Шупашкар хулинчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрта «Хӑвна шан» тренировка хваттерӗ ӗҫлет. Унта тӗрлӗ чир-чӗре пула алли-ури питех итлемен (чылай чухне — инсульта пула) ҫынсем сывлӑха ҫирӗплетеҫҫӗ. Ку енӗпе вӗсене социаллӑ реабилитологсем пулӑшаҫҫӗ.
Йӑлари ӗҫе пурнӑҫласси тӗпелтен пуҫланать тесен те хытах йӑнӑшмӑпӑр. Сусӑр ҫынна хӑйне валли апат пӗҫерсе ҫиесси те йывӑр. Ҫав ӗҫсене тренировка хваттерӗнчи кухньӑра хӑнӑхтараҫҫӗ. Ун валли ятарлӑ оборудовани (мультиварка, тостер, блендер, чашӑк-тирӗк ҫӑвакан машина, холодильникпа морозильник, чейник, кирлӗ савӑт-сапа таранах) туяннӑ. Сусӑр алӑллӑ ҫынна тытма меллӗ кашӑк-ҫӗҫӗ таранах пур.
Тренировка хваттерӗ Шупашкарти Стрелоксен 324-мӗш дивизийӗнчи 21А ҫуртра вырнаҫнӑ.
Шупашкарта пурӑнакан сусӑр ачаллӑ ҫемье прокуратура пулӑшнипе кӑна пурӑнмалли условисене лайӑхлатнӑ. Ҫурчӗ юрӑхсӑр пулнӑран вӗсем черетре тӑнӑ. Анчах пурӑнмалли кӗтес вӗсене ниепле те тивӗҫеймен.
Прокуратура тӗрӗслев ирттернӗ. Ҫемье черетре 2019 ҫултанпа тӑнине, вӗсен ҫурчӗ сусӑр ачана пурӑнма юрӑхсӑррине палӑртнӑ. Кун хыҫҫӑн прокуратура суда тавӑҫ тӑратнӑ. Суд ҫемье майлӑ пулнӑ, хваттерпе тивӗҫтермелле тесе приговор вуланӑ.
Чӑваш Енре уйрӑм ҫынсен килӗсене газ ҫитерме кӑҫал та пулӑшӗҫ. Социаллӑ газификаци программине пирӗн республикӑра пурнӑҫа кӗртме федераци бюджетӗнче 8,3 миллион тенкӗ пӑхса хӑварнӑ.
Чӑваш Енӗн Ӗҫ тата социаллӑ хӳтлӗх министерстви пӗлтернӗ тӑрӑх, правилӑра ҫынсен ҫак категорине пулӑшма пӑхса хӑварнӑ:
— яталӑ ҫар операцине хутшӑнакансем тата вӗсен ҫемйинче пурӑнакансем,
— Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫин ветеранӗсем,
— Тӑван ҫӗршывӑн аслӑ вӑрҫин инваличӗсем тата тӗрлӗ ҫар хирӗҫтӑрӑвне хутшӑнса сусӑрланнисем,
— ҫар хирӗҫтӑрӑвне хутшӑннӑ ветерансем,
— нумай ачаллӑ ҫемьсем,
— сахал тупӑшлӑ ҫынсемпе сахал тупӑшлӑ ачаллӑ ҫемьесем,
— I ушкӑн инваличӗсем,
— инвалид-ачисене пӑхакансем.
Элӗк муниципалллӑ округӗнчи Ҫулавӑҫри Виталий Самохвалов сусӑр пулин те пуҫ усмасть.
65 ҫулти арҫын икӗ урасӑр. Чире пула малтан унӑн пӗр урине татнӑ, тепӗр 7 ҫултан – теприне. Апла пулин те арҫын пуҫ усмасӑр малалла ӑнтӑлать. Паян вӑл вутӑ та ҫурать.
«Кил хуҫалӑхӗнчи пур ӗҫе те парӑнтарать. Вӑл пӗчченех вутӑ татса ҫурма пултарать. Ҫурт-йӗр те хӑпартать Виталий Аркадьевич. Хӑй вӑхӑтӗнче чирленӗ чухнех илемлӗ ҫурт тӑвассипе тимленӗ. Ӑна пӗчченех кирпӗчрен купаланӑ. Халӗ ку ҫуртра ҫемьепе пурӑнаҫҫӗ. Кил хуҫи ачисене пулӑшма та вӑй-хал ҫитерет. Ольга хӗрӗ кил-ҫурт ҫавӑрнӑ ҫӗре хутшӑннӑ», – ҫырса кӑтартнӑ пуҫ усман арҫын ҫинчен «Пурнӑҫ ҫулӗпе» хаҫатра Елена Иванова.
Ҫӗнӗ ҫул – асамлӑха ӗненмелли вӑхӑт. Ун чухне ачасем уйрӑмах асамлӑха ӗненеҫҫӗ. Аня Чижова ячӗллӗ ыркӑмӑллӑх фончӗ «Хӗл мучин асамлӑ алси» акцие кӑҫал та ирттерет. Унта кашниех хутшӑнма пултарать.
Ачасем мӗн пирки ӗмӗтленеҫҫӗ? Вӗсем мӗн сунаҫҫӗ? Ҫаксем пирки фонд сайтӗнче пӗлме пулать. Раштав вӗҫӗнче сипленми чирпе нушаланакан ачасем Ҫӗнӗ ҫул елкине пухӑнӗҫ, унта вӗсене парнесемпе савӑнтарӗҫ. Хӑшӗ-пӗри унта сывлӑхне пула ҫитеймӗ, вӗсем патне Хӗл мучипе Юр пике киле ҫитӗҫ.
Акцие мӗнле хутшӑнмалла? Парне туянмалла е укҫа куҫармалла.
Шупашкар хулинче пурӑнакан, кунти военкоматра ӗҫлекен 24 ҫулти Александр Моряков вырӑнти тӳре-шара пулӑшманран «RT» МИХран пулӑшу ыйтнине эпир унччен пӗлтернӗччӗ-ха.
Аса илтерер: Воркутара ҫуралнӑскер пӗлтӗрхи ҫу уйӑхӗнче ятарлӑ ҫар операцийӗнче икӗ урасӑр тӑрса юлнӑ. Кӑҫалхи ҫу уйӑхӗнче вӑл Чӑваш Енӗн тӗп хулинчи ҫар ӗҫ комиссариатне ӗҫе вырнаҫнӑ. Шупашкарта вӑл хваттер те туяннӑ. Анчах сусӑр ҫынна кӳмепе тухса кӗме май ҫук. Арҫын ҫине тӑнипе ӑна малтан падус вырнаҫтарса панӑ-ха, анчах вӑл меллӗ пулман. Прокуратура шухӑшланӑ тӑрӑх, урӑхларах пандус кирлӗ. Ӑна хваттерӗн балконӗ витӗр урама тӳрех тухмалла туса парасшӑн. Малтанласа ку ыйтӑва ҫав ҫуртра пурӑнакансен пухӑвӗнче татса памалла.
Шупашкар хулинче пурӑнакан, кунти военкоматра ӗҫлекен 24 ҫулти Александр Моряков вырӑнти тӳре-шара пулӑшманран «RT» МИХран пулӑшу ыйтнӑ.
Александр Воркутаран. Унта повар-кондитера вӗренсе тухнӑ хыҫҫӑне малтан ҫара кайнӑ, кайран контрактпа службӑна юлнӑ. Мускав облаҫӗнчи Наро-Фаминскра тата Мурманск хулинче пулнӑ. Украинӑри ятарлӑ ҫар операцине хутшӑннӑ чух вӑл мина ҫине лексе икӗ урасӑр тӑрса юлнӑ. Вӑл Паттӑрлӑх орденне тивӗҫнӗ.
Шупашкарта нумай хваттерлӗ ҫуртсенчен пӗринче пӗрремӗш хутра, хваттер туяннӑ. Анчах унта инвалид валли пандус ҫук иккен. Хӑмаран ҫапса туса панӑ. Анчах ун тӑрӑх ҫамрӑк арҫын хӑй тӗллӗн анса хӑпараймасть.
Таҫта та ҫырнӑ, комиссисем те пырса пӑхнӑ. Ыйту татӑлман. Ҫавӑнпа вӑл ыйтӑва урӑх шайра хускатма йышӑннӑ.
Елчӗк районӗнчи тӳре-шара сусӑра найм мелӗпе тара илсе пурӑннӑ пӳлӗмӗнчен кӑларса янӑ. Лешӗ сӑлтавсене пула унта нумай вӑхӑт пурӑнман, хӑйне кӑларса янине те пӗлмен. Киле таврӑннӑ та – унта урӑх ҫын.
Ҫак ӗҫе вырӑнти администраци тунӑ. Кӑларса ярасси пирки сусӑра пӗлтермен, найм килӗшӗвне те пӑрахӑҫламан. Пӳлӗмри планировкӑна урӑхлатнӑ: юнашаррипе пӗрлештернӗ те тепӗр сусӑра пурӑнма вырнаҫтарнӑ.
Прокуратура Елчӗк районӗн администрацийӗн пуҫлӑхӗ тӗлӗшпе представлени ҫырнӑ, сусӑра урӑх хӑтлӑ пӳлӗм уйӑрса пама ыйтнӑ. Суд ҫакна тивӗҫтернӗ.
Куславккари 2-мӗш шкулӑн вӗренекене укҫа тӳлесе татмалла. Ку прокуратура тӗрӗсленӗ хыҫҫӑн палӑрнӑ.
Ача сусӑр пулнӑран килте вӗренет. Анчах шкул ӑна апатлану компенсацине тӳлемен.
Тӗрӗслев хыҫҫӑн прокуратура шкула ачан саккунлӑ представительне 7 пин те 140 тенкӗ тӳлеттермелле тунӑ. Ку - 2022-2023 вӗренӳ ҫулӗшӗн.
Чӑваш Енре хӗрарӑмӑн прокуратурӑранах пулӑшу ыйтма тивнӗ. Унӑн ачине, сусӑра, ятарлӑ кӳмепе тивӗҫтермен. Вӑл вара реабилитаци программи витӗр тухма кирлӗ пулнӑ.
Амӑшӗ кӳмене кӗтсе илеймен. Ӑна туянма сертификат та паман. Ку ӗҫе прокуратура тишкернӗ. Кун хыҫҫӑн ведомство Пенси тата социаллӑ страхлав фончӗн Чӑваш Енри уйрӑмӗн ертӳҫи тӗлӗшпе представлени ҫырнӑ. Кун хыҫҫӑн кӑна хӗрарӑма ачи валли кӳме туянма сертификат панӑ.
+24.2 °C