|
Культура
![]() Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗ ҫумӗнче театр историне тата наци театрӗн ӳнерӗн аталанӑвне халалланӑ хальхи йышши музей йӗркелеҫҫӗ. Кун пирки ЧР Элтеперӗ Олег Николаев пӗлтернӗ. Ӑна «Театрӑн ҫӗнӗ музейӗ» федераци проекчӗпе килӗшӳллӗн пурнӑҫлаҫҫӗ. Унта хӑйне евӗр архив материалӗсем, афишӑсем, сӑнӳкерчӗксем, декорацисен тата костюмсен эскизӗсем, сайра тӗл пулакан документсем, ҫавӑн пекех театр фондӗнчи тата Бахрушин музейӗнчи экспонатсем пулӗҫ. Бахрушин театр музейӗпе килӗштерсе ӗҫлесси пирки килӗшӳ тунӑ ӗнтӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() culture.cap.ru сайтран илнӗ сӑнӳкерчӗк Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗ ҫу уйӑхӗн 16-мӗшӗнче «Ночь музеев» (чӑв. Музейсен каҫӗ) пӗтӗм ҫӗршыври акцие хутшӑнассине пӗлтерет. Кӑҫал акци «Родное» (чӑв. Тӑванлӑх, чуна ҫывӑх) девизпа иртӗ. Музейри каҫа пыракансем валли ӳнер учрежденийӗ уяв концерчӗ, кӑсӑклӑ ӑсталӑх лаҫҫисем, музей управҫисем тӑрӑх экскурсисем, сӑн ӳкерӗнме илемлӗ вырӑнсем хатӗрлет. Музейра Раҫҫейри халӑхсен анимацийӗн фестивалӗ ӗҫлӗ. 18 сехетре Шупашкарти С.М. Максимов ячӗллӗ 1-мӗш ача-пӑча музыка шкулӗнче вӗренекенсен вокалпа хор концерчӗ пуҫланӗ. 19 сехетрен пуҫласа 22 сехетчен ӑсталӑх лаҫҫисем ӗҫлӗҫ. Кунсӑр пуҫне 19 сехетрен пуҫласа 20 сехетчен «Сила воздуха» (чӑв. Сывлӑш вӑйӗ) сывлӑш акробатикине курса киленме май килӗ. 20 сехетре «Своим чередом» ансамбль хӑйӗн программипе савӑнтарӗ. 21 сехетре вара «Фантаста» иллюзионистсен шоувӗ пуҫланӗ, вӑл ҫур сехете пырӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() «Контактра» халӑх тетелӗнчи сӑн Шупашкар хулинче Пензӑри ӳнерҫӗн Алексей Каменевӑн куравӗ уҫӑлнӑ. Унӑн ӗҫӗсемпе Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче паллашма пулать. Куравра ӳнерҫӗн Пензӑра, Раҫҫейри тӗрлӗ регионта тата чикӗ леш енче ӳкернӗ картинисене курма май пур. Палӑртмалла: Алексей ҫак курава хӑйӗн 50 ҫулхи юбилейӗ умӗн ирттерме шухӑшланӑ. Вӑл Шупашкара иккӗмӗш хут килнӗ. Малтан, 10 ҫул каялла, пленэра хутшӑннӑ. Ҫавӑн чухне ӑна ӳнер музейӗ питӗ килӗшнине каланӑ вӑл. Курав уйӑх вӗҫӗччен ӗҫлӗ. 14-22 ҫулсенчи ҫамрӑксем билетсене «Пушкин карттипе» туянма пултарӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() culture.cap.ru сӑнӳкерчӗкӗ Паян, ҫу уйӑхӗн 12-мӗшӗнче, Шупашкарти Ф.П. Павлов ячӗллӗ музыка училищинче Ҫентерӳ кунне халалланӑ концерт кӑтартӗҫ. Программӑна вӗренӳ заведенийӗн вӗрсе каламалли тата ҫапмалли инструментсен уйрӑмӗ хатӗрленӗ. Концерт вӑхӑтӗнче оркестр хӑвачӗпе киленме ҫеҫ мар, солистсен илемлӗ сассине те итлесе савӑнма май килӗ. Вӗрсе каламалли инструментсен оркестрне Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Николай Смирнов ертсе пырать. Концерта чӑваш халӑх артистки, Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн солисчӗ Людмила Яковлева, «Нежность» ансамбль (ертӳҫи — Татьяна Антоненко), Владимир Денисов ертсе пыракан вӗрсе каламалли инструментсен ансамблӗ, вӗрсе каламалли инструментсен уйрӑмӗн концерт ансамблӗ (ертӳҫи — Чӑваш Енӗн культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Элла Леонтьева) хутшӑнӗҫ. Куракансене ҫавӑн пекех Максим Павлов, Ольга Степанова, Каринэ Мазманян, Валерий Демидов солистсем хӑйсен пултарулӑхӗпе савӑнтарӗҫ. Концерт Шупашкарти музыка училищин пысӑк залӗнче 18 сехет те 30 минутра пуҫланӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() «Чӑваш Ен» издательствӑпа полиграфи комплексӗн Чӑваш кӗнеке издательстви ҫамрӑк ҫыравҫӑсене «Кӗмӗл калем» конкурса хутшӑнма йыхравлать. Унта 18-35 ҫулсенчи авторсем хутшӑнма пултараҫҫӗ. Чӑвашла е вырӑсла ҫырнӑ хайлавсене ҫак номинацисемпе палӑртӗҫ: илемлӗ проза; документлӑ проза; поэзи; комикс. Хальччен ниҫта та пичетленмен хайлавсене ҫеҫ йышӑнаҫҫӗ. Вӗсене ҫу уйӑхӗн 6-мӗшӗнчен пуҫласа ҫурла уйӑхӗн 1-мӗшӗччен памалла. Ҫӗнтерӳҫӗсене чӳк уйӑхӗнче чыслӗҫ, дипломпа тата парнесемпе хавхалантарӗҫ, кунсӑр пуҫне Чӑваш кӗнеке издательствинче стажировка тухма пултарӗҫ. Ку кӑна мар, пӗр автор гран-прие тивӗҫӗ, ӑна 50 000 тенкӗ парса хавхалантарӗҫ. Мала тухнӑ авторсен ӗҫӗсем тата жюри пайташӗсем палӑртнӑ хайлавсем «Кӗмӗл калем. Серебряное перо» сборника кӗрӗҫ. Конкурс йӗркипе тӗплӗнрех Чӑваш кӗнеке издательствин, «Чӑваш Ен» Издательствӑпа полиграфи комплексӗн сайчӗсенче паллашма пулать. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() vk.com/dramteatr21 сӑнӳкерчӗкӗ К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗ ачасене Ҫуллахи театр студине йыхравлать. Унта 9-15 ҫулсенчи арҫын ачасемпе хӗрачасем ҫӳреме пултарӗҫ. Пӗрремӗш смена утӑ уйӑхӗн 8-19-мӗшӗсенче ӗҫлӗ. Унта занятисем ирхи 9 сехетрен пуҫласа 15 сехетчен пырӗҫ. Театр студине ҫӳрекенсене ирхи тата кӑнтӑрлахи апатпа чӑваш апат-ҫимӗҫӗн «Ехрем хуҫа» ресторанӗнче хӑналантарӗҫ. Сменӑна драма артистки Ирина Иванова ертсе пырӗ. Ачасемпе режиссёр евӗр те вӑлах ӗҫлӗ. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Наиль Мингазов хореограф вара ташлама вӗрентӗ. Вокал енӗпе Антонина Казеева педагог пулса ӗҫлӗ. Сцена ҫинче тытма Григорий Петров артист хӑнӑхтарӗ. Унсӑр пуҫне ачасен кураторӗ пулса театрӑн ҫамрӑк артисчӗсем ӗҫлӗҫ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() cap.ru сайтран илнӗ сӑнӳкерчӗк Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев радиора ӗҫлекенсене професси уявӗпе республикӑн влаҫ органӗсен официаллӑ порталӗнче саламланӑ. «Чӑваш Ен кӑҫал радиохыпарлавӑн ҫӗр ҫулхи юбилейне паллӑ тӑвать. Шӑпах пӗр ӗмӗр каялла, 1926 ҫулта, Шупашкарта пӗрремӗш хут чӑвашла радиокӑларӑм эфира тухнӑ. Унтанпа отрасль калама ҫук пысӑк ҫул утса тухнӑ – ҫирӗм точкӑллӑ пӗрремӗш радиоузелран пуҫласа хальхи вӑхӑтри цифра хыпарлавӗ таран», — тенӗ унта. Олег Николаев Чӑваш радиовӗн кун-ҫулне пуҫарса яракансене тата ӑна пуянлатса пынӑ ҫынсене ӑшшӑн аса илнине палӑртса хӑварнӑ. Шӑпах вӗсем республикӑра пурӑнакансене ентешсен ӗҫри паттӑрлӑхӗ тата Андриян Николаевӑн легендарлӑ уҫлӑхри вӗҫевӗ ҫинчен каласа панӑ. «Сирӗн пархатарлӑ ӗҫӗре пула пирӗн чӑваш литературипе музыкин классикӗсен сассисен хаксӑр «ылтӑн фончӗ» пур», — тенӗ Элтепер. Хуласемпе ялсенче тата республика тулашӗнче пурӑнакан ҫӗршер пин итлекен валли «Чӑваш Ен – Раҫҫей радиовӗ», «Чӑваш Ен наци радиовӗ» тата «Тӑван радио» йӑлана кӗнӗ пекех эфира икӗ чӗлхепе тухнине те асӑнса хӑварнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() МАХри "Хыпар-Вести Чувашии" каналтан илнӗ сӑнӳкерчӗк «А зори здесь тихие» спектакле чӑвашла кӑтартӗҫ (16+). Кун пирки МАХри «Хыпар-Вести Чувашии» каналта пӗлтернӗ. Спектакле ыран, ҫу уйӑхӗн 7-мӗшӗнче, Шупашкарти Петӗр Хусанкай ячӗллӗ культура керменӗнче кӑтартӗҫ. Ӑна И.С. Максимов-Кошкинский ячӗллӗ Чӑваш халӑх театрӗн артисчӗсем лартӗҫ. Спектакль Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫи саманинчи ҫамрӑксен пурнӑҫне сӑнласа парать. Ҫамрӑк хӗрсем: Рита, Женя, Лиза, Галя, Соня – алла пӑшал тытаҫҫӗ, Васков старшина ертсе пынипе нимӗҫ диверсанчӗсене хирӗҫ тӑраҫҫӗ, вилӗмрен хӑрамасӑр ҫапӑҫаҫҫӗ. «Ку спектаклӗн хӑйне евӗрлӗхӗсенчен пӗри – ӑна чӑвашла лартни. Ун пеккине кашни кун кураймӑн. Аслӑ Ҫӗнтерӳ уявӗ умӗн, ҫу уйӑхӗн 7-мӗшӗнче, кӑтартни те пӗлтерӗшлӗ», — пӗлтернӗ маларах эпир асӑннӑ ҫӑлкуҫра. Спектакль 14 сехетре пуҫланӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Чӑваш Енӗн Культура министерствин сӑнӳкерчӗкӗ Классика музыкине юратакансем валли Шупашкарта чаплӑ концерт пулӗ. Ҫу уйӑхӗн 7-мӗшӗнче Шупашкарти Ф.И. Павлов ячӗллӗ музыка училищинче Хусанти артистсем концерт лартса парӗҫ. Вӗсем — Хусанти Н.Г. Жиганов ячӗллӗ патшалӑх консерваторийӗнчи Александр Протасов профессор класӗнчен вӗренсе тухнӑ ҫамрӑксем. Концертпа Шупашкара Семён Леонтьев, Кирилл Иванов тата Данила Беспалов музыкантсем килӗҫ. Музыка каҫне концертмейстер тата ертӳҫӗ пулса Ангелина Рассказова йӗркелесе ертсе пырӗ. Концерт 18 сехет те 30 минутра пуҫланӗ. Программа илемлӗ хайлавсенчен тӑрӗ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
|
Культура
![]() Ҫу уйӑхӗн 10-мӗшӗнче Василий Дмитриев (Мӗтри Ваҫлейӗ) (10.05.1906-29.08.1977) физиолог, биологи наукисен кандидачӗ ҫуралнӑранпа 110 ҫул ҫитнӗ. Вӑл Етӗрне уесӗнчи (халӗ Красноармейски районнее кӗрет) Ҫирӗклӗ ялӗнче ҫуралнӑ. Шупашкарти педагогика техникумӗнчен, Н.К. Крупская ячӗллӗ Коммунистсен воспитанийӗн академийӗнчен, Ленинградри медицина институтӗнчен, В.М. Бехтерев ячӗллӗ институтри аспирантурӑран вӗренсе тухнӑ. 1947-1950 ҫулсенче И.П. Павлов ячӗллӗ Ленинградри медицина институтӗнче преподавательте, 1950-1958 ҫулсенче Ленинградри педиатри медицина институтӗнче ӗҫленӗ. 1960-1964 ҫулсенче Ленинградри радиаци гигиенин наукӑпа ӑслӑлӑх институтӗнче ӗҫленӗ. Физиологипе гигиена енӗпе 40 ытла аҫлӑлӑх ӗҫе ҫырнӑ. Вӑл пуҫ мимипе нерв тытӑмне тӗпченӗ, унӑн ӗҫӗсем ГДРта, Чехословакире, Болгаринче тата ытти хӑш-пӗр ҫӗршывра пичетленсе тухнӑ. Чӑвашла сӑвӑсем, калавсем тата очерксем те ҫырнӑ. Хыпар ҫӑлкуҫӗ:
|
