Çĕмĕрт


Вăрманти çумăр


Çинçе ураллă çумăр тăпăр-тăпăр,

Тиха пек,

Вăрманта тĕпĕртетет.

Çăвар тулли шыв сыпнă пек хырлăх

шăпăрт.

Ав, çĕмĕрт çеç,

Çӳçеннĕскер, чĕтрет.

Хыр лăссисем çинче йăлтăртатаççĕ

Хăлха çакки пек шыв тумламĕсем.

Ăна татса илесшĕн кармашаççĕ,

Аллисене тăсса,

Шур чечексем.

Тураттине çунат пек сарчĕ чăрăш, —

Кăркка ами пек ларчĕ хутланса.

Пусарăм чĕпписем пек,

Ушкăн кăрăç

Ун хӳттине вырнаçрĕ хуçланса.

Пӳрт умĕнчи черченкĕ çĕмĕрт...


Пӳрт умĕнчи черченкĕ çĕмĕрт

Лапка тăман пек çеçкине —

Пĕрре пăхса илме пĕр ĕмĕт —

Тирпейлĕн сапрĕ хăй çине.

 

Çак çĕмĕрт пек, савниçĕм, çутă

Илемлĕх кĕртрĕн ху сăнна:

Пите сĕрмен писев те, çу та —

Тасалăх сăн парать сана!

«Йĕпписем йăл-ял выляççĕ...»


Йĕпписем йăл-ял выляççĕ

Çĕмĕрт аллинче:

Селĕм эрешсем пулаççĕ

Шупăр анĕнче.

 

Улмуççи те питĕ харсăр —

Вăл çыхать кĕпе:

— Çур уявĕ иртмĕ мансăр,

Ĕçлĕп çĕрĕпех.

 

Чиесем ним шавламасăр

Шурă пир тĕртеç.

Ах, мĕн чул пике — курсамăр! —

Шăпине кĕтеç...

 

Çĕмĕрт, çĕмĕрт, пит васкатăн

Шупăрна çыхма.

Сивĕпе, тен, канашлатăн

Эсĕ тĕл пулма?

 

Пур-тăр çав санра хаярлăх:

Эс çеçке çурсан,

Сивĕ те илет каваррăн

Çавипе сулса.

«Ăшă çумăр шăпăртатрĕ...»


Ăшă çумăр шăпăртатрĕ,

Кăшт шăпланчĕç шăпчăксем.

Савнă тусăм пăшăлтатрĕ

Чи илемлĕ сăмахсем.

 

Калама та кирлĕ марччĕ,

Эпĕ туйрăм чĕрепе…

…Ырă шăршă çĕмĕрт сарчĕ,

Çумăр çурĕ çĕрĕпе…

«Шурă çĕмĕрт çурăлсассăн...»


Шурă çĕмĕрт çурăлсассăн,

Сивĕ çил вĕрет ялан.

Çавăнпа сывлать вăл ассăн

Çеçкисем аманнăран.

 

Чечек евĕр çурăлсассăн

Чĕрере çĕн туйăмсем,

Çил вĕрмерĕ кассăн-кассăн —

Сиввĕн пăхрĕç куçусем.

 

Çĕмĕрт çеç мана ăнланчĕ,

Çупăрларĕ шăршипе,

Манпалла йĕрсе хурланчĕ

Шурă-шурă куççульпе.

«Çуркунне вĕçленнĕ вăхăт...»


Çуркунне вĕçленнĕ вăхăт.

Çĕмĕрт тăкрĕ çеçкине.

Шăпчăк та вĕçлерĕ хăвăрт

Пахчара хăй юррине.

 

Куншăн эпă кулянмастăп —

Маншĕн иртмĕ çуркунне.

Никама та каламастăп

Мĕншĕн эп телейлине.

Çут тĕнче хитре


Шухă çил вĕрет,

Çемĕрт авăнать.

Шап-шурă çеçки

Çĕре тăкăнать.

 

Юр пек шур çеçке

Сая каять-çке.

Шăрçа пек çимĕç

Чăмăртанать-çке.

 

Хура шăрçине

Сĕнет вăл пире.

Çĕмĕрт çуркунне —

Каллех чечекре.

 

Çут тĕнче хитре, —

Пиртен юлать-çке.

Иртен ĕмĕре

Чарма май çук-çке.

 

Çут тĕнче хитре, —

Савăнса пурнар.

Ĕмĕр иккĕ мар —

Пĕр-пĕрне упрар!

«Кунсем те каçсем шутласа эс мĕн чухлĕ ан пурăн...»


Кунсем те каçсем шутласа эс мĕн чухлĕ ан пурăн,

Пĕлсе пĕтереймĕн пĕрех савнăçпа хĕн-хура.

Ав, çĕмĕрт çеçки те, шуратнă пир тейĕн, шап-шурă,

Анчах çырлисем, çырлисем мĕншĕн йĕпкĕн хура?

 

Тĕнчемĕр — улшуç. Ылмашаççĕ çут тухăç, сив анăç.

Кам пулĕ тӳре? Улшăну саккунне пăхăнса

Паян тивĕçпе килмелле пек шур çĕмĕртлĕ савнăç,

Анчах хура хуйăх хурах пек тухать шăвăнса.

 

Шап-шур çеçкерен шурă-шурă çырла, ай, пулмарĕ.

Епле, тутансан, вăл чĕлхе-çăвара типетет.

Эй, хуйăх, эс сивĕннĕ савăнăç пулăмĕ мар-и? —

Сана астивсен, чун-чĕре хуралса пиçĕхет.

 

Хура çĕмĕртрен шур саппунлă çеçке тухса ларĕ.

Çак мар-ши улшуçăн тĕллевĕ тесе сĕмленен.

Эй, саврнăç, эс хура хуйăхăн мăшăрĕ мар-и —

Чĕре суранне, арăм пек, хăвшăнах, тен, сиплен.

 

Телей те инкек хушшинче эс мĕн чухлĕ ан пурăн,

Пĕлсе пĕтереймĕн пĕрех савнăçпа хĕн-хура.

Ав, çĕмĕрт çеçки те, шуратнă пир тейĕн, шап-шурă,

Анчах çырлисем, çырлисем мĕншĕн йĕпкĕн хура?

 

Малалла

Çуркунне Хĕвел пăхсассăн...


Çуркунне Хĕвел пăхсассăн,

Курăк ешерсен,

Çĕмĕрт çеçкене ларсассăн,

Сивĕтет кай ен.

Çĕмĕрт сивви çитрĕ, — теççĕ

Халăхра ку чух.

Сиввисем чăнах çитеççĕ,

Хăть пӳртрен ан тух.

 

Çу уйăхĕ, 2000

Чĕнтĕрленĕ карта


Чĕнтĕрлĕ те карта, çĕмĕрт йывăç,

Чĕнтĕрленĕ кĕпе, пурнăç йывăр.

 

Чĕнтĕрлĕ те карта, ай, çеçкесĕр,

Чĕнтĕрленĕ кĕпем, эп телейсĕр.

 

Карта çине çĕмĕрт çеçке тăкрĕ,

Кĕпем çине куçăм куççуль тăкрĕ.

 

Карта çумне савни пырса тăчĕ,

Кĕпем çумне савман пырса ларчĕ.

 

Чĕнтĕрлĕ те карта, çĕмĕрт хура,

Чĕнтĕрлĕ те кĕпем — шăпам хура.

 

Чĕнтĕрленĕ карта, çĕмĕрт йывăç,

Чĕнтĕрлĕ те кĕпем, пăсăк пурнăç.

 

2010, пуш