
Республикӑн культура отраслӗнче ӗҫлекен тата тепӗр икӗ ҫын тава тивӗҫлӗ ята тивӗҫнӗ. Аса илтерер: кӑрлачӑн 20-мӗшӗнче Чӑваш Республикин культура училищин (техникумӗн) преподавательне Сергей Ерисова тата Патӑрьел районӗнчи тӗп клуб тытӑмӗн халӑх театрӗн режиссерне Луиза Леонтьевӑна «Чӑваш Республикин культурӑн тава тивӗҫлӗ ӗҫченӗ» ятсем панӑччӗ.
Эрнекун кун пек ята Куславкка районӗнчи «Культура аталанӑвӗн, вулавӑш тытӑмӗн тата архив ӗҫӗн центрӗ» автономи учрежденийӗн режиссерӗ Наталья Исаева тата Шупашкар районӗнчи Хыркассинчи ача-пӑчан ӳнер шкулӗн преподавателӗ Антонина Лукина тивӗҫнӗ.

Паян 11 сехетре Шупашкар тата Хыркасси хушшинчи, Чантӑр ҫывӑхӗнче, ҫул ҫинче хӑрушӑ авари пулнӑ. Шел те, ҫухату та пысӑк. Аварире ача тата аслӑ ӳсӗмри пӗр ҫын вилнӗ.
Малтанлӑха пӗлтернӗ тӑрӑх, «Мерседес» водителӗ, 67-ри арҫын, Шупашкар еннелле кайнӑ чухне ҫул пӑрӑнӑшӗнче руле итлеттереймен, транспорт хирӗҫ килекен ҫул ҫине тухса «Мицубисипе» ҫапӑннӑ. «Мерседес» водителӗ аварире чӗрӗ юлайман. «Мицубисире» пулнӑ 6 ҫулти хӗрача та, шел те, вилнӗ. Вӑл хӑрушсӑрлӑх пиҫҫиххипе ҫыхӑннӑ пулнӑ, «бустер» ҫинче ларнӑ.
«Мерседес» водителӗн 63-ри арӑмӗ, «Мицубисири» арӑмӗпе упӑшки /хӗрачан ашшӗ-амӑшӗ/ тата вӗсен 4-ри ывӑлӗ чӗрӗ юлнӑ, анчах аманнӑ. Пӗчӗк арҫын ача ятарлӑ креслӑра ларнӑ.

Авӑн уйӑхӗн 20-мӗшӗнче Шупашкар районӗнчи Хыркасси ҫывӑхӗнче арҫын ача ток ҫапнӑран вилнӗ. Вӑл ЛЭП тӗревӗ ҫине хӑпарса кайнӑ. Шел те, ку инкекпе вӗҫленнӗ.
12 ҫулти арҫын ача ЛЭП ҫине мӗн тума хӑпарса кайни паллӑ мар. Вӑл пысӑк вольтлӑ пралуксене тытнӑ, ҫавӑнпа арҫын ача ток ҫапнипе вилнӗ.
Йӗрке хуралсисем вырӑна тӗрӗсленӗ, инкеке куракансенчен ыйтса пӗлнӗ. Халӗ кун тӗлӗшпе следстви умӗнхи тӗрӗслев иртет.

Чӑваш Енри ҫул-йӗр хӑрушсӑрлӑхӗн инспекицйӗн уйрӑм батальонӗн взвочӗн командирӗн ҫумӗ Максим Ломоносов паттӑрлӑхӗ пирки РФ Шалти ӗҫӗсен министерстви хыпарланӑ.
Кӑҫалхи ҫӗртме уйӑхӗн 1-мӗшӗнче вӑл М-7 федераци трасси ҫинче, Хыркасси ялӗ патӗнче, дежурствӑра тӑнӑ. Каҫхи ултӑ сехет тӗлӗнче полицейски пӗр пӳртрен хура тӗтӗм тухнине асӑрханӑ. Вӑл унта васканӑ. Икӗ хутлӑ пӳрт умӗнче ҫулланнӑ хӗрарӑм тӑнӑ. Вӑл унӑн хӗрӗ икӗ ачипе е картишӗнче, е пӳртре пулнине пӗлтернӗ. Ҫулӑм алхаснипе пӳрт патне пыма йывӑр пулнӑ. Апла пулин те полицейски ҫухалса кайман — кӳршӗсен карти урлӑ каҫса кӗнӗ. Унта вӑл хӗрарӑм пулӑшу ыйтса кӑшкӑрнине илтнӗ. Ҫав вӑхӑта хӗрарӑмӑн упӑшки те пырса ҫитнӗ. Инкеке ҫакланнӑ амӑшӗпе ачисене иккӗшӗ пӗрле пулса пулӑшнӑ.

Шупашкар районӗнчи Явӑш ялӗ ҫывӑхӗнче, М-7 ҫул ҫинче, ҫӗр ҫийӗн каҫмалли каҫӑ тума пуҫланӑ. Ку ӗҫе «Дорисс» пурнӑҫлать.
6 ҫухрӑмлӑ ҫул ҫинче ҫӗр ҫийӗн каҫмалли икӗ каҫӑ пулӗ. Тепри – Хыркасси тӗлӗнче. Пӗтӗмпе ҫак тӗллевпе 56 миллион тенкӗ уйӑрнӑ.
2023 ҫул тӗлне унти ҫул, Хыркассипе Явӑш хушшинче, тӑватӑ полосаллӑ пулмалла. Хыркасси патӗнче вара развязка тума палӑртнӑ.
Халӗ ҫул ҫинче ӗҫ хӗрӳ пырать. Водительсене асӑрхануллӑ пулма ыйтаҫҫӗ.

Паян Шупашкар районӗнче тӑватӑ пассажир аманнӑ. Ҫул ҫинчи инкек ирхи 8 сехет те 25 минутра пулнӑ. Аварие виҫӗ машина лекнӗ.
Йӗрке хуралҫисем малтанласа палӑртнӑ тӑрӑх, «Муркаш-Шупашкар» маршрутка Шупашкар районӗнчи Хыркасси ялӗ патӗнче ҫынсене каҫмалли вырӑнта чарӑннӑ. Ун ҫине «Скания» грузовик пырса кӗнӗ. Светофор патӗнче ларакан «Ауди» автомашина водителӗ пысӑк машина пырса кӗнине тӗкӗр ҫинче асӑрхасан ҫул айккине пӑрӑнма хӑтланнӑ, анчах ӗлкӗреймен. Машинӑсем пурте лапчӑннӑ. Маршруткӑри 12 пассажиртан тӑваттӑшӗ, ҫав шутра 16-ри хӗрача та пулнӑ, аманнӑ.
Инкек вырӑнне ҫул-йӗр инспекторӗсем пырса ҫитнӗ. Чӑваш Енӗн Шалти ӗҫсен министерствин пресс-службинче пӗлтернӗ тӑрӑх, авари сӑлтавне тӗпчевҫӗсем палӑртӗҫ.

Кӑрлач уйӑхӗн 2-мӗшӗнче ирхине ҫул-йӗр патруль службин инспекторӗсем М-7 ҫул ҫинче, Хыркасси ҫывахӗнче, пӗр фурӑна чарнӑ. Йывӑр тиевлӗ «Даф» машина Тутарстана кайма тухнӑ.
Инспекторсене 50 ҫулти водитель ӳсӗр курӑнни сисчӗвлентернӗ. Кӳршӗ регион ҫынни пакунлисене документсене кӑтартма та хирӗҫленӗ.
Водитель тӗлӗшпе административлӑ йӗркене пӑснӑшӑн сакӑр материал хатӗрленӗ: руль умне ӳсӗр ларнӑшӑн, полици ӗҫченне документсене кӑтартманшӑн, кирлӗ категорисӗр руль умне ларнӑшӑн, ҫак транспортпа ҫӳремешкӗн унӑн ирӗк пулманшӑн. Тепӗр тӑватӑ материал тиев турттарнӑ чухнехи йӗркене пӑснӑшӑн ҫырнӑ.

Йывӑр тиевлӗ машина водителӗ ҫул ҫинче тискер чӗрчуна ҫапса хӑварнӑ та хӑй вырӑнтан тарнӑ. ҪҪХПИ ӗҫченӗсем ӑна тытса чарнӑ.
Чӳк уйӑхӗн 15-мӗшӗнче 14 сехетре Куславкка районӗнче М-7 ҫул ҫинче хир качакине сапса хӑварнӑ. Ҫакна Тверь облаҫӗнчи арҫын туни паллӑ. Вӑл йывӑр тиевлӗ машинӑпа Мускав еннелле кайнӑ. Хир качаки ҫул ҫине ӑнсӑртран сиксе тухнӑ.
Чӗрчуна ҫапса хӑварна хыҫҫӑн машинӑн патшалӑх номерӗ хӑйпӑнса ӳкнӗ. Водитель вара чарӑнса тӑман, малалла вӗҫтернӗ. Ӑна Хыркасси поселокӗнче тытса чарнӑ. Ун тӗлӗшпе административлӑ материал ҫырнӑ. Водителӗн чӗрчуна ҫапса хӑварнӑ хыҫҫӑн полицие пӗлтермелле пулнӑ.

Кӑҫал Шупашкар районӗнчи Хыркасси тата Явӑш ялӗсен хушшинчи ҫула юсӗҫ: 637-мӗш ҫухрӑмран пуҫласа 643-мӗш таран ҫӗнетӗҫ. Кунсӑр пуҫне ҫул ҫинче виҫӗ вырӑнта ҫутӑ пулӗ.
Пӗлтӗрхи пӗтӗмлетӳ тӑрӑх, федераци ҫулӗсен 76 проценчӗ нормативпа килӗшсе тӑрать. Пӗлтӗр федераци пӗлтерӗшлӗ 83,3 ҫухрӑма юсанӑ, ҫул ҫинче инкек час-часах пулакан 15 вырӑна пӗтернӗ. Аварисен йышӗ 19 процент чакнӑ, инкекре вилекенсен хисепӗ те 2,8 процент пӗчӗкленнӗ.
Сӑмах май, халӗ Сӑр урлӑ эстакада тӑваҫҫӗ, ӗҫе 2020 ҫулта вӗҫлемелле.

ҪҪХПИ ӗҫченӗсемпе пӗрле медиксем те рейда тухнӑ. Ҫак кунсенче вӗсем Хыркасси ялӗ ҫывӑхӗнче пулнӑ.
Водительсене юн пусӑмне тӗрӗслеме сӗннӗ, пульсоксиметрие те (организмра мӗн чухлӗ кислород пулни), спирометрие те пӑхнӑ. Хӑш-пӗр водителӗн чӗрепе юн тымарӗсен чирӗсем аталанас хӑрушлӑх пур, ҫавна май вӗсене электрокардиограмма тунӑ.
Медиксем, Хулари 1-мӗш пульницӑн терапевчӗпе медсестри, водительсене Хыркасси патӗнчи постра тӗрӗсленӗ. Ҫав вӑхӑтрах нарколог кашинпе калаҫнӑ, пирус мӗнле туртма пӑрахмалли пирки ӑнлантарнӑ, руль умӗнче эрех-сӑра, психотроплӑ япаласем ӑша яма юраманни ҫинчен аса илтернӗ. Пӗтӗмпе 30 водитель тӗрӗслев витӗр тухнӑ. Ку пурне те килӗшнӗ-мӗн.
ҪҪХПИ ӗҫченӗсем те ахаль тӑман: водительсем рейс умӗн медтӗреслев витӗр тухнипе тухманнине, тахограф лартнипе лартманнине тӗрӗсленӗ.
