Чӗрчунсен тӗнчине сыхлакан дирекци тунӑ сӑн

Чӗрчунсен тӗнчине сыхлакан дирекци кӑрлач-нарӑс уйӑхӗсенче чӗрчунсемпе кайӑксен маршуртне тӗрӗсленӗ. Юр ҫинчи йӗрсене кура вӗсен шутне палӑртнӑ.

Етӗрне районӗнчи А.П.Айдак ячӗллӗ этноҫутҫанталӑк паркӗнче ултӑ пӑлан ами (выр. благородный олень) пурӑнать. Пӗлтӗр чӳк-раштав уйӑхӗсенче вӗсемпе пӗрле аҫи те пулнӑ. Анчах хальхинче вӑл шута лекмен.

Палӑртмалла: кунашкал пӑлансен популяцийӗ 2018 ҫулта йӗркеленме тытӑннӑ. Йӗпреҫ тата Улатӑр районӗсенче кунашкал пӑлансене 30 ҫул каялла, иртнӗ ӗмӗрӗн 90-мӗш ҫулӗсенче, шута илнӗ.

drive2.ru сайтри сӑн

Паян термометр 0 градусран ытларах, ӑшӑрах, кӑтартать. Пуш уйӑхӗн пуҫланнӑранпа кун пекки пулман-ха.

«Чӑваш Енри ҫанталӑк» проект синоптикӗсем пӗлтернӗ тӑрӑх, ыран юр ҫӑвӗ, ҫил-тӑман вӗҫтерӗ. Ҫил те вӑйлӑ пулӗ.

Юнкун ку эрнери чи ӑшӑ кун пулӗ. Пӗлӗтсен ҫӳллӗшӗнче те 3-4 градус ҫеҫ сивӗтӗ. Ҫӗр ҫинче вара 5 градус таран ӑшӑтӗ.

Кӗҫнерникун ҫил лӑпланӗ. Ҫав кунран пуҫласа эрне вӗҫӗчченех сывлӑш температури 0 градусран пӗчӗкрех пулӗ. Эрнекун кӑшт юр ҫӑвӗ. Канмалли кунсенче каллех сивӗтсе илӗ – 10-15 градус сивӗ пулӗ. Шӑматкун ҫил вӑйланӗ.

Хӑҫан ӑшӑтӗ? Паллах, часрах ҫурхи илемлӗ ҫанталӑкпа килес килет. Синоптиксем мӗн калаҫҫӗ-ха?

Чӑнах та, ҫитес вӑхӑтра ӑшӑтса пырӗ. Анчах ҫил самай вӑйлӑ пулӗ, уйрӑмах пушӑн 13-16-мӗшӗсенче – ҫеккунтра 15 метр хӑвӑртлӑхпа вӗрӗ. Ҫавна май сивӗрех пек туйӑнӗ.

Вырсарникун ҫил-тӑман тухӗ. Тунтикун юр ҫумӗ, термометр «плюс» кӑтартӗ. Ҫитес эрне варринче ҫил лӑпланӗ.

Пушӑн 18-21-мӗшӗсенче каллех юр ҫӑвӗ. Гидрометцентр хыпарланӑ тӑрӑх, ҫитес 10 кунра Чӑваш Енре ҫанталӑк нормӑран 1 градус сивӗрех пулӗ. Вӑтам температура 5 градус сивӗпе танлашать.

Чӑваш Ен территорийӗпе машинӑсем пысӑк хӑвӑртлӑхпа ҫӳремелли «М-12» ҫул тӑвассине Чӑваш халӑх сайтне вулакансем пӗлеҫҫӗ ӗнтӗ. Ҫул тума йышӑннине пӗлсен ҫутҫанталӑк ырлӑхӗшӗн кӗрешекенсем тата уншӑн чунӗсене ыраттаракансем чӗрчунсене каҫса ҫӳреме вырӑн хӑварӗҫ-ши тесе кӑсӑкланма тытӑнчӗҫ.

Экодуксем пуласси пирки маларах пӗлтернӗччӗ-ха. Халӗ пурӗ миҫе пуласси уҫӑмланнӑ. 12 экодук (экодук тесе чӗрчунсем валли тунӑ каҫҫа е траншейӑна калаҫҫӗ) тата 22 каҫӑ пӑхса хӑварӗҫ. Вӗсемпе тискер чӗрчунсем каҫса ҫӳренипе пӗрлех килти выльӑх-чӗрлӗхе те каҫарӗҫ. Чӗрчунсем машина сассинчен хӑрасран сасӑран хӳтӗлекен хатӗрсем вынаҫтарӗҫ.

molnet.ru сайтри сӑн

Нумаях пулмасть республикӑра ҫил-тӑман вӑхӑтӗнче аслати авӑтнӑ. Ҫанталӑкран тата мӗн кӗтмелле-ши?

Каллех сивӗтет. Хальлӗхе термометр «плюс» кӑтартмӗ. Ҫитес 10 кунра ҫанталӑк хӗвеллӗ пулсан та ӑшӑ пек туйӑнмӗ. Ҫитес эрне варринче вара каҫхине термометр 25 градус сивӗ кӑтартма пултарӗ.

Пушӑн 8-мӗшӗнче ҫил-тӑман вӗҫтерӗ. Юр вӑйлах ҫумӗ, анчах ҫил ҫеккунтра 16 метр хӑвӑртлӑхпа вӗрӗ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, пушӑн 13-мӗшӗнчен ӑшӑтма тытӑнӗ. Анчах йӗпе юр ҫума тытӑнӗ.

Пуш уйӑхӗ мӗнлерех килӗ? Пушӑн 2-мӗшӗ ҫулталӑк пуҫланнӑранпа чи ӑшӑ кун пулнӑ.

Кӗҫех унашкал кунсем нумайланӗҫ. Термометр ӑшӑрах та ӑшӑрах кӑтартма тытӑнӗ, юр вырӑнне ҫумӑр ҫӑвӗ. Анчах пӑртак кӗтмелле – уйӑхӑн пӗрремӗш декади хӗл евӗрех пулӗ.

Эрне вӗҫӗнче юр ҫума пӑрахӗ, анчах сивӗтӗ – 10-15 градус пулӗ. Пушӑн 7-мӗшӗнче каҫхине тата тунтикун ҫил-тӑман вӗҫтерӗ. Пушӑн 11-мӗшӗнче сивӗтӗ – 20-25 граду таранах пулӗ. Вара тинех унашкал сивӗсем вӗҫленӗҫ.

Иккӗмӗш декадӑра ҫанталӑк ӑшӑтӗ. Уйӑх варринче юр, ҫумӑр ҫӑвӗ. Виҫҫӗмӗш декадӑра кӑнтӑрла – 5 градус, ҫӗрле 12 градус сивӗ пулӗ.

Кӑҫал юр часах каймӗ. Пӗтӗмӗшле илсен, пуш уйӑхӗ сивӗрех пулӗ.

Тинех календарь ҫинче хӗл вӗҫленчӗ. Анчах вӗҫленчӗ теме тӑхтамалла-ха. Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, республикӑна сивӗ ҫанталӑк татах килӗ.

Ыран каллех юр ҫӑвӗ. Ҫапах ҫанталӑк ӑшӑтӗ. Юнкунпа кӗҫнерникун та юр ҫӑвӗ, ҫил-тӑман тухӗ. Виҫӗ кунра Чӑваш Енре 6-11 миллиметр хулӑнӑш юр ҫума пултарӗ. Ҫулсем пӑрлак пулӗҫ.

Эрнекун атмосфера пусӑмӗ пысӑкланма тытӑнӗ, ҫил лӑпланӗ. Канмалли кунсенче 10-15 градус сивӗ тӑрӗ. Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, пушӑн 8-мӗшӗнче те юр ҫӑвӗ. Пӗрремӗш декада вӗҫӗнче термометр ҫӗрлесерен 20-25 градус кӑтартӗ.

Нарӑс уйӑхӗ питӗ сивӗ килчӗ. Ку кӑна мар, юр та нумай ҫурӗ. Халӗ вара Чӑваш Ене циклон килет, кӗҫех юр вӑйлӑ ҫума тытӑнӗ. Темиҫе сехетре юр хулӑнӑшӗ 10-15 сантиметр таран ӳсме пултарӗ.

Унччен эрнекун ҫанталӑк ӑшӑтассине пӗлтернӗччӗ. Анчах ку кӑнтӑр районӗсене ҫеҫ пырса тивӗ, нумайлӑха тӑсӑлмӗ вӑл.

Ыран та кӑштах юр ҫӑвӗ. Каҫ енне вара сивӗтме пуҫлӗ. Ирхине, вырсарникун, каллех 20 градус таран сивӗтӗ. Ҫил вӑйлӑ пулнӑран тата сивӗрех пек туйӑнӗ.

Тунтикун сивӗ каймӗ-ха, термометр 18-13 градус кӑтартӗ. Ытларикунтан каллех юр ҫума тытӑнӗ. Эрне вӗҫнелле 10-15 градус таран сивӗтӗ.

Паян ҫӗрле республикӑра 31-36 градус сивӗ пулӗ. Ҫапла кӑтартӗҫ метеостанцисенчи термометрсем. Чӑннипе вара хӑш-пӗр ҫӗрте тата сивӗрех пулӗ.

Ҫӗрле сивӗ кӑна мар, ҫиллӗ те пулӗ. Ҫил ҫурҫӗр енчен ҫеккунтра 8-13 метр хӑвӑртлӑхпа вӗрӗ. Ҫапла ир енне 50 градус сивӗ пек туйӑнӗ.

Юнкун ирхине 30 градус сивӗ тӑрӗ. Кӗҫнерникун тинех ӑшӑтма тытӑнӗ. Кӑнтӑрла хыҫҫӑн ҫил-тӑман вӗҫтерме тытӑнӗ. Эрнекун йӗпе юр, ҫумӑр ҫӑвӗ. Канмалли кунсенче те ӑшӑ ҫанталӑк тӑрӗ, термометр 0 градус кӑтартӗ. Вырсарникун юр ҫӑвӗ.

Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫуркунне пуҫламӑшӗнче те температура тӑрук улшӑнса тӑрӗ. Ун чухне те кӗске вӑхӑтлӑха 25 градус таран сивӗтӗ.

joinfo.com сайтри сӑн

Синоптиксем пӗлтернӗ тӑрӑх, нарӑс уйӑхӗн 15-19-мӗшӗсенче республикӑра хӑрушлӑхӑн «сарӑ хӗрлӗ» шайӗ пулать. Кун пирки ЧР ШӖМӗ те хыпарлать.

Ҫак тапхӑрта Чӑваш Енре питӗ сивӗ пулӗ. Сывлӑш температури нормӑран 7-10 градус сивӗрӗх тӑрӗ. Ҫанталӑк сивӗ тӑнӑ май тӑм илес хӑрушлӑх пысӑкланать. Электричествӑпа тивӗҫтерес енӗпе те йывӑрлӑхсем пулма пултараҫҫӗ. Пушар тухасран та асӑрханмалла.

Палӑртмалла: иртнӗ эрнере те республикӑра сивӗ ҫанталӑк тӑчӗ.