Раҫҫее Хӗвеланӑҫ Африкӑри Сенегал каччи 2017 ҫулхи раштав уйӑхӗнче килнӗ. Мамаду Фалл вӑл вӑхӑтра бакалавр дипломӗллӗ пулнӑ ӗнтӗ. Каччӑ ӑна тӑван ҫӗршывӗнче илнӗ. Раҫҫее килсен Хусанта вырӑс чӗлхине ӑша хывнӑ, кайран Шупашкара куҫнӑ, Чӑваш патшалӑх ял хуҫалӑх академийӗнче (халӗ — аграри университечӗ) вӗренме тытӑннӑ.
Магистрант вӗренӳре те ӗлкӗрсе пынӑ, спортра та. Тӗрлӗ конкурса, ҫӑмӑл атлетика енӗпе ӑмӑртусене хутшӑннӑ, кире пуканӗ йӑтнӑ. Аслӑ шкулти ӑслӑлӑхпа производство центрӗнче практикӑра пулнӑ.
Агроном специальноҫне алла илнӗскер диплома амӑшне, Амината Бойене, халалланӑ. «Вӑл мар пулсан вӗренеймен пулӑттӑм. Хамӑн тантӑшӑмсем пекех шкулта вӗренме пӑрахса ӗҫлеме пуҫлӑттӑм», — каласа кӑтартнӑ каччӑ. Яшӑн ашшӗ 2015 ҫулта вилнӗ. Вӑл фермер пулса ӗҫленӗ. Амӑшӗ — граждан служащийӗ. Ҫемьере пилӗк ача. Мамаду Фалл — чи асли. Тӑван ҫӗршывра каччӑ 2 ҫул та 8 уйӑх пулман.
Ҫӗнӗ Шупашкар хулинчи стоматологи поликлиникинче кӑҫал ӗҫе кӳлӗннӗ ҫамрӑк специалиста, Никита Новокрещенова, халӑх халех килӗштерет. «Питӗ лайӑх, тимлӗ, ылтӑн стоматолог!» – ырланӑ, сӑмахран, ӑна шӑл кӑларттарма пынӑ В.П. Панина. Ҫамрӑк тухтӑра ӗҫтешӗсем те мухтаҫҫӗ. Терапи стоматологи уйрӑмӗн заведующийӗ Оксана Григорьева Никита Новокрещенова яваплӑ та талпӑнуллӑ специалист тес ехаклать.
Пульницӑра пӗлтернӗ тӑрӑх, каччӑ И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Хӗрлӗ дипломлӑ специалист, ординатор. Тӑршуллӑ Никита ЧПУн фармакологи, клиника фармакологийӗ тата биохими факультетӗнче те ӗҫлеме ӗлкӗрет. Унччен те вӑл хастарлӑхпа палӑрнӑ: ӑслӑлӑх конференцийӗсене хутшӑннӑ, тӗпчев ӗҫесем ҫырнӑ.
Пирӗн ҫршывра «Килте вӗренме пулӑш» социаллӑ программа пуҫарнӑ. Унӑн тӗллевӗ – шкул ачисене инҫет мел ҫыхӑнӑвӗпе вӗренме май туса парасси. Программӑна «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» парти, РФ Ҫутӗҫ министерстви тата Стратеги аталанӑвӗн агентстви йӗркеленӗ.
Комсомольскинчи 1-мӗш вӑтам шкул вӗренсе пӗтернӗ Викентий Говорова паян РФ Патшалӑх Думин депутачӗ Алена Аршинова ноутбук парнеленӗ. Хӑй килсе ҫитеймен-ха. Алена Аршинова парнине тата вӑл ырӑ суннине Комсомольски районӗнчи Депутатсен пухӑвӗн депутачӗ Александр Абрамов тата Комсомольски ял тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗ Мария Илларионова илсе ҫитернӗ. Вӗсем каччӑна депутат ноутбукне тыттарнӑ, пурнӑҫра ӑнӑҫу суннӑ.
Республикӑри пысӑк аслӑ шкулсенчен пӗринче, И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче, йышӑну кампанийӗ ҫӗртме уйӑхӗн 20-мӗшӗнче пуҫланнӑ. Унчченхи ҫулсенчипе танлаштарсан хутсен икӗ мелпе йышӑнаҫҫӗ — Абитуриентӑн уйрӑм пӳлӗмӗ тата почта ҫыхӑнӑвӗн операторӗсем урлӑ.
Йышӑну комиссийӗнче 50 ытла ҫын ӗҫлет. Вӗсем ҫамрӑксен, вӗсен ашшӗ-амӑшӗн ыйтӑвӗсене йышӑнаҫҫӗ, пӑхса тухса хуравлаҫҫӗ. Кунсерен 1500 ытла шӑнкӑрав йышӑнаҫҫӗ.
Аслӑ шклута бакалавриат шайӗпе 1325 бюджет вырӑнӗ пӑхса хӑварнӑ.
Утӑ уйӑхӗн 20-мӗшӗ тӗлне 3400 ытла заявлени илнӗ. Абитуриентсем уйрӑмах суйлакан енсем ҫаксем: «Сиплев ӗҫӗ», «Педиатри», «Стоматологи», «Фармация», «Юриспруденци», «Экономика», «Строительство».
Техника факультечӗсенче 766 хысна вырӑнӗ пӑхса хӑварнӑ. Унта электроэнергетика тата электротехника, информатика и шутлав техники, радиоэлектроника тата автоматика, управлени тата социаллӑ технологи, машиностроени пӗлӗвне илме пулать.
Ҫӗмӗрлере пурӑнакан 15 ҫулти пикене ҫӗртме уйӑхӗн 17-мӗшӗнченпе шыранине Чӑваш халӑх сайчӗ пӗлтернӗччӗ. Вӑл ҫӗтсен йӗрке хуралҫисем пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑччӗ.
Аса илтерер: Софья Бараева килтен тухса кайнӑ хыҫҫӑн Шупашкара ҫитнӗччӗ. Унтан Хусана тухса кайнӑччӗ. Унта вӑл тусӗсем патӗнче пурӑннӑччӗ.
Халӗ хӗр татах ҫухална. Паян Ҫӗмӗрле районӗнчи «Вперед» хаҫат йӗрке хуралҫисем ҫак хӗре шыранине пӗлтернӗ.
Хальхинче пике килтен утӑ уйӑхӗн 20-мӗшӗнче 13 сехетрен пуҫласа 19 сехетчен тухса кайма пултарнӑ тесе шухӑшлаҫҫӗ.
Хӗр ҫутӑ хӑмӑр хулӑн кофта, хура кроссовки тӑхӑннӑ, тӗксӗм симӗс тӗслӗ рюкзакпа. Хӗр паспорт тата 800 тенкӗ укҫа чиксе тухса кайнӑ.
Пикене курнисене йӗрке хуралҫисене пӗлтерме ыйтаҫҫӗ.
И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнчен тухтӑра кӑҫал 682 ҫамрӑк вӗренсе тухнӑ. Вӗсенчен пысӑк пайӗ, 355 ҫын, «Стоматологи» ӑсталӑхне алла илнӗ, 279 хӗрпе каччӑ — сиплев ӗҫне, 48-ӑн педиатр пулма вӗреннӗ. Медицина факультетӗнчен вӗренсе тухнисенчен 59-шӗ хӗрлӗ диплома тивӗҫнӗ. Чӑваш Ен Сывлӑх сыхлав министерствин направленийӗпе 82 ҫамрӑк вӗреннӗ.
Шупашкарти аслӑ шкулӑн медицина факультетӗнче ҫӗршывӑн 38 регионӗнчен килнисем пӗлӳ илеҫҫӗ. Ун пеккисем — 31 процент.
Стоматолог пулас ӗмӗтлисене кӑҫал пӗрремӗш курсран тытӑнсах акӑлчан чӗлхипе вӗрентнӗ. Ҫакна ют ҫӗршыв студенчӗсемшӗн тӑрӑшнипе сӑлтавлаҫҫӗ.
Чӑваш Енри ҫамрӑксене иртнӗ ҫулшӑн патшалӑх премине парассине ӗнер савӑнӑҫлӑ лару-тӑрура пӗлтернӗ. Укҫана тивӗҫнӗ яш-кӗрӗмпе хӗр-упраҫа Правительство ҫуртне йыхравланӑ.
Преми илме 61 ҫын 34 ӗҫ тӑратнӑ. Тепӗр майлӑ каласан, темиҫе авторӑн пӗрлехи ӗҫӗ те пулнӑ. Сӑмахран, Чӑваш ял хуҫалӑх академийӗн «Агровыбор» пресс-центрӗн тӑрӑшулӑхне, унта «Агровыбор Чувашии» информаципе аналитика журналӗ кӑларса тӑнине палӑртнӑ.
Ҫамрӑксен патшалӑх премийӗн лауреачӗ ята иртнӗ ҫулшӑн пурӗ 29 ҫамрӑка пама йышӑннӑ. Вӗсем – тӗрлӗ отрасль пайташӗсем: литературӑпа ӳнер, культурӑпа журналистика, сывлӑха сыхлас ӗҫ тата спорт... Премие И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнче тӑрӑшакансемпе вӗренекенсем уйрӑмах йышлӑн тивӗҫнӗ.
Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан 20 ҫулти хӗртен палламан ҫын укҫа ыйтма тытӑннӑ. Каччӑ пикен тӗнче тетелӗнчи халӑх ушкӑнӗнчи страницине кӗме май тупнӑ. Унта хӗрӗн сӑнӳкерчӗкӗсене асӑрханӑ. Ҫавсене тӗнче тетелӗнче сарассипе хӑратса 10 пин тенкӗ тапӑннӑ.
Пӑтӑрмах пирки пике йӗрке хуралҫисене кӑҫалхи нарӑс уйӑхӗнче пӗлтернӗ. Пакунлисем тӑрӑшни сая кайман. Ҫӗнӗ Шупашкар хӗрӗнчен укҫа тапӑнакан ҫынна тупса палӑртнӑ. Сӗмсӗрскер Краснодар тӑрӑхӗнче пурӑнакан 23 ҫулти каччӑ пулнӑ. Ун тӗлӗшпе РФ Пуҫиле кодексӗн 163-мӗш статйин 1-мӗш пайӗпе килӗшӳллӗн пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Каччӑ ытти ҫынран та ҫавӑн пек мелпе укҫа тапӑнманнине те тӗрӗслӗҫ.
Халӗ ку ӗҫе Краснодар тӑрӑхӗнчи йӗрке хуралҫисем малалла тӗпчӗҫ.
«Хӗрачана ҫӑлӑр, вӑл шыв айне каять!» - Ҫӗмӗрлере Сар юханшывӗ хӗрринче канакансем ҫапла кӑшкӑрнине илтнӗ. Дмитрий Галкин тӳрех сиксе тӑнӑ та шыва чӑмнӑ.
Сӑрта юхӑм вӑйлӑ, ачана шалалла та шалалла илсе кайнӑ. Хӗрачана ҫӑлма амӑшӗ, асламӑшӗ те ишнӗ. Анчах вӗсем ӗлкӗреймесен те пултарнӑ. Дима ача патне ишсе пынӑ, вӑл вӑхӑталла пӗчӗкскер шыв айне кайнӑ. Каччӑ ӑна хыпашласа тупнӑ та ҫыран хӗррине илсе тухнӑ. Юрать, хӗрача шыв ҫӑтса ӗлкӗреймен.
Кирлӗ пулсан Дмитрий ӑна пӗрремӗш медпулӑшу парӗччӗ, мӗншӗн тесен вӑл – пулас онколог. Телее, ачана пулӑшу кирлӗ пулман. Амӑшӗпе асламӑшӗ ачана ҫӑлнӑшӑн каччӑна тав тунӑ.
Паян Дима ҫуралнӑ кунне паллӑ тӑвать, 21 ҫулти каччӑна хула администрацийӗ Тав хучӗ панӑ.
Африкӑри Конго ҫӗршывӗнчен пирӗн республикӑна вӗренме килнӗ ҫамрӑксем 2015 ҫулта инкеке лекнӗ. Вӗсене Виктор Федоров ертсе пыракан ҫӑлавҫӑсен ушкӑнӗ вилӗмрен ҫӑлнӑ.
И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университетӗнчи медицина факультетӗнче тухтӑра вӗренекен виҫӗ тус Атӑлта, Ҫӗнӗ салари пляжра, шыва кӗме шухӑшланӑ. Те ишме пӗлмен-ши, Конго ҫӗршывӗнчи виҫҫӗ тус путма тытӑннӑ. Юрать, ҫӑлавҫӑсем ҫывӑхра пулнӑ. Путакан ҫамрӑксене вӗсем шывран туртса кӑларнӑ.
Пилӗк ҫул иртсен студентсем Шупашкар урамӗсенчен пӗринче Виктор Федоровпа ӑнсӑртран тӗл пулнӑ, ӑна вӗсем палласа илнӗ. Май килнӗ самантпа усӑ курса каччӑсем ҫӑлавҫӑсене тепӗр хутчен чунтан тав тунӑ.
Шупашкарта ҫывӑх вӑхӑтра (04.04.2025 15:00) пӗлӗтлӗ ҫанталӑк, атмосфера пусӑмӗ 738 - 740 мм, 13 - 15 градус ӑшӑ пулӗ, ҫил 7-9 м/ҫ хӑвӑртлӑхпа кӑнтӑр енчен вӗрӗ.
| Васильев Иван Васильевич, ятарлӑ вӗреннӗ пӗрремӗш чӑваш юрӑҫи ҫуралнӑ. | ||
| Аттил Алексей Васильевич, чӑваш сӑвӑҫи ҫуралнӑ. | ||
| Пӑртта Александр Иванович, чӑваш сӑвӑҫи, драматургӗ ҫуралнӑ. | ||
![]() | Пулӑм хуш... |