Тӑвай тӑрӑхӗнчи Элпуҫ ялӗнчи Агафия Алексеева 100 ҫул тултарнӑ.
Кинемее ҫав кунпа саламлама вырӑнти тӳре-шара пырса ҫитнӗ. Вӗсем Раҫҫей Президенчӗн Владимир Путинӑн салам открыткине те илсе пынӑ, парнепе савӑнтарнӑ.
Укахви 16 ҫулта амӑшӗсӗр тӑрса юлнӑ. Колхозра ӗҫленӗ, окоп чавма тухса кайнӑ. Унтан кайӑк-кӗшӗк фабрикинче, типографире тӑрӑшнӑ, колхоз садӗнче бригадирта тимленӗ, ҫӑкӑр пӗҫерекен те пулнӑ.
Агафия Ильиничнӑн икӗ ача, 5 мӑнук, мӑнукӗсен сакӑр ача.
Йӗпреҫ округӗнчи Вениамин Филипповичпа Клавдия Павловна пӗрле 60 ҫул килӗштерсе пурӑнаҫҫӗ. Вӗсем ӗмӗр тӑршшӗпех тӑван ялӗнче, Туҫара, ӗҫленӗ.
Клавдия Павловна Канаш тӑрӑхӗнче ӳснӗ, Туҫари шкула математика предметне вӗрентме килнӗ. Каҫсерене ҫамрӑксем вӑййа тухнӑ ун чухне. Икӗ ҫамрӑк ҫавӑнта паллашнӑ та.
Ильинсем виҫӗ ача ҫуратса ӳстернӗ, халӗ пилӗк мӑнукпа, икӗ кӗҫӗн мӑнукпа савӑнса пурӑнаҫҫӗ.
Паян, ака уйӑхӗн 6-мӗшӗнче, Шупашкарта пурӑнакан Галина Кустова 100 ҫул тултарнӑ.
Вал Чулхула облаҫӗнчи Бор хулинче ҫуралнӑ. Вӑл ача чухнех йывӑр ӗҫе кӳленнӗ. Ҫичӗ класс вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑн вӑл вырӑнти хулари предприятисенчен пӗринче лакировщицӑра ӗҫлеме тытӑннӑ. Кӑштахран ҫар заводӗнче снарядсемпе бомбӑсем кӑларнӑ ҫӗрте тимленӗ.
Шупашкара куҫса килнӗ хыҫҫӑн «Электроприбор» заводра ӗҫленӗ. Мӑшӑрӗпе вӑл виҫӗ ача ура ҫине тӑратнӑ. Паян хӗрӗн, Альбина Николаевнӑн, ҫемйипе пурӑнать.
Етӗрне округӗн хаҫачӗ «Ӗҫ ялавӗ» 95 ҫул тултарнӑ. Ҫак кунсенче калем ӑстисем юбилея савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура паллӑ тунӑ.
Пӗрремӗш номер 1930 ҫулта «Колхоз спутникӗ» ятпа тухнӑ. Ку таранччен унӑн ячӗ темиҫе те улшӑннӑ.
Паянхи кун «Ӗҫ ялавӗ» чӑвашла тата вырӑсла тухса тӑрать. Пӗтӗмпе – 3386 экземпляр. Вӗсенчен 2220-шӗ – вырӑсла, 1166-шӗ – чӑвашла.
Красноармейски тӑрӑхӗнчи Крентейкассинче ҫуралса ӳснӗ Сира Спиридонова 100 ҫул тултарнӑ. Юбилея кинемей пульницӑра кӗтсе илнӗ. Вӑл Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче окоп чавнӑ, колхозра ӗҫленӗ. Ҫӗрлесерен вара фронтри салтаксем валли нуски ҫыхнӑ. Вӑрҫӑ хыҫҫӑн Сира офицера качча тухнӑ.
Унӑн ӗҫ стажӗ – 50 ҫула яхӑн. Вӑл ҫулне кура мар правур, пурнӑҫа юратать. Кинемей пӗчченех пурӑнать.
Паян, пуш уйӑхӗн 29-мӗшӗнче, Георгий Орлов чӑваш писателӗ поэчӗ, куҫаруҫи ҫуралнӑранпа 100 ҫул ҫитнӗ. Вӑл Шупашкар районӗнчи Толиккасси ялӗнче ҫуралнӑ. 2007 ҫулхи авӑн уйӑхӗн 19-мӗшӗнче пурнӑҫран уйрӑлса кайнӑ.
Хӑйӗн нумай сӑввипе поэмине вӑл фронтри пурнӑҫа халалланӑ. Тӑван тӑрӑхри ҫу ҫанталӑк пирки сахал мар сонет, калав тата повесть ҫырнӑ. Вӑл Р. Бернс, С. Есенин, М. Танк, С. Щипачев тата ыттисен ӗҫӗсене чӑвашла куҫарнӑ.
Георгий Орловӑн кӗнекисен шутӗнче: «Вутри юрату», «Кӑрлач-раштав», «Кил ҫути», «Манӑн юрату», «Тривим йысна калавӗсем», «Ҫуралнӑ кил», «Ирхи йӗрсем», «Вуттӑвӑллӑ ҫулсем», «Вутри юрату».
Георгий Орлов пирки тӗплӗнрех РУВИКИ-н чӑваш уйрӑменче вуласа пӗлме пулать.
Патӑрьел округӗнче пурӑнакан Хайрикемель Салихова 100 ҫул тултарнӑ.
Унӑн ҫамрӑклӑхӗ Тӑван ҫӗршывшӑн Аслӑ вӑрҫи тӗлне лекнӗ. Ҫав ҫулсенче вӑл окоп чавнӑ, ҫулсем тӑвас ҫӗрте ӗҫленӗ, Ҫӗнтерӗве ҫывхартма пулӑшнӑ. Вӑрҫӑ хыҫҫӑн та колхозра ӗҫленӗ.
Хайрикемель Фасхетдиновна Фагим Сагдтдиновичпа ҫемье ҫавӑрса ача-пӑча ӳстернӗ.
Халӗ кинемей 8 мӑнукпа, 13 кӗҫӗн мӑнукпа савӑнса пурӑнать.
Шупашкарта пурӑнакан Мария Столярова паян 105 ҫул тултарнӑ. Мария Михайловна 1920 ҫулта Муркаш районӗнчи Нискасси ялӗнче ҫуралнӑ. Ачаранах вӗренме ӑнтӑлнӑскер Горькинчи (халӗ — Чулхула) педагогика институтне вӗренме кӗнӗ. 1940 ҫулта вӑл Етӗрне районӗнчи Янӑм шкулӗнче ӗҫлеме тытӑннӑ. Вӑрҫӑ ҫулӗсенче шкул ачисемпе пӗрле вырӑнти колхозра нумай тӑрӑшнӑ.
1948-1970 ҫулсенче вӑл маларах асӑннӑ районти Урпаш шкулӗнче ачасене нимӗҫ чӗлхи вӗрентнӗ. 1970-1972 ҫулсенче Шупашкарти 6-мӗш вӑтам шкулта ӗҫленӗ.
Мария Михайловнӑн ача-пӑча пулман, анчах чун юратӑвне вӑл хӑй вӗрентнӗ ачасене панӑ. Паян ӑна тӑванӗн хӗрӗ Нина Петровна пӑхать.
Вӑрмар округӗнче пурӑнакан Мария Николаевна Михайловна ҫак кунсенче 100 ҫул тултарнӑ. Ӑна саламлама ЧР Элтеперӗ Олег Николаев ҫитнӗ.
Мария Николаевна хӗрӗпе пурӑнать. Пурнаҫӗ ҫӑмӑл килмен унӑн. Пӗчӗклех вӑл тӑлӑха юлнӑ, ача чухнех колхозра ӗҫлеме пуҫланӑ. Анчах йывӑрлӑхсем те унӑн чунне хытарман, вӑл паянхи кун та пурнӑҫпа киленме, шӳтлеме пӗлет.
Мария Николаевна хӑнасене тарават кӗтсе илнӗ. Малтанах вӑл хӑйӗн патне Элтепер килнине ӗненмен те.
Чӑваш академи драма тетарӗнче Леонид Родионов ҫуралнӑранпа 110 ҫул, Алексей Ургалкин ҫуралнӑранпа 115 ҫул ҫитнине халалланӑ каҫ иртӗ. Мероприяти пуш уйӑхӗ 21-мӗшӗнче пулӗ.
Леонид Родионов — РСФСР искусствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, Алексей Ургалкин — СССР халӑх артисчӗ.
Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче калашле, вӗсем иккӗшӗ те — асӑннӑ театрӑн легендисем.
Леонид Родионов 1915 ҫулхи пуш уйӑхӗн 8-мӗшӗнче Самар облаҫӗнче ҫуралнӑ. Шупашкарти музыкӑпа театр училищинче, Мускаври театр ӳнерӗн институтӗнче вӗреннӗ. 1940 ҫултанпа Чӑваш академи драма театрӗнче ӗҫлеме тытӑннӑ. 1941-1947 ҫулсенче труппӑн илемлӗх ертӳҫи пулнӑ, 1968-1979 ҫулсенче — тӗп режиссер. Театрта вӑл 1987 ҫулччен тӑрӑшнӑ. 100 ытла спектакль лартнӑ, 20 ытла драма хайлавӗ ҫырнӑ.
Алексей Ургалкин 1910 ҫулхи пуш уйӑхӗн 17-мӗшӗнче Чӗмпӗр облаҫӗнче ҫуралнӑ. 1932 ҫулта Магнитогорскри ӗҫлекен ҫамрӑксен театрӗнче вӗреннӗ, кайран унта актер пулнӑ.
1938-1940 ҫулсенче Чӑваш патшалах театр училищинче режиссёр ассистентӗнче тӑрӑшнӑ. 1943-1947 ҫулсенче Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн Театр студийӗ ҫумӗнче преподаватель пулса ӗҫленӗ.
-11.7 °C