Хӗрлӗ Чутай районӗнчи прокуратура асӑннӑ тӑрӑхри Хурӑнлӑхри ваттисен ҫуртӗнче кӑлтӑксем тупса палӑртнӑ. Асӑннӑ учреждени Хӗрлӗ Чутайӗнчи халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центра пӑхӑнать. Ваттисен ҫуртӗнче санитарипе эпидемиологи саккунне пӑсаҫҫӗ иккен.
Сӑмахран, сӗт-ҫу тата ытти апат-ҫимӗҫе упракан холодильникра термометр ӗҫлемен. Холодильникра управ вӑхӑчӗ тухнӑ ҫӗпре упраннӑ. Савӑт-сапа ҫумалли пӳлӗмре ҫӳп-ҫап контейнерӗпе ҫывӑхрах ҫӗрулми упранӑ. Прокуратура ытти кӑлтӑка та асӑрханӑ.
Халӑхӑн социаллӑ ыйтӑвӗсене тивӗҫтерекен комплекслӑ центрӗн ертӳҫи ячӗпе асӑрхаттару хучӗ ҫырса панӑ. Халӗ кӑлтӑка пӗтернӗ, айӑплисене дисциплина тӗлӗшӗнчен явап тыттарнӑ.
Шупашкарти районсем хушшинчи ҫутҫанталӑк прокуратури «Сӑрҫи» заповедникри пушра сӑлтавне тӗпченӗ.
Надзор органӗ пӗлтернӗ тӑрӑх, пушар 11,5 гектар ҫинче алхаснӑ. Вут-ҫулӑм вӑрман фондне 13 миллион тенкӗ ытла тӑкак кӳнӗ. Вӑрманта пушар тухни ҫын тимсӗр пулнипе ҫыхӑннӑ.
Тӗпчев материалӗсене прокуратура следстви органӗсене ярса панӑ. Унта РФ Пуҫиле кодексӗн 261-мӗш статйин 2-мӗш пайӗпе (вӑрмансене тӗп туни е сиен кӳни) килӗшӳллӗн ӗҫ пуҫарассине татса парӗҫ. Пуҫиле ӗҫе епле тӗпченине ҫутҫанталӑк прокуратури хай тӗрӗслесе тӑрӗ.
Аса илтерер: ҫурла уйӑхӗн 8-мӗшӗнче «Сӑрҫи» заповедникре ҫулӑм алхасма тытӑннине Чӑваш халӑх сайчӗ пӗлтернӗччӗ. Пушара ҫурла уйӑхӗн 10-мӗшӗ тӗлне сӳнтернӗ.
Кӗҫӗн Пӑла юханшывӗнче пулӑсем вилеҫҫӗ. Кӗҫех шапасем те юлмасран кулянаҫҫӗ Елчӗк районӗнчи Патреккел ялӗнче пурӑнакансем.
Мӗн пулса иртет унта? Ҫынсем ҫакна вырӑнти сыр пӗҫерекен савутпа ҫыхӑнтараҫҫӗ. Вӗсем каланӑ тӑрӑх, предприяти лайӑх мар шыва Таяпа юханшывне ярать, лешӗ вара Кӗҫӗн Пӑлана юхса кӗрет. Савут директорӗ те тунмасть: тасатмалли сооруженисем юрӑхсӑра тухнӑ, ҫӗннисене вара туянса ӗлкӗреймен.
Унччен юханшывра шыв таса пулнӑ, ҫынсем шыва кӗнӗ. Халӗ вара ӑна хурсем те ӗҫесшӗн мар. Валерий Орлов кашни кун юханшыв хӗррине кайса вилнӗ пулӑсене пуҫтарать, шыва тасатать, унсӑрӑн ялта лайӑх мар шӑршӑ сарӑлӗ.
Район прокуратури административлӑ ӗҫ пуҫарнӑ. Кунсӑр пуҫне Росприроднадзор савута штраф ҫырса панӑ. Ҫапах ним те улшӑнман, пулӑсем ҫаплах вилеҫҫӗ.
Йӗрке хуралӗнче ӗҫленӗ ҫын йӗркене хӑй пӑснӑ. Ҫывӑх вӑхӑтра вӑл суд тенкелӗ ҫине ларӗ. Ун тӗлӗшпе РФ Пуҫиле кодексӗн 285-мӗш статйин 1-мӗш пайӗпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ. Чӑваш Енӗн прокуратуринче пӗлтернӗ тӑрӑх, саккун арҫынна 4 ҫул таран ирӗкрен хӑтарма май парать.
41 ҫулти оперативлӑ дежурнӑй тӗлӗшпе пуҫарнӑ пуҫиле ӗҫе Шупашкар районӗнчи прокуратура ҫирӗплетнӗ. Асӑннӑ этем Шупашкар районӗнчи Кӳкеҫре вырнаҫнӑ пайри дежурство пайӗнче оперативлӑ дежурнӑй пулса ӗҫленӗ вӑхӑтра ӗҫ вырӑнӗпе усӑ курнӑ.
РФ Следстви комитечӗн Чӑваш Енри тӗпчевҫисем палӑртнӑ тӑрӑх, 2020 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 11-мӗшӗнчен тытӑнса 2021 ҫулхи ака уйӑхӗн 16-мӗшӗччен ҫав ҫын талӑкри дежурствӑра тӑнӑ чухне ӗҫри топливо карттине хӑйӗн паллаканӗсене панӑ тата унпа хӑйӗн транспорчӗ валли усӑ курнӑ. Ҫапла вӑл 10 пин ытла тенкӗлӗх тӑкак тунӑ.
Муркаш районӗнчи Кураккасси ялӗнче йӑлари хытӑ каяша турттарассине епле йӗркеленине прокуратура тӗрӗсленӗ. Асӑннӑ ялта коммуналлӑ каяша пухма 2 контейнер лапамӗ пӑхса хӑварнӑ. Анчах бетон сарса аппаланман, контейнерсем тавра карта та тытман.
Яваплисем ӗҫе ҫиелтен пурнӑҫланине прокуратура ырламан — ҫутҫанталӑка сиен кӳрет, ҫынсемшӗн меллӗ мар тесе палӑртнӑ. Санитарипе эпидемиологи саккуне пӑсма юраманни пирки Катькас ял тӑрӑхне асӑрхаттарнӑ, кӑлтӑка пӗтерме хушнӑ.
Апла пулин те вырӑнтисем укҫа ҫук тесе вӑхӑтра йӗрке туман. Ҫавна май прокуратура суда тавӑҫпа тухнӑ. Суд та прокуратура ыйтнипе килӗшнӗ. Халӗ вара вырӑнтисен укҫа тупӑннӑ, контейнер лапамне йӗркене кӗртнӗ.
Ҫуртсӑр тӑлӑхсене патшалӑх пурӑнмалли кӗтеспе тивӗҫтерет. Анчах ҫак ӗҫ пур чухне те тикӗс пулса пымасть. Хӑшӗсене хваттер черетне тӑратманни пулкалать, теприсен хваттер черетне нумай ҫул кӗтме тивет.
Тӑвай районӗнчи прокуратура икӗ тӑлӑх хӗре хӳтӗленӗ. Ашшӗ-амӑшсӗр ачалла тӑрса юлнӑскерсене 2014 ҫулта хваттер илме черете тӑратнӑ. Кун хыҫҫӑн кун, уйӑх хыҫҫӑн уйӑх, ҫул хыҫҫӑн ҫул иртнӗ — хваттер ывйтӑвӗ ниепле те татӑлман.
Прокуратура тӑлӑхсене хӳтӗлесе суда тухнӑ, тавӑҫра Тӑвай район администрацине хваттер ыйтӑвне татма хистенӗ. Суд та тӑлӑхсене майлӑ пулнӑ. Хӗрсене халӗ хӑтлӑ хваттерсем панӑ.
Шупашкар хулинчи К. Маркс урамӗнче пурӑнакан пӗр мӑшӑр эрех ӗҫме, сыпса лартсан шавлама юратнӑ. Кӳрши тарӑхса ҫитнӗ курӑнать — йӗрке хуралҫисене евитленӗ. Ҫакӑншӑн лешсем хытах кӳренсе лартнӑ, тавӑрма шухӑшланӑ.
46 тата 40 ҫулти упӑшкипе арӑмӗ полицие пӗлтерекене нумай хваттерлӗ ҫурт домофонӗ витӗр тата кил хуҫин хваттер алӑкӗ патне пырса усал сӑмах каласа вӑрҫнӑ. Кил хуҫи арҫынни ҫухалса кайман — диктофон ҫине ҫырса илнӗ.
Кайран арҫын прокуратурӑран пулӑшу ыйтнӑ. Прокуратура тӗрӗслевӗ тӑрӑх арӑмӗпе упӑшки тӗлӗшпе административлӑ ӗҫ пуҫарнӑ, суд вӗсене 3-шер пин тенкӗшер штраф хурса панӑ.
Суйлав тесен те темӗн те тӑвӑн тесси ҫеҫ юлать пулӗ ҫав. Авӑн уйӑхӗнче суйлав ҫывхарать те, депутат пулас ӗмӗтлӗ кандидатсем те, вӗсене майлисем те канӑҫа ҫухатнӑ темелле.
«Район (сӑмах Красноармейски районӗ пирки пырать. — Авт. асӑрхаттарӑвӗ) администрацийӗн пуҫлӑхӗ Александр Кузнецов оргпайра тӗп специалист-эксперт пулса ӗҫленӗ хӗрарӑма ӗҫрен кайма хистенӗ, мӗншӗн тесен унӑн упӑшки КПРФ ячӗпе Депутатсен районти пухӑвне суйланма регистрациленнӗ», – тесе пӗлтернӗ Александр Андреев коммунист. Кун пирки «Правда ПФО» тӗнче тетелӗнчи хаҫатра хыпарланӑ.
Кузнецов маларах эпир асӑннӑ кандидатӑн арӑмӗн ӗҫ пӳлӗмне темиҫе те кӗрсе тухнӑ имӗш, ӑна вӑл упӑшки депутат пулма суйлава ан хутшӑнтӑр тесе ӳкӗте кӗртме пӑхнӑ. «Тӳре-шаран тыткаларӑшӗ пирки прокуратурӑна евитленӗ», — тенӗ Андреев.
Етӗрне районӗнче вара ЧР Патшалӑх Канашне суйланас ӗмӗтлӗ КПРФ райкомӗн пӗрремӗш секретарӗ Николай Федоров наганпа ӳкерӗннӗ, видеона хӑйӗн партийӗшӗн сасӑлама ыйтса Интернета вырнаҫтарнӑ. Ку эстремизм мар-и тесе йӗрке хуралҫисене ҫӑхавлакансем тупӑннӑ.
Улатӑрти ҫӳп-ҫап полигонӗ каллех ҫунма пуҫланӑ.
Аса илтерер: полигон ҫӗртме уйӑхӗн 25-мӗшӗнче ҫунма пуҫланӑччӗ. Ҫав вӑхӑтра республикӑра шӑрӑх ҫанталӑк тӑнӑччӗ. Экспертсем палӑртнӑ тӑрӑх, ҫӳп-ҫап малтан шалтан ҫунма тытӑннӑ, кайран ҫиеле тухнӑ. Пушарнӑйсем ҫулӑма ҫав кунах сӳнтернӗ, анчах тӗтӗм йӑсӑрланма пӑрахман. Улатӑрти районсен хушшинчи прокуратура тӗрӗслевӗ вӑхӑтӗнче ҫӳп-ҫап полигонне тӗрӗс мар пӑхса тӑни палӑрнӑ – ҫӳп-ҫапа вӗтетмен, таптаман тата тӑпрапа хупламан, шӑрӑх ҫанталӑкра ҫӳп-ҫапа нӳретмешкӗн шыв сапман.
Халӗ полигонта каллех йӑсӑрланма тытӑннӑ. Кун пирки яваплисене паян хыпарланӑ. Малтанласа шухӑшланӑ тӑрӑх, ӑна такам юри чӗртсе яма пултарнӑ. Ку хыпара йӗрке хуралҫисем тӗрӗслеҫҫӗ.
Шупашкарта пурӑнакан хӗрарӑм прокуратурӑна ҫӑхав ҫырнӑ. Вӑл каланӑ тӑрӑх, унӑн 9 ҫулти хӗрне Хулари 1-мӗш ача-пӑча клиника пульницин поликлиникинче эмел вӑхӑтра паман.
Ачана «Пульмозим» илмешкӗн рецепт вӑхӑтра ҫырса паман. Ҫавӑн пекех ЧР Сывлӑх сыхлавӗн министерстви ӑна питӗ кирлӗ препарата – «Урсофальк» ятлӑскере – памашкӑн заявка тӑратман.
Прокуратура пульницӑн тӗп тухтӑрӗ тӗлӗшпе представлени ҫырнӑ. Халӗ ҫитменлӗхсене пӗтернӗ, ачана кирлӗ эмелсемпе тивӗҫтернӗ, айӑплӑ ҫынна явап тыттарнӑ.
Шупашкарта ҫывӑх вӑхӑтра (04.04.2025 15:00) пӗлӗтлӗ ҫанталӑк, атмосфера пусӑмӗ 738 - 740 мм, 13 - 15 градус ӑшӑ пулӗ, ҫил 7-9 м/ҫ хӑвӑртлӑхпа кӑнтӑр енчен вӗрӗ.
| Васильев Иван Васильевич, ятарлӑ вӗреннӗ пӗрремӗш чӑваш юрӑҫи ҫуралнӑ. | ||
| Аттил Алексей Васильевич, чӑваш сӑвӑҫи ҫуралнӑ. | ||
| Пӑртта Александр Иванович, чӑваш сӑвӑҫи, драматургӗ ҫуралнӑ. | ||
![]() | Пулӑм хуш... |