
Шупашкар хулинчи Трактор музейне эсир халь ҫине кайса курнӑ-и? Унта чӑн-чӑн гигант вырӑн тупнӑ.
Ҫӗнӗ экспонат – совет тапхӑрӗнче ПКТ-2 йывӑр путепрокладчик. Унччен ҫак 20 тонна таякан машина РФ Инкеклӗ лару-тӑру министерствин Чӑваш Енри тӗп управленийӗнче ӗҫленӗ. Халӗ ав тивӗҫлӗ канӑва кайнӑ та Трактор музейӗнче вырӑн тупнӑ.
Музей ӗҫченӗсем каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, ПКТ-2 трактора МАЗ-538 грузовике тӗпе хурса тунӑ. Унӑн тивӗҫӗ – ҫул ҫук ҫӗрте ҫул тӑвасси: вӑрманта, шурлӑхра… Машинӑн икӗ кабина, ҫавна май вӑл каялла та, малалла та пӗр пек хӑвӑртлӑхпа кайма пултарать. Вӑл нумайран та сехетре 45 ҫухрӑм хӑвӑртлӑхпа ҫӳрет. Йывӑр ҫулсем ҫинче ҫӳрес енӗпе вара вӑл гусеницӑллӑ трактортан пӗрре те кая мар. Пӗр сӑмахпа, совет тапхӑрӗнчи инженерин чӑн-чӑн хӑвачӗ!

Ӗнер, ҫурла уйӑхӗн 4-мӗшӗнче, Шупашкар хулинче «Мега Молл» суту-илӳ центрӗнче пушар пулнӑ. Юрать, пысӑках мар.
Пушар 13 сехет тӗлӗнче пулнӑ. Суту-илӳ центрӗнче виҫҫӗмӗш хутра мачча ҫинчи светильник ҫунма тытӑннӑ. Телее, ҫулӑма сарӑлма паман, унта ӗҫлекен ҫын ӑна хӑй тӗллӗнех сӳнтерме пултарнӑ.
Инкеклӗ лару-тӑру министерствин Чӑваш Енри Тӗп управленийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, юлашки талӑкра республикӑра тӑватӑ пушар пулнӑ.

Кивелмен, япӑхман, ҫӗрмен, тутӑхман, япӑхсӑра тухман япала ҫук ҫав ӗнтӗ. Шупашкарта, ав, паян ҫутӑ юпи тӳнсе кайнӑ. Килсене ҫутӑ парса тӑма туса лартни мар-ха.
Шупашкар хулинчи Сӗнтӗрварри шосси ҫинче троллейбуссем чарӑнса ларнӑ. Унта троллейбуссем ҫӳреме карнӑ ҫутӑ пӑралукне тытса тӑракан юпа тӳнсе кайнӑ. Асӑннӑ транспорт электричествӑсӑр ҫуреймест те ирӗксӗрех чарӑнса ларма тивнӗ.
Пӑтӑрмах пирки МАХри «Первый чувашский» каналта пӗлтернӗ. Кӗске хыпарта юсав ӗҫне пуҫаннипе пуҫӑнманни пирки нимӗн те каламан. Ахӑртнех, ятарлӑ службӑсем вырӑна пырса ҫитнех пулӗ ӗнтӗ. Хальччен, тен, юпана тӑратса та лартнӑ пулӗ е ун вырӑнне урӑххине, тен, вырнаҫтарнӑ-тӑр. Троллейбус халӑха турттаракан транспорт та ӗҫе вӑраха ямаҫҫӗ пулӗ.

Шупашкарта пурӑнакан 25 ҫулти каччӑ Саранск тӑрӑх ӳсӗр пуҫпа ҫӳренӗ. «Порше Кайен» автомобиле вырӑнти ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекторӗсем хулари Володарский урамӗнче тытса чарнӑ. Ҫамрӑк водитель эрех ӗҫнипе ӗҫменнине тӗрӗсленме килӗшмен.
Ун тӗлӗшпе пакунлисем РФ Пуҫиле кодексӗн 264.1 статйин 1-мӗш пайӗпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Пӑтӑрмах кӑҫалхи ака уйӑхӗн 2-мӗшӗнче пулса иртнӗ. Машини хӑйӗн пулман, каччӑ Саранскри пӗр фирмӑн автомобильне чӗртсе тухса ҫӗрлехи хулапа вӗҫтерсе пынӑ.
Сӑмах май каласан, ку каччӑна пакунлисем унччен те тытса чарнӑ иккен, ун чухне те вӑл хӑй эрех ӗҫнипе ӗҫменнине тӗрӗсленме килӗшмен.
Суд хальхинче ӑна 240 пин тенкӗ штраф хурса пама тата 2,5 ҫул умне ларма чарма йышӑннӑ.

Шупашкарта наци культурисен «Хула пикникӗ» фестивалӗ иртӗ. Ӑна Чӑваш Енӗн тӗп хулин кунне халалланӑ. Мероприяти ҫурла уйӑхӗн 9-мӗшӗнче Лакрей вӑрманӗнче пулӗ. Вӑл 12-рен пуҫласа 18 сехетчен иртӗ.
«Хыпар» издательство ҫурчӗн халӑх тетелӗнчи пабликӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, уявра пирӗн республикӑра пурӑнакан тӗрлӗ халӑхӑн культурипе ҫывӑхрах паллашма май килӗ. Тӗрлӗ халӑхӑн наци апатне астивсе пӑхма, халӑх ӑстисен ӗҫӗсемпе паллашма, ӑсталӑх лаҫҫисене хутшӑнма, наци вӑййисенче тата спорт ӑмӑртӑвӗсенче тупӑшма май килӗ.
Унсӑр пуҫне тӗрлӗ халӑхӑн юрри-ташшипе киленме май туса пырӗҫ.
Уяв, тепӗр хутчен аса илтерер, Лакрей вӑрманӗнче ҫурла уйӑхӗн 9-мӗшӗнче пулӗ. Ку вӑл — вырсарни кун. Кӑмӑл пулсан ҫитсе курма май пур.

Кӑҫал та Шупашкарта Сӑра фестивалӗ кӗрлесе иртсе кайрӗ. Хальхинче унта 52 пин ҫын ҫитсе курнӑ. Ҫапла пӗлтерет ЧР Ял хуҫалӑх министерстви.
Аса илтеретпӗр: мероприяти утӑ уйӑхӗн 25-мӗшӗнче пуҫланнӑ та ҫурла уйӑхӗн 2-мӗшӗнче вӗҫленнӗ. Фестивале кӑҫал 63 экспонент хутшӑннӑ: ҫав шутра 28-шӗ – сӑра вӗретекен компанисем, 35-шӗ общество апатланӑвӗн организацийӗсем.
Фестивале савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура уҫнӑ ҫӗре ЧР премьер-министрӗ Сергей Артамонов хутшӑннӑ. Вӑл ун чухне ҫапла палӑртнӑ: пӗрремӗш ҫул фестивале 18 пин хӑна пухӑннӑ, икӗ ҫултан – 45 пин ҫын, кайран – 50 пин. Пӗлтӗр вара 55 пин ҫын ҫитсе курнӑ. Кӑҫал фестиваль пиллӗкмӗш хут иртнӗ – пӗчӗк юбилей темелле. Хальхинче пӗлтӗрхинчен сахалрах ҫын килнӗ: 52 пин ҫын.

Лавккара ҫӗнӗ кроссовкӑна тӑхӑнса пӑхнӑ та киввине, хӑраххине, курупкана хурса хӑварнӑ. Ҫапла вӑл лавкаран пӗр уринче – ҫӗнӗ, тепринче кивӗ кроссовкӑпа тухса кайнӑ.
Кун пекки Шупашкарта Калинин урамӗнчи суту-илӳ центрӗнче пулса иртнӗ. Сутуҫӑсем курупкара ҫӗнӗ кроссовкӑпа юнашар кивви выртнине асӑрхасан видеокамера пӑхнӑ, ҫакна арҫын хӑтланнине, вӑл ҫӗнӗскере киввипе улӑштарнине пӗлнӗ, кун пирки йӗрке хуралне хыпарланӑ. Оперативниксем ҫав арҫынна часах шыраса тупнӑ.
44 ҫулти арҫын ҫапла майпа ҫулталӑк каялла туяннӑ ҫак фирма кроссовккинех, пӗрне, ҫӗнетме шухӑшланӑ иккен. Анчах куншӑн явап тытма тивӗ. Ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Арҫын тӑкака саплаштарма шантарнӑ: 8 пин тенкӗ тӳлемелле.

Ырантан, ҫурла уйӑхӗн 5-мӗшӗнчен, Раҫҫейӗн чукун ҫулӗ «Легендарлӑ Хӗрлӗ» ретропуйӑса ҫула кӑларӗ.
Вӑл «Шупашкар-Канаш» маршрутпа ҫӳрӗ. Ретропоезд рейса ҫурла уйӑхӗн 5 тата 6-мӗшӗсенче, 8-10-мӗшӗсенче, 12-16-мӗшӗсенче ҫула тухӗ. Шупашкартан вӑл 8 сехет те 20 минутра хускалса кайӗ те Канаша 11 сехет те 15 минута ҫитӗ. Каялла килме вара унтан 14 сехет те 30 минутра тухӗ, Шупашкара 16 сехет те 15 минутра ҫаврӑнса килӗ.
Ретропуйӑс Л сериллӗ пӑравусран тата хальхи вӑхӑтри хӑтлӑ вакунсенчен тӑрать. Вӗсене революци умӗнчи стильпе капӑрлатнӑ, шалта вара интерьерӑн авалхи япалисемпе хитрелетнӗ.
Ҫул ҫинче экскурси тата театрализациленӗ программа пулӗ. Ҫулҫӳрев вӑхӑтӗнче пассажирсене ӗмӗрӗн пӗрремӗш чӗрӗк ӗмӗрӗнчи лару-тӑрӑва, Граждан вӑрҫи, революци тата революци хыҫҫӑнхи вӑхӑта аса илтерӗҫ, Василий Чапаевпа паллаштарӗҫ.

Ҫурла уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен Шупашкар хулинче ҫӗнӗ маршрут уҫӑлнӑ – 23-мӗш автобус ҫула тухнӑ. Вӑл «Груша» микрорайона Энергетиксен поселокӗпе ҫыхӑнтарать.
Аса илтерер: вӑл маршрут ҫине тухни пирки утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗнче влаҫ органӗсем пӗлтернӗччӗ. Анчах хыпар чӑнлӑхпа килмен. Ун чухне ЧР Транспорт министерстви перевозчика палӑртма аукцион ирттерессине хыпарланӑччӗ, маршрут хӑҫан уҫӑлассине пӗлтерменччӗ. Халӗ ав 23-мӗш автобус ҫӳрме пуҫланӑ.
Тепӗр хутчен каласа хӑварар: 23-мӗш автобус Шупашкарти «Груша» микрорайона Энергетиксен поселокӗпе ҫыхӑнарӗ. Унӑн маршручӗ ҫапла: Богдан Хмельницкий урамӗ — Айхи проспекчӗ — Дементьев урамӗ — Богдан Хмельницкий урамӗ — Суворов урамӗ — Коммуналллӑ слобода урамӗ — Граждан урамӗ — Зоя Космодемьянская урамӗ — Никольский проспекчӗ —Мускав проспекчӗ — Воробьев композиторсен урамӗ — Карл Маркс урамӗ — Дзержинский урамӗ — Ярославль урамӗ — Сергий Радонежский урамӗ —Калинин урамӗ — Текстильщиксен урамӗ — Энергетиксен урамӗ.

Ҫурла уйӑхӗн 2-мӗшӗнче Хӗрлӗ Чутай округӗнчи Мишеркасси ялӗнче лавкка ҫунма тытӑннӑ. Ҫулӑм морозильнике сиенлетнӗ.
Ҫак кунах Шупашкар округӗнчи Мешерпуҫ ялӗнче трансформатор электроподстанцийӗнче пушар пулнӑ. Лаптӑкӗ пысӑках мар – 1 тӑваткал метр кӑна. Ӑна хӑвӑртах сӳнтернӗ.
Иртнӗ талӑкра Шупашкар хулинче те пушар пулнӑ. Хула хӗрринчи «Волга» (чӑв. «Атӑл») сад юлташлӑхӗнче мунча тивсе илнӗ, кунсӑр пуҫне Граждан урамӗнчи 86-мӗш ҫуртри подъездра ҫулӑм тухнӑ.
Инкеклӗ лару-тӑру минстерствин Чӑваш Енри Тӗп управленийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, юлашки талӑкра республикӑра пилӗк пушар пулнӑ.
