
Авӑн уйӑхӗн 28-мӗшӗнче Чӑваш Енӗн Арьитраж судӗнче республикӑн Культура, национальноҫсен ӗҫӗсен тата архив ӗҫӗсен министерствин ӗҫне пӑхса тухӗҫ.
Андрей Иванов журналист «Правда ПФО» интернет-хаҫатра ӗнер ҫырнӑ тӑрӑх, ведомство «Энергосервис» компанипе судлашать. Вӑл предприяти Шупашкара 500 ҫул паркра тӑвакан «Этника Чӑваш Енӗ» кластер валли ҫутӑ кӗртнӗ. Анчах хайхин электроподстанцине икӗ хутчен ҫаратнӑ имӗш: пӗрремӗшӗнче — 2016 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче 3,6 миллион тенкӗлӗх, иккӗмӗшӗнче — 2017 ҫулхи ака уйӑхӗнче 4 миллионлӑх. Министерство «Энергосервисран» 35 млн тенкӗ ыйтать иккен, унпа ӗҫ килӗшӗвне татасшӑн.
Шупашкар хула администрацийӗн пуҫлӑхӗ Алексей Ладыков (парк хулара-ҫке) вара министерство малтан ӗҫе актпа йышӑннине, подстанцие кайран ҫаратнине пӗлтерни паллӑ.
Пӑтӑрмахлӑ лару-тӑрура кам айӑплипе кам тӗрӗссине суд палӑртӗ.

Трактор тӑвакансен культура керменӗ хыҫӗнче парк мӗн ятлӑ пулӗ? Ун валли ят шыраса ятарласа сасӑлав ирттернӗ.
Онлайн-сасӑлав авӑн уйӑхӗн 16-мӗшӗнче пуҫланнӑ. Финала вунӑ ят тухнӑ: Раҫҫейри ҫамрӑк патриотсен паркӗ, «Шупашкар» канупа культура паркӗ, Кадет рашчи, Кадетсен аллейи, «Патриот» парк, Шупашкарти кадетсен паркӗ, «Чӗрӗлӳ» парк, Ҫамрӑксен паркӗ (Парк молодежи), Ҫамрӑксен паркӗ (Молодежный парк), Ҫемье паркӗ.
Сасӑлава пӗтӗмлетнӗ. «Кадетсен рашчи» ят чи нумай сасӑ пухнӑ. Иккӗмӗш вырӑнта – «Шупашкар» канупа культура паркӗ, виҫҫӗмӗш вырӑнта – Кадетсен аллейи. Ҫапла парк Кадетсен рашчи пулӗ.

Тукай ялӗнче пурӑнакансем этнокультура паркне хута ярассишӗн тӑрӑшаҫҫӗ. Ял ҫыннисем ӑна хӑйсен пуҫарӑвӗпе хӑпартаҫҫӗ. Хальлӗхе унта саксем, видеокамерӑсем вырнаҫтарнӑ.
Тукайсем малтан парк вырӑнне карта тытса ҫаврӑннӑ, унтан сцена туса лартнӑ, ҫӑла юсанӑ. Парк варринче ҫынсем юпасем лартнӑ, хӳшӗ туса лартнӑ, сӗтел, саксем вырнаҫтарнӑ.
Этнопарка тума вырӑнти администраци те пулӑшнӑ. Тӳре-шара «Санӑн яту – санӑн тымарусенче» проект хатӗрлесе 990 пин тенкӗлӗх грант ҫӗнсе илнӗ. Ял ҫыннисем парка ҫӑвӗпех хӑтлӑлатнӑ. Халӗ унта ача-пӑча лапамне хута ярас ӗҫ кӑл-кал пырать.
Тукайсем ҫанӑ тавӑрса тӑрӑшсан кӗҫех этнопарк ӗҫлеме тытӑнӗ.

Шупашкарти Чапаев скверӗнче ӗнер «Справедливая Россия» (чӑв. «Тӳрӗ кӑмӑллӑ Раҫҫей») парти халӑх пухӑвне йӗркелесе ирттернӗ. Унта коммуналлӑ хуҫалӑх ыйтӑвне, кивелнӗ ҫуртсенчи халӑха хӑтлисене куҫарассине тата ветерансен ҫӑмӑллӑхӗсене тавӑрассине хускатнӑ.
Пирӗн корреспондент Тимӗр Акташ пӗлтернӗ тӑрӑх митинга Патшалӑх Канашӗн депутачӗ Игорь Моляков уҫнӑ. Ун хыҫҫӑн сӑмах Олег Николаев (Патшалӑх Думин депутачӗ) илнӗ. Микрофон умӗнче вӑл Мускаври «реноваци» опытне ытти тӑрӑхсене те сармалли пирки каланӑ. Чи хӗрӳ тухса калаҫакансен йышӗнче «Гидропроектра» экономист пулса ӗҫлекен Лариса Дробикова пулнӑ. Хӑйӗн сӑмахӗнче вӑл унчченхи тата хальхи пулӑшу виҫисене тата хаксене танлаштарнӑ. Сӑмахран, ҫул укҫине.

Трактор тӑвакансен культура керменӗ хыҫӗнче парк пуласси пирки тахҫанах калаҫаҫҫӗ. Халӗ ун валли ят шыраҫҫӗ. Эппин, ӑна кашниех сӗнме пултарать. Чи лайӑх ятсене сасӑлава лартӗҫ.
Сӗнӳсене ҫак электронлӑ почтӑна ямалла: nik6540526@gmail.com. Кун хыҫҫӑн чи лайӑх ятсене суйлӗҫ, вара тин электронлӑ сасӑлав иртӗ.
Шупашкар хула администрацийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, парка ҫитес ҫул хӑтлӑлатма тытӑнӗҫ. Хальлӗхе сасӑлав валли ятсем суйлаҫҫӗ.
Аса илтерер: парк ҫывӑхӗнче Атӑлҫи федераци округӗнчи Совет Союзӗн Геройӗн А.В.Кочетовӑн чӑваш кадет корпусӗ пулӗ. Проектпа килӗшӳллӗн, унта фонтансем, аллея, тротуарсем, велоҫулсем, ачасен вылямалли хули, скульптурӑсем пулмалла. Проекта пурнӑҫа кӗртмешкӗн 150 миллион тенке яхӑн кирлӗ.

Авӑн уйӑхӗн 3-мӗшӗнче терроризма хирӗҫ кӗрешмелли куна паллӑ тӑваҫҫӗ. Ҫав кун террор акчӗсенче вилнӗ ҫынсене, хӑйсен тивӗҫне пурнӑҫланӑ чухне пуҫ хунӑ йӗрке хуралӗн ӗҫченӗсене аса илеҫҫӗ.
Шупашкарта та ҫак куна паллӑ тумасӑр хӑвармӗҫ. Авӑн уйӑхӗн 3-мӗшӗнче «Астӑвӑм ҫурти» акци иртӗ.
Волонтерсем мероприятие хутшӑнакан ҫынсене ҫуртасем тӳлевсӗр валеҫсе парӗҫ. Унтан пурте колоннӑна тӑрса «Ҫӗнтерӳ» паркӗнчи Мухтав монуменчӗ патне утӗҫ, ҫуртасем ҫутса лартӗҫ.
Акцие кирек кам та хутшӑнма пултарать. «Ҫӗнтерӳ» паркра 19 сехетре пухӑнӗҫ.

Шупашкар урамӗсене кашни ҫулах чечекпе илемлетеҫҫӗ. Тепӗр клумбӑна пӑхсан ӳнер хайлавӗ тейӗн! Мӗн кӑна шухӑшласа кӑлармаҫҫӗ-ши, чечекпе мӗнле кӑна кӳлепе ӑсталамаҫҫӗ-ши?!
Куҫа йӑмӑхтаракан илемпе киленнипех ҫырлахмаҫҫӗ иккен хула ҫыннисем: урамри чечексене вӗсенчен хӑшӗсем кӑкласа кайса хӑйсен пахчине лартаҫҫӗ. Кун пирки паян «Советская Чувашия» журналистне Рита Кирилловӑна Шупашкарти Чапаев скверӗнчи чечек клумбине тирпейлекенсем каланӑ. Татса кайнӑ чечексене пуҫтараканскерсем ӳсӗрсем е ӗҫсӗр ҫапкаланакан ҫамрӑксем пуҫтахланнӑ пуль тесе кӑмӑлсӑрланнӑ.
Ҫав вӑхӑтрах теприсем урамри чечексене хӑйсен пахчине илемлетме тесе урӑ пуҫпах тӑпӑлтарса каяҫҫӗ-мӗн.

«Шупашкар: 500 ҫул» паркра, «Амазония» этнокомплекс хута кайнӑ вырӑнта, ҫуллахи аква-зона тунӑ. Унта бассейнра шыва кӗме май пур.
Паркра тӳрех пилӗк бассейн уҫнӑ: аслисем валли – виҫҫӗ, ача-пӑча валли – иккӗ. Унтах хывӑнса тӑхӑнмалли пӳлӗм те пур. Бассейнсем ирхи 10 сехетрен пуҫласа каҫхи 10 сехетчен ӗҫлӗҫ.
Аслисен бассейнра шыва кӗрес килсен 200 тенкӗ тӳлемелле. 3 ҫул тултарман ачасем вара тӳлевсӗрех чӑмпӑлтатаяҫҫӗ. Ҫуллахи бассейна кирек кам та кӗме пултарать.
ЧР Культура министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, аква-зонӑна «Этническая Чувашия» инвестици проектне тӗпе хурса хута янӑ.

Шупашкарти Лакрей вӑрманӗнче ҫывӑх вӑхӑтра Алтай пакшисем пурӑнма пуҫлӗҫ. Вӗсене ҫӗнӗ вырӑна хула кунӗ тата парк 60 ҫул тултарнӑ вӑхӑтра ярӗҫ.
Алтай пакшисене Хусанти питомникран илсе килӗҫ. Пакша-телеутка питӗ ҫӑра тирлӗ. Ку пакша хитре, пӗр вырӑнта лара-тӑра пӗлмест, илемлӗ тата ырӑ чунлӑ.
Пакша Лакрей вӑрманне мӗн йӗркеленӗренпех унти элем шутланнӑ. Малтанласа вӑл йышлӑ пулнӑ, вӑхӑт иртнӗҫемӗн унӑн шучӗ сахалланса юлнӑ.
Пакша ҫӗнӗ вырӑна тата ҫынсене хӑнӑхтӑр тесе ку чӗрчун валли ятарлӑ пӳртсем тата валашкасем йӗркелесшӗн. Ҫынсем кирлӗ-кирлӗ мар апат парасран мӗнпе тӑрантармаллине вӗрентсе ҫырса ҫапӗҫ.
Маларах Чӑваш халӑх сайчӗ Лакрей вӑрманӗнче вай-фай ҫыхӑну йӗркелессине пӗлтернӗччӗ.

Шупашкар хулинче ташлама тӳлевсӗр вӗрентӗҫ. Ку ӑсталӑха алла илес е ансат хусканусене вӗренес текенсен кӗсйи ҫӳхелменни паха ҫеҫ мар, занятисем уҫ сывлӑшра, урамра, иртни.
Хӗрлӗ лапамра занятисем ҫу каҫипех иртӗҫ. Ҫанталӑк начар пулсан ҫеҫ килте ларма тивӗ. Хитре ҫанталӑкра эрнекунсерен, шӑматкунсерен тата вырсарникунсерен 18 сехетре йыхравлаҫҫӗ. Ташша юратакансене шӑматкунсерен, 16 сехетре, Лакрей вӑрманӗнче те хапӑл тӑвӗҫ. Унта "Ретро" стилӗллӗ канмалли кун" проект пурнӑҫланннӑ май чуна ҫывӑххине тупма май килӗ.
«Капелия», «Стиляги», «РИТМ», «ASTA-DANCE», «ФЛЭЙМ» ташӑ студийӗсемпе шкулӗсем сальсу тата хастл, танго тата свинг, бал ташши, street dance, вальс, бачата, блюз, ча-ча-ча тата ытти хӑш-пӗр ташша вӗрентӗҫ.
