Валерианов Семён Валерианович — ял хуҫалӑхӗн производствин организаторӗ, Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑскер. «Раҫҫей» колхозӑн председателӗ (1957–1965) тата «Вурнарский» выльӑх самӑртакан совхоз директорӗ (1967–1985). Чӑваш АССР тава тивӗҫлӗ ял хуҫалӑх ӗҫченӗ (1984). Вӑрмар районӗн социаллӑ пурнӑҫӗпе экономика аталанӑвне тата ялта социаллӑ инфраструктура йӗркелес ӗҫе пысӑк тӳпе хывнӑ.

Пурнӑҫӗ

1925 ҫулхи акан 24-мӗшӗнче Чӑваш АССР Вӑрмар районӗнчи Малти Ишек ялӗнче (халӗ — Чӑваш Республики) ҫуралнӑ. Хресчен ҫемйинчен.

1941 ҫулта, 16 ҫулта чухне, ӑна Рабочисемпе хресченсен Хӗрлӗ Ҫарне чӗнсе илнӗ. 1941–1945 ҫулсенчи Тӑван Ҫӗршывӑн Аслӑ вӑрҫине хутшӑннӑ. Фронтра хӗсметре тӑрса, демобилизациленнӗ хыҫҫӑн тӑван Чӑваш Ене таврӑннӑ.

1951–1953 ҫулсенче колхоз председателӗ пулса ӗҫленӗ. Ҫав вӑхӑтрах Шупашкар хулинчи ял хуҫалӑх специалисчӗсене хатӗрлекен шкулта вӗреннӗ.

1957 ҫулта «Раҫҫей» колхоз председательне лартнӑ. Ку вырӑнта вӑл 1965 ҫулччен ӗҫленӗ. Вӑл ертсе пынӑ ҫулсенче хуҫалӑх, маларах кая юлнӑскер, хӑйӗн позицийӗсене ҫирӗплетнӗ, производство кӑтартӑвӗсене ӳстернӗ. Колхоз базинче опытпа улӑшмалли район тата республика семинарӗсем ирттернӗ.

1967 ҫулта Семён Валерианович маларах кая юлса пынӑ «Санар» колхоз базинче йӗркеленӗ «Вурнарский» выльӑх самӑртакан совхоза ертсе пыма пуҫланӑ. Совхоз директорӗнче вӑл 18 ҫул, 1985 ҫулччен ӗҫленӗ.

Пенсие тухнӑ хыҫҫӑн общество ӗҫне хастар хутшӑннӑ, Вӑрнар районӗнчи ветерансен канашӗн членӗ пулнӑ, ҫамрӑксене патриотла воспитани парас ӗҫе хутшӑннӑ.

«Вурнарский» совхоз директорӗнчи ӗҫӗ-хӗлӗ

С. В. Валерианов ертсе пынӑ ҫулсенче «Вурнарский» выльӑх самӑртакан совхоз республикӑри мала тухнӑ хуҫалӑхсенчен пӗри пулса тӑнӑ. Совхозӑн тӗп ӗҫӗ шултра мӑйракаллӑ выльӑха ӳстересси тата самӑртасси пулнӑ. Директор вӑхӑтӗнче ҫак объектсене туса лартса ӗҫе кӗртнӗ:

• 3000 пуҫлӑх шултра мӑйракаллӑ выльӑх витисем;
• 1000 пуҫлӑх сысна вити;
• машина-трактор мастерскойӗ;
• ытти производство тата хушма ҫурт-йӗр.

Производство базине аталантарнипе пӗрлех социаллӑ ҫурт-йӗре хастар тунӑ. Совхозӑн тӗп усадьбинче (Санарпуҫ ялӗ) тулли пӗлтерӗшлӗ социаллӑ культура центрӗ йӗркеленӗ, унта ҫаксем кӗнӗ:

• нумай хваттерлӗ пурӑнмалли ҫуртсем;
• совхоз контори;
• пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан ҫӗнӗ вӑтам шкул (1979 ҫулта ӗҫе кӗртнӗ);
• ялти культура ҫурчӗ;
• ача пахчи;
• лавкка.

Валерианов тӑрӑшнипе «Вурнарский» совхоз шултра мӑйракаллӑ выльӑх самӑртас тӗлӗшпе малтанхи опыта саракан центр пулса тӑнӑ. Унӑн никӗсӗнче Чӑваш АССР ял хуҫалӑх предприятийӗсен ертӳҫисемпе специалисчӗсем валли яланах семинарсем ирттернӗ.

Хисепӗсем

• II степеньлӗ Тӑван Ҫӗршыв вӑрҫин орденӗ;
• Хӗрлӗ Ҫӑлтӑр орденӗ;
• «РСФСР Хура тӑпра мар тӑрӑхне улӑштарнӑшӑн» медаль;
• СССР ытти медалӗсем;
• Чӑваш АССР-ӗн тава тивӗҫлӗ ял хуҫалӑх ӗҫченӗ (1984).