
Ачасене эмелсен йӑлтӑркка хучӗсем илӗртеҫҫӗ. Аслисем тимлӗ пулманни инкек патне илсе ҫитерме пултарать. Ҫавӑн пек пулса тухнӑ 2 ҫулти хӗрачапа.
Вӑл аслашшӗпе асламӑшӗн (е кукашшӗпе кукамӑшӗн) эмелӗсене сӗтел ҫинче асӑрханӑ та ӑна канфет вырӑнне йышӑнса ҫӑтса янӑ. Эмелсем юн пусӑмӗнчен пулнӑ.
Хӗрарӑм пушӑ эмелсене курсан тӳрех васкавлӑ медпулӑшу чӗннӗ. Тухтӑрсен бригади вырӑна ҫитсен ачан хырӑмлӑхне ҫуса кӑларнӑ та ӑна пульницӑна илсе ҫитернӗ. Унта вара токсикологсем, реаниматологсем, педиатрсем тата неврологсем хӑйсен ӗҫӗсене пурнӑҫланӑ.
Республикӑри ача-пӑча клиника пульници пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫулталӑк пуҫланнӑранпа вӗсем патне наркӑмӑшланнӑ 100 ытла ачана илсе ҫитернӗ. Сӑмах май, унта ачасене токсикологи пулӑшӑвӗ паракан центр талӑкӗпех ӗҫлет. Кун пекки республикӑра – пӗртен пӗрре.

Ҫӗнӗ вӗренӳ ҫулӗнче шкул ачисем чӑваш дневникӗпе усӑ курма пултарӗҫ. Ӑна «Чӑваш Ен» издательствӑпа полиграфи комплексӗнче пичетлесе кӑларнӑ.
Чӑваш дневникне Чӑваш Енӗн Экономика аталанӑвӗн министерстви тата Президент гранчӗсен фончӗ ырланипе, «Воскресение» ыркӑмӑллӑх фончӗ пулӑшнипе кун ҫути кӑтартнӑ. Ку вӑл ҫутӗҫ проекчӗ шутланать.
Дневника икӗ чӗлхепе: чӑвашла тата вырӑсла — пичетленӗ. Дневник страницисенче чӑваш чӗлхипе, паллӑ ентешӗмӗрсемпе, паллӑ вырӑнсемпе, йӑла-йӗркепе, культура эткерлӗхӗпе кӗскен паллаштарнӑ.
Проект авторӗ — Анастасия Анохина.
Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев калашле, тӑван ҫӗре юратасси хамӑр тымара, тӑван чӗлхене, историпе культурӑна хисепленинчен пуҫланать. Апла пулсан, чӑваш дневникӗ ку енӗпе пӗлтерӗшлӗ кӑларӑм тесе калама пулать. Ара, чӑх пӗчӗккӗн сӑхсах тӑранать теҫҫӗ мар-и?

Сӗнтӗрвӑрринче пурӑнакан хӗрарӑм пӗр каҫхине виҫӗ ачине лартса ҫула тухнӑ. Анчах кунта сӑмах ачасен каҫпа ҫывӑрмалли пирки ҫеҫ те мар.
Автомобиле чӗртсе ҫула тухнӑ хӗрарӑм ӳсӗр пулнӑ, ура ҫинче аран тӑнӑ. «Лада Гранта» автомобиле, юрать-ха, йӗрке хуралҫисем асӑрханӑ. Патшалӑхӑн ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекторӗсем машинӑна чарнӑ.
Руль умӗнче ларакан хӗрарӑм питӗ ӳсӗр пулнӑ, ура ҫинче аран тӑнӑ. Салонта унӑн виҫӗ ачи (вӗсем ҫулталӑкран пуҫласа пилӗк ҫул таран) ларса пынӑ. Вӗсене амӑшӗ хӑрушсӑрлӑх пиҫиххипе те ҫыхман.
Машинӑна штрафстоянкӑна илсе кайнӑ, ачасене — тӑванӗсем патне.
Унччен ҫемье профилактика органӗсенче шутра тӑман. Те лешсем ӗҫлесе ҫитереймен, те хӗрарӑм унччен эрех тавраш ҫӑвара та ярса курман?..

Вӑрмарти Г.Е.Егоров ячӗллӗ шкулта хывӑнса тӑхӑнмалли пӳлӗмре 11 ҫулти икӗ ача тантӑшне хӗненӗ.
Ку пӗлтӗрхи чӳк уйӑхӗн 21-мӗшӗнче пулнӑ. Хӗрача пушмак тӑхӑннӑ чухне «вӗсен вырӑнне» ларнӑ иккен. Куншӑн ҫав икӗ ача ӑна хӗнесе пӗтернӗ.
Кӑмӑл-сипет тӗлӗшӗнчен сиен кӳнӗшӗ тесе район прокуратури суда ҫак ачасен ашшӗ-амӑшӗнчен 50-шар пин тенкӗ шыраса илме тавӑҫ тӑратнӑ. Суд ӑна тивӗҫтернӗ, анчах компенсаци виҫине 8 пин таран чакарнӑ.
Ашшӗ-амӑшне ачисене тивӗҫлӗ воспитани паман тесе административлӑ майпа та явап тыттарнӑ.

Красноармейски шкулӗнче агротехнологи класӗ уҫӑлнӑ. Вӑл шкул ачисене хальхи ял хуҫалӑхӗпе паллашма тата аграри отраслӗнчи малашлӑха курма май парӗ.
Агротехнологи класне 14-18 ҫулсенчи 160 ача ҫӳрӗ. Унӑн тӗп тӗллевӗ – шӑпӑрлансене аграри профессийӗсемпе кӑсӑклантарасси тата пулас специалистсене хатӗрлесси.
Проект «Апат-ҫимӗҫ хӑрушсӑрлӑхӗн технологи тивӗҫтерӗвӗ» наци проекчӗпе килӗшӳллӗн пурнӑҫланать. «Таябинка» агрофирма, «Красное Сормово» тата «Волит» фирмӑсем ҫак проекта ырласа унта хутшӑннӑ.
Сӑмах май, хальи вӑхӑтра регионта 137 агролаборатори, 52 агрокласс тата 7 агротехнологи класӗ ӗҫлеҫҫӗ. Ҫавӑн пекех аграри колледжӗ тата Чӑваш патшалӑх аграри университечӗ ял хуҫалӑхӗ валли специалистсене хатӗрлеҫҫӗ.

Шупашкарти Хӗрлӗ тӳремре тӗлӗнмелле пӑтӑрмах пулса иртнӗ. Унта ачасем тетте-машинӑпа ярӑнма кӑмӑллаҫҫӗ. Кун пек транспорта проката илме пулать.
Хӗрлӗ тӳремре час-час пулакансем каланӑ тӑрӑх, машина рулӗ умне ачасемпе пӗрле аслисем те кӗрсе лараҫҫӗ, вӗсем пӗчченшерӗн те ярӑнаҫҫӗ.
Нумаях пулмасть ҫавӑн пек пӗр машина тӗреклӗ арҫын ҫине пырса кӗнӗ. Инкекре арҫын хытах аманнӑ, унӑн ура хуҫӑлнӑ. Инкек вырӑнне васкавлӑ пулӑшу тухтӑрӗсене тата патшалӑхӑн ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекторӗсене чӗнсе илнӗ.
Тӗрӗссипе каласан, унта электросамокатпа ярӑнма юрамасть иккен, анчах ача машинисене вара проката илсе ярӑнса ҫӳреме чармаҫҫӗ. Халӑх ҫуран уҫӑлса ҫӳреме юратакан илемлӗ вырӑнта каҫсерен ҫын уйрӑмах йышлӑ.

Хӗрлӗ Чутай тӑрӑхӗнчи Тралькасси клубӗнче ачасене ҫӑм арлама вӗрентнӗ. Ку ӗҫе хӑнӑхтараканни — Галина Еремеева.
«Кӗнчеле йывӑҫҫипе е ятарлӑ урапапа арлатпӑр. Кӗнчеле ҫӑмха юпинчен е туратӗнчен, лаппинчен, пуҫӗнчен, ҫӑмхинчен, кантринчен тӑрать. Кӗнчеле туралли те, хӑма пуҫли те пулать. Ҫӑмхана кӗнчеле пуҫне ҫӳхе кантрапа ҫыхса вырнаҫтаратпӑр та сулахай алӑри пуҫ, шӗвӗр тата вӑта пӳрнесемпе сӗвем хыҫҫӑн сӗвем туртса кӑларатпӑр, ҫӑма сылтӑм алӑри палӑртнӑ пӳрнесемпе пӗтӗрсе арлатпӑр, ҫӳхе ҫипе йывӑҫ йӗке тавра авӑратпӑр. Хыҫҫӑн ҫӑмхаран каллех сӗвем кӑларса, авӑрнӑ ҫиппе сыпӑнтарса пӗтӗретпӗр, ҫӑма авӑра-авӑра ҫӳхе ҫип тӑватпӑр, ӑна йӗке тавра ерипен ҫавӑратпӑр», – каласа кӑтартнӑ хӗрарӑм «Хресчен сасси» хаҫат корреспондентне.

Муркашра та земство тренерӗ ӗҫлеме пуҫланӑ. Эпир маларах сире Сӗнтӗрвӑрринче ун пек программӑпа тренер ӗҫе пуҫӑнни пирки хыпарланӑччӗ. Унта йӗлтӗр спорчӗн ӑсти ӗҫе кӳлӗннӗ пулсан, Муркашра — шывра ишме вӗрентекен ҫын.
«Земство тренерӗ» федераци программипе Муркаша Ольга Войтас пынӑ. Вӑл — ҫӑмӑл атлетика енӗпе спорт мастерӗн кандидачӗ. Хӗрарӑм Патшалӑх службин Атӑл-Вятка академийӗнчен вӗренсе тухнӑ. И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университетӗнче професси пӗлӗвне анлӑлатнӑ хыҫҫӑн сайкл енӗпе Шупашкарта тренерта ӗҫленӗ. Сӑмах май каласан, сайкл тени велотренажерпа чӗрене ҫирӗлетекен хусканусем тунине калаҫҫӗ иккен.
Муркаша 1 миллион тенкӗ укҫалла пынӑ тренер унти «Сывлӑх» спорт шкулӗнче ачасене ишме вӗрентет. Унта вӑл кӑҫалхи ака уйӑхӗнче тимлеме пуҫланӑ. Вӑл 4 ушкӑнпа ӗҫлет.

Республикӑри шкул ачисенчен ЧР Элтеперӗн ятарлӑ стипендине илмешкӗн документсем кӗтеҫҫӗ. Заявкӑсене пама васкамалла: документсене ҫурла уйӑхӗн 4-мӗшӗччен кӑна йышӑнаҫҫӗ.
Камсен стипендие тивӗҫес шанчӑк пур-ха? Вӗренӳне пысӑк ҫитӗнӳ тунӑ ачасен, предмет олимпиадисенче, конкурссенче, турнирсенче тата смотрсенче ҫӗнтерӳҫӗ е призер пулнисен, общество ӗҫне хастар хутшӑнакансен.
Телейлисен йышне лекнисем вӗренӳ ҫулӗ тӑршшӗпех уйӑхсерен стипенди илсе тӑрӗҫ. Вӑл 550 тенкӗпе танлашать.
Документсене Шупашкарти вӗренӳ мониторингӗн тата аталанӑвӗн центрӗнче йышӑнаҫҫӗ. Адресӗ: Эгер бульварӗ, 49-мӗш ҫурт, 6-мӗш пӳлӗм. Тӗплӗнрех информаципе ҫакӑнта паллашма пулать.

Кӗҫех, ҫурла уйӑхӗн 5-мӗшӗнче, пирӗн республикӑра туризм ретро-пуйӑсӗ ӗҫлеме тытӑнӗ. Анчах унта пурте лекеймеҫҫӗ. Ретро-пуйӑс 7-9-мӗш классенче вӗренекен ачасене ҫулҫӳреве илсе ҫӳрӗ. Анчах вӗсем те малтан «Чувашия онлайн» порталта суйлав витӗр тухӗҫ.
Ачасем валли икӗ кӑсӑклӑ программа хатӗрленӗ. Пӗрремӗшӗ – «Литература экспресӗ» маршрут, вӑл ҫамрӑк пассажирсене кӗнеке тӗнчипе паллаштарӗ. Иккӗмӗшӗ – «Легендарлӑ хӗрли» маршрут, унпа килӗшӳллӗн ачасене дивизи командирӗ Василий Чапаев пурӑннӑ чухне Шупашкарта тата Канаш хулинче ытларах пулнӑ вырӑнсене илсе ҫитерӗҫ.
Проект вӑй илсе пырать. Малашне ҫӗнӗ маршрутсем уҫма палӑртнӑ, ҫавна май унта кашниех лекме пултарасса шанатпӑр.
