Культура тытӑмӗнче – лайӑх хыпар! Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗнче ҫӗнӗ сезон уҫӑлнӑ.
Театр куракансен ҫӗнӗ спектакльпе савӑнтарнӑ. Сцена ҫинче «История одного чуда» спектакль премьери иртнӗ.
Ку постановкӑра кулленхи ыйтусене ҫӗкленӗ: юрату, шанчӑклӑх темине хускатнӑ тата кирек мӗнле пулсан та асамлӑха ӗненмеллине кӑтартнӑ.
Палӑртса хӑварар: спектакльте тӗп рольсене Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗсем Владимир Григорьев, Венера Пайгильдина, Леонид Яргейкин, Чӑваш халӑх артистки Ирина Архипова, театр артисчӗсем Елизавета Лаврова тата Юрий Торговцев выляҫҫӗ.
Хальхи вӑхӑтра нумай чӑваш ялӗнче ачасем мӗн пӗчӗкрен вырӑсла калаҫса ӳсеҫҫӗ. Уншӑн вӗсем айӑплӑ мар-ха: ывал-хӗрне аслисем, ашшӗ-амӑшӗ, ют чӗлхепе калаҫтарать.
Патӑрьел районӗнчи Пӑлапуҫ Пашьел ялӗнче вара вырӑсла калаҫакан ҫемьесем хальлӗхе пӗр-иккӗрен ытла мар-мӗн.
Пӑлапуҫ Пашьел шкулӗнче 37 ҫул ӗҫлекен Светлана Никитина «Хыпар» издательство ҫуртне ҫапларах каласа кӑтартнӑ: «Пирӗн ялти ҫынсем — тӗп хуларан аякран пурӑннипе-ши — вырӑсланман-ха. Пӗр-икӗ ҫемьере килте вырӑсла калаҫаҫҫӗ, ыттисем — чӑвашла».
Чӑваш чӗлхи вӗрентекен калашле, «килте пӗр-пӗринпе вырӑсла хутшӑнма тытӑнни — пысӑк чӑрмав, мӗншӗн тесен ачан ӑс-тӑнӗ, тавра курӑмӗ чи малтан ҫемьере аталанать. Ҫапла майпа ӑруран ӑрӑва куҫакан чӗлхе татӑлать».
Мухтавлӑ ентешӗмӗрӗн Андриян Николаевӑн тӑван ялӗнчи космонавтика музейне юсама пуҫлани пирки Чӑваш халӑх сайчӗ унччен пӗлтернӗччӗ-ха.
Объектра ҫурла уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Олег Марков вице-премьер тата строительство министрӗ Владимир Максимов пулнӑ. «Шуршӑлта космос карапӗ анса ларнӑ тейӗн», — тенӗ мемориал комплексне тунине пӑхсан строительство министрӗ.
Министр пӗтӗмлетнӗ тӑрӑх, юсав ӗҫӗсем хӗрӳ пыраҫҫӗ, строительсем ҫине тӑрсах ӗҫлеҫҫӗ.
Космонавтика музейне Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Шуршӑлта 1972 ҫулта уҫнӑ. 2010 ҫул пуҫламӑшӗнче унта ҫӗнӗ ҫурт тума йышӑннӑ. 2025 ҫулхи ҫуркунне
«Старатель» компани контракт алӑ пуснӑ. Ӗҫе 2027 ҫулхи чӳк уйӑхӗн 1-мӗшӗ валли вӗҫлемелле. Унта вӗренӳпе музей комплексӗ, планетари тата обсерватори пулӗ. Строительство хакӗ - 1,08 млрд тенкӗ.
Сӑмах май каласан, икӗ хут Совет Союзӗн Геройӗ Андриян Николаев летчик-космонавт ҫуралнӑранпа 2029 ҫулта 100 ҫул ҫитет,
Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ «Лир король» спектакльпе Мускава каять. Пултарулӑх ушкӑнӗ унта «Театр бульварӗ» фестивале хутшӑнӗ.
Пӗтӗм тӗнчери «Театр бульварӗ» уҫӑ фестиваль Мускавра ҫу уйӑхӗн 30-мӗшӗнче пуҫланнӑ. Вӑл ҫурла уйӑхӗн 30-мӗшӗнче вӗҫленет. Вӑл «Мускаври ҫулла» программӑн пӗр пайӗ шутланать. Кӑҫал фестивале Театр ӗҫченӗсен пӗрлӗхӗ йӗркеленнӗренпе 150 ҫул ҫитнине халалланӑ. Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ спектакле ҫурла уйӑхӗн 14-мӗшӗнче каҫхи 8 сехетре Таса пӗве бульварӗнче кӑтартӗ. Спектакльсем уҫӑ тӳпе айӗнче иртеҫҫӗ. Ку куракансене классика трагедине ҫӗнӗлле туйма май парӗ.
Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ ҫак постановкӑна ахальтен суйламан. Вӑл «Ылтӑн маска» премие тивӗҫнӗ, ӑна Мускав халӑхӗ те килӗштернӗ.
Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче Абхази артисчӗсен пултарулӑхне хаклама май килӗ. Унти сцена ӑстисем пирӗн республикӑна пуҫласа килӗҫ.
Абхазинчи С. Чанба ячӗллӗ патшалӑх драма театрӗ пирӗн патӑмӑра «Женитьба» камитпе килсе ҫитӗҫ. Спектакле авӑн уйӑхӗн 26-мӗшӗнче кӑтартӗҫ.
Асӑннӑ ӗҫе Николай Гоголӗн вилӗмсер пьеси тӑрӑх лартнӑ. Анчах режиссёр унти ӗҫ-пуҫа Сухум хулинчи (вӑл — Абхазин тӗп хули) евӗр кӑтартма шут тытнӑ. Сцена ҫинчи ӗҫ иртнӗ ӗмӗрӗн 90-мӗш ҫулӗсенче пулса иртӗ.
Режиссёрсен кун пек чӑрсӑрла пултарулӑхне хаклакансем театра ҫитсе камите хӑйсен куҫӗпе курма пултарӗҫ. Сӑмах май каласан, режиссёрсем классика хайлавӗсене ҫӗнетме тӑрӑшни сисӗнет. Ун пеккине Шупашкарти Вырӑс драма театрӗнче те асӑрхама пулать.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗ спектакль курма ӳлӗмрен иртерех пыма чӗнет. Тӳрех палӑртса хӑварар — яланах мар, канмалли кунсенче ҫеҫ.
Аса илтерер: театрта эрне варринче спектакльсем 18 сехет те 30 минутра пуҫланаҫҫӗ, шӑматкунсерен — 18 сехетре. Пӗр-пӗр артистӑн юбилей каҫӗ пулсан сцена ҫине ҫур сехет маларах тухаҫҫӗ.
Театрӑн ҫӗнӗ сезонӗнче канмалли кунсенче спектакльсем 17:00 сехетре пуҫланӗҫ. Чӑваш артисчӗсен пултарулӑхне хаклакансен. спектакль курма ҫӳреме юратакансен малашне ҫакна асра тытмалла, унсӑрӑн спектакле кая юлса ҫитӗн. Кая юлсан вара театра кӗртмеҫҫӗ. Мӗншӗн кӗртменни паллӑ ӗнтӗ: спектакль пынӑ вӑхӑтра залра утса ҫӳрени артистсене те, куракансене те кансӗрлет.
Ҫак кунсенче Шупашкарта Чӑваш халӑх поэчӗн Валери Туркайӑн «Ҫиле хирӗҫ. Е ҫиҫӗм пек ҫиҫсе иртни» ятлӑ ҫӗнӗ кӗнеки кун ҫути курнӑ. Унта пурӗ 384 страница. Асӑннӑ кӗнекере сӑмах мӗн пирки пынине унти хӑшпӗр уйрӑм сыпӑксен ячӗсем те уҫса параҫҫӗ: «Анне», «Шкул алӑкӗ яри уҫӑлсан», «Историпе филологи факультечӗ», «Иосиф Дмитриев», «Геннадий Айхи», «Аркадий Айдак», «Андриян Григорьевич Николаев», «Писательсен союзӗ. Пропаганда бюровӗ», «ГИТИС» т.ыт.те.
Ҫак кӗнекене ҫырнӑ чухне сӑвӑҫ 1980 ҫултанпа хӑй кунсерен тенӗ пек тултарса пыракан кун кӗнекипе анлӑн усӑ курнӑ.
Чӑваш артисчӗсем «Мы были, есть и будем» (Эпир пулнӑ, пур, пулатпӑр) ятлӑ юрӑ ҫырнӑ, илемлӗ клип ӳкернӗ.
Аса илтерер: ку юрра ҫырма республика Правительствин пуҫлӑхӗ Сергей Артамонов хушнӑ. Кун пирки эпир те маларах хыпарланӑччӗ.
Республика Правительстви ырланӑ проекта паллӑ юрӑҫсемпе коллективсем хутшӑннӑ.
Юрра Петӗр Хусанкайӑн сӑввине тӗпе хурса ҫырнӑ. Ӑна вырӑсла та, чӑвашла та ҫырнӑ.
Сӑвӑ авторӗ — Наталья Сахарова, кӗввине – Андрей Коноплев.
Клипа ӳкерме «Глянец» тата «Приданое» ушкӑнсем, Августа Уляндина, Егор Матвеевский, Алексей Московский, Алексей Шадриков, Денис Павлов, Маргарита Финогентова, Владимир Ашмарин, Ольга Пеганова, Pegana, Вячеслав Дик, «5 октав» студи тата «Вирьял» ансамбль хутшӑннӑ.
Ҫӗнӗ вӗренӳ ҫулӗнче шкул ачисем чӑваш дневникӗпе усӑ курма пултарӗҫ. Ӑна «Чӑваш Ен» издательствӑпа полиграфи комплексӗнче пичетлесе кӑларнӑ.
Чӑваш дневникне Чӑваш Енӗн Экономика аталанӑвӗн министерстви тата Президент гранчӗсен фончӗ ырланипе, «Воскресение» ыркӑмӑллӑх фончӗ пулӑшнипе кун ҫути кӑтартнӑ. Ку вӑл ҫутӗҫ проекчӗ шутланать.
Дневника икӗ чӗлхепе: чӑвашла тата вырӑсла — пичетленӗ. Дневник страницисенче чӑваш чӗлхипе, паллӑ ентешӗмӗрсемпе, паллӑ вырӑнсемпе, йӑла-йӗркепе, культура эткерлӗхӗпе кӗскен паллаштарнӑ.
Проект авторӗ — Анастасия Анохина.
Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев калашле, тӑван ҫӗре юратасси хамӑр тымара, тӑван чӗлхене, историпе культурӑна хисепленинчен пуҫланать. Апла пулсан, чӑваш дневникӗ ку енӗпе пӗлтерӗшлӗ кӑларӑм тесе калама пулать. Ара, чӑх пӗчӗккӗн сӑхсах тӑранать теҫҫӗ мар-и?
Раҫҫейри писательсен союзӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн правленийӗ нумаях пулмасть ларӑва пуҫтарӑннӑ. Калем ӑстисен ларӑвӗ «ЛитХаб» литература клубӗнче (ун пекки те пур иккен) иртнӗ.
Раҫҫейри писательсен союзӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн правленийӗ «Контактра» халӑх тетелӗнчи хайӗн страницинче пӗлтернӗ тӑрӑх, унта пӗрлешӗвӗн пайташӗсене аттестаци витӗр кӑларас ыйтӑва сӳтсе явнӑ.
Правлени пайташӗсем кун йӗркинчи ыйтӑва сӳтсе явнӑ май палӑртнӑ ӗҫсене васкасарах туса ирттерме йышӑннӑ. Документсене хатӗрлес ӗҫе те хӑвӑртлатмалла.
Писательсен союзӗн регионти уйрӑмӗнче хыпарланӑ тӑрӑх, документсене малтанласа пӑхса тухассине ку уйӑхра вӗҫлемелле.
Аса илтерер: республикӑри пӗрлешӗве Сергей Павлов ҫыравҫӑ ертсе пырать.
+4.3 °C