑш класра ӑс пухакан 55 пин ача тӳлевсӗр апатланӗ. Кун валли федераци хыснинчен 780 ытла миллион тенкӗ уйӑрнӑ. Тепӗр 200 миллион тенкӗ сусӑрсене, ятарлӑ ҫар операцине хутшӑнакансен ачисене тата нумай ачаллӑ ҫемьери шӑпӑрлансене тӳлевсӗр апатланма уйӑрнӑ.
Ҫурла уйӑхӗнче Шупашкар хулинчи Республикӑри клиника пульницине вӗри шывпа пиҫсе кайнӑ ачана илсе килнӗ. Унӑн кӗлеткин 45 проценчӗ сиенленнӗ. Чылай чухне кун пек самантра пациентсен шалти органӗсемпе кӑлтӑксем сиксе тухаҫҫӗ.
Чи малтан тухтӑрсем терапи тунӑ, антибиотиксемпе сипленӗ, сурансене ҫыхнӑ, ытти процедурӑна пурнӑҫланӑ. Ҫав вӑхӑтрах пӗчӗк пациента хирургсемпе педиатрсем тӗрӗслесе тӑнӑ. Темиҫе эрнерен сывлӑхӗ операци тумалӑх йӗркеленнӗ.
Ҫапла тухтӑрсем операци вӑхӑтӗнче кӗлеткин ытти пайӗнчен ӳте илсе сиенленни вырӑнне сыпнӑ. Процедура ӑнӑҫлӑ иртнӗ.
Палӑртса хӑвармалла: Республикӑри ача-пӑча клиника пульницинчи пиҫсе кайнине сиплекен уйрӑм Чӑваш Енре пӗртен-пӗрре шутланать. Ҫулсерен унта 350 ытла пациент сипленет, 150 ытларахӑшӗ – ачасем.
Тӳрех палӑртар: акӑлчан чӗлхинчен кӗнӗ ку сӑмах вӗренӳпе ҫыхӑннӑ. Тата тӗрӗсрех каласан, ку вӑл хӑйне евӗр, уйрӑлса тӑракан тенине пӗлтерет.
Паян Шупашкарта хайхи-майхи Сингулярити уҫӑлнӑ ҫӗре тӳре-шара пырса ҫитнӗ. Республика Элтеперӗ Олег Николаев тата Раҫҫейӗн Патшалӑх Думин депутачӗ Алла Салаева ӑшӑ сӑмах хавхаланса каланӑ.
Сингулярити текен япала Шупашкарти ачасемпе ҫамрӑксен пултарулӑх ҫуртӗнче уҫӑлнӑ. Ун пирки МАХри «Хыпар - Вести Чувашии» каналта «ҫӗнӗ ӑрӑвӑн вӗрентӳ центрӗ» тесе пӗлтернӗ. Сингулярити текен вӗрену центрӗ унччен пӗрре, 2023 ҫулта, уҫӑлнӑ иккен. Вӑл та Шупашкарта вырнаҫнӑ.
Роза Власова хаҫатҫӑ пӗлтернӗ тӑрӑх, Олег Николаев Элтепер «асӑннӑ центр ҫамрӑксене илӗртекен, туртакан центр пулса тӑрасса», ӳсекен ӑрӑва хальхи йышши ҫӗнӗ профессие суйласа илме пулӑшасса шаннине палӑртса хӑварнӑ.
Паянтан Шупашкарта ҫӗнӗ, 28-мӗш маршрут, ҫӳреме пуҫлассине Чӑваш халӑх сайчӗ хыпарланӑччӗ-ха. Чӑн та, ҫӳреме пуҫланӑ. Ҫӗнӗ маршрут Алькеш поселокне «Благовещенский» микрорайонпа ҫыхӑнтарнӑ.
«Ҫыхӑнура» форумра пӗлтернӗ тӑрӑх, республикӑн Транспорт министерстви асӑннӑ маршрутпа хальхи вӑхӑтри ҫӗнӗ автоубуссем ҫӳреме пуҫлӗҫ тесе шантарнӑ иккен. Анчах ҫула «Iveco Daily» микроавтоубссем тухнӑ. Унччен вӗсем Шупашкарпа Ҫӗнӗ Шупашкара ҫыхӑнтаракан 101-мӗш маршрутпа хутланӑ. Ҫула кӑлариччен кӑвак тӗслӗ транспорта шурӑ тӗспе сӑрланӑ.
28-мӗш маршрут схеми ҫапларах: Ярославль урамӗ — Дзержинский урамӗ — Карл Маркс урамӗ — Ленин проспекчӗ; Гагарин урамӗ — Калинин урамӗ — Мир проспекчӗ; Эгер бульварӗ — Розы Люксембург урамӗ.
Ыран – аван уйӑхӗн 1-мӗшӗ, Пӗлӳ кунӗ. Ҫак кун «Чечек вырӑнне – ачасем» акци иртет. Кӑҫалхипе ӑна 10-мӗш хут йӗркелеҫҫӗ: класс 30 чечек ҫыххи вырӑнне класс ертӳҫине пӗрре парнелет, перекетленӗ укҫана йывӑр чирлӗ ачасене сиплемешкӗн Аня Чижова ячӗллӗ фонда парать. Кӑҫал фонд ку акцире 1,5 миллион тенкӗ пухма палӑртнӑ.
Шупашкар хулинчи 59-мӗш шкулта ку акци ырӑ йӑла пулса тӑнӑ. Унти педагогсем, ачасем тата ашшӗ-амӑшӗ Пӗлӳ кунне ку акцисӗр курмаҫҫӗ те. Авӑн уйӑхӗн 1-мӗшӗнче вӗрентекенсем «Ырӑлӑх урокӗсем» ирттереҫҫӗ. Фонд вара кашни класа фирмӑллӑ атрибутика парать: открытка, наклейка, хӑмпӑсем е чечек ҫыххи ҫыхмалли хӑюсем. Фонд тулли отчет туса кашни класа электронлӑ почтӑна ярса парать.
Палӑртма кӑмӑллӑ: акцие хутшӑнакансем ҫулран ҫул ӳсеҫҫӗ.
Шупашкар хулинчи «Благовещенский» микрорайонта пурӑнакансем маршрут уҫма ыйтнӑ, ЧР Транспорт министерствине ҫырупа тухнӑ. Ведомство вӗсене илтнӗ. Хурав та хатӗр: авӑн уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен хулара ҫӗнӗ маршрут уҫӑлӗ.
Вӑл – 28-мӗш маршрута ҫӳрекен автобус. Вӑл микрорайона хулан тӗп пайӗпе ҫыхӑнтарӗ. Автобус ҫак маршрутпа ҫӳрӗ: Илле Тукташ урамӗ – Ярославль урамӗ – Дзержинский урамӗ – Карл Маркс урамӗ – Ленин проспекчӗ – Гагарин урамӗ – Калинин урамӗ – Мир проспекчӗ – Эгер бульварӗ – Ф.Н.Орлов урамӗ – Айзман урамӗ – Роза Люксембург урамӗ. Ҫула хальхи йышши хӑтлӑ автобуссем тухӗҫ.
Чӑваш Республикине Калмӑк Республикинчи «Тюльпан» юрӑпа ташӑ ансамблӗ килӗ. Илемлӗх ертӳҫи тата директорӗ — Калмӑк Республикин искусствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Савр Катаев.
Ансамбль авӑн уйӑхӗн 18-мӗшӗнче Чӑваш патшалӑх филармонийӗн сцени ҫине тухса куракансене савӑнтарӗ. Унта, Чӑваш патшалӑх академи юрӑпа ташӑ ансамблӗн сцени ҫинче, Раҫҫейри Халӑхсен пӗрлӗхӗн ҫулталӑкне тата Чӑваш Енри халӑхсен туслӑхӗн ҫулталӑкне халалланӑ мероприятисем малалла пыраҫҫӗ.
Программа питӗ пуян. Коллектив пирӗн пата «ылтӑн фондӗнчи» чи лайӑх юрӑсемпе ташӑсене илсе килет. Хӑнасем вӗсем урлӑ калмӑк халӑхӗпе ҫывӑхрах паллаштарӗҫ. «Ылтӑн фондри» ташӑсен йышӗнче — «Чичрдг», «Зайсангсен ташши» тата «Товшур» ташӑсем.
Самолетпа вӗҫнӗ чухне пассажирсенчен пӗрине, арҫынна, тӑрук япӑх пулса кайнӑ. Вӑл йывӑррӑн сывлама тытӑннӑ, артери юн пусӑмӗ хӑпарса кайнӑ, сивӗ тар тапса тухнӑ, чӗри кӑлтӑклӑ ӗҫлеме пуҫланӑ.
Самолет экипажӗ пассажирсенчен кам тухтӑр пулнине ыйтнӑ. Шупашкар хулинчи тухтӑр, «Куҫ микрохирургийӗ» МНТКн тӗп директорӗ Дмитрий Арсютов пулӑшма васканӑ. Вӑл ун чухне шӑпах командировкӑран таврӑннӑ.
Арҫын сахӑр диабечӗпе тата гипертонипе аптӑрать иккен. Ҫитменнине, самӑртарах хӑй.
Дмитрий Арсютов пассажирӑн юн пусӑмне тӗрӗслесе тӑнӑ, самолет анса ларичченех ун ҫумӗнче пулнӑ. Арҫын йывӑр самантра пӗччен юлман.
Чӑваш Енре пурӑнакан 43 ҫулти арҫын 150 килограмм тайнӑ. Хӑй 170 сантиметр ҫӳллӗш. Вӑл самӑрлӑхпа чылай ҫул кӗрешнӗ.
Арҫын чылай вӑхӑт сывлӑхне тимлемен, апатлану йӗркине пӑхӑнман, сахал хускалнӑ. «Пурӑна киле сывлӑх хавшанине туйма тытӑнтӑм, хам тӗллӗн начарланма хӑтлантӑм: рациона улӑштартӑм, диетологсенчен пулӑшу ыйтрӑм. Анчах пӗр хушӑ тытӑнса тӑнӑ хыҫҫӑн каллех ҫапла ҫиме тытӑнаттӑм. Нумайран та 10 килограмм чакма пултараттӑм, вӑл вара уйӑхран каялла таврӑнатчӗ», — каласа кӑтартнӑ арҫын.
Шупашкар хулинчи Васкавлӑ медпулӑшу пульницин тухтӑрӗсем операци туса хырӑмлӑхне пӗчӗклетме йышӑну тунӑ. Кӑтарту нумай кӗттермен – виҫӗ уйӑхран тараса 105 килограмм кӑтартнӑ. Ҫапла арҫын 45 килограмм чакнӑ.
Тухтӑрсем пациента малалла сӑнаса тӑраҫҫӗ.
Ӗнер, ҫурла уйӑхӗн 30-мӗшӗнче, Шупашкар хулинче Максим Горький проспектӗнче 8 ҫулти хӗрача люка кӗрсе ӳкнӗ.
Ку Максим Горький проспектӗнчи 28-мӗш ҫурт патӗнче пулнӑ. Самант видео ҫине лекнӗ: виҫӗ хӗрача утса пыраҫҫӗ, пӗри люк урлӑ ӑнӑҫлах сиксе каҫать, иккӗмӗшӗ вара ун ҫине пуссан аялалла кӗрсе ӳкет.
Ҫумӑр шывӗ анакан канализаци люкӗ самай тарӑн. Хӗрачана тухтӑрсем медпулӑшу панӑ. Хула администрацийӗ прокуратурӑна пӗлтернӗ тӑрӑх, темиҫе кун маларах специалистсем люка тӗрӗсленӗ, ӑна хупнӑ-мӗн.
Ведомство тӗрӗслев ирттерсе инкек сӑлтавне палӑртӗ. Йӗркене пӑснӑ тӗслӗхе тупса палӑртсан айӑплисене явап тыттарӗҫ.
+12.3 °C