Паян «Р-2» гварди катерне савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура «Чувашия» ят панӑ. Ку пулӑма Чӑваш Енри тӳре-шара, ҫав шутра Иван Моторин премьер-министрпа экономика аталанӑвӗн министрӗ Владимр Аврелькин, ҫар ҫыннисем, общество организацийӗсен пайташӗсем, А.В. Кочетов ячӗллӗ кадет шкулӗнче вӗренекенсемпе педагогсем хутшӑннӑ.

«Р-2» ракета катерӗ Балти флочӗн ракета карапӗсен тата катерсен бригадин гварди дивизионне кӗрет. Ӑна Вӑтам Нева карап тӑвакан савут 1994 ҫулта тунӑ. Унтанпа карап тинӗсрен тухма пӗлмесӗр тенӗ пек ҫӳренӗ. Балти тинӗсӗнче карап 40 ытла ҫар службинче пулнӑ. Катер шывра 15 пин миль ытла ҫул ҫӳренӗ. 2015 ҫулхи пуш уйӑхӗн 2-мӗшӗнче ӑна Раҫҫейӗн Ҫарпа-тинӗс флочӗн Тӗп командующийӗн йышӑнӑвӗпе «Чувашия» ят пама йышӑннӑ.

Йӗпреҫ районӗнче Украина каччи пӗр хӗрарӑмӑн питӗрмен килне кӗрсе укҫа вӑрланӑ. Усал ӗҫе вӑл пӗлтӗрхи ҫӗртме уйӑхӗн 18-мӗшӗнче, 17 сехет тӗлӗнче, тунӑ. Андреевка ялӗнчи ют ҫын килне кӗрсе кайнӑ чух вӑл ӳсӗр пулнӑ. Унтан вӑл шифоньерта выртакан 52 пин тенке йӑтса тухнӑ.

Вӑрра тупайман енне йӗрке хуралҫисем пуҫиле ӗҫе чарса лартнӑ. Анчах 2015 ҫулта вӑрӑ-каччӑ ҫакланнӑ. Ун чух вӑл Андреевка ялӗнче укҫа вӑрланине йышӑннӑ.

Украина каччи тӑван ҫӗршывӗнче йывӑр преступлени тунӑран федераци шыравӗнче шутланнӑ. 2005 ҫултанпа вӑл Мускавра вӑрттӑн пурӑннӑ, Йӗпреҫ районӗнчи пӗлӗшӗсем патне килкелесе ҫӳрени пирки пӗлтерет Чӑваш Енӗн прокуратурин пресс-служби.

Йӗпреҫ район сучӗ пӗтӗмӗшле режимлӑ колоние ик ҫуллӑха ямалла тунӑ. Йышӑну хальлӗхе саккунлӑ вӑя кӗреймен-ха.

Венсан Люка флейтҫӑ

Шупашкарти Ф. Павлов ячӗллӗ музыка училищин вӗрсе каламалли инструментсен уйрӑмӗн студентне Федор Волкова тӗнчери паллӑ та пултаруллӑ флейтҫӑ Венсан Люка ӑсталӑха хӑнӑхтарӗ.

Венсан Люка — Париж оркестрӗн флейтҫи, Венсан Люкан Парижри Аслӑ Наци консерваторийӗн профессорӗ. Ӑсталӑх класӗсене вӑл Европӑра кӑна мар, Японире, Корейӑра, Китайра, Тайваньре, Америкӑри Пӗрлешӳллӗ Штатсенче ирттерет.

Ӑсталӑха профессор ҫӗртме уйӑхӗн 25–26-мӗшӗсенче Питӗрти Музыка ҫуртӗнче хӑнӑхтарӗ. Ҫак чыса Питӗрти, Екатеринбургри, Шупашкарти тата Чуллӑ Ҫырти пилӗк ҫамрӑк музыкант тивӗҫнӗ. Вӗсене ятарласа суйласа илнӗ. Ҫамрӑксем тӗнче шайӗнчи чаплӑ конкурссене хатӗрленеҫҫӗ.

Ӑсталӑх класне Раҫҫейри ятарлӑ программӑпа килӗшӳллӗн вӗрентме пӑхса хӑварнӑ.

Шупашкарти 1-мӗш клиника пульницинче ыркӑмӑллӑх акцийӗ малалла пырать. Вӑл «Кӗнеке — ял ачисене» ятлӑ. Ӑна ЧР Наци вулавӑшӗ Литература ҫулталӑкне халалласа йӗркеленӗ.

ЧР Сывлӑх министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, акцие ял вулавӑшӗсенчи фондсене пуянлатас, халӑха, уйрӑмах ачасене, кӗнеке вулама илӗртес тӗллевпе йӗркеленӗ.

Акцие 1-мӗш клиника пульницин чылай ӗҫченӗ хутшӑннӑ. Нумаях пулмасть ҫамрӑк вулакансем валли пӗр пациентка нумай кӗнеке йӑтса килнӗ. Вӗсем ҫӗнех мар, анчах усӑ курма юрӑхлӑ.

Пульница ӗҫченӗсем аслӑрах вулакансем валли илемлӗ литература нумай пухнӑ. Вӗсене Ҫӗрпӳ районӗнчи Михайловка вулавӑшне илсе кайӗҫ.

Акцие кирек кам та хутшӑнма пултарать. Вӑл раштав уйӑхӗн 25-мӗшӗччен пырӗ. Ыйтса пӗлмелли телефон: 23-56-11.

Республика кунне кашни ҫулах асра юлмалла ирттерме тӑрӑшаҫҫӗ. Кӑҫал та ҫаплах йӗркелесшӗн. Анлӑ мероприятисен шутӗнче Чӑваш тӗррин музейне уҫассине те кӗртнӗ. Тӑван халӑхӑмӑр тӗррин управҫи Шупашкарти халӑх управҫин ҫуртӗнче вырнаҫӗ.

Унта XIX ӗмӗрчченхи тӗрӗн пуянлӑхӗпе паллаштаракан экспозицисем вырӑн тупмалла. Тӗрӗ аталанӑвне музей каярахри тапхӑртине те кӑтартӗ. Апла тӑк унта XX-XXI ӗмӗрсенчи тӗрӗ-эрешлӗ япала та пулӗ.

Чӑваш тӗррин управҫинче Алькешри «Паха тӗрӗ» хапрӑкӑн (ҫапла, «Паха тӗрӗ» кун-ҫулӗ унтан пуҫланнӑ), Екатерина Ефремова тата ытти тӗрӗ ӑстин ӗҫӗ вырӑн тупӗ.

Музее ҫӗртмен 23-мӗшӗнче 16 сехетре уҫмалла. Унта кӑмӑл пулсан пурте кайса курма пултараҫҫӗ, мӗншӗн тесен уҫнӑ ҫӗре тӳлевсӗрех кӗртеҫҫӗ.

Апат туянма сахалтан та 3 пин те 418 тенкӗ те 26 пус кирлӗ пулнӑ. Ку вӑл — иртнӗ уйӑхра. Пӗр ҫынна. Ку цифрӑна Чӑваш Енӗн Статистика комитечӗ шутласа кӑларнӑ.

Федерацин Атӑлҫи округӗнче апат-ҫимӗҫ туянма ытларах кӑларса хума тивнӗ-мӗн. Цифра чӗлхипе каласан, ку вӑл 3 пин те 515 тенкӗ те 96 пуспа танлашнӑ. Тепӗр майлӑ каласан, Чӑваш Енринчен 2,9 процент нумайрах.

Асӑннӑ округа илсен пирӗн республика пиллӗкмӗш вырӑн йышӑннӑ. Чи йӳнӗ апат-ҫимӗҫе Сарту облаҫӗнче тупса илме май килнӗ темелле-тӗр, мӗншӗн тесен унта апат-ҫимӗҫ туянма сахалтан та 3193,09 тенкӗ тӑкакланӑ. Самар облаҫӗнче пурӑнакансен нумайрах тӑкакланма лекнӗ. Унти ҫав цифра 3881,71 тенкӗ пулнӑ. Статистсем Самар облаҫӗнчипе Чӑваш Енри хаксене танлаштарса пӑхнӑ та уйрӑмлӑх 13,6 процент иккенне палӑртнӑ.

Чӑваш Енре ӗҫе кӳлӗнекен фермерсене аталанмашкӑн грантсем валеҫсе панӑ. Ытларахӑшӗ ӑна пахча ҫимӗҫ лартса ӳстерме, выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетме, фермӑсем хута яма тивӗҫнӗ.

Акӑ Канаш районӗнчи Ачча ялӗнчи Захаровсем хӑйсен фермине уҫма палӑртнӑ. Хӑйсем каланӑ тӑрӑх, вӗсен хальлӗхе выльӑх-чӗрлӗхе усрамалли вырӑн пур. Анчах вӗсем мӑйракаллӑ шултра выльӑх шутне ӳстерме палӑртнӑ. Кун валли ферма кирлӗ. Апат хатӗрлемешкӗн техника пур-мӗн.

Захаровсен 10 ене, пӑрусем. Вӗсем уйра кӗтӳре ҫӳреҫҫӗ. Татьяна Захарова ку ялтах ҫуралса ӳснӗ, ҫавӑнпа выльӑха мӗнле пӑхмаллине пӗлет. Пӗлтӗр вӑл фермер хуҫалӑхӗ йӗркелеме шутланӑ. Унӑн 110 гектар ҫӗр те пур. Ӗҫе пурнӑҫлама тӑванӗсем пулӑшаҫҫӗ.

Захаровсем пурӑна-киле ҫакна ӑнланнӑ: тупӑш тӑвас тесен ӗне нумайрах тытмалла.

Прокуратурӑн тем тӗрлӗ ӗҫпе те аппаланма тивет. Етӗрне район прокурорӗ нумаях пулмасть «Атӑл» М-7 федераци трассин асӑннӑ район территорийӗнчи участокне епле тытса тӑнине тӗрӗсленӗ. Тӗрӗсленӗ те... кӑлтӑк тупнӑ. Асӑннӑ ҫул ҫинче ҫуран ҫынсене каҫса ҫӳреме пӑхса хӑварнӑ вырӑна ҫутатмалла туман иккен. Кун ҫутинче вӑл вырӑна машинӑсем асӑрхайӗҫ те, анчах тӗттӗмре нимӗн те курӑнмасть-ҫке.

Ҫул-йӗре тытса тӑрассишӗн «Чулхула–Ӗпхӳ автомобиль магистралӗн управленийӗ» федерацин хысна учрежденийӗ яваплӑ иккен. Унӑн ӗҫ-хӗлӗ шутне ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхне йӗркелесси те кӗрет. Ҫакна шута илсе прокурор Шупашкар хулинчи Ленин район судне тавӑҫпа тухнӑ. Тавӑҫра вӑл кӑлтӑка пӗтерме ыйтнӑ, яваплӑха пурнӑҫламанни саккуна пӑснине кӑтартнӑ. Ленин район сучӗн тӳри прокурор асӑрхаттарӑвне пӗтермелле йышӑну кӑларнӑ.

Ыран, ҫӗртме уйӑхӗн 12-мӗшӗнче, Шупашкарта Раҫҫей кунне халалласа Атӑл урлӑ ишессипе тупӑшӗҫ. Спортсменсен 2 ҫухрӑм та 200 метр парӑнтарма тивӗ.

Анчах йӗркелӳҫӗсем халех асӑрхаттараҫҫӗ. Ӑмӑртӑва хутшӑнакан ҫыннӑн сивӗ шывра ишес енӗпе опыт пулмалла. Халӗ Атӑл шывӗ 15 градус таран кӑна ӑшӑннӑ вӗт.

Шупашкарта Раҫҫей кунӗнче кунсӑр пуҫне чылай мероприяти ирттерме палӑртнӑ. Тӗп уяв Хӗрлӗ тӳремре иртӗ. Каҫхи 5 сехетре акцисемпе конкурссем иртӗҫ. 18 сехетре концерт пуҫланать. Куракансен умне вӗрсе каламалли инструмент оркестрӗ, хор, ташӑ тата вокал ушкӑнӗсем тухӗҫ.

Йӗркелӳҫӗсем пӗлтернӗ тӑрӑх, уява 600 ытла артист тата волонтер хутшӑнӗ. Уявра ҫӗршыв гимнне пурте юрлӗҫ. Ҫав вӑхӑтра тӳпене ҫӗр-ҫӗр хӗрлӗ, кӑвак тата шурӑ хӑмпӑсем вӗҫтерӗҫ.

Шупашкарта нумай функциллӗ тепӗр центр хута яма палӑртаҫҫӗ. Ӑна кӗске вӑхӑтра, ҫур ҫулта, туса пӗтермелле-мӗн.

Нумай функциллӗ центр Шупашкарти Калинин районӗнче кӑҫал кӗркунне уҫӑлмалла. Халӗ Эгер бульварӗнче техника ӗҫлет. 1500 тӑваткал метр лаптӑк ҫинче юпа уйӑхӗ тӗлне центр ҫӗкленмелле вӗт. Вӑл патшалӑх тата муниципалитет пулӑшӑвӗсене парӗ.

Подрядчик фундамент яма тытӑннӑ ӗнтӗ. Анчах ҫурта хӑпартса лартиччен нумай ӗҫлеме тивӗ. Фундамент блокӗсене, канализацие, ҫыхӑнӑва, ӑшӑ пӑрӑхӗсене ҫурлан 1-мӗшӗ валли хурса пӗтересшӗн.

Сӑмах май, халӗ Шупашкарта нумай функциллӗ икӗ центр ӗҫлет. Заявленисене 48 чӳречере ҫеҫ йышӑнаҫҫӗ. Ҫӗнӗ центр хута кайсан тепӗр 30 чӳрече хушӑнӗ.

Нумай функциллӗ центра тумашкӑн 75 миллион тенкӗ кирлӗ. Укҫана республика, федераци, хула хыснисенчен уйӑраҫҫӗ.