
Республикӑра патшалӑх тата парти ӗҫченӗ Илья Прокопьев ҫуралнӑранпа 100 ҫул ҫитнине паллӑ тума хатӗрленеҫҫӗ. Тӗп мероприятисем утӑ уйӑхӗн 29-мӗшӗнче пулӗҫ.
Илья Павлович Чӑваш Ене 15 ҫула яхӑн ертсе пынӑ. Вӑл Вӑрнар районӗнчи Мӑчамӑш ялӗнче 1926 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 29-мӗшӗнче ҫуралнӑ. Тӑван ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине тата совет-яппун вӑрҫине хутшӑннӑ. 1974-1988 ҫулсенче Илья Павлович КПСС Чӑваш обкомӗн пӗрремӗш секретарӗ пулнӑ. Унӑн ячӗпе Шупашкар ГЭСӗн, трактор савучӗн, «Куҫ микрохирургийӗн» строительствисем ҫыхӑннӑ. Илья Прокопьев 2017 ҫулхи нарӑсӑн 20-мӗшӗнче куҫне ӗмӗрлӗхех хупнӑ.
Утӑ уйӑхӗн 29-мӗшӗнче Шупашкарта Наци вулавӑшӗ умӗнче Илья Прокопьевӑн пурнӑҫӗпе ӗҫӗ-хӗлне халалланӑ ӑслӑлӑхпа практика конференцийӗ иртӗ. Ҫавӑнтах курав уҫӑлӗ. Богдан Хмельницкий урамӗнчи 1-мӗш масар ҫинче Илья Прокопьевӑн палӑкӗ патне чечексем хурӗҫ. Ҫавӑн пекех «Ҫӗнӗ хула» микрорайонта ун ячӗпе хисепленекен урамра мероприятисем иртӗҫ.

РФ Перекет банкӗн Чӑваш Енри управленине ҫӗнӗ ҫын ертсе пыма тытӑннӑ. Кун пирки ҫак йӗркесен авторӗ асӑннӑ кредит учрежденийӗ электрон ҫырупа хыпарлани тӑрӑх пӗлчӗ.
«Перекет банкӗнче — пӗлтерӗшлӗ кадр улшӑнӑвӗ. Ҫӗртме уйӑхӗн 24-мӗшӗнче Перекет банкӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн управляющийӗнче Наталья Сахарова ӗҫлеме тытӑнчӗ», — тесе кӗскен хыпарланӑ унта.
Кунсӑр пуҫне тата Наталья Сахарова унччен Перекет банкӗн Мари Элти уйрӑмӗнче управляющи ҫумӗ пулса тӑрашнине пӗлтернӗ.
«Ҫыхӑнура» форумра ҫырнӑ тӑрӑх, ҫӗнӗ управляющи 2011 ҫулта Ивановӑри патшалӑхӑн химипе технологи университетӗнчен вӗренсе тухнӑ. Унта вӑл «Менеджмент» тата «Йывӑрлӑх вӑхӑтӗнче ертсе пырасси» специальноҫсене алла илнӗ. Тепӗр ҫулхине вӑл Перекет банкӗн Ивановӑри уйрӑмӗнче ӗҫе кӳлӗннӗ. Сакӑр ҫулта хӗрарӑм кредит инспекторӗнчен кредит управленийӗн пуҫлӑхӗ таран ҫитнӗ. 2023 ҫулта Мари Элта ӗҫлеме пуҫланӑ.

Чӑваш Енӗн Тӗрӗслевпе шутлав палатин председательне Светлана Аристовӑна «Раҫҫей Федерацийӗн хисеплӗ экономисчӗ» ят панӑ.
Светлана Аристова 1969-мӗш ҫулхи. 1998 ҫулта вӑл Мускаври патшалӑхӑн социаллӑ университетӗнчен вӗренсе тухнӑ, 2009 ҫулта — Мускаври гуманитарипе экономика институтӗнчен.
Ӗҫ карьерине 1987 ҫулта Улатӑрти хула канашӗнче финанс пайӗнчен пуҫӑннӑ. 1990 ҫултанпа налук органӗнче тӑрӑшнӑ. 2010 ҫулхи ака уйӑхӗнче ӑна Федерацин налук службин Чӑваш Енри управленийӗн ертӳҫин ҫумӗ пулма шаннӑ. 2016 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче Чӑваш Енӗн Тӗрӗслевпе шутлав палатин председателӗнче тӑрӑшать.
Унӑн чылай награда пур. Ҫав шутра — «Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ экономисчӗ» хисеплӗ ят та, ведомство медалӗ те.

Кӑҫал авӑн уйӑхӗн 1-мӗшӗнчен Раҫҫейри шкулсенче арап чӗлхине вӗренмелли ҫирӗплетнӗ вӗренӳ программи вӑя кӗрӗ. Ҫапла Чӑваш Енри шкул ачисем те тӗнчере сарӑлнӑ чӗлхесенчен пӗрне ӑса хывма пултарӗҫ.
Кун пирки Раҫҫей ҫутӗҫ министрӗ Сергей Кравцов пӗлтернӗ. Вӑл каланӑ тӑрӑх, Раҫҫейре арап чӗлхине вӗрентмелли системӑна темиҫе ҫул ӗнтӗ аталантараҫҫӗ. Тӗслӗхрен, шкул ачисем арап чӗлхипе иртекен олимпиадӑсене хутшӑнаҫҫӗ. Вӗсене виҫӗ ҫул йӗркелеҫҫӗ ӗнтӗ.
Министр пӗлтернӗ тӑрӑх, ҫӗнӗ предмета кӗртни вӗренӳ учрежденийӗсене вӗренӳри ют чӗлхесен переченьне анлӑлатма май парать. Арап чӗлхине вӗренӳ ӗҫне кӗртессине шкулсем хӑйсем йышӑнӗҫ: ачасен кӑсӑкланӑвне, квалицикациллӗ педагог пуррипе ҫуккине шута илӗҫ.

Чӑваш Ен Элтеперӗ Олег Николаев республикӑн премьер-министрне Сергей Артамонова II степень «Тӑван ҫӗршыв умӗнчи тава тивӗҫлӗ ӗҫсемшӗн» орден медалӗпе чысланӑ. Ку хушӑва Раҫҫей президенчӗ Владимир Путин ҫу уйӑхӗн 4-мӗшӗнче алӑ пуснӑ.
Аа илтерер: Сергей Артамонов 2015 ҫулхи юпа уйӑхӗнчен ял хуҫалӑх министрӗ пулнӑ, 2017 ҫулхи кӑрлачӑн уйӑхӗнченпе – премьер-министр. 2025 ҫулхи нарӑсӑн 28-мӗшӗнченпе вӑл Чӑваш Ен правительствине вӑхӑтлӑх ертсе пыма тытӑннӑ. Икӗ уйӑхран ӑна ку должноҫре ҫирӗплетнӗ. Кӑҫал пуш уйӑхӗн 31-мӗшӗнчен Сергей Геннадьевич «Пӗрлӗхлӗ Раҫҫей» партин регионти уйрӑмӗн секретарӗн пуканне йышӑннӑ. Унӑн кандидатурине Дмитрий Медведев ырланӑ.
Сергей Артамонов 1977 ҫулта Патӑрьел районӗнчи Пӑлапуҫ Нурӑс ялӗнче ҫуралнӑ. Чӑваш патшалӑх ял хуҫалӑх академийӗнчен тата Раҫҫей коопераци университетӗнчен вӗренсе тухнӑ, 1998 ҫулта ӗҫ карьерине агрономран пуҫӑннӑ.

Улатӑр муниципалитет округӗн пуҫлӑхӗ Нина Шпилевая тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Хӗрарӑма ӗҫ вырӑнӗпе усӑ курнӑ тесе шухӑшлаҫҫӗ.
Нина Шпилевая 1962 ҫулта Пӑрачкав районӗнче ҫуралнӑ. 2004 ҫулта Чӑваш ял хуҫалӑх академийӗнчен, 2008 ҫулта Патшалӑх службин Атӑл-Вятка академийӗнче вӗренсе тухнӑ.
Вӑл — «Пӗрлехи Раҫҫей» партин вырӑнти уйрӑмӗн секретарӗ. Чылай ҫул Улатӑр районӗн администрацийӗнче тӗрлӗ должноҫре ӗҫленӗ. 2017 ҫулхи пуш уйӑхӗнче ӑна район администрацине ертсе пыма шаннӑ, 2022 ҫулта — Улатӑр муниципалитет округне.

ЧР вӗренӳ министрӗн ҫумӗ кам пуласси паллӑ. Тӳрех аса илтерер: унчченхи министр ҫумне Марина Лежнинана должноҫре ӳстернӗ, вӑл министрӑн пӗрремӗш ҫумӗ пулса тӑнӑ.
Министр ҫумӗн пуканне Александр Кириллов йышӑннӑ. Влаҫ органӗсенче вӑл ҫӗнӗ ҫын мар. Унччен Александр Кириллов Ял хуҫалӑх министерствинче ӗҫленӗ. Унта вӑл 12 ҫул тӑрӑшнӑ. Кайран, 12 ҫул, Шупашкарти транспорт тата строительство технологийӗсен техникумӗн директорӗн ҫумӗ пулнӑ.
Александр Кириллов Вӗренӳ министерствинче професси тата хушма пӗлӗвӗн, ҫул ҫитмен ачасемпе ӗҫлекен комисси, ӑслӑлӑх аталанӑвӗн кураторӗ пулӗ. Ҫавӑн пекех воспитани ӗҫӗн тата ҫуллахи канӑвӑн блокне ертсе пырӗ.

Чӑваш Республикинчи ҫичӗ шкулпа виҫӗ ача пахчи ачасене вырӑсла тата чӑвашла вӗрентме тытӑнӗ. Ҫапла пӗлтерет ЧР вӗрентӳ министрӗ Дмитрий Захаров.
Министерство хыпарланӑ тӑрӑх, ҫак сӑнав лапамӗсем полилингваллӑ хутлӑха йӗркелемелли проектӗн пӗр пайӗ пулӗҫ. Ҫакна чӑваш чӗлхипе кулленхи пурнӑҫра кӑна мар, вӗренӳре те усӑ курччӑр тесе тӑваҫҫӗ.
Сӑмах май, ҫу уйӑхӗнче Чӑваш Енри делегаци Хусанти «Адымнар» вӗрентӳ комплексӗпе паллашнӑ: унти вӗрентӳ ӗҫне, вӗренӳ материалӗсене, уроксен структурине, ачасемпе ашшӗ-амӑшӗн хутшӑнӑвне тишкернӗ. Ҫавӑн пекех Пушкӑрт Республикин тата Ҫурҫӗр Осетин вӗрентӳ системисемпе паллашнӑ.
Ҫапла майпа ЧР Вӗрентӳ институчӗ педагогсене курссем хатӗрлеме, чӑвашла математика терминӗсен словарьне тата шкулсем валли методика материалӗсем тума хушнӑ.
Ҫакна та палӑртса хӑвармалла: ача пахчисенче «Тӑван чӗлхе – анне чӗлхи» проекта пурнӑҫлама палӑртнӑ.

Шупашкар хула мэрӗн ҫумӗ пулнӑ Алексей Маклыгин Чӗмпӗрте ӗҫлеме тытӑннӑ. Вӑл унта «Ульяновскэнерго» акционерсен обществин генеральнӑй директорӗ пулса тӑнӑ. Унта вӑл «Трансэнергопром» компанирен куҫса кайнӑ.
Алексей Маклыгин кӑҫалхи ҫуркунне «Трансэнергопром» тулли мар яваплӑ обществӑра аппарат ертӳҫи — гендиректорӑн ҫумӗ пулса тӑрӑшма пуҫланӑ.
Шупашкар хула администрацийӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ пулса вӑл 2009 ҫулта ӗҫлеме пуҫланӑ, 2020 ҫулта «Шупашкар электричество сечӗсем» предприятие куҫнӑ.

Ҫӗнӗ Шупашкарти управляющи компанийӗсенчен пӗрин пуҫлӑхӗ тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ, халӗ ӑна суд явап тыттарнӑ.
Директора РФ Пуҫиле кодексӗн 238-меш статйин 1-мӗш пайӗпе явап тыттарнӑ. РФ Следстви комитечӗн Чӑваш Енри тӗпчевҫисем тата суд ҫав ҫын ертсе пыракан компани пулӑшу кӳнӗ чух ҫынсен хӑрушсӑрлӑхӗпе сывлӑхӗ пирки тивӗҫлипе шухӑшламаннине палӑртнӑ.
Кӑҫалхи нарӑс уйӑхӗнче асӑннӑ управлющи компани тытса тӑракан нумай хваттерлӗ ҫуртсенчен пӗрин ҫивиттийӗ юр айне пулнӑ. Балконсенчен пӗрин карнизӗнчен юрпа пӑр ҫӗре ӳксе машинӑна сиенленӗ.
Суд управляющи компани директорне 100 пин тенкӗ штраф хурса панӑ.
