Хапăлласа кĕтсе илетпĕр

 

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

 

Кĕнекесем

ТутимĕрСар ачапа сарă хĕрШăплăхри аслатиХĕçпе çурлаЙышăнман сăмахсемТаркăнКăвайт çутисем

Хăрамастăп


Хăрат.

Хурат.

Хăвах куран: 

Хăрман

хăват

хунать

Харкам1.

Çăхав2

çăра.

Çакна кура:

çара уран

çурап

çула.

Чарма?

Хăтлан!

Часах

Хухан3:

Хухху4

хăвнах

хуплать

хуртан.

Тулли уйăх çутинче


1

Лавкка алăкĕ шаплатса хупăнчĕ. Кирилл хыççăн урама тухакан пулмарĕ. Хутаçри çăкăрĕсене майласа вырнаçтарнă май арçын тавралăха сăнарĕ.

Лайăх çанталăк тăрать тулта. Çуркунне çитнĕ тейĕн. Хĕрĕн иккĕмĕш уйăхĕ кăна вĕçленчĕ пулин те, çуркунне çывхарни самаях сисĕнет. Нарăс хĕвелĕ тӳпене чылай хăпарнă. Кăнтăрла вăхăтĕнче хăйне чăн хуçа пек туять çӳлте. Паян ăна нимĕн те кансĕрлеймерĕ çĕр çинчен ăшă куллине парнелеме. Пĕр пĕлĕт татки те курăнмасть тӳпере. Çĕрле пас тытнă йывăçсем шурă тумĕсене самантрах хывса пăрахнă, хĕвел питтинче хĕртĕнеççĕ.

Пат ӳкрĕ Кирилл картусĕ çине иртсе пыракан хĕрĕн пĕрремĕш куççулĕ — тумлам. Вăл лавкка çывăхĕнчен пăрăнма васкарĕ. Унăн ури айĕнчи юр та ирхи пек кăчăртатмасть, нăтăртатса пырать. Çил çукки савăнтарчĕ арçынна. Килне çавра çулпа каяс мар тесе вăл лавкка çумĕпе утрĕ. Юра таптаса тунă тăвăр сукмакпа асăрханса пуснă вăхăтра хăйне такам чĕннине илтсе чарăнчĕ.

— Кирилл, эсех пултăн çке ку, — лавкка хыçĕнчен тухса ун енне танккарĕ лутра арçын. Кăмăллăн кулать хăй. Кĕлетки самай тĕреклĕ пулин те сулăна-сулăна кайрĕ. Ури айне лекекен пушă кĕленчесемпе пластик савăтсене тапа-тапа сирпĕтсе Кирилл патне васкарĕ. Хăй тӳрĕ утасшăн пулчĕ пулин те хура çăматă тăхăннă урисемпе сукмака тĕллеймесĕр темиçе хут та тарăн юр ăшне ана-ана кайрĕ. Денисăн ашшĕ ӳсĕр пулнине аякранах тавçăрса илнĕ Кирилл ăна хирĕç пĕр-ик утăм турĕ. Лешĕн пуçĕнчи хăлхаллă хура çĕлĕкĕ чалăшса кайнă. Кĕç-вĕç юр çине ӳкет. Çавра пичĕ ырханланнă, шыçăнса тăрать. Куç шуррисем хĕп-хĕрлĕ. Тахçантанпа хырăнманнипе хура сухал пусса илнĕ арçынна.

Малалла

Йыт пырши


Шап-шур чечекĕн ыр шăрши

Тавралăха симпа тултарнă...

Ăмсанчăк, выçăх Йыт пырши

Çакна епле чăтма пултартăр?!

Тымарĕ çирĕп пулнăран

Хăйне кăна пăхăнтарасшăн:

Çулне пӳлсен ӳсен-выртан

Шуса пырать, унтан ачашшăн

Ытамласа илет... пăвать...

Пăвать, пăвать тĕревсĕр курăк

Сĕткенлĕхе ĕмсе: шанать

Таврашĕнчи ем-ешĕл. Курăр —

Карма çăвар татах шăвать...

Темскер шырать — ун канăç çуккă —

Тен, ырă шăршă уртарать?

Упаленсе хăшканă суккăр

Татах, татах тем хыпашлать:

Тинех çакланчĕ нар юхтармăш!

Текех ыр курмăн пахчамра!

Пыл хурчĕсен ĕçне тултармăш,

Чĕтре, чĕтре ĕнтĕ! Хăра!..

Асса кайса йăран çумланă

Пахча хуçи кĕтмен çĕртен

Йыт пыршăн тымарне кăларнă —

Тăсланкăскер айван сисмен…

 

Çĕре чавса пăрахнă вăррăн

Шăтса тухма мехел çитсен

Пулать-çке ĕмĕрĕ те вăрăм

Çум курăка кас-кас иртсен.

Кирлĕ-и вĕсем?


Орденсемпе медальсене

мĕншĕн çакмаç

кăкăр çине;

Ма пытараççĕ çынсенчен?

Тĕлĕнмелле вĕт

пĕр енчен.

 

Вилсен кăна

вара пĕлетпĕр –

ку çын Герой пулнă иккен!

Тата чăнах та тĕлĕнетпĕр –

мĕншĕн курман

ку таранчен.

 

Ĕçленĕшĕн

медаль парсан,

хавасланса пурăнмалла.

Панисене те

пытарсан –

ма вĕсене кăлармалла?

Турăпа пĕрле


Çын вăл паллă

курсанах,

санăн çине

пăхсанах.

Турă пулсан ăшĕнче –

çутă унăн умĕнче.

 

Ĕненен пулсан – ĕнен,

манăн çине

ан çилен.

Турăпа пĕрле пулсан –

таса пурнăç

пулать сан.

 

Хăвна-ху эс

тĕрĕсле –

мĕн турăн

çынпа пĕрле;

Турă ĕçĕсене тусан –

тĕрĕс пурнăç пулчĕ сан.

 

Нумайăшĕ

çурт тумаç,

пĕр йывăç

çĕре лартмаç.

Ывăл та çуккă вĕсен –

Турра мĕн калаç вилсен?

 

P.S. Кашни çын

пурнăçĕнче –

Турă мĕн: çырнисенче.

«Каçар»


Çын çылăхне

каçарма йывăр,

анчах та

каçарма пулать.

Çылăхра тăвăр

пурăнма,

сывлăш çитмест пек

сывлама.

Çылăхĕ пысăк

пулмасан та,

чĕрере

йывăрлăх юлать.

 

Чăваш

сăмахĕсем çемçе,

хăлхасене

ыраттармаççĕ.

Анчах пур

йывăр сăмахсем –

тухасшăн мар

пиртен вĕсем.

Вĕсене калас

тесен те,

чĕлхе çинчен

вĕсем анмаççĕ.

 

«Каçар» тенĕ

сăмахĕ пур –

шалтан, чунтан

тухаканни.

Кашни çын

ăна пĕлмест,

хăй патне

ăна кĕртмест.

«Каçар, тархасшăн» –

темесен те,

нумай ун пек

пурнаканни.

 

P.S. Ун пек сăмах

санра пулсан –

пурнăç та

урăхланать сан.

Литературăпа искусство картишĕнче


Малтан Иванов (Петров, Сидоров…), ытла чаплах мар пулин те, литератор пулнă, кĕнекесем те çыркаланă, теççĕ, анчах кайран лит-оратор пулса тăнă: хăй нимĕн те çырман, çынсем çырнине тиркенĕ те мĕнле çырмаллине вĕрентнĕ, çавăн пиркиех ăна пысăк писатель тесе шутланă.

* * *

Хăшпĕр писательсем кĕнеке çырма лариччен малтан рецензент тупса хатĕрлеççĕ, тет.

 

* * *

Авалхи пурнăç çинчен çыра-çыра, М. писатель хăй хăш вăхăтра пурăннине те маннă, тет.

 

* * *

Издательство коридорĕнче икĕ капăр каччă калаçаççĕ:

— Малтан редактор пуласчĕ-ха, кайран вара писатель пулма та йывăр мар!

 

* * *

Алкоголизмпа кĕрешетĕп! — тенĕ те Микулккай писатель, çине тарсах «Черккей» ятлă повесть çырса пăрахнă.

 

* * *

Комеди лартнă каç театрта питĕ лăпкă пулнă: курма пынисем пĕрремĕш акт пĕтичченех çывăрса кайнă.

 

* * *

Малалла

Сăнарна асăмри сунтăхран кăларатăп


Суракан

сурана

сăввăмпа

сăтăрса

сипленме

самантсем

сыпăнми

салансан

Сăнарна

асăмри

сунтăхран

кăларап:

Вăл çăлать!

Вăл çăлать!

Вăрçăлла

вылясан

вĕсемпе

вилĕме,

вăхăта

вăтăрма

Вăй парать.

Вăй-хăват

вăтăр хут,

вăтăр хут

хушăнать!..

Хуш мана!

Хуш мана:

пушшăма

пĕтĕрме,

Малалла

Пурнăç май


Кашни халăхăн

хăйĕн шăпи –

чăвашсен те пур

шăпин тӳпи.

Эпĕ ăна

питĕ аван туятăп –

пурнăç çинчен

сăвăсенче çыратăп.

 

Хĕвел çути

сахал пекрех унта,

ялан йывăр

сывлăш пек кăкăрта.

Питĕ нумай

пирĕн хурланмалли,

çитет тата

малта мĕн курмалли.

 

Халăх юрри пирĕн

хамăр пекех –

çутă юрра та

хурлăх лекетех.

Ман сăвăсенче те

ун пекки нумай –

тĕлĕнместĕп эпĕ,

чăваш пулнă май.

Хĕрĕх çул


Ман пурнасси

нумаях мар,

хĕрĕх çул, мĕн вăл –

ним те мар!

Хамшăн кăна эп

шутламастăп,

ачасем çинчен

манмастăп.

 

Вĕсене Турă

илсе кайрĕ,

темшĕн пурăнма

памарĕ;

Вĕсемшĕн

ман пурăнмалла,

çавăрймастăп

каялла.

 

Турра анне те

кирлĕ пулчĕ –

юçĕсемпе ман

пурнăç тулчĕ.

Аннешĕн те

ман пурăнсан –

хĕрĕх çул кирлĕ...

паянтан.

■ Страницăсем: 1 2 3 4 5 6 7 ... 794
 
1 Харкам – уйрăм, хăй тĕллĕн
2 Çăхав – сас-хура
3 Хух — чакни
4 Хухă — юлашкисем