Чӑваш Енри пӗр ялта 55 миллион тенкӗпе культура ҫурчӗ туса лартасшӑн. Сӑмах Вӑрмар районӗнчи Кӗлкеш ялӗ пирки пырать. Контрактӑн пуҫламӑш хакӗ — 54,96 миллион тенкӗ.
Тӗнче тетелӗнчи «Правда ПФО» хаҫат пӗлтернӗ тӑрӑх, аукцион ирттересси пирки виҫҫӗмӗш хут пӗлтереҫҫӗ. Унчченхисенче подрядчика тупма май килмен.
55 миллион тенкӗ тӑракан культура ҫуртне Кӗлкешри «Шкул урамӗнчи 22-мӗш ҫурт» адреспа туса лартмалла.
Пӗр хутлӑ ҫуртӑн пӗтӗмӗшле калӑпӑшӗ 352 тӑваткал метр пулӗ. Унта 72 вырӑнлах курмалли зал, вулавӑш, гардероб, кружоксен пӳлӗмӗсем тата ытти пӳлӗм пулӗ. Унпа юнашар котельнӑй хӑпартса лартӗҫ.
Ӗҫе кӑҫалхи раштав уйӑхӗн 1-мӗшӗччен вӗҫлеме палӑртнӑ.
Электрон аукциона ака уйӑхӗн 8-мӗшӗнче пӗтӗмлетӗҫ.
Пуш уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Шупашкарта Пӗтӗм Раҫҫейри хор фестивалӗн республикӑри тапхӑрӗ иртнӗ. Унта хутшӑнакансем Трактор тӑвакансен культура керменне (унта республикӑн халӑх пултарулӑхӗн ҫурчӗ вырнаҫнӑ) пуҫтарӑннӑ.
Мероприятие Пӗтӗм Раҫҫейри хор обществин регионти уйрӑмӗпе пӗрле Халӑх пултарулӑх ҫурчӗ ирттернӗ.
Республикӑн Культура министерствинче пӗлтернӗ тӑрӑх, кун пек фестивале пирӗн республикӑра 13-мӗш хут йӗркеленӗ. Хальхинче унта тӑватӑ категорири коллективсем хутшӑннӑ: ача-пӑча, клубпа кану ҫурчӗсенчи хӑй тӗллӗн вӗреннӗ аслисен ушкӑнӗсем, вӗренӳ учрежденийӗсенчи ачасен тата аслисен ушкӑнӗсем.
Сцена ҫине 14 муниципаллӑ округпа 2 хуларан килсе ҫитнӗ, пурӗ 600 ытла ҫынлӑ 30 коллектив тухнӑ.
Ыран, пуш уйӑхӗн 27-мӗшӗнче, Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗ «Театр ӳнерӗн каҫӗ» пӗтӗм ҫӗршыври акцие хутшӑнӗ. Ӑна Раҫҫейри театр ӗҫченӗсен союзӗ 150 ҫул тултарнине халалланӑ.
Чӑваш театрӗнче 18 сехетре ыран «Чӑваш театрӗн легендисем» сӑнӳкерчӗксен куравӗ ӗҫлеме пуҫлӗ. Театрӑн пӗчӗк сцени ҫинче «Халӑх йӑли — пурнӑҫ йӗрки» мероприяти иртӗ, унта тӑван халӑхӑмӑрӑн йӑли-йӗркипе: туйпа, салтака ӑсатнипе, улах ларнипе — паллаштарӗҫ.
18 сехет те 30 минутра сцена ҫинче хитре калаҫма вӗрентекен ӑсталӑх лаҫҫи ӗҫлеме пуҫлӗ. Ӑна Анна Цветкова вӗрентӗ.
19 сехет те 30 минутра «Пӗтӗм тӗнче — театр» экскурси пуҫланӗ. Анна Морозкина экскурсовод кӑсӑклӑ вырӑнсене илсе ҫитерӗ.
21 сехет те 30 минутра чӑваш халӑх артисчӗпе Геннадий Медведевпа тӗлпулу иртӗ.
22 сехет те 30 минутра чӑваш ташшипе ӑсталӑх лаҫҫи пулӗ. Ӑна Чӑваш Енӗн тава тивӗҫлӗ артисчӗ Наиль Мингазов ертсе пырӗ.
23 сехет те 30 минутра «Пӗтӗм тӗнче — театр» каҫхи экскурси иртӗ.
Ҫурҫӗр иртни 30 минутра «Чувашский театр сквозь века» документлӑ кино кӑтартӗҫ.
Мӗнпур мероприяти тӳлевсӗр пулӗ. Хутшӑнма ҫак каҫӑпа иртсе регистрациленмелле.
«Даёшь, молодёжь!» сериалта ӳкерӗннӗ Раҫҫей актерӗ Михаил Башкатов Чӑваш Енри шкул ачисемпе тӗл пулнӑ.
Чылай ҫамрӑка килӗшекен паллӑ актер Михаил Башкатов Ҫӗнӗ Шупашкарти 19-мӗш шкула ҫитнӗ. Кайран вӑл Ҫӗмӗрлери 1-мӗш шкулта вӗренекен ачасемпе тӗл пулнӑ.
Михаил ачасемпе литература ҫинчен калаҫнӑ, хӑй мӗнле кӗнекесем вулама кӑмӑллани ҫинчен каласа кӑтартнӑ. Пӗчӗк вӑрттӑнлӑха та уҫнӑ: унӑн сценӑна юратасси театр студине ҫӳренинчен мар, кӑсӑклӑ литература урокӗсенчен пуҫланнӑ иккен. Михаил Башкатов ачасене ыйтӑвӗсене пӗр суймасӑр хуравланӑ. Ҫав вӑхӑтрах вӑл шӳтлесе илме те манман.
Паян, пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, чӑваш элемӗсен — гербпа ялавӑн — авторӗ Элли Юрьев ҫуралнӑранпа 90 ҫул ҫитнӗ.
XX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринчи чӑваш ӳнерӗ ҫак ӑстапа нумай енлӗ ҫыхӑннӑ.
Чӑваш Енӗн пӗрремӗш геральдистне «вут-ҫулӑм чунлӑ ҫын» тесе каланӑ иккен. Ятарлӑ компьютер программисем ҫук чухнех вӑл хӑйӗн шрифчӗсене шухӑшласа кӑларнӑ, Чӑваш Енӗн пӗрремӗш космонавчӗ валли кӑкӑр ҫине хакламалли паллӑна ӳкернӗ, 400 ытла кӗнекене илемлетнӗ, Гагарин кӗперӗн чукун решеткин эрешне ӳкернӗ.
Пулас художник 1936 ҫулхи пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче Красноармейски районӗнчи Кӗҫӗн Шетмӗ ялӗнче ҫуралнӑ. Шупашкарти ача-пӑча ӳнер шкулӗнче (1949-1951), Шупашкарти ӳнер училищинче (1951-1952), Тбилиссири патшалӑхӑн ӳнер академийӗнче (1958-1964) вӗреннӗ.
Чӑваш Енри студенткӑсем Инна Григорьевӑпа Елена Торговцева Пӗтӗм Раҫҫейри «Я ЛЮБЛЮ РОССИЮ-2026» (чӑв. "Эпӗ Раҫҫее юрататӑп") чемпионатра ҫӗнтернӗ.
Маттур та пултаруллӑ хӗрсем Шупашкарти апатлану технологийӗпе коммерци техникумӗнче вӗренеҫҫӗ. Иннӑпа Елена конкурса «Шыв айӗнчи хула халапӗсем» проектпа хутшӑннӑ, «Чи лайӑх экскурси маршручӗ» номинацире ҫӗнтернӗ. Проект аудиогид, видеоконтент тата интерактив пулӑшнипе Шупашкарти кӳлмекпе ҫуран утса паллашма май парать.
Палӑртса хӑвармалла: финалта Раҫҫейри 20 ытла регионти ҫамрӑксем хутшӑннӑ.
Ыран, пуш уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, Чӑваш Енӗн Наци вулавӑшӗнчи «Мерчен» музыка хӑна пӳлӗмӗнче кӗсле ҫинчен калакан икӗ кӗнекепе паллаштарӗҫ.
Кӗнекесен авторӗ — искусствоведени докторӗ Михаил Кондратьев. Михаил Григорьевича пирӗн республикӑри музыкантсем ҫеҫ мар, ун тулашӗнчисем те аван пӗлеҫҫӗ. Ученӑй-тӗпчевҫӗ «Кӗсле — музыкальный инструмент чувашского народа в истории и современной культуре» монографие кун ҫути кӑтартас тесе нумай ӗҫленӗ. Кӑларӑма Наталия Орлова илемлетнӗ. Кӗнекере архиври материалсемпе, экспедицисен вӑхӑтӗнче тунӑ сӑнӳкерчӗксемпе, Раҫҫейри паллӑ музейсен экспоначӗсемпе усӑ курнӑ.
Тепӗр кӑларӑм — «Кӗсле — чувашские гусли» вӗренӳ пособийӗ. Ӑна М.Г. Кондратьев, Н.И. Иванова, М.В. Гусева пухса хатӗрленӗ. Ӑслӑлӑх редакторӗ — М.Г. Кондратьев.
Чӑваш Ен Элтеперӗн Олег Николаевӑн пуш уйӑхӗн 23-мӗшӗнчи хушӑвӗпе республикӑри культура отраслӗнче тӑрӑшакан виҫӗ ҫынна «Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ» ят пама йышӑннӑ.
Вӗсенчен пӗри — Елена Мазурова. Елена Николаевна — Ҫӗнӗ Шупашкарти Ю. Гагарин ячӗллӗ вулавӑшӑн пай заведующийӗ.
Шупашкарти «Трактор тӑвакансен культура керменӗ» республикӑн халӑх пултарулӑх центрӗн халӑх пултарулӑхӗн тата ремеслисен пайӗн заведующийӗ Светлана Тяхмусова та хисеплӗ ята тивӗҫнӗ.
Сумлӑ списокра педагогика наукисен кандидачӗ те пур. Кунта сӑмах Татьяна Фуртас пирки пырать. Татьяна Владимировна – И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика унивреситетӗнче музыка ӳнерӗн тата вӗрентӳ кафедрин доцентӗнче ӗҫлет.
Пуш уйӑхӗн 28-мӗшӗнче Шупашкарта, Чӑваш патшалӑх ӳнер музейӗнче, «Его величество Гобой!» концерт кӑтартӗҫ. Ӑна Раҫҫей халӑх артисчӗ, Чӑваш Енре ҫуралнӑ Анатолий Любимова хисеплесе хатӗрленӗ. Музыкант пуш уйӑхӗн 22-мӗшӗнче 85 ҫул тултарнӑ.
Программӑна классика музыкин шедеврӗсенчен хатӗрленӗ. Вӗсем пурте — гобой валли тӗрлӗ ҫулта ҫырнӑ юрӑ-кӗвӗ. Концерт музыка ӑстине сума сунине, унӑн пултарулӑхне хакланине тата сума сунине кӑтартса пама тивӗҫ.
Сцена ҫине Шупашкарти Ф.П. Павлов ячӗллӗ музыка училищин преподавателӗсем, студенчӗсем тата ку вӗренӳ заведенийӗнче тӗрлӗ ҫулта вӗреннисем тухӗҫ. Ҫав шутра — Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Алексей Гурьев (гобой), Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Элла Леонтьева (гобой), Ирина Никитина (гобой), Татьяна Иванова (флейта), Николай Кадыков ертсе пыракан симфони оркестрӗ. Мускаври хӑнасем те пулӗҫ.
Шупашкарти 39-мӗш шклута «Этномода» дефиле иртнӗ. Модельсен ролӗнче вӗренекенсем пулнӑ. Ҫапла май вӗсем пирӗн ҫӗршывра пурӑнакан халӑхсем пирки каласа кӑтартнӑ.
Чи малтан шкул ачисем хӑнасем валли экскурси ирттернӗ. Вӑл е ку халӑхӑн наци тумӗ мӗнпе пуян? Ҫамрӑк ӳнерҫӗсем хӑйне евӗр тӗпчев ирттернӗ.
Пӗр блока чӑваш халӑхӗн тумне халалланӑ. Сцена ҫине модель тухмассерен ертӳҫӗсем кӑсӑклӑ пулӑмсем пирки каласа кӑтартнӑ.
Палӑртса хӑвармалла: ку уява 100 ытла шӑпӑрлан хутшӑннӑ. Ӑна Чӑваш Республикинчи Хӗрарӑмсен пӗрлӗхӗ пуҫарнӑ «Халӑхсен туслӑхӗн вӑйӑ карти» ҫӗнӗ проектпа килӗшӳллӗн йӗркеленӗ.
+2.3 °C