Пысӑк пахалӑхлӑ хайлавсемшӗн тата ӑслӑлӑх, литература тата ӳнер енӗпе никӗс шайӗнчи тӗпчев ирттернӗшӗн республикӑри темиҫе ҫынна кӑҫал уйӑхсерен патшалӑх стипендине парса тӑрӗҫ. Кашнине — 7200-шер тенкӗ.
Сумлӑ йышра ҫаксем: Чӑваш патшалӑх юрӑпа ташӑ ансамблӗн илемлӗх ертӳҫи Алексей Тимошенко тата коллективӑн дирижёрӗ Александр Возяков, Чӑваш академи драма театрӗн артисчӗсем Александр Демидов тата Надежда Зубкова, Чӑваш патшалӑх драмӑн сӑнавлӑ театрӗн артисчӗ Евгений Евграфов, И.Я. Яковлев ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх педагогика университечӗн истори кафедрин профессорӗ Лев Ефимов, Василий Кошкин ҫыравҫӑ, Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн артист-вокалисчӗ Сергей Кузнецов, Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗн аслӑ ӑслӑлӑх ӗҫченӗ Алексей Леонтьев, И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн анатоми кафедрин профессорӗ Лариса Меркулова, Валентина Милославская художник, И.Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн чӑваш филологийӗпе культурин кафедрин профессорӗ Виталий Родионов, Лолита Чекушкина композитор, Вырӑс драма театрӗн артисчӗ Диана Яковлева, Чӑваш Енри Театр ӗҫченӗсен союзӗн ертӳҫин ҫумӗ Зоя Яковлева.
Ӗнер, ҫу уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, Ҫеҫпӗл Мишши ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх ҫамрӑксен театрӗн артисчӗ Светлана Дмитриева 55 ҫул тултарнӑ. Вӑл — Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ.
Пулас сцена ӑсти Канаш районӗнчи Кӑшнаруй ялӗнче ҫуралнӑ. Николай Терентьев драматургӑн тӑван ялӗнче ҫут тӗнчене килнӗскер ачаранпах театр тӗнчипе кӑсӑкланнӑ. Шупашкарта М.С. Щепкин ячӗллӗ Мускаври аслӑ театр училищине вӗренме яма ҫамрӑксене суйлаҫҫӗ тенине пӗлсенех пике унта вӗҫтернӗ. Пурӗ 15 ҫамрӑка суйласа илнӗ. Йыша Светлана Владимировна та лекнӗ. 1993 ҫулта алла диплом илнӗренпех Шупашкарти Ҫамрӑксен театрӗнче ӗҫлет.
Ыран, ҫу уйӑхӗн 27-мӗшӗнче, вилӗмсӗр классикӑмӑр Константин Иванов ҫуралнӑ кун Чӑваш академи драма театрӗнче поэтӑн кунне паллӑ тӑвӗҫ.
Поэта сума суса 12 сехетре унӑн палӑкӗ умне чечек хурӗҫ. 16 сехетре Константин Иванов хайлавӗсене илемлӗ вулакансен конкурсне хутшӑннисемпе пултарулӑх ӑмӑртӑвӗнче ҫӗнтернисене чыслӗҫ.
13 сехетре тата 18 сехет те 30 минутра театрта поэтӑн вилӗмсӗр «Нарспи» поэми тӑрӑх лартнӑ ҫавӑн ятлӑ спектакле кӑтартӗҫ. Хальхи премьерӑна 2025 ҫулхи раштав уйӑхӗн 5-мӗшӗнче кӑтартнӑ. Ӑна Раҫҫей Федерацийӗн, Азербайджан, Калмӑк тата Тыва Республикисен искусствӑсен тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ Борис Манджиев режиссёр хатӗрленӗ.
«Нарспи» спектакле пӗрремӗш хут сцена ҫине 1922 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 27-мӗшӗнче кӑларнӑ. Инсценировкӑна ҫыраканӗ – П.Н. Осипов, режиссерӗ – И.С. Максимов-Кошкинский, художникӗ – М.С. Спиридонов. Унтан Л.Н. Родионов режиссер лартнӑ «Нарспи» сцена ҫине ултӑ хут тухнӑ: 1941, 1945, 1948, 1960, 1979 тата 1989 ҫулсенче.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн артисчӗсем актер тата режиссер ӗҫӗсен «Ҫутӑ ӗмӗт» республикӑри фестиваль‑конкурсӗнче ҫӗнтернӗ. Фестивале Чӑваш Енри театр ӗҫченӗсен союзӗ йӗркеленӗ.
Пӗрремӗш вырӑна «Нас бьют, мы летаем» постановкӑпа Антонина Казеева тухнӑ. «Юратуран вӑйли ҫук» композиципе Галина Кузнецова иккӗмӗш вырӑна ҫӗнсе илнӗ. Куракансем кӑмӑлланӑ номинаци те пулнӑ. Кунта Григорий Петрова «Встреча» этюдшӑн (унта культура колледжӗн студенчӗсем Дарья Рябова тата Андрей Краснов вылянӑ) палӑрнӑ.
Театр «хӑюлӑхшӑн, пултарулӑхри шыравшӑн, фестивле хутшӑннӑшӑн» Алексей Александров, Никита Ильин тата Анастасия Емельянова ҫамрӑк артистсене те тав тӑвать.
Чӑваш Республикипе Бахрушин театр музейӗ Шупашкарта «Новый музей театра» (чӑв. Театрӑн ҫӗнӗ музейӗ) йӗркелесси ҫинчен килӗшӳ алӑ пуснӑ.
Килӗшӗве республика Элтеперӗ Олег Николаев тата А.А. Бахрушин ячӗллӗ патшалӑхӑн тӗп музейӗ ҫу уйӑхӗн 13-мӗшӗнче алӑ пуснӑ. Пӗрлехи ӗҫе пурнӑҫласа енсем Шупашкарта Чӑваш патшалӑх оперӑпа балет театрӗн музейне йӗркелесшӗн. Элтепер шухӑшланӑ тӑрӑх, ку ӗҫ питех те паха, мӗншӗн тесен театрӑн пуян архивне те упраса хӑварма май килӗ.
Тата ҫӗнӗ музей культурӑпа, театрпа, ӳнерпе кӑсӑкланакансемшӗн чун туртакан вырӑн пулса тӑрасса шанма пулать.
Чӑваш Енри тепӗр икӗ артист пурнӑҫ тӑршшӗпе пособи илсе тӑрӗ. ЧР Правительстви ҫӑпла йышӑну кӑларнӑ.
Культура аталанӑвне тӳпе хывнӑшӑн ку пособие Вырӑс патшалӑх драма театрӗн ертсе пыракан артисчӗ, Раҫҫей тава тивӗҫлӗ артисчӗ Лариса Родик тата К.В.Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗн драма артисчӗ, Раҫҫей тава тивӗҫлӗ артисчӗ Владимир Семенов тивӗҫнӗ.
Палӑртса хӑварар: хальхи вӑхӑтра пособи 7200 тенкӗпе танлашать, вӑл кӑҫалхи ака уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен ӳснӗ. Паянхи куна Чӑваш Енре кун пек пособие 30 ҫын илсе тӑрать: 20 культура тата ӳнер ӗҫченӗ, 10 ӑслӑлӑх ӗҫченӗ.
К,В, Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче ҫу уйӑхӗн 15-мӗшӗнче «Мӑшӑр тени – мӗн тени?» юрӑллӑ-ташӑллӑ спектакль кӑтартнӑ. Пьеса авторӗ — Алёна Филиппова, режиссёрӗ – Борис Манджиев. Ку режиссёр Раҫҫейӗн, Азербайджанӑн, Калмӑк тата Тува Республикинсен ӳнерӗн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ. Вӑл — Чӑваш Республикин патшалӑх премийӗн лауреачӗ те. Кун пирки театр хыпарӗнче палӑртса хӑварнӑ.
Спектакле Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ, Чӑваш Республикин патшалӑх премийӗн лауреачӗ Валентин Фёдоров илемлетнӗ.
Тумтир хужожникӗ — «Хитре» бренд йӗркелӳҫи Екатерина Малинина.
Юрӑ-кӗвӗ аранжировщикӗ — Дмитрий Тетель, хореографӗ — Светлана Яковлева.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗ ачасене Ҫуллахи театр студине йыхравлать. Унта 9-15 ҫулсенчи арҫын ачасемпе хӗрачасем ҫӳреме пултарӗҫ.
Пӗрремӗш смена утӑ уйӑхӗн 8-19-мӗшӗсенче ӗҫлӗ. Унта занятисем ирхи 9 сехетрен пуҫласа 15 сехетчен пырӗҫ.
Театр студине ҫӳрекенсене ирхи тата кӑнтӑрлахи апатпа чӑваш апат-ҫимӗҫӗн «Ехрем хуҫа» ресторанӗнче хӑналантарӗҫ.
Сменӑна драма артистки Ирина Иванова ертсе пырӗ. Ачасемпе режиссёр евӗр те вӑлах ӗҫлӗ. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ Наиль Мингазов хореограф вара ташлама вӗрентӗ. Вокал енӗпе Антонина Казеева педагог пулса ӗҫлӗ. Сцена ҫинче тытма Григорий Петров артист хӑнӑхтарӗ.
Унсӑр пуҫне ачасен кураторӗ пулса театрӑн ҫамрӑк артисчӗсем ӗҫлӗҫ.
К.В. Иванов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх академи драма театрӗнче паян, ҫу уйӑхӗн 12-мӗшӗнче, СССР халӑх артисчӗ Борис Алексеев ҫуралнӑранпа 115 ҫул тата Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ халӑх артисчӗ Георгий Парне ҫуралнӑранпа 125 ҫул ҫитнине халалласа асӑну каҫӗ иртӗ.
Борис Алексеевич ятне пирӗнтен чылайӑшӗ аван пӗлет. Георгий Парне (30.04.1901-01.05.1937) те чӑваш театр ӳнерӗнче йӗр хӑварнӑ. Вӑл театрпа кино режиссёрӗ пулнӑ. Ҫӗрпӳ уесне кӗрекен (халӗ Чӑваш Енри Тӑвай районне кӗрет) Ҫӑлпуҫ ялӗнче ҫуралнӑ. Вӑл педагог та пулнӑ: 1927-1929 ҫулсенче Чӑваш патшалӑх драма студийӗнче, 1932-1936 ҫулсенче Шупашкарти музыкӑпа театр техникумӗнче вӗрентнӗ. «Чӑвашкино» ӳкернӗ мӗнпур фильмра тенӗ пекех ӳкерӗннӗ.
«А зори здесь тихие» спектакле чӑвашла кӑтартӗҫ (16+). Кун пирки МАХри «Хыпар-Вести Чувашии» каналта пӗлтернӗ.
Спектакле ыран, ҫу уйӑхӗн 7-мӗшӗнче, Шупашкарти Петӗр Хусанкай ячӗллӗ культура керменӗнче кӑтартӗҫ. Ӑна И.С. Максимов-Кошкинский ячӗллӗ Чӑваш халӑх театрӗн артисчӗсем лартӗҫ.
Спектакль Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫи саманинчи ҫамрӑксен пурнӑҫне сӑнласа парать. Ҫамрӑк хӗрсем: Рита, Женя, Лиза, Галя, Соня – алла пӑшал тытаҫҫӗ, Васков старшина ертсе пынипе нимӗҫ диверсанчӗсене хирӗҫ тӑраҫҫӗ, вилӗмрен хӑрамасӑр ҫапӑҫаҫҫӗ.
«Ку спектаклӗн хӑйне евӗрлӗхӗсенчен пӗри – ӑна чӑвашла лартни. Ун пеккине кашни кун кураймӑн. Аслӑ Ҫӗнтерӳ уявӗ умӗн, ҫу уйӑхӗн 7-мӗшӗнче, кӑтартни те пӗлтерӗшлӗ», — пӗлтернӗ маларах эпир асӑннӑ ҫӑлкуҫра.
Спектакль 14 сехетре пуҫланӗ.
+8.4 °C