Чӑваш Енри ятлӑ-сумлӑ ҫынсемпе шкул ачисене паллаштарас, чӑваш чӗлхине вӗренессине, унпа кӑсӑкланассине ӳстерес тӗллевпе сӑвӑ-хайлав хитре вулакансен «Упрар тӑван чӗлхемӗре» республикӑри конкурсне ирттереҫҫӗ.
Унта 5-6-мӗш классенче вӗренекен ачасем (хамӑр тӑрӑхрисем кӑна мар, чӑвашсем пурӑнакан ытти регионтисем те) хутшӑнайӗҫ.
Конкурс темисем ҫапларах: «Тӑван енӗм чаплӑ ҫынсемпе пуян» (Раҫҫей тата тӗнче шайӗнчи паллӑ ҫынсем пирки), «Мухтава тивӗҫлӗ ҫынсене чыслар» (Чӑваш Республики шайӗнче паллӑ ҫынсем пирки), «Мухтав сана, ентешӗм» (район е ял шайӗнче паллӑ ҫынсем пирки).
Пултарулӑх ӑмӑртӑвне икӗ тапхӑрпа ирттерӗҫ. Малтан — муниципалитет шайӗнче, кайран — республикӑра.
Ӗҫсене пуш уйӑхӗн 18-мӗшӗччен chrio18@rchuv.ru электрон адреспа ярса памалла.
Президент пепкелӗх центрне реанимобильпе 800 грамм таякан тин ҫуралнӑ ачана илсе ҫитернӗ. Реаниматологсем тата неонатологсем ӑна 10 кун пӑхнӑ. Анчах пепкен сывлӑхӗ йывӑрланса пынӑ. Ҫавна май тухтӑрсем ӑна операци тума йышӑннӑ.
Операцие Республикӑри ача-пӑча клиника пульницинче ирттернӗ. Ӑста тухтӑрсем 20 минут ҫак кӑткӑс ӗҫе пурнӑҫланӑ.
Малтанлӑха хӗреача ятарлӑ аппаратура пулӑшнипе сывлӗ. Кӑшт вӑй илсен хӑйех сывлама пултарӗ. Халӗ пепке Президент пепкелӗх центрӗн реанимаципе интенсивлӑ терапи уйрӑмӗнче вӑй илет. Хальлӗхе ӑна киле кӑларасси пирки тухтӑрсем каламаҫҫӗ, ӑна пӑхмалла, вӑй илме пулӑшмалла.
Каласа хӑварар: палӑртнӑ кунран пӗчӗк виҫепе чылай маларах ҫут тӗнчене килнӗ хӗрачана ашшӗ-амӑшӗ Кристина ят панӑ.
Шупашкарти «Промтрактор» заводра ӗҫлекенсен ачисем — «Четруша» клуб членӗсем — хӑйсен ашшӗ-амӑшӗ тата предприяти ветеранӗсем пулӑшнипе фильм хатӗрленӗ. Ӑна Алексей Платонов конструктора халалланӑ. Видеоӗҫ «ТехноФест» ятпа иртнӗ ӑслӑлӑхпа популярлӑ фильмсен пӗтӗм Раҫҫейри VII фестивалӗнче лауреат ятне тивӗҫнӗ.
Алексей Платонов гусеницӑллӑ трактор валли ятарлӑ тытӑм хатӗрленипе палӑрнӑ, ҫав ӗҫе «русская каретка» (чӑв. вырӑс каретки) тенипе пӗлеҫҫӗ.
Трактор историйӗн музейӗн директорӗпе Альберт Сергеевпа пӗр шухӑшлӑ пулса ачасем музей умӗнчи скверта ДТ-54 тракторпа конструктор барельефне вырнаҫтарасшӑн.
Алексей Платонов 1907 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Етӗрне районӗнчи Тури Ачак ялӗнче ҫуралнӑ. Шупашкарти рабфакра, Донти политехника институтӗнче, Мускаври Бауман ячӗллӗ механикӑпа машиностроени институтӗнче вӗреннӗ.
Раҫҫей Президенчӗ Владимир Путин Пӗтӗм тӗнчери хӗрарӑмсен кунӗпе саламланӑ май 8-16 ҫулсенчи ачасене воспитани паракан ҫемьесене пулӑшасси пирки каланӑ. Ҫак ӳсӗмри шӑпӑрлансемшӗн те пособи парӗҫ. Анчах ӑна сахал тупӑшлӑ ҫемьесем ҫеҫ илейӗҫ.
Ку ака уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен пурнӑҫланма тытӑнӗ. Заявленисене вара ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен йышӑнӗҫ. Ӑна Патшалӑх пулӑшӑвӗсен порталӗ урлӑ пама пулать. Пособи парассине ырласан тӳрех икӗ уйӑхшӑн укҫа килӗ.
Пособин ҫуррине пама йышӑнсан вӑл 526,5 тенкӗпе танлашӗ. Тупӑша кура 75%-не ырласан – 7824,75 тенкӗпе. Пособин 100 проценчӗ – 10433 тенкӗ.
Чӑваш Енре пурӑнакан ашшӗ-амӑшӗ хӑйӗн ывӑл-хӗрне ҫулла кантарас ыйтӑва халех уҫӑмлатма пултарӗ. Ҫав тӗллевпе ыран, пуш уйӑхӗн 10-мӗшӗнче, республикӑн Вӗренӳ тата ҫамрӑксен политикин министерстви вӗсем валли онлайн пуху ирттерет.
Ашшӗ-амӑшӗ валли йӗркеленӗ онлайн пухура икӗ ыйтӑва пӑхса тухӗҫ: ачасене пӗрремӗш класа яма заявлени ҫырассине тата ҫуллахи кану кампанине.
Пуху пуш уйӑхӗн 10-мӗшӗнче 17 сехетре пуҫланӗ. Пухӑва хутшӑнас тесен ҫак каҫӑпа https://vk.com/video379683201_456239049 иртмелле.
Ҫӗнӗ Шупашкарта сусӑр хӗрачана пӗр талӑк шыранӑ. Вӑл пуш уйӑхӗн 3-мӗшӗнче 16 сехетре ҫухалнӑ. Вӗсем урамра асламӑшӗпе /е кукамӑшӗпе/ уҫӑлса ҫӳренӗ. Тӑрук хӗрача унран тарнӑ.
Хӗрачана йӗрке хуралҫисем кӑна мар, нимеҫӗсем те шыранӑ. Ӑна пӗр талӑкран ҫеҫ тупнӑ.
Ирхине Шупашкар еннелле каякан водитель ҫул хӗрринче хӗрача ларнине асӑрханӑ. Вӑл ӑна полици уйрӑмне илсе ҫитернӗ. Хӗрачана пульницӑна вырнаҫтарнӑ. Унӑн кӑмӑлне лӑплантармалла.
Ҫакӑ паллӑ: хӗрача тӗлӗшпе нимӗнле преступлени те туман.
Чӑваш халӑхӗн культурине ҫемьере тытса пырас, йӑли-йӗркине, ӑсталӑхне упраса хӑварас тата аталантарас тӗллевпе Чӑваш Республикин Вӗренӳ институчӗ «Несӗл эткерлӗхӗ» видеороликсен конкурсне ирттерет.
«Конкурса чӑваш эткерне упракан чи пултаруллӑ ҫемьесене кӗтетпӗр», — пӗлтернӗ йӗркелӳҫӗсем.
Конкурса хутшӑнас текенсен ҫак номинацисенчен пӗринпе видеоролик хатӗрлемелле: «Эпир – туслӑ кил-йыш» (роликсенче хальхи ҫемьен пурнӑҫне, йыш тӗп вырӑна мӗне хунине, иртнӗ тапхӑра мӗнле хакланине кӑтартмалла); «Эпир тӑван халӑхӑмӑрӑн йӑли-йӗркисене кил-йышра тытса пыратпӑр!» (роликсенче чӑваш наци традицийӗн, чӗлхин, культурин уйрӑмлӑхӗсене уҫса памалла); «Пирӗн тӑван кӗтес» (видеороликсенче тӑван ял, хула, республика, вӗсен паллӑ выранӗсем ҫинчен каламалла); «Ӗмӗр-ӗмӗр янра эс, тӑван чӗлхем!» (видеороликра сӑмах чӑваш чӗлхи ҫинчен, унӑн историйӗ, унпа хальхи вӑхӑтра уявсенче, литературӑра, ӳнерте, кашни кунхи хутшӑнура усӑ курни ҫинчен, пуплев культурине тытса пырасси ҫинчен пымалла).
Видеороликсене ака уйӑхӗн 30-мӗшӗччен йышӑнӗҫ.
Конкурса тӑратнӑ материал чӑвашла пулмалла.
Шупашкарта каллех ҫемье газ сӗрӗмӗпе чутах наркӑмӑшланса вилмен. Нарӑс уйӑхӗнче кун пек тӗслӗх иккӗмӗш хут пулнӑ. Виҫӗ эрне каялла Патрис Лумумба урамӗнчи пилӗк хутлӑ ҫуртра ҫынсем газ сӗрӗмӗнчен шар курнӑччӗ.
Хальхинче – Афанасьев урамӗнче. Нарӑс уйӑхӗн 27-мӗшӗнче каҫхи 9 сехет хыҫҫӑн ҫак урамри 4-мӗш ҫуртра 1978 ҫулта ҫуралнӑ хӗрарӑм тата унӑн 13-ри, 4 ҫулти ачисем наркӑмӑшланнӑ. Газ колонкин сӗрӗме туртмалли хатӗрӗ ӗҫлемен. Хӗрарӑмпа ачасене пульницӑна илсе ҫитернӗ.
Палӑртмалла: пилӗк хутлӑ ҫурт 1968 ҫулта хута янӑскер. Ӑна «Ниди» управляющи компанийӗ пӑхса тӑрать.
Шупашкарта ҫӗнӗ ача пахчи уҫӑлнӑ. Вӑл «Краски детства» ятлӑ. Ача пахчи Алькешре уҫӑлнӑ.
Шупашкар хула администрацийӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫынсем ача пахчине туса пӗтерессе икӗ ҫул кӗтнӗ. Унта 160 ача ҫӳреме тытӑнӗ. Пӗтӗмпе 8 ушкӑн пулӗ. Шӑпӑрлансем валли бассейн, лего-студи, хушма пӗлӳ илмелли пӳлӗм тата мастерской пур. Ҫавӑн пекех музыка залӗ, физкультура залӗ, методпӳлӗм, медицина блокӗ, апат пӗҫермелли блок вырнаҫнӑ. Ача пахчине хута яма 158,5 миллион тенкӗ тӑкакланӑ.
Ҫӗнӗ ача пахчи хута ярса Алькешре 1,5 ҫул тултарман ачасен черетне пӗтернӗ. Сӑмах май, тепӗр уйӑхран Шупашкарти 14-мӗш микрорайонта та ача пахчи хута кайӗ.
2021 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 8-мӗшӗнче Ҫӗнӗ Шупашкарти ҪҪХПИ экипажӗ патне арҫын чупса пынӑ та машинӑра арӑмӗ тата тин кӑна ҫут тӗнчене килнӗ ачи пулнине пӗлтернӗ, пулӑшу ыйтнӑ. Пепкен кӑвапине те касман.
Инспекторсем ҫухалса кайман, часрах васкавлӑ медпулӑшӑва шӑнкӑравланӑ. Амӑшӗпе ачине пульницӑна ҫити ӑсатнӑ. Вӗсене тухтӑрсен аллине парсан ҫеҫ каялла ҫаврӑнса кайнӑ.
Пепкепе амӑшне киле кӑларнӑ чухне вӗсене пулӑшнӑ полици лейтенанчӗ Сергей Арсентьев тӗрлӗ сӑлтава пула ҫитеймен. Анчах вӗсем пирки вӑл манман. Ҫӗнӗ ҫул хыҫҫӑн полицейски Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Черновсем патне ҫитсе килнӗ, пӗчӗк Викторийӑпа паллашнӑ.
Ҫемье ӑна ӑшшӑн йышӑннӑ. Киле кайма вӑхӑт ҫитсен вӗсем Сергей Арсентьева хресна ашшӗ пулма сӗннӗ.
Шупашкарта ҫывӑх вӑхӑтра (19.04.2025 15:00) уяр ҫанталӑк, атмосфера пусӑмӗ 749 - 751 мм, 23 - 25 градус ӑшӑ пулӗ, ҫил 5-7 м/ҫ хӑвӑртлӑхпа кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ енчен вӗрӗ.
| Петров Юрий Филиппович, ветеринари ӑслӑлӑхӗсен тухтӑрӗ, профессор ҫуралнӑ. | ||
| Петров Леонид Порфирьевич, чӑваш чӗлхин тӗпчевҫи ҫуралнӑ. | ||
![]() | Пулӑм хуш... |