Авӑн уйӑхӗн 30-мӗшӗнчен пуҫласа юпан 4-мӗшӗччен Шупашкар хулинче гастрольсем иртӗҫ. Брянск облаҫӗнчи чи ватӑ театр — Алексей Толстой ячӗллӗ Брянск драма театрӗ — пирӗн пата гастрольпе килӗ. Вырӑс драма театрӗн сцени ҫинче куракансем ултӑ спектакльпе паллашма пултарӗҫ: «Василий Тёркин», «Дорогая Елена Сергеевна», «Прощаясь не навсегда», «Любовь в стиле баROCКко», «Безумный день, или Женитьба Фигаро» тата «Отважный щенок Бенджамин».

Гастрольсене «Пысӑк гастрольсем» федераци программисемпе килӗшӳллӗн йӗркеленӗ. Патшалӑх вырӑс театрӗн директорӗ Дмитрий Капустин палӑртнӑ тӑрӑх, ҫакӑн пек ҫулҫӳревсем йӗркелеме патшалӑхран пысӑк финанс пулӑшӑвӗ кирлӗ. Унӑн сӑмахӗсем тӑрӑх, программа ытти регионсенче пурӑнакансене Вырӑс драма театрӗн пултарулӑхӗпе паллаштарма ҫеҫ мар, хӑйӗн сцени ҫинче ытти коллектива йышӑнма та май парать.

Чӑваш наци конгресӗн сӑнӳкерчӗкӗ

Чӑваш наци конгресӗн президиумӗн нумаях пулмасть иртнӗ ларӑвӗнче Аслӑ Пуху хӑҫан иртессине татса панӑ. Лару ӗҫне конгресс президенчӗ Валерий Клементьев ертсе пынӑ.

Конгресс халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, ЧНК ХII-мӗш Аслӑ Пухӑвне йӗркелессине сӳтсе явнӑ. Уставпа килӗшӳллӗн, малтан Мӑн Канаша (вӑл ҫулталӑка пӗрре иртет) пухӑнса унта Пуху кун йӗркине тата йӗркелӳ ыйтӑвӗсене сӳтсе явмалла, вӗсене ҫирӗплетмелле иккен. Президиум пайташӗсем делегатсен квоттине палӑртнӑ, Аслӑ Пухӑва хатӗрлекен йӗркелӳ комитетне суйланӑ.

Мӑн Канаш чӳк уйӑхӗн 13-мӗшӗнче пухӑнӗ, конгресӑн ХII-мӗш Аслӑ Пухӑвӗ чӳк уйӑхӗн 14-мӗшӗнче иртӗ. Унта пилӗк ҫул хушшинче тунӑ ӗҫсене сӳтсе явӗҫ, малашнехи ӗҫсене палӑртӗҫ, ҫӗнӗ президент, Мӑн Канаш, президиум суйлӗҫ.

cap.ru сайтри сӑн

Вырӑс патшалӑх драма театрӗнче «Кӗркуннехи тунсӑх» спектакль премьери иртнӗ. Ӑна Николай Некрасов пьеси тӑрӑх Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ ӳнер ӗҫченӗ Ашот Восканян лартнӑ.

Спектакльпе ҫавӑн пекех халӑх художникӗ Владимир Шведов, Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артистки тата хореограф Ирина Гаврилова, вокал репетиторӗ Александра Осташенкова ӗҫленӗ.

Сюжет тӗпӗнче — Ласуков помещик, ӑна кӗркуннехи каҫ вӗҫӗмсӗр пек туйӑнать. Тунсӑхран хӑтӑлма тӑрӑшса вӑл тарҫисем валли ухмахла ӗҫсем шухӑшласа кӑларать, вак-тӗвекшӗн чӑркӑшать, ҫапла майӗпен лӑпкӑ ҫуртра чӑн-чӑн хаос пуҫланать.

Тӗп роле Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Александр Смышляев вылять. Ласуков актершӑн питӗ пысӑк тӗрӗслев пулса тӑнӑ: спектакль тӑршшӗпех тенӗ пек вӑл сцена ҫинче, куракансен тимлӗхне тытса тӑрать.

Спектакль антрактсӑр иртет. Постановкӑна «Ҫемье» наци проекчӗн «Пушкин карттипе» курма пулать.

Авӑн уйӑхӗн 23-мӗшӗнче К. В. Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче «Паттӑр поэтӑн ячӗ вилӗмсӗр» литература уявӗ иртрӗ. Ӑна Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче фашистсен концлагерӗнчен ҫӑлӑнасшӑн пуҫ хунӑ Иван Викторович Викторов поэт ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнине халалларӗҫ.

Унта чӑваш халӑх поэчӗсем Юрий Сементерпе Раиса Сарпи, Чӑваш кӗнеке издательствин ача-пӑча литературин редакторӗ Ольга Федорова, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн ӑслӑлӑхҫи Геннадий Дегтярёв, писательсемпе поэтсем, Чӑваш наци телевиденийӗпе радиовӗн журналисчӗсем Валентина Беловӑпа Мальвина Петрова, Чӑваш наци конгресӗн чӑваш чӗлхипе литературине вӗрентекенсен пӗрлешӗвӗпе вӗренӳ комитечӗн пайташӗсем, И. Я. Яковлев ячӗллӗ ЧППУ студенчӗсемпе преподавателӗсем, Шупашкар хулин А. А. Архипов ячӗллӗ кадет шкулӗн вӗренекенӗсемпе вӗрентекенӗсем, Иван Викторов ентешӗсем — Ҫӗрпӳ округӗн Кӑнар ял тӑрӑхӗн культурӑпа библиотека ӗҫченӗсем, Шупашкар хулин поэзие юратаканӗсем пухӑнчӗҫ.

Уява Литература музейӗн ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Галина Еливанова ертсе пычӗ. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ учителӗ Геронтий Никифоров Иван Викторов ҫыравҫӑн вӑрҫӑри паттӑрлӑхне уҫса пачӗ, Мальвина Петрова И.

Малалла...

Елена Атаманова сӑнӳкерчӗкӗ

Ӗнер, авӑн уйӑхӗн 22-мӗшӗнче, Чӑваш наци радиовӗпе Светлана Асамат ертсе пыракан «Сас» кӑларӑма учительсем тата хаҫатҫӑ хутшӑннӑ.

«Хыпар» издательство ҫуртӗнче ӗҫлекен Елена Атаманова пӗлтернӗ. Кӑларӑма Шупашкарти 18-мӗш лицейри Алевтина Такина, Любовь Севрикова тата 9-мӗш шкулти Ирина Корнеева вӗрентекенсем хутшӑннса «Хыпар» издательство ҫурчӗн ача-пӑча кӑларӑмӗсене шкулта епле сарни, ачасене вӗсемпе мӗнле туслаштарни, «Тетте» журналпа интереслӗ те хаваслӑ уроксем ирттерме май пурри пирки каласа кӑтартрӗҫ.

«Ҫак ӑшӑ кӑларӑм хӑни пулса республикӑри пӗртен-пӗр ача-пӑча журналне хитре те илемлӗ реклама турӗҫ. Питӗ пысӑк Тав! Пирӗн сасса чӑнах илтрӗҫ паян тав, Светлана Васильевнӑна!», – тесе ҫырнӑ хаҫатҫӑ,

Альбина Юрату страницинчен илнӗ сӑнӳкерчӗк

Ӗнер, авӑн уйӑхӗн 22-мӗшӗнче, Чӑваш Енри ачасем паллӑ чӑваш ҫыравҫипе тӗл пулнӑ.

«В краю 100 тысяч песен» (чӑв. 100 пин юрӑ тӗнчинче) тура ҫырӑннӑ ачасем авӑн уйӑхӗн 21-22-мӗшӗсенче «Ясна» этнокомплексра пулнӑ. Вӗсем Юхма Мишши чӑваш халӑх писателӗ патӗнче пулнӑ. Чӑваш Енри писательсен союзӗнчи тӗлпулура ачасем Юхма Мишшин музейӗпе паллашнӑ, унӑн кӗнекисене туяннӑ.

Альбина Юрату сӑвӑҫ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, ачасем шурсухала нумай ыйту панӑ. Вӗсем ҫыравҫӑн пултарулӑхӗпе те, кунҫулӗпе те кӑсӑкланса паллашнӑ. Юхма Мишши 350 ытла кӗнеке пичетлесе кӑларнӑ, 100 ытла юрӑ валли сӑвӑ ҫырнӑ.

Калем ӑстипе тӗл пулни ачасен асӗнче чылайлӑха юласса шанать Альбина Юрату.

Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнчи сӑнӳкерчӗк

Юпа уйӑхӗн 2-мӗшӗнче Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнче Юлия Силэм ҫыравҫӑн юбилейне халалланӑ каҫ иртӗ. Мероприяти «Чӑваш кӗнеки» центрта 15 сехетре пуҫланӗ.

Юлия Силэм — чӑвашсен хальхи вӑхӑтри паллӑ проза ӑсти. РФ писателсен союзӗн членӗ (1992), Чӑваш Енӗн культура тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ (1998), Санкт-Петербургри Петровски ӑслӑлӑхпа ӳнер академийӗн чӑн пайташӗ (2001), Патӑрьел районӗн хисеплӗ ҫынни.

Юлия Силэм 1951 ҫулхи юпан 2-мӗшӗнче Патӑрьел районӗнчи Ҫӗнӗ Ахпӳрт ялӗнче ҫуралнӑ. Кунтах вӑтам шкул пӗтернӗ. Унтан Чӑваш патшалӑх университетӗнчи филологи факультетӗнчен вӗренсе тухнӑ.

Вунӑ ҫулта чухнех литературӑпа интересленме пуҫланӑ, нумай вуланӑ, статьясемпе очерксем, кӗске калавсем ҫырнӑ, вӗсене хаҫатра пичетленӗ.

«Контактри» сӑн

Чӑваш Енри ӳкерҫӗ Санкт-Петербургра мӑн асламӑшӗнчен юлнӑ еткерӗн куравне уҫнӑ.

Сӑмах — Полина Маркова пирки, вӑл Поли Марко ятпа паллӑ. Пӗррехинче вӑл мӑн асламӑшӗн авалхи тӗррине курнӑ — ун ҫинче ҫынсем пулнӑ, пуҫӗсем ҫинче – чечексем. Ҫапла унӑн ӗҫӗсенче «чечек ҫыннисем» пулса кайнӑ: ҫунат евӗр пысӑк алӑ-ураллӑ сӑнарсем. Халӗ вӗсене Петербургра «Чечек ҫыннисем: тупра» куравра курма пулать.

Ӳкерҫӗн мӑн асламӑшӗ Федосия Васильева ятлӑ пулнӑ, вӑл 1886 ҫулта Аслӑ Мами ялӗнче ҫуралнӑ. Шӑпах унӑн пуянлӑхӗ — сӗтел ҫиттисем, алшӑллисем, тумтирсем, пуҫа тӑхӑнмалли тӗрӗллӗ хатӗрсем — хӗре илӗртнӗ.

Чылай вӑхӑт Полина хӑйӗн йӑх тымарӗсене вӑрттӑнлӑхра упранӑ. Унӑн аслашшӗ пӗр вӑхӑт вӗсене тӑван чӗлхепе культурӑна вӗренме чарнӑ. «Эпӗ никама та чӑваш пулнине калама тӑрӑшман. Халӗ ҫакна аса илме те намӑс», —тет автор.

Анчах вӑл этнографи музейне лексен, хӑйӗн халӑхӗ культуринче мӗн чухлӗ илем упраннине курсан йӑлтах улшӑннӑ. Ҫавӑнтанпа вӑл чӑваш культурине ҫул хывнӑ.

Курав юпа уйӑхӗн 4-мӗшӗччен «Пушкинская, 10» арт-уҫлӑхра ӗҫлет. Кӗрсе курма тӳлевсӗр.

Малалла...

Чӑваш академи драма театрӗн сӑнӳкерчӗкӗ

К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче Кӗр сӑри уявӗ иртӗ.

Культура учрежденийӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче пӗлтернӗ тӑрӑх, уяв чӳк уйӑхӗн 14-мӗшӗнче 17 сехетре пуҫланӗ. Мероприятие Чӑваш Ен Культура министерствин ҫамрӑксен канашӗпе пӗрле йӗркелеҫҫӗ иккен.

Чӑваш культурине халалланӑ каҫа ирттерме Элтияр Александров пулӑшассине пӗлтернӗ.

Режиссёрӗ – чӑваш халӑх артисчӗ Наталия Сергеева.

«Йӑла-йӗрке ҫинчен лекцисем, хӑйне евӗрлӗ театр арт-объекчӗсем, чӑваш юррисем тата ташшисем пулӗҫ», – тесе пӗлтернӗ Чӑваш академи драма театрӗ халӑх тетелӗнчи хӑйӗн пабликӗнче.

Сӑмах май каласан, республикӑри культура ҫурчӗсенче те чӑваш йӑла-йӗркипе ҫыхӑннӑ мероприятисене ирттереҫҫӗ.

Хусан хулинче «Раҫҫейри халӑхсен костюмӗсем» фестиваль иртнӗ. Унта 31 регионтан 430 ытла ҫын хутшӑннӑ.

Чӑваш Ен чысне Ҫӗнӗ Шупашкар хулинчи Ирина Вирясова хӳтеленӗ. Вӑл ал ӗҫ ӑсти тата Чӑваш Енри ал ӑстисен гильдийӗн пайташӗ.

Ирина Сабировна фестивальте хӑйӗн проекчӗпе «Наци тумӗллӗ пукане» номинацире паллаштарнӑ. Вӑл «Чӑваш тӑрӑхӗнчи (Чӗмпӗр кӗпӗрни пулнӑ) вырӑс халӑхӗн костюмне тӑхӑннӑ пуканесем» коллеци хатӗрленӗ.

Эксперт канашӗ унӑн ӗҫне пысӑка хурса хакланӑ. Коллекци ҫирӗп суйлав витӗр тухса фестиваль вӑхӑтӗнче Хусанти хӑйне евӗр ӑсталӑх центрӗн экспозицине илем кӳнӗ.

Ирина Сабировна фестиваль уншӑн питӗ усӑллӑ пулнине, пысӑк опыт пухма май панине палӑртнӑ.