Шупашкар хулинче пурӑнакан 43 ҫулти арҫын ултавҫӑ капкӑнне пӗлтӗрхи утӑ уйӑхӗн 26-мӗшӗнче ҫакланнӑ. Тӗнче тетелӗнчи халӑх ушкӑнӗсенчен пӗринче вӑл машинӑн саппас пайӗсене сутакан пӗлтерӗве асӑрханӑ. «Сутуҫӑпа» ҫыхӑннӑ хыҫҫӑн Шупашкар арҫынни ӑна 12 пин тенкӗ укҫа куҫарса панӑ, анчах тавара ӑна никам сутман.
Ултавҫӑ Ханты-Мансийск хулинче пурӑнакан 32 ҫулти арҫын пулнӑ. Ӑна тытса чарма пирӗн тӑрӑхри йӗрке хуралҫисем командировкӑна тухса кайнӑ. Ултавҫа унччен Челябинскри, Магнитогорскри тата Новосибирскри ҫынсене улталанӑ. Халӗ ӑна ирӗкрен хӑтарнӑ.
Шупашкар районӗнчи 49 ҫулти хӗрарам пӗлтӗр чӳк уйӑхӗнче тӗнче тетелӗнче Таро картпа пӑхни пирки пӗлтерӳ курнӑ. Лешӗ онлайн мелпе ӗҫленӗ.
Хайхи юмӑҫ тӗнче тетелӗнче ҫырӑнса Шупашкар хӗрарӑмӗнчен пӗрмай укҫа куҫарма ыйтнӑ. Пӑснине сирме-мӗн. Лешӗ 900 яхӑн пин тенкӗ куҫарса панӑ.
Кӑрлач уйӑхӗнче хайхи юмӑҫ тӑрук ҫухалнӑ. Хӗрарӑм полицие кайса пулӑшу ыйтнӑ.
Йӗрке хуралҫисем ҫакна Сочире пурӑнакан 42-ри хӗрарӑм тунине палӑртнӑ. Ӑна тытса чарнӑ, пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Вӑл айӑпне йышӑннӑ, тӑкака саплаштарма шантарнӑ. Палӑртмалла: хӗрарӑм унччен судпа айӑпланман.
Шупашкарта пурӑнакан 22 ҫулти каччӑ вӑхӑта ирттермелли майра шыраса ултавҫӑсен аллине лекнӗ. Вӗсене вӑл 150 пин тенкӗ куҫарса панӑ.
Каччӑ полицие каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, вӑл тӗнче тетелӗнче "вӑхӑт ирттермелли майра" номерне тупса шӑнкӑравланӑ. Малтан ӑна укҫан пӗр пайне тӳлесе хума ыйтнӑ. Унтан страховкӑшӑн куҫарма каланӑ. Тӗрлӗ сӑлтав тупса унран 150 пин тенкӗ сӑптӑрнӑ. Кун хыҫҫӑн тин вӑл ултавҫӑсен аллине лекнине ӑнланнӑ.
Кун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан арҫын ултавҫӑсен серепине ҫакланнӑ. Унӑн полицирен пулӑшу ыйтма тивнӗ.
Акӑ мӗнле пулса иртнӗ: 45 ҫулти арҫын патне палламан арҫын шӑнкӑравланӑ. Вӑл банк ӗҫченӗ имӗш. «Пирӗн банкра кредит заявки хӑварман-и эсир?» - тесе ыйтнӑ унран. Арҫыннӑн ят-шывне те тӗрӗс каланӑ. Лешӗ заявка хӑварманнине пӗлтернӗ. Хайхискер «юмах» ҫаптарма пуҫланӑ: эппин, унӑн ячӗпе такам заявка хӑварнӑ, укҫа-тенке «хӑрушсӑр счет» ҫине куҫарма сӗннӗ. Палламан ҫын Ҫӗнӗ Шупашкар арҫыннине полицие, банка каймалла марри пирки асӑрхаттарнӑ. Ӑна банкра ӗҫлекен ҫынсем улталама пултарнӑ имӗш.
Арҫын кредит картти ҫинчен 426 пин тенкӗ илсе палламан ҫын каланӑ счет ҫине куҫарнӑ. Каҫхине вӑл кун пирки пӗлӗшне каласа кӑтартнӑ. Ҫавӑн чухне тин вӑл ултавҫӑ аллине лекнине ӑнланнӑ.
Пӗрре Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан хӗрарӑм электронлӑ почтӑна кӗме хӑтланнӑ та парольне те, логинне те ҫырайман – тӗрӗс мар иккен. Кайран вӗсене ҫӗнӗрен тусан почтӑна кӗнӗ. Ун чухне тин вӑл такам тӗнче тетелӗнчи лавккаран, ют ҫӗршывра вырнаҫнӑскертен, ун ячӗпе япала туяннине, унӑн банк карттипе тӳленине ӑнланнӑ. Палламан ҫын телефон экранне хӳтӗлемелли кантӑк, арҫынсен кроссовкине туяннӑ. Пӗтӗмпе – 8 пин ытла тенкӗлӗх. Паллах, япаласем урӑх адреспа килнӗ. Хайхи ултавҫӑ электронлӑ почта хуҫине те парнепе савӑнтарас тенӗ – 100 тенкӗ ытла тӑракан эреш саккас панӑ, унӑн адресне кӑтартнӑ. Анчах ку япала хӗрарӑм патне ҫитмен.
Йӗрке хуралҫисем палӑртнӑ тӑрӑх, ку ӗҫе Краснодар крайӗнче пурӑнакан, ниҫта та ӗҫлемен 21 ҫулти каччӑ тума пултарнӑ. Ӑна тытса чарнӑ. Каччӑ айӑпне йышӑннӑ, тӑкакӑн пӗр пайне саплаштарнӑ. Ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Шупашкарта арҫын хваттер тара илнӗ те ӑна хӑйӗн ҫине ҫыртарма хӑтланнӑ. Ҫакна тӑваканӗ – Новосибирск облаҫӗнче пурӑнакан 53 ҫулти арҫын.
Хваттер ҫӗнӗ ҫуртра вырнаҫнӑ. Хуҫисем, арӑмӗпе упӑшки, пушӑн 9-мӗшӗнче полицие пынӑ. Вӗсем чутах хваттерсӗр тӑрса юлман. Хайхискерсем нарӑс вӗҫӗнче хваттерне тара панӑ, килӗшӳ алӑ пуснӑ. Икӗ эрнерен вӗсем патне куҫман пурлӑха регистрацилекен учрежденирен шӑнкӑравланӑ та ыйтнӑ: вӗсем урӑх ҫын ҫине доверенноҫ туса паман-и?
Арӑмӗпе упӑшки тӗлӗннӗ. Апла туман-ҫке-ха вӗсем. Часрах полицие пӗлтернӗ. Йӗрке хуралҫисем арҫынна тытса чарнӑ, ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Вӑл ытти регионта та ҫакнашкал ӗҫсем туман-и? Ҫакна та тӗрӗслӗҫ.
Хӗрарӑм ҫынсем патне шӑнкӑравланӑ та хӑйӗнпе банк ӗҫченӗ тесе паллаштарнӑ, ултавлӑ майпа вӗсенчен укҫа сӑптӑрнӑ. Унӑн серепине Чӑваш Енре пурӑнакан 8 ҫын лекнӗ.
Ҫак ӗҫе Ӗренпур облаҫӗнче пурӑнакан чикан майри тунӑ. Вӑл ҫынсенчен 124 пин тенкӗ сӑптӑрнӑ. Чӑваш Енре полицейскисем ӑна ҫулталӑк шыранӑ. Тинех тупнӑ.
Чӑннипе, ку ӗҫе ҫав чикан хӗрарӑмӗ тунине полицейскисем пӗлтӗрех палӑртнӑ. Анчах ниепле те тытайман, мӗншӗн тесен лешӗ регионтан региона куҫса ҫӳренӗ. Халӗ ӑна Чӗлепи облаҫӗнче тытса чарнӑ.
Чикан майри вӑрланӑ укҫан пӗр пайне ҫынсене тавӑрса панӑ. Ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Банк карттисемпе, телефонпа тата тӗнче тетелӗпе усӑ курса ҫынсене улталасси пӗлтӗр, 2020 ҫулпа танлаштарсан, 3,9 процент ӳснӗ. Ку ҫулталӑкра вӑрланӑ пурлӑхӑн 39,6 проценчӗпе танлашать.
Пӗлтӗр Шупашкар ҫыннисем ултавҫӑсене 310 миллион тенкӗ куҫарса панӑ. Ку, 2020 ҫулпа танлаштарсан, икӗ хута яхӑн нумайрах. 310 миллион тенкинчен 1,9 процентне ҫеҫ каялла тавӑрма май килнӗ.
Йӗрке хуралҫисем тимлӗ пулма ыйтаҫҫӗ. Банк карттин реквизичӗсене никама та пӗлтермелле мар.
Шупашкарта пурӑнакан 21 ҫулти хӗр ача-пӑча кӳми сутма тӑрсан укҫасӑр тӑрса юлнӑ. Ӑна Дон ҫинчи Ростов хулинчи арҫын улталанӑ.
Ҫав арҫынна тупса тытса чарнӑ. Вӑл 31 ҫулта.
Хӗр 2020 ҫулхи юпа уйӑхӗн 31-мӗшӗнче полицие кайса заявлени ҫырнӑ. Вӑл каланӑ тӑрӑх, тӳлевсӗр пӗлтерӳсен сайтӗнче ача-пӑча кӳми сутма хатӗрленнӗ. Кӗҫех тавара туянакан тупӑннӑ. Хайхискер укҫа тӳлеме тесе банк карттин реквизичӗсене ыйтнӑ. Хӗр пӗлтернӗ, кун хыҫҫӑнах счечӗ ҫинчи 5 пин тенки ҫухалнӑ.
Арҫын хӑйӗн айӑпне йышӑннӑ. Тӑкака та саплаштарнӑ. Ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Тӑватӑ ачине пӗчченех ӳстерекен амӑшӗ тӗнче тетелӗнче паллашнӑ савнине пула 2,7 миллион тенкӗ ҫухатнӑ. Тӗрӗсрех каласан, вӑл ӑна арҫынна куҫарса панӑ.
Пӗр районта пурӑнакан 45 ҫулти хӗрарӑм полицие каласа кӑтартнӑ тӑрӑх, пӗлтӗр ҫулла вӑл тӗнче тетелӗнче «ҫар тухтӑрӗпе» ҫырӑннӑ. Лешӗ пӗр патшалӑхра ҫар службинче тӑрать-мӗн.
Кӑштахран «савни» хӗрарӑма «хаклӑ груз» илме ыйтнӑ. Кайран вӑл ун патне хӑйех килӗ, нумай ача амӑшне те качча илӗ – ҫапла шантарнӑ «ҫар тухтӑрӗ». Арҫын тӑкака саплаштарассине ӗнентернӗ.
Хайхи хӗрарӑм тӗрлӗ счет ҫине 2,7 миллион тенкӗ куҫарнӑ. Кайран каллех укҫа куҫарма ыйтсан тин вӑл ултавҫӑ аллине ҫакланнине ӑнланнӑ. Кун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Шупашкарта ҫывӑх вӑхӑтра (04.04.2025 15:00) пӗлӗтлӗ ҫанталӑк, атмосфера пусӑмӗ 738 - 740 мм, 13 - 15 градус ӑшӑ пулӗ, ҫил 7-9 м/ҫ хӑвӑртлӑхпа кӑнтӑр енчен вӗрӗ.
| Васильев Иван Васильевич, ятарлӑ вӗреннӗ пӗрремӗш чӑваш юрӑҫи ҫуралнӑ. | ||
| Аттил Алексей Васильевич, чӑваш сӑвӑҫи ҫуралнӑ. | ||
| Пӑртта Александр Иванович, чӑваш сӑвӑҫи, драматургӗ ҫуралнӑ. | ||
![]() | Пулӑм хуш... |