Ердукасси (чӑв. Ертукасси, Юртукасси) — Чӑваш Республикинчи Шупашкар районӗнчи ял. Тутаркасси ял тӑрӑхне кӗрет.

Географийӗ

Ял Чӑваш Республикин ҫурҫӗр пайӗнче, Ҫавалпа Йӑршшу юханшывӗсен хушшинче, Йӑршшу Ҫавала кӗнӗ вырӑнтан инҫе мар вырнаҫнӑ. Республикӑн тӗп хулинчен — Шупашкартан — 34–39 км, район центрӗнчен — Кӳкеҫ поселокӗнчен — 19 км, чи ҫывӑх чукун ҫул станцинчен 34–39 км аякра вырнаҫнӑ.

Историйӗ

Ялӑн историлле ячӗсем: Рунга, Пинчюрина (Пихчурина), Пихчурино, Юртукассы. «Ердово» ячӗ авалхи «Ерду» ятран пулнӑ.

Халапсем тӑрӑх, хальхи ял вырӑнӗнчи авалхи кармана («Ердово карманӗ») 1236–1242 ҫулсенчи анӑҫ похочӗ вӑхӑтӗнче монгол-тутар ҫарӗсем ҫунтарса пӗтернӗ. Хаяр Иван ҫарӗсем Хусан похочӗсенче кармана иккӗмӗш хут аркатнӑ. 1565 ҫулта кунта Ямпулат ялӗнчи Ерду (Ярту) ятлӑ ҫын ҫурт лартнӑ; ҫавӑнтан хальхи ял пуҫланнӑ.

Пурӑнакансем — чӑвашсем. 1724 ҫулччен вӗсем ясак тӳлекенсен категорине, 1866 ҫулччен — патшалӑх хресченӗсен категорине кӗнӗ. Тӗп ӗҫсем — ҫӗр ӗҫӗ, выльӑх-чӗрлӗх ӗрчетни, ют ҫӗрте ӗҫлесе ҫӳрени, «Владимирка» ҫулӗ ҫинче (Хурӑнлӑ ҫул) хӗсметре тӑни; ҫынсем ямшӑк пулса та ӗҫленӗ.

1909 ҫулта земство училищи уҫӑлнӑ. 1931 ҫулта «Искра» колхоз йӗркеленнӗ. 1958 ҫулта ял «Коммунизм» колхоза кӗнӗ, 1964 ҫулта — «Большевик» совхоза (1976 ҫултан — КПСС XXV съездӗ ячӗллӗ).

Административлӑ енчен ял Шупашкар уесӗн Шемшер вулӑсне (XVIII ӗмӗр — 1927), Сӗнтӗл районне (1927–1962), Шупашкар районне (1962 ҫултан) кӗнӗ.

Халӑх

2010 ҫулхи ҫырав даннӑйӗсем тӑрӑх ялта 214 ҫын пурӑннӑ. 2012 ҫулхи даннӑйсемпе — 291 ҫын. 2002 ҫулхи даннӑйсемпе — 172 ҫын; ытларахӑшӗ — чӑвашсем (92%).

Кайранхи даннӑйсем тӑрӑх халӑх шучӗ 194 ҫынна яхӑн пулнӑ, вӗсенчен 87 арҫын (44,71%) тата 107 хӗрарӑм (55,29%).

Паллӑ ҫынсем

• Андрианова Екатерина Андриановна (1892–1976) — педагог, ЧАССР шкулӗн тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗ, Ленин орденӗн кавалерӗ. 40 ҫул ытла Ердукасси пуҫламӑш шкулӗнче ӗҫленӗ, 1938–1948 ҫулсенче шкул ертӳҫи пулнӑ.
• Николаева Валентина Александровна (1940 ҫулхи ҫӗртмен 15-мӗшӗнче ҫуралнӑ) — педагог, Чӑваш АССРӗн тава тивӗҫлӗ вӗрентекенӗ (1985), РСФСР халӑх ҫутӗҫӗн отличникӗ (1986).
• Ермолаев Пётр Ермолаевич (1908–1968) — тухтӑр, сывлӑх сыхлавӗн йӗркелӳҫи, Чӑваш АССРӗн тава тивӗҫлӗ тухтӑрӗ. Республика онкологи диспансерӗн тӗп тухтӑрӗ (1950–1967).
• Ефимов Иван Ефимович (1896–1975) — Чӑваш Енӗн пӗрремӗш ҫар комиссарӗ, патшалӑх ӗҫченӗ.

Инфраструктура

Ялта клуб, лавкка, ФАП пур. Шкул ачисем Ҫӗнӗ Тутаркасси поселокӗнчи шкула ҫӳреҫҫӗ.

Экономика

Экономика никӗсӗ — ял хуҫалӑх производстви. Ял «Атлашевский» ял хуҫалӑх кооперативӗн (СХК) йышне кӗрет.