Сайта кӗр | Регистраци | Сайта кӗрсен унпа туллин усӑ курма пулӗ
По-русскиEnglishEsperanto
 +20.8 °C
Тиркекене тирӗк тӗпӗ лекет.
[ваттисен сӑмахӗ]
 

Малалла утар!

Чӑвашла та Хозандайкино!

■  24.08.2009 21:34 | 5085 хут пӑхнӑ
Иртнӗ шӑматкун каллех чӑваш ялӗсене ӳқерме ҫула тухрӑм. Малтан Элӗк районне ҫитес шухӑшсем пурччӗ, анчах та вӑл кун умӗн темиҫе кун сахал ҫывӑрнине пула пиллӗк ҫурӑра ниепле те тӑрас килмерӗ. Саккӑрччен ҫывӑрнӑ хыҫҫӑн, пӗр килнӗ-килнех ӑҫта та пулин кайса килес терӗм. Элӗк районне ҫитейместӗп пулӗ терӗм — канмалли кунсенче автобуссенче халӑх лӑк тулли пулӗ... Ҫавна май Шупашкарпа Муркаш районӗсене ҫитес терӗм. Велосипеда утлантӑм та вӗҫтертӗм. Малтан Кивпулӑх хӗррипе иртсе Вашука ҫитрӗм. Малалли ҫул ҫав ялпа юнашарах вырнаҫнӑ Хосантая выртрӗ.

Малалла...

 

Тавракурӑм хӗрри, йӗкӗр ҫул, шӑлами...

■  16.08.2009 15:50 | 4695 хут пӑхнӑ
«Таната» романа электронлӑ вулавӑша кӗртсе пӗтерӗм! Паян пӗр пысӑк ӗҫ турӑм темелле. Роман вӗҫнелле эп пӗлмен, сайра усӑ куракан сӑмахсемпе сӑмахҫаврӑнӑшсем сахал тӗл пула пуҫларӗҫ. Тӑваттӑмӗш пайӗнче ҫаксем ҫеҫ лекрӗҫ:

шӑлами — хӗрри таран. «Уҫланка шӑламиех ҫӑра тӗтре тулсӑ ларнӑ»
ҫемленкке — землянка. «Каларӑм сана ҫемленккене кӗрсе вырт тесе»
емлен — «ҫиер»? Сӑмахсарта ҫук... «Емленер-ха пӗрре улпутсем пек. Выҫ хырӑмпа манӑн калаҫас килмест».
кайӑкланса кайрӗ — одичал.

Малалла...

 

Хусансем хӑйсем ҫинчен пӗлтерме те пӗлеҫҫӗ

■  13.08.2009 16:18 | 5275 хут пӑхнӑ
Хыпарсемпе паллашатӑп.
Казанский мэр проспорил школьнику фотоаппарат — пӗлтерет Lenta.ru.
Вӑт вӗт! Пӗлеҫҫӗ хӑйсем пирки пӗлтерме! Хула пуҫлӑхӗ шкул ачине фотоаппарат выляса янӑ иккен. Тен паянхи кун интереслӗрех хыпарсем те пулса иртнӗ пулӗ — анчах та хусансем мала тухнӑ, вӗсене асӑрханӑ. Асӑрхӑр — Ильин Мишшана фотоаппаратне ҫав кунах парнеленӗ! Лешӗ 15 хут туртӑнма пултарасси пирки пӗлсех тӑнӑ пекех фотоаппарата та пӗрле илсе килнӗ курӑнать. :)
 

Ытти халӑхсене пурнӑҫ йӗркине вӗрентекен халӑха хисеплеместӗп

■  13.08.2009 13:28 | 4349 хут пӑхнӑ
Мӗнле-ха вӑл? Йӑлт хӑйсенле пурӑнтарасшӑн. Енчен те халӑхӗ унашкал пурӑнасшӑн мар пулсан? Хӑй мӗнле пӗлет, ҫавнашкал пурӑнасшӑн пулсан? Ҫу-ук... унашкал вӗсене килӗшмест. Хӑйсен йӗркинех лартасшӑн.
Лукашов каччӑ канашлура сӗнӳ парать: «чӑвашлине мухтама, вырӑссене вӑрҫма пӑрахӑр». Хуратрӑм. Пӗрремӗш — вырӑнсӑр, иккӗмӗш — канашлӑва хутшӑнакансене вӑрҫтарса яма пултарать. Виҫҫӗмӗшӗ — ҫак ҫырӑвӑн пуҫелӗкне пӑхӑр.
Мӗнле ха эпӗ, чӑваш ятпа ҫуралнӑскер, хамӑн халӑха, вӑл тунӑ ӗҫсене, япалисене мухтаймӑп? Чӑвашсем нимӗн те туман тесе пӑхмалла-ши ун шухӑшӗпе?

Малалла...

 

Хиртек, тулт, сӑянтӑш, сӑхӑм...

■  09.08.2009 16:21 | 5165 хут пӑхнӑ
«Таната» романӑн виҫҫӗмӗш пайне кӗртсе пӗтертӗм. Тата тӑваттӑмӗш пайӗ юлчӗ ӗнтӗ — вӑл нумаях мар...

Тӗл пулнӑ сӑмахсемпе сӑмахҫаврӑнӑшӗсем:

ҫерҫи тырри пек — ҫилпе ҫерҫи тырри пек ҫапӑнаҫҫӗ.
кашӑк аври ҫӳллӗш — интереслӗ танлаштару...
аттев — интереслӗ... муркашсем апла та калаҫҫӗ-им? «Пӗрре ҫакӑр пӗҫерсе ҫиетпӗр-и, аттев?»
пӑяхам — деверь. «Ах тур, ҫак Петӗр пӑяхама.»
пӑвӑртат — вымогать. «Ытла хытӑ пӑвӑртатӑн»
сых ятне — предусмотрительно.

Малалла...

 

Уҫӑ хапха

■  05.08.2009 10:14 | 5728 хут пӑхнӑ
Нумай пулмасть «Тӑван Атӑл» журналта Виктор Рсайӑн «Уҫӑ хапха» калавӗ пичетленчӗ. Эпӗ ӑна электронлӑ вулавӑша кӗртрӗм. Кӗртнӗ май вуласа тухма та тиврӗ. Хайлавӗ мана питӗ килӗшрӗ — ҫыравҫӑ сӑнарсене вӑйлӑ калӑпланӑ. Интереслӗ, хӑй вӑхӑтӗнче ӑна пичетленӗ-ши, е каярах ҫеҫ, политика енӗнчен кӑшт ҫемҫелсен ҫеҫ вӑл вулакансем патне ҫитнӗ? Калавра ҫав тапхӑрти тӗрлӗ енӗсене уҫса панӑ — кунта пуянӗ те япӑхах мар пек тухать, чухӑннин пурнӑҫӗнче те пурте йӗркеллех мар иккен. Никантӑр ашшӗ халалне асра тытса хӑйӗн пурнӑҫне йӗркелет — пӗтӗм вӑйне хурса ӗҫлет.

Малалла...

 

Ханттар, алпастӑ...

■  31.07.2009 13:11 | 5221 хут пӑхнӑ
Паян «Таната» романӑн тата виҫӗ пайне кӗртрӗм: «Каҫҫан пичче», «Ҫӗрлехи ӗҫ», «Шахрун», «Вӗчӗ».
«Шахрун» пайӗнче вара чӑваш кӑмӑлне лайӑх уҫса пана пек туйӑнчӗ. Пӗлетӗр пулӗ чӑваш йӑваш тесе калани пирки. Теприсем хушса хураҫҫӗ — ытла иртӗхсен, мӑшкӑласан — вӑл та маххӑ парас ҫук. Кунта та Шахрун йӑхне ял халӑхӗ чӑтнӑ-чӑтнӑ та кайран вара ҫавах та вата-вата ялтан кӑларса янӑ.

Малалла...

 

Шӗкӗ, ҫыра, шущиксем, чилеки...

■  29.07.2009 12:37 | 4856 хут пӑхнӑ
Хветӗр Уярӑн «Танати» малалла вуланать... Хальхинче сире «Серепе», «Улӑхра», «Утарта», «Кантуртисем», «Ҫын ҫухалнӑ», «Кам айӑплӑ», «Купӑс калакан» пайсенче тӗл пулнӑ сӑмахсемпе тата сӑмахҫаврӑнӑшӗсемпе паллашма сӗнетӗп.

Тӗрӗссипе каласан эп ҫак Шурча таврашӗнче пулса та. Шурчана ҫитмен пулин те Шуркасси ялӗ витӗр тухса. Ҫак романпа паллашнӑ май ҫак тӑрӑха тепре ҫитсе курас кӑмӑл ҫуралчӗ.

чилеки — «долбленое ведерко, маленький чиряс», тет сӑмахсар... «Ҫурт умӗнчи улпут чилеки турачӗсем хушшипе уҫса хунӑ чӳрече курӑнать».

Малалла...

 

Ылтӑнпала ылтӑн пӗрлешмеҫҫӗ...

■  26.07.2009 12:06 | 5723 хут пӑхнӑ
Паян наци радиовӗпе Василий Раймов (ятне эфир программинчен илтӗм) юрӑҫпа ирттернӗ калаҫӑва итлерӗм. Сӑмах «Ылтӑнпала ылтӑн пӗрлешмеҫҫӗ...» юрӑ пирки куҫсан тимлесе итлеме пикентӗм — ку юрӑ мана тахҫанах килӗшет, кашни итлемессерен тенӗ пекех чуна пӑлхатса илет. Малтан эп ку юрӑн сӑмахӗсем халӑхӑн пулӗ тесеччӗ, Василий Раймов вара сӑввине хайлаканне те, кӗввине кӗвелекенне те пӗлтерчӗ — Валентина Тарават сӑввине ҫырнӑ, Олег Кайкӑр — кӗввине.

Юррине ярса параҫҫӗ пулӗ тесех тимлесе итлерӗм. Ярса пачӗҫ. Шел те, Василий Раймов юрланине ҫырса илеймерӗм — вара сирӗн те танлаштарса пӑхма май пулӗччӗ.

Малалла...

 

Сӗтӗк, сӑсӑл, сӳсмет, ҫулу, йӑптах...

■  25.07.2009 00:15 | 5160 хут пӑхнӑ
Паян тепер тӑватӑ пай кӗртрӗм: «Микки», «Шурча пупӗ», «Турӑпа ҫӳреме тухни», «Эпир...»

сӑсӑл — отруби.
пӑтратни — кунта апат ячӗ. «Йӗкелне Салакайӑк типӗтсе тырӑпа пӗрле авӑртса хурать те катки-каткипе пӑтратни хатӗрлет».
йӗп сӑмса — сысна :) «Ним ҫукран нимӗр те пырать йӗп сӑмсасене!»
вӗшле — борзый.

Малалла...

 

Тутарсем те ытти халӑха качча каяҫҫӗ

■  23.07.2009 14:10 | 4865 хут пӑхнӑ
Мана пӗр ҫын тутарсем ҫине кӑтартса «чӑвашсем пурне те качча тухма пулараҫҫӗ, тутарӗсем вара — тутарсене ҫеҫ» — терӗ. Ак, халӗ, пӗр хыпарпа паллашнӑ май ҫакна вуларӑм:
Футболист родился в Ташкенте, его отец - нигериец, а мать — татарка. Одемвингие начал заниматься футболом в школе "Пахтакора". В 12 лет он вместе с семьей переехал в Набережные Челны и стал тренироваться в школе клуба "КАМАЗ".

http://www.lenta.ru/news/2009/07/23/seat/

Вӗсем те ытти халӑха качча каяҫҫӗ.
 

«Таната» малалла вуланать...

■  22.07.2009 23:33 | 5068 хут пӑхнӑ
Паян тӑватӑ пай кӗртрӗм: «Паллӑ мар инкек», «Тепӗр кун ирхине», «Ҫӗр вӑрлани», «Шурча пупӗ». Чи малтан ӗнтӗ «Паллӑ мар инкек» ҫинче чаранса тӑма тиврӗ — пӗр страници лайӑх ҫапӑнман та юлташсенчен ыйтма тиврӗ. Пулашнӑшӑн — пысӑк тав!

Халӗ ӗнтӗ романра тӗл пулнӑ сӑмахсемпе тата сӑмахҫаврӑнӑшӗсемпе паллашма сӗнетӗп:

кӑлин — пристально.

Малалла...

 

Тутарсенчен иртсе кайрӑмӑр!

■  18.07.2009 22:17 | 4616 хут пӑхнӑ
Аха, ҫапла, тутарсенчен иртсе кайрӑмӑр! Мӗн енчен тетӗр-и? Электронлӑ вулавӑшри хайлавсем шучӗпе. Вӗсен чи пысӑк вулавӑшӗнче (эпӗ пӗлекеннинче) 1508 хайлав, пирӗн — 1510!

Ҫитес вӑхӑтра хайлавсен шучӗ 1500 иртни пирки хыпар та ҫырӑп!
 

«Таната». «Ирхи калаҫу»

■  16.07.2009 19:14 | 5012 хут пӑхнӑ
Иккӗмеш пай тарин ҫитрӗм. Паян икӗ главаран кая мар кӗртесшӗнччӗ те... пулмарӗ курӑнать. Пӗр страници ман лайӑх ҫапӑнман — пӗр саспаллине те уйӑрса илме май ҫук. Ҫавна май «Ирхи калаҫӑва» ҫеҫ кӗртрӗм. Ыран тен мана вӑл страницӑна ярса парӗҫ... — вара малалла кӗртме тытӑнӑп. Хальлӗхе ҫак сӑмахсемпе тата сӑмахҫаврӑнӑшӗсемпе паллашма сӗнетӗп:

кусар — пысӑк ҫӗҫӗ. Кусарпа хыра-хыра тасатнӑ сӗтел ҫинче.
чара — йывӑҫ чашӑк;
тинке кӑлар — измучить, замучить. Паҫа (хӗр ячӗ!

Малалла...

 

Лаша шырани (хальхилле)

■  16.07.2009 15:25 | 6729 хут пӑхнӑ
Пурте пӗлетӗр ӗнтӗ, чӑвашсен «Лаша шырани» ятлӑ халӑх юмахӗ пур. Кам пӗлмест, кӗскен: «Пӗр ҫын хӑй айӗнчи лашине виҫӗ кун шыранӑ, тет.»

Ӗнер ҫавӑн йышши пӑтӑрмах манпа пулса иртрӗ. Ҫук, лаша шырама тивмерӗ... Эпир халӗ кӑткӑс технологисен ӗмӗрӗнче пурӑнатпӑр та, хайхи лаша мар, урӑххине шырама тивет.
Ӗҫ вӗҫленчӗ те килелле пуҫтарӑнатӑп хайхи. Ыран ирхине (паян) пӗр ӗҫе тӑвасси пирки ӗҫтеше каласа хӑвармаллччӗ те — карас телефонне илсе шӑнкравларӑм ун патне. Хам ҫав хушӑрах киле кайма пуҫтарӑнатӑп — кӗсьесене тӗрӗслетӗп: мӗн те пулин манса хӑвармани тата ытти те.

Малалла...

 

«Канӑҫсӑр чун» тата «Мултиер»

■  15.07.2009 00:55 | 4468 хут пӑхнӑ
Ну, мӗнле, Хветӗр Уярӑн «Танатине» малалла вулар-и? Эп пӗлмен сӑмахсем, сӑмахҫаврӑнӑшӗсем татах та тӗл пулаҫҫӗ. Хальхинче «Канӑҫсӑр чун» тата «Мултиер» пайсене вуларӑм.

ҫӑвӑр — ҫамрӑк. Вӗлле хурчӗсем пирки сӑмах пырать. «ҫӑвӑр хуртсем пайтах пулаҫҫӗ»
пӳлмисенче шӑши ӳксе пуҫне ҫурмалла — ку ӗнтӗ халь ҫамрӑксем калама хӑнӑхнӑ «в холодильнике мышка повесилась» евӗрлӗ каларӑш ӗнтӗ. :)
Пӑчӑрӑн пырши тухать тет, хӑй ҫаплах малалла ӗмӗтленет.

Малалла...

 

Авалхи пӑлхар хулисем тӑрӑх (шухӑшлавсем)

■  14.07.2009 11:49 | 5233 хут пӑхнӑ
Маларах пӗлтерсеччӗ ӗнтӗ, утӑн 5-11-мӗшӗсенче, чӑвашсен паллӑ вырӑнӗсене кайса курма тӳр килчӗ. Куншӑн ман ҫак ҫулҫӳреве йӗркелекен Олег Михайлович Цыпленкова тата ыттисене та тав сӑмахӗ калас килет. Уйрӑмах, Алина Студенцовӑна тав сӑмахӗ калас килет — вӑл сайтра пӗлтерӳ ҫакса хуман пулсан тахҫанах кайса курас ӗмӗте пурнӑҫлаймастӑмччӗ те пулӗ.

Малалла...

 

Ухмах полнӑ

■  12.07.2009 23:58 | 4436 хут пӑхнӑ
Ӗнер ҫулҫӳреврен (Цыпленков ӑна чунҫӳрев тет) килтӗм ҫеҫ-ха... Паян Чулхулана ҫитрӗм. Ҫула тухас умӗн кумма патне кӗрсе тухрӑм — ик эрне маларах ун юбилейне килме шантарсаччӗ те килеймерӗм. Паян та пулин парне кайса парас тесе вӗҫтертӗм вара ун патне.
Килӗнче ачисем, мӑнукӗсем пухӑннӑ. Ҫапла калаҫса ларнӑ май ял шкулӗ пирки сӑмах тухрӗ — пӗчӗкҫиҫ ялта (пурӗ те икӗ урам пулӗ) 4 класлӑ шкул ларнӑ иккен. Хӑйсен Кӳлпи (ятне улӑштарнӑ) хӗрӗ пирки те каласа пачӗҫ. Пӗррехинче 3-4 ҫула ҫитнӗ Кӳлпи хӑйӗн аслӑ аппӑшӗ хыҫҫӑн шкула кайнӑ тет. Питӗ тархӑсласа ыйтнӑ тет те, ручки-карандашне, сумкине парса Нурпи (ятне каллех улӑштарнӑ) аппӑшӗпе пӗрле янӑ.

Малалла...

 

Хветӗр Уяра малалла вуланӑ май...

■  03.07.2009 00:32 | 4591 хут пӑхнӑ
Малалла вулатӑп. «Хӑна-вӗрле» тата «Мулкач Терушӗ, Някуҫ тата ыттисем» пайсене вуласа тухрӑм. Акӑ мӗн ҫӗнни пӗлме тӳр килчӗ:

ҫӳрме — ку сӑмаха романрах ӑнлантарса панӑ. «Тултармӑш евӗрлӗ апат (ӳпкене касса пыршӑпа ҫыхнӑ какай. Шӳрпере пиҫет.).»
хытӑлла пӗҫернӗ пӗр ҫӑмарта — чӑмӑрла вырӑнне «хытӑлла» тенине малтан илтменччӗ.
пуҫиле — пуҫкасан, ҫын вӗлерекен.
тӑнчӑ — пӗлмелле мар сӑмах... Сӑмахсарсенче ҫук, шыравҫӑсем пӗлмеҫҫӗ... «...Ӑнсӑртран пӗрер чӑваш пырса ларсан вӑл та часах хӑйӗн тӑван чӗлхине манса каять.

Малалла...

 

Хветӗр Уяра вуланӑ май...

■  02.07.2009 00:53 | 5093 хут пӑхнӑ
Хветӗр Уярӑн «Таната» романне вулатӑп. Вуланӑ май электронлӑ вулавӑша кӗртсе пыратӑп. Хветӗр Уяр чаплӑ сӑмахҫӑ пулни курӑнать — вуланӑ май пӗлмен сӑмахсем тӑтӑшах сиксе тухаҫҫӗ, сӑмахсара пӑхса илме тивет:

пӑркӑт — пӑртан тунӑ ҫунашка
вушар — выр. упрямый, скупой, жадный
тытса ан хутлат — «ура хутлатса лар» тенине пӗлетӗп-ха, кун евӗр усӑ курнине вара — пӗлместӗп. Ку сӑмахҫаврӑнӑша вырӑсла куҫарас пулсан «чтобы меня не скорчило от радикулита» пулать пулас.
термен — хал.
«Кӗперсем, хӑва тӗмӗсем, кран юписем вӗлтлете-вӗлтлете тӑрса юлнӑ».

Малалла...

 
Страницӑсем: 1, ... 21, 22, 23, 24, 25, [26], 27, 28, 29, 30, 31, ... 47

Меню

Orphus

Баннерсем

Повествование о чувашах



Газета Республика

Шутлавҫӑсем

0 Хурал кӗтесӗ (чат)

Статьясем

￭ «Ҫӑлӑнӑҫ — юратура» спектакль хаклавӗ

Симек - 20263
 
Судьба и наследие легендарного Ухсая17
 
Чупту мана хытӑ2
 
Шупашкарта чӑваш ваттисен канашӗн ларӑвне ирттернӗ6
 
Памяти тихого героя — фотографа старых Чебоксар1
 
Что за душой у старейшин?25
 
Чӑваш грамматикин вӑрттӑнлӑхӗсене уҫакан кӗнеке5
 
ГигаЧат Раҫҫей тата СНГ ҫӗршывӗн 30 ытла халӑх чӗлхипе усӑ курма пултарать
 
Тарасов в защиту истины11
 
Хальхи чӑваш активисчӗсем е Автовазпа мерседес10
 

Ҫанталӑк

Гороскоп

СурӑхВӑкӑрЙӗкӗрешРакАрӑсланХӗрТарасаСкорпионУхӑҫӑТу качакиШывтӑканПулӑсем
Сурӑх: Ку эрнере Сурӑхсен тăрăшăвне асӑрхамасӑр юлмĕҫ. Анчах та лару-тӑрӑва алӑра тытмалла: пуçлăхсемпе хирĕçесрен сыхланăр тата аван пĕлмен çынсемпе вӑрттӑнлӑхсемпе ан пайлашăр. Кĕçнерникун çĕнĕ проект пуçлама лайӑх. Эрне вĕçĕнче кӑмӑла алӑра тытмалла. Кану кунӗсенче ăнăçу сирĕн енче пулĕ, анчах ăна астармӑш вăйӑсемпе тĕрĕслемелла мар — выляса яма пултаратăр.

Ҫӗртме, 21

1900
126
Сокольников Петр Фадеевич, патшалӑх ӗҫченӗ ҫуралнӑ.
1903
123
Александров Павел Александрович, инженер, техника ӑслӑлӑхӗсен докторӗ, профессор ҫуралнӑ.
1929
97
Яковлев Владимир Иванович, чӑваш журналисчӗ ҫуралнӑ.
1949
77
Макаров Николай Иванович, чӑваш тухтӑрӗ, медицина ӑҫлӑлӑхӗсен докторӗ ҫуралнӑ.
1991
35
Чӑваш таврапӗлӳҫисен пӗрлӗхне йӗркеленӗ.
2006
20
Шупашкарта Петӗр Хусанкай палӑкне уҫнӑ.
Пулӑм хуш...Пулӑм хуш...
 
 
Сайт пирки | Пулӑшу | Статистика
(c) 2005-2026 Chuvash.Org | «Чӑваш халӑх сайчӗ» тетелти кӑларӑм МИХ пек Ҫыхӑну, информаци технологийӗ тата массӑллӑ коммуникаци сферине тӗрӗслесе тӑракан федераллӑ служӑра (Роскомнадзорта) регистрациленӗ (реестра 2017 ҫулхи нарӑсӑн 3-мӗшӗнче евӗр ЭЛ № ФС 77 - 68592 ҫырса хунӑ).
Сайтри материалсене (ытти ҫӑлкуҫсенчен илнисемсӗр пуҫне) CreativeCommons Attribution-ShareAlike 3.0 лицензипе килӗшӳллӗн усӑ курма пулать. Сайтпа ҫыхӑннӑ ыйтусене кунта ярӑр: site(a)chuvash.org