Авӑн уйӑхӗн 23-мӗшӗнче К. В. Иванов ячӗллӗ Литература музейӗнче «Паттӑр поэтӑн ячӗ вилӗмсӗр» литература уявӗ иртрӗ. Ӑна Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫи вӑхӑтӗнче фашистсен концлагерӗнчен ҫӑлӑнасшӑн пуҫ хунӑ Иван Викторович Викторов поэт ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнине халалларӗҫ.
Унта чӑваш халӑх поэчӗсем Юрий Сементерпе Раиса Сарпи, Чӑваш кӗнеке издательствин ача-пӑча литературин редакторӗ Ольга Федорова, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн ӑслӑлӑхҫи Геннадий Дегтярёв, писательсемпе поэтсем, Чӑваш наци телевиденийӗпе радиовӗн журналисчӗсем Валентина Беловӑпа Мальвина Петрова, Чӑваш наци конгресӗн чӑваш чӗлхипе литературине вӗрентекенсен пӗрлешӗвӗпе вӗренӳ комитечӗн пайташӗсем, И. Я. Яковлев ячӗллӗ ЧППУ студенчӗсемпе преподавателӗсем, Шупашкар хулин А. А. Архипов ячӗллӗ кадет шкулӗн вӗренекенӗсемпе вӗрентекенӗсем, Иван Викторов ентешӗсем — Ҫӗрпӳ округӗн Кӑнар ял тӑрӑхӗн культурӑпа библиотека ӗҫченӗсем, Шупашкар хулин поэзие юратаканӗсем пухӑнчӗҫ.
Уява Литература музейӗн ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Галина Еливанова ертсе пычӗ. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ учителӗ Геронтий Никифоров Иван Викторов ҫыравҫӑн вӑрҫӑри паттӑрлӑхне уҫса пачӗ, Мальвина Петрова И.
Шупашкар хулинче ҫул-йӗр ҫинче пысӑк инкек пулнӑ: автокран 41 ҫулти хӗрарӑма вилмеллех таптаса кайнӑ.
Ку паян 10:15 сехетре Ленин Комсомолӗн урамӗнче пулнӑ. Хӗрарӑм хӗрачапа пӗрле «зебра» урлӑ каҫнӑ, унта светофор ҫук. Ҫав вӑхӑтра вӗсем ҫине автокран пырса кӗнӗ. Водитель таптаса кайсан кӑна чарӑннӑ.
Хӗрача тӗлӗнмелле майпа чӗрӗ юлнӑ, ӑна тухтӑрсем вырӑнта пулӑшу панӑ, пульницӑна илсе кайман. Хӗрарӑм вара вӑйлӑ суранланнӑ, вӑл васкавлӑ медпулӑшу киличченех вилнӗ.
Халӗ йӗрке хуралҫисем ӗҫ-пуҫа уҫӑмлатаҫҫӗ.
Шупашкарпа Шупашкар районӗнчи садсен ячӗсене тишкерсе тухас терӗм. Ытларах енӗпе вӗсем вырӑсла. Анчах вӗсен хушшинче чӑвашлисем те тӗл пулаҫҫӗ.
Чӑн та чӑвашла ят парассине тишкерме питӗ кӑсӑклӑ. Хальхи вӑхӑтра эпир ытларах енӗпе ача пахчисене мӗнле ят панине пӑхатпӑр. Ытларах енӗпе ӗнтӗ вырӑсла ятсем параҫҫӗ, анчах чӑвашлисем те тӗл пулаҫҫӗ.
Коллективлӑ садсене ытларах енӗпе совет саманинче йӗркеленӗ. Ҫавӑнпа та ку Вӑрятсем XX ӗмӗр вӗҫӗнче чӑваш чӗлхине мӗнле хакланине палӑртать. Ку ятсем паянхи кунччен те пурӑнаҫҫӗ, ҫавна май республикӑри пурнӑҫа витӗм кӳреҫҫӗ.
Чи малтанах «Хевел» ятлине асӑрхама пулать. Вӑл Шупашкарта Ҫурҫӗр-Анӑҫ микрорайонта вырнаҫнӑ. Унпа юнашар вырнаҫнисем: «Журналист», «Лесное», «Рассвет». Кӑнтӑртарах «Колос», «Чапаевец», «Волга», «Солнечный», «Янтарь», «Олимпийский», «Урожайный-1», «Виктория-4» асӑрхама пулать. Кунта дачӑсем, ытларах енӗпе ҫырма-ҫатрасенче вырнаҫнӑскерсем, питӗ пысӑк лаптӑксене йышӑнаҫҫӗ. Апла пулин те, вырӑсла ятсене пӑхсан, мӗнле ят парасси тӗлӗшпе йывӑрлӑх сиксе тухнӑ пулас, ҫавна май «Виктория-4» евӗр ят та йӗркеленнӗ.
Ҫак кунсенче Чӑваш Енре чи лайӑх таксиста палӑртнӑ. Ку ята кӑҫал кам тивӗҫнӗ-ха? Ҫӗнтерӳҫӗ Дмитрий Осипов пулса тӑнӑ.
«Раҫҫейри чи лайӑх таксист» конкурсӑн регионти тапхӑрӗ Шупашкар хулинче иртнӗ. Унта 22 ҫын хутшӑнма кӑмӑл тунӑ, вӗсенчен пӗри – хӗрарӑм.
Конкурса хутшӑнакансем ҫул-йӗр правилисене тата саккунсене мӗнле пӗлнине кӑтартнӑ. Унтан вӗсене 9 тӗрлӗ хӑнӑхтару пурнӑҫлама хушнӑ. Ҫак шутра таксистсем ача креслине тӗрӗс тата хӑвӑрт вырнаҫтарса кӑтартнӑ.
Ӑмӑртура мала тухнӑ Дмитрий Осипова 15 пин тенкӗлӗх сертификатпа чысланӑ. Унӑн ӑмӑртӑвӗ кунпа вӗҫленмен-ха, чи лайӑх таксистӑн республика чысне Раҫҫей шайӗнчи ӑмӑртура хӳтӗлеме тивӗ.
Шупашкар хулинче пурӑнакан 23 ҫулти каччӑ каллех ултавҫӑсен аллине лекнӗ.
Вӑл пӗр сайтра театра каймалли икӗ билет туянма тӑнӑ. Кашнийӗ 5-шер пин тенкӗ тӑнӑ. Вӑл укҫа куҫарнӑ, анчах билетсӑрах юлнӑ. Пулӑшу службине шӑнкӑравласан ӑна саккаса тӗрӗс мар тунине пӗлтернӗ. Укҫана тавӑрма ӑна каллех укҫа куҫарма хушнӑ – хальхинче икӗ хут ытларах.
Каччӑ куҫарнӑ. Анчах чат-ботра каллех йӑнӑш пирки пӗлтернӗ, тепре укҫа куҫарма ыйтнӑ. Счечӗ ҫинчен 80 пин тенке яхӑн ҫухалсан тин вӑл ултавҫӑсен аллине лекнине ӑнланнӑ. Кун хыҫҫӑн унӑн полицие кайма тивнӗ.
Ку шӑматкун, авӑн уйӑхӗн 26-мӗшӗнче, Чӑваш Енре «Нацисен кросӗ» иртет. Кӑҫал ӑна Раҫҫейри халӑхсен пӗрлӗхӗн кунне халалланӑ. Пур муниципалитетра та старта тухӗҫ.
Шупашкар хулинче старт Мускав ҫыран хӗрринче пулӗ. Мандат комиссийӗ 10 сехетре ӗҫлеме тытӑнӗ. Старта ахаль ҫынсем те, профессионалсем те, ветерансем те, ачасем те тухӗҫ.
Мероприятие официаллӑ майпа 11 сехет ҫурӑра уҫӗҫ. 12 сехетре министерствӑсемпе ведомствӑсен ертӳҫисем, депутатсем, муниципалитет пуҫлӑхӗсем старта тухӗҫ, 12:20 сехетре — ыттисем. Юлашкинчен арҫынсем 12 ҫухрӑма чупӗҫ, старт 15:10 сехетре пуҫланӗ.
Кроса хутшӑнас тесен Патшалӑх пулӑшӑвӗсен порталӗ урлӑ заявка памалла, регистраци авӑн уйӑхӗн 24-мӗшӗччен пырӗ.
Республикӑра пурӑнакан тепӗр ҫын пӗр ӗмӗре хыҫа хӑварнӑ. Шупашкар хулинче пурӑнакан Татьяна Сычева 100 ҫулхи юбилейне паллӑ тунӑ
Татьяна Александровна кунта ҫуралман, вӑл Волгоград облаҫӗнчи Соленое Займище ялӗнче кун ҫути курнӑ. Вӑрҫӑ пуҫланнӑ чухне вӑл 14 ҫулти хӗрача пулнӑ.
Ун чухне хӗр шкула каяс вырӑнне Аҫтӑрхан облаҫне ҫул тытнӑ. Унта пулӑ тытнӑ, кайран ӑна фронта ӑсатнӑ.
1945 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче вӑл Шупашкара куҫса килнӗ. Кунта парти обкомӗнче, Министрсен Канашӗнче ӗҫлесе тивӗҫлӗ канӑва тухнӑ.
Татьяна Александровна хыҫа пӗр ӗмӗр хӑварнӑ пулсан та аптӑрамасть: хӑйех утса ҫӳрет, анчах хӑлхи япӑхрах илтет. Халӗ ӑна юратнӑ мӑнукӗ пӑхса пурӑнать.
Чун-чӗререн саламлатпӑр Татьяна Александровнӑна!
Шупашкарта ватӑ арҫын хӑй чирлӗ пулнине ӑнсӑртран, Хулан тӗп пульницине арӑмӗпе килсен, пӗлнӗ.
Вӑл 30 ҫул пирус туртнӑ, сывлӑш ҫитменнипе аптӑранӑ, ҫакна ҫулсем иртнипе ҫыхӑнтарнӑ. Тухтӑр ӑна тӗрӗсленме янӑ. Арҫын ӳпке чирӗпе (ХОБЛ) аптӑрани палӑрнӑ.
Хулан тӗп пульницин пульмонологи уйрӑмӗн заведующийӗ Галина Александрова ӑнлантарнӑ тӑрӑх, кун пек чир чухне ӳпке шыҫать, бронхра йӑлмака тулать, ӳпке вара арканма тытӑнать. Ҫавна май ҫынна сывлама та йывӑр.
Тухтӑр каланӑ тӑрӑх, ытларах чухне ку пирус туртнипе пулать. Анчах чир тусана, тӗтӗме тата сиенлӗ газсене пула та йӑл илме пултарать.
Халӗ арҫын килте сипленет, ХОБЛпа чирлекен пациентсен шкулӗ витӗр тухнӑ.
Кӑҫал та йӑлана кӗнӗ тӑрӑх вун-вун байкер астӑвӑм чупӑвне ирттерме пухӑннӑ. Ҫакна вӗсем мотоциклпа ҫула тухса киле таврӑнайман байкерсене халалласа ирттереҫҫӗ.
Вӗсем Шупашкарти Петӗр Хусанкай ячӗллӗ культура ҫурчӗ умӗнче старт илнӗ. Унта мотоциклпа ҫапӑнса вилнӗ байкерсен сӑнӳкерчӗкӗсенчен стенд хатӗрленӗ. Стент ҫинче – 18 сӑнӳкерчӗк. Вӗсем ун умне чечексем хунӑ, леш тӗнчене кайнисене асӑнса пӗр минут шӑп тӑнӑ.
Ҫак ҫынсем мотоциклпа ярӑнма питӗ кӑмӑллаҫҫӗ. Анчах, шел те, ҫул ҫинче инкек пулни те – сайра мар. Байкерсем ҫак чупӑва йӗркелесе ыттисене ҫын пурнӑҫӗ кирек хӑш вӑхӑтра та татӑлма пултарнине аса илтереҫҫӗ.
55 ҫулти хӗрарӑм полици ӗҫченӗсем патне пулӑшу ыйтма пынӑ. Вӑл каланӑ тӑрӑх, унӑн кӳрши пысӑк укҫана тавӑрмасть иккен.
Ӑна хайхи 45 ҫулти кӳрши 1,3 млн тенкӗлӗх тӑкак кӑтартнӑ. Вӑл ултавҫӑсен витӗмӗнче пулнӑ-мӗн. Вӑл вӗсен серепине утӑ уйӑхӗнчех лекнӗ. Мессенджерта вӑл пысӑк тупӑш сӗнекен пӗлтерӳ курнӑ. Ӑна-кӑна пӗлмесӗр хӗрарӑм телефонӗ ҫине сарӑм лартнӑ, хӑйӗн укҫине хывнӑ тата кредитсем илнӗ. Вӑл 55 ҫулти кӳршин телефонӗ урлӑ заёмсем те илнӗ.
Счет ҫинчен пысӑк суммӑна кӑларма тӑрсан аферистсем тепӗр счет уҫма ыйтнӑ. Пӗтӗмӗшле хӗрарӑм вӗсене 3 млн ытла тенкӗ куҫарса панӑ.
Полици ӗҫченӗсемпе темиҫе сехет калаҫнӑ хыҫҫӑн ҫеҫ вӑл ултавӑҫен серепине лекнине ӑнланнӑ.
+11.3 °C