Республикӑра
![]() Чӑваш Ен Арбитраж сучӗ «СУ-56» предприятин тавӑҫне пӑхса тухса пӗр пайне тивӗҫтерме йышӑннӑ. Асӑннӑ организаци «Сычуань-Чувашия агропромышленность суту-илӳ компанийӗ» тулли мар яваплӑ общество тӗлӗшпе тавӑҫ шӑрҫаланӑ. Элӗк районӗнчи предприяти тавӑҫра 5,3 миллион тенкӗ шыраса илес кӑмӑллине палӑртнӑ. Суд 1 миллион та 566 пин тенке неустойка евӗр шыраса пама килӗшнӗ. Асӑннӑ организаци Пӑрачкав районӗнчи йывӑҫ-тӗмлӗ ҫӗрсене тасатса пулӑшнӑ. Ҫак ӗҫе вӑл подрядчик евӗр пурнӑҫланӑ. Маларах вӑл «Сычуань-Чувашия» предприятирен 25 миллион тенкӗ шыраса илме пултарнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Ӳнер
![]() Чӑваш тӗррин музейӗнче «Терентий Дверенинӑн чӑваш тӗнчи» курав уҫӑлнӑ. Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Ҫичӗпӳрт ялӗнче 1919 ҫулхи пуш уйӑхӗн 18-мӗшӗнче ҫуралнӑ ҫав маттур пуканесем ӑсталама 80 ҫул урлӑ каҫсан пуҫланӑ. Унӑн килӗнчи музейра 100 ытла пукане упранать. Терентий Парамоновичӑн чӑвашла тумлантарнӑ пуканисем чӗрӗ сӑнлӑ тейӗн. Кашнинче темӗнле асамлӑх пытарӑннӑ. Кашни халь-халь тем калассӑн туйӑнать. Шухӑшлӑ та ӗҫлӗ ҫав пуканесем, тарӑн шухӑшлӑ та мал ӗмӗтлӗ. Вӗсем кӗрӗк арки йӑваласа ларма пачах та хӑнӑхман. Икӗ алла пӗр ӗҫ тенӗн ялан тем тумалла вӗсен. Хирте тар тӑкман чух ал ӗҫӗпе те пулин аппаланаҫҫӗ. Сӑмах май, 2009 ҫулта Терентий Дверенин ҫинчен «Чувашский мир Терентия Дверенина» альбом пичетленнӗ. Ӑна курав уҫнӑ чух хӑтланӑ. Кӗнекене епле хатӗрлени ҫинчен Чӑваш кӗнеке издательствин тӗп редакторӗ Валерий Алексеев тата Геннадий Иванов-Орков искусствовед каласа кӑтартнӑ. Марина Карягина тележурналист «О чём молчат куклы деда Тероша?» фильма хатӗрленипе паллаштарнӑ. Терентий Дверенин 2020 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче пурнӑҫран уйрӑлса кайнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Культура
![]() Пуш уйӑхӗн 20-мӗшӗнче, шӑматкун, Шупашкарти Халӑхсен туслӑх ҫуртӗнче авалхи «Науруз» («Навруз») уява уявларӗҫ. Унта Чӑваш Енри тӗрлӗ наципе культура автономисен, пӗрлешӳсен, центрсен активисчӗсем, студентсем пуҫтарӑнчӗҫ. Наци тумӗсемпе юрӑсеме шӑрантарчӗҫ, ташларӗҫ. Наци апат-ҫимӗҫӗсене кӑтартрӗҫ. Узбексем хайсен паллӑ апачӗпе — пловпа — хӑналарӗҫ. Акт залӗнче уявла концерт иртрӗ. Халӑх хастарӗсене Чӑваш Ен Пуҫлӑхӗ Олег Николаев, РФ Патшалӑх Думин депутачӗ Леонид Черкесов, ЧР Культура министрӗ Светлана Каликова, Шупашкар пуҫлӑхӗ Олег Кортунов саламларӗҫ. |
Республикӑра
![]() cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Ҫӗнӗ Шупашкарта кӑҫал кун пек йӗкӗреш иккӗмӗш хут ҫеҫ ҫуралнӑ. Хула администрацийӗн пресс-служби пӗлтернӗ тӑрӑх, иккӗмӗш ҫемьере хӗрпе ывӑл кун ҫути курнӑ. Ачасене пуш уйӑхӗн 19-мӗшӗнче регистрациленӗ. Павелпа Екатерина Бочкинсен халӗ 5 ача. Аслисем Илья, Евгений тата Мария – аслисем. Халӗ вара Романпа Ольга ҫуралнӑ. Пепкесем кашнийӗ 3 килограмм ытла пулнӑ. ЗАГС ӗҫченӗсем Бабочкинсене телей, анӑҫу, ҫемьере ӑнлану суннӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Республикӑра
![]() ptzgovorit.ru сайтри сӑн Чӑваш Енре кӗрт йыттисем тӗлӗшпе васкавлӑ мерӑсем йышӑнасшӑн. Юлашки вӑхӑтра ку ыйту калаҫтарать. Ҫӗрпӳре килсӗр йытӑсем ӗрчесе кайнӑ ав, ҫынсен сехри хӑпнӑ. Вӗсем ҫынна тапӑнма пултараҫҫӗ. Пуш уйӑхӗн 19-мӗшӗнче тӳре-шара ку ыйтӑва сӳтсе явнӑ. ЧР Элтеперӗ Олег Николаев йытӑсене персе вӗлерме юраманнине аса илтернӗ. «Вӗсене тытмалла, вӑхӑтлӑх пункта вырнаҫтармалла, сиплемелле те кайран унччен вӗсем пурӑннӑ вырӑнах ямалла. Йӗрки ҫапла», - тенӗ вӑл. Ҫак тивӗҫсене муниципалитетсен пурнӑҫламалла. Анчах вӗсем ҫак ӗҫе туллин туса пыраймаҫҫӗ. Сӑлтавӗ тӗрлӗрен. Тӗслӗхрен, чӗрчунсене вӑхӑтлӑх тытмалли пунктсем ҫук. Ҫавна май республикӑра ҫавнашкал пунктсем хута яма палӑртнӑ. Йытӑсем ачасене тӑтӑшах тапӑннӑран Элтепер васкавлӑ мерӑсем шырама ыйтнӑ. Патшалӑх ветеринари службин ертӳҫине муниципалитетсемпе пӗрле ку ыйтӑва татса пама хушнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Сывлӑх
![]() bookmaker-ratings.ru сайтри сӑн Чӑваш Енре кӑшӑлвирусран кашни кунах ҫынсем вилеҫҫӗ. Шел те, сахал мар – кунне 5-6 ҫын. Юлашки талӑкра ав 7 ҫыннӑн пурнӑҫӗ татӑлнӑ. Ҫапла майпа ку таранччен вилнисен йышӗ 1146-а ҫитнӗ. Паянхи кун тӗлне 22342 ҫын кӑшӑлвируспа чирленӗ, вӗсенчен 20398-шӗ сывалнӑ. Юлашки талӑкра 42 ҫын инфекциленнине палӑртнӑ. 41 ҫын каварлӑ вирусран сывалнӑ. Хальхи вӑхӑтра стационарта е килте амбулатори мелӗпе 797 ҫын кӑшӑлвирусран сипленет. Аса илтерер: ҫак кунсенче Шупашкарти васкавлӑ медпулӑшу пульници кӑшӑлвируспа чирлисене йышӑнма пӑрахнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Харпӑр шухӑш
Чӑваш чӗлхи
Юхма Мишши хатӗрленӗ «Ылтӑн ҫӳпҫе» кӗнекери статьясемпе малалла паллаштаратпӑр (ку ӗҫе тахҫантанпах тӑвайманччӗ-ха...). Аса илтеретпӗр, кӗнекен иккӗмӗш ячӗ — «Чӑваш сӑмахӗсен вӑрттӑнлӑхӗ». Ӑна 1993 ҫулта кӑларнӑ («Вучах» библиотекинче). Ҫӗршыв тетпӗр эпир хамӑр ҫуралса ӳснӗ кӗтесе, тавралӑха, ҫаран-улӑха, ката-вӑрмана, ҫӗре-шыва юратса. Анчах ку вӑл хальтерех пулнӑ сӑмах, хӑйне евӗрлӗ ӑнлантару. Авал чӑвашсем ку пӗлтерӗше эл (эль) сӑмахпа ӑнлантарнӑ. Эл — ҫӗр-шыв, тӑван кӗтес, ҫуралнӑ тавралӑх. Чӑваш ҫӗршывӗ — чӑваш элӗ. Пирӗн аслаттейсем, авалхи пӑлхарсем, патшине элтепер (элтапӑр) тенӗ, ку ӗнтӗ эл (ҫӗр-шыв) тытса тӑракан тенине пӗлтернӗ пуль. Ӗлӗк чухне эл темиҫе пая пайланнӑ, пайӗсене ил (иль) тенӗ. Ил — область, вулӑс, тӑрӑх, удел. Илхан — удел ханӗ е йӑх ханӗ. Ханпа пӗр варти ҫын — кавхан е кӑвхан. Ку сӑмах хальхи пӑлхар чӗлхинче ҫак пӗлтерӗшпех упранса юлнӑ, ӑна кӑвапа сӑмахпа ҫыхӑнтараҫҫӗ, пӗр кӑвапаран тени ӗнтӗ апла вӑл. Чӑвашра илхан сӑмах каярахпа ят пулса юлнӑ. Эл, ил — чылай тӳрк чӗлхисенче халӗ те хӑйсен пӗлтерӗшӗпех пурӑнаҫҫӗ. |
Хулара
![]() Видеокамера скринӗ Ӗнер Шупашкарта 43 ҫулти хӗрарӑм полицие пырса пулӑшу ыйтнӑ. Вӑл лавккара енчӗк манса хӑварнӑ. Унта вара 100 пин тенкӗ пулнӑ. Хайхискер каялла таврӑннӑ – енчӗк ҫук. Видеокамерӑна 50 ҫулти пек курӑнакан тули кӗлеткеллӗ, ҫӳллӗ хӗрарӑм лекнӗ. Вӑл сӗтел ҫинче выртакан енчӗке курнӑ, ӑна уҫса пӑхнӑ. Кӑштах унталла-кунталла пӑхса тӑнӑ хыҫҫӑн ӑна йӑтса лавккаран тухнӑ. Ҫав хӗрарама пӗр талӑк шыраҫҫӗ. Полици ҫынсенчен пулӑшу ыйтать. Кам та пулин ӑна палласа илнӗ тӗк 63-00-02 е 02 номерпе шӑнкӑравлама ыйтаҫҫӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Сывлӑх
![]() cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Шупашкарти васкавлӑ медпулӑшу пульници текех кӑшӑлвируспа чирлисене йышӑнмӗ. Ҫакна пуш уйӑхӗн 15-мӗшӗнчех йышӑннӑ. Халӗ унта 60 пациент кӑшӑлвирусран сипленет. Кун хыҫҫӑн пульница алӑкӗ кӑшӑлвируспа чирлисемшӗн хупӑнӗ. Аса илтерер: пульницӑра чирлисем валли 275 койка пулнӑ. Халӗ специалистсем урӑх ыйту пирки шутлаҫҫӗ: тӗп корпуса унчченхи режимпа ӗҫлеме тавӑрмалла-и? Йӑлтах ҫитес эрнере мӗн чухлӗ чирлисем пулнинчен килӗ. Халӗ республикӑра 10 ковид-госпиталь ӗҫлет. Вӗсенче пӗтӗмпе 1195 койка пур. Сипленекенсем вара 1 пинрен сахалрах. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Культура
![]() Екатерина Маркитанован «Контактра» страницинчи тата Ҫамрӑксен театрӗн сайтӗнчи сӑнӳкечӗксемпе усӑ курса Таисия Ташней хатӗрленӗ коллаж Ҫак кунсенче Чӑваш Енри икӗ артист хисеплӗ ята тивӗҫнӗ. Музыка ӳнерне пысӑк тӳпе хывнӑшӑн тата нумай ҫул тӑрӑшса ӗҫленӗшӗн Чӑваш академи симфони капеллин оркестр артистне Екатерина Маркитановӑна «Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ» хисеплӗ ят пама йышӑннӑ. Екатерина Петровна «Контактра» халӑх ушкӑнӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, Шупашкарта ҫуралнӑ, Новосибирскри Глинка ячӗллӗ патшалӑх консерваторийӗнчен 2010 ҫулта вӗренсе тухнӑ. «Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ» ята Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗн артисчӗ Леонид Яргейкин та тивӗҫнӗ. Унӑн театр ӳнерӗнчи тӑрӑшӑвне тата вӑл нумай ҫул тухӑҫлӑ ӗҫленине шута илнӗ. Леонид Алексеевич Етӗрне районӗнчи Урпаш ялӗнче 1982 ҫулта ҫуралнӑ. 2005 ҫулта Чӑваш патшалӑх культурӑпа ӳнер институтӗнчен вӗренсе тухнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
Шупашкарта ҫывӑх вӑхӑтра (04.04.2025 15:00) пӗлӗтлӗ ҫанталӑк, атмосфера пусӑмӗ 738 - 740 мм, 13 - 15 градус ӑшӑ пулӗ, ҫил 7-9 м/ҫ хӑвӑртлӑхпа кӑнтӑр енчен вӗрӗ.
| Васильев Иван Васильевич, ятарлӑ вӗреннӗ пӗрремӗш чӑваш юрӑҫи ҫуралнӑ. | ||
| Аттил Алексей Васильевич, чӑваш сӑвӑҫи ҫуралнӑ. | ||
| Пӑртта Александр Иванович, чӑваш сӑвӑҫи, драматургӗ ҫуралнӑ. | ||
![]() | Пулӑм хуш... |